Skip to main content

Full text of "Bibliotheca historica. A.I.G. Meuselio ita digesta ut pæne novum opus videri possit"

See other formats


Google 



This is a digital copy of a book that was prcscrvod for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 

to make the world's books discoverablc onlinc. 

It has survived long enough for the copyright to cxpirc and the book to cntcr the public domain. A public domain book is one that was never subject 

to copyright or whose legal copyright term has expircd. Whcthcr a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, cultuie and knowledge that's often difficult to discovcr. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this flle - a reminder of this book's long journey from the 

publishcr to a library and fmally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken stcps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing lechnical restrictions on automated querying. 
We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the filés We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfivm automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a laige amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each flle is essential for informingpeopleabout this project and helping them lind 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can'l offer guidance on whether any speciflc use of 
any speciflc book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

Äbout Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps rcaders 
discovcr the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 

at |http: //books, google .com/l 




Mfg^ 



^^S^. 



TT" 




••*ft-- 




I 

i 



TOI^IOTHECA 

HISTORICA 



i 



I N STRUCT A 



B.BURCARDO GOTTHELF STRUVIO 



A UC T A 



B. CHRISTI. GOTTLIEB BUDERO 



KUNC VERO 



10 ANNE GEORGIO MEUSELIO 

ITA DIGESTA, AMPLIFICATA ET EMENOATA, 

UT PAENE NOVUM OPUS 



VISERI POSSIT. 



Voluminis II Pars I. 



tm* 



LIPSIAE, 

Arvs HEREDES WEIDMANNI et REICHIUM. 

M DCC LXXXV. 




f 



-J* 




VIRO PERILLUSTRI 

CHRISTIANO CONRADO 
GUIIIELMO DOHM 



REGI BORUSSIAE A CONSILIIS INTIMIS 

SINGULARIBUS UERITIS 

jGLARISSIMO 

RSmtfK TAM VXTBRUM QUAM PRAK8ENTIUM 
AD PATRIAX CUM 8ALUTXM TUM GLORIAM 



i 



QUOCUNQUB MODO SPXCTAMTIUM UT PX« 
RITISSIMO SIC AMANTIS8IMO 

AMICO AESTUMATISSIMO 

HANC BtBLIOTHECAE HISTO- 
RICAE PARTEM 



D. D. D. 



rOAN^ES GEORGIUS MEUSEL, 



N 



INDEX 

CAPITUM ET SECTIONUM. 

CAPUT v. 

Scnprores de rebus Phoenidis pag» K 

SanchmuiatbtiL. 

Seaio U 

Icriprores de ^eognp^^ Phoeniciae f 
Dt Sidont, Dt Tyr: 

Seaio IL 

Sdiprore? de flnriquintibus et hifloria Phoenicum 8 

I Di ftsn Pboeniaam reliptjfl lO 

Di ctmmttciif tt näzigationihur PhotmcuiM II 

Di tnjcrifdonthu, numis, alHsque mntimentis Pb^niciU 1% 

CAPUT VI. 

Schpn^res de rebus Motbitarum» Ammonitarum » Edooutarttin, Phi- 

liltaeonim etc l6 

CAPUT vn. 

I Scriptores de rebus Syriacts 19 

Seaio L 

Scriptores de geographia Syrtae 19 

Scriptmts di montihu Ukan§ et AtåHihmiå sa 

Scriptcrts di vrht Boalbtk f, HtlifMoU fl) 

Smptvrts if Patmyré imperioque Palwyfnm i fl4 

Seaio U. 

Scriprores de Diis Syris ^ 

Seaio m. 

^riprores de biftoria Syriae civili %1 

Scriffrtx åt Batinaets f, Batanitis , five , ut ah alih appeflantstft Ifmåi-- 

Hånis^ Affajfiniu f. Afilfmst Syriam nudiOt fii9d dictiMt^ aeva m<- 

hahrtantikus 4 1 

Scnptorff de Måmutif f. Mardaitis 4^ 

ScripitQTes de DfMfif , 44 

CAPUT VIII. 

Scriprores dt rebus Armeniads 47 

CAPUT IX. 

Scriprores de rebus Colchicis, Ponticis, Cappadooiis, IbericiSt Bofpt^ 

ranis, de.Ctucafo et mari Calpio» et de fabulofa Anunonum 

hiltoria 5} 

Dt rtgionibus et p$puSs inter Patttum EuxHmm et nutrt Cajjphm 5S 

D< man Caffig 61 

Dt Ama%gHum bifiwria fakuhfi 6^ 

CAPUT X. 
Scriprores de hliloria variorum in Afia minort regnorui^ et populo* 

rum ^4 

Seaio I, 

Scriprores generalas v4 

Seaio II. 

Scriprores de rebus Galaticis 7^ 

Seaio vu 

Scripcorss de rskus Bijtbynic^ ^ ^7^ • 

^taio 



%. 



vx 

Sefito IV. 
Scriptores de rebus Myiicis et Pergamicis pag. 74 

Se^io V. ^ » 

Scripcoret de rebus Phrygiae minoris ttque I^roiatt 74 

SeÄio VL 
Scriptores de rebus Lydiis - gd 

Se£tio VIL 
Scriptores de rebus lonicis %$ 

Se^io Vin. 
Scriptores de rebus Caricii Ktf 

Seaio IX. 
Scriptores de rebus Lyciis > Lycaonicis ec Glidit 90 

CAPUT XI. 
Scriptores de infulis citerioris Afiae 91 

Seaio I. 
Scriptores dt rebus Tenediis» Chiis, Samiis et Rhodiis 9| 

Seaio II. 
Scriptores de rebus Cypriis 97" 

CAPUT XIL 

Scriptores de rebus Arabicis 107 

låannit låcoki Reiskii Prodidagmata ad Råg)! Chalifae librum me- 

morialem rerum a Muhartimedatiis gefiariim, exhibentia intro* 

duaionem gener alem in hiftoriam (ic diaam orientalem. Cum 

notis Meufelii 107 

Seaio I. 
Scriptores de Arabia aoc 

Seaio U. 

Scriptores de hiftoria Arabum 21) 

I. Scriptores univerfales 31} 

IL Scnptores fpeciales 22$ 

I. De Muhadimede 82$ 

s. De yariis ad hiftoriam Arabum pertxnentibus rebus » v. o. d« 

eoru^ expeditionibus bellicis > imperio in Africa et in Hifpa* 

nia a^% 

|. De numis, gemmis et menfuris Arabicis 2}6 

CAPUT XIII. 
Scriptores de rebus Ospanicis live Turcicis 34) 

Seaio I. 
lonerartil et topogrtphiae 24^ 

Seaio n. 
Scriptores de htdoria Osn^iBioruni eorumque imperio 274. 

1. Scriptores uhiverftles A74 

0. Scriptores fpeciales 399 

Seaio m. 
Scriptores de imperii Osmanici ftatu politico» religiofo et domellico 

307 
CAPUT XIV, 
Scriptores de rebus Indiae oricntatis $^i 

Seaio I. 
Scriptores geographici et bodoeporici univeriäjes $31 

> RtUfMt Mm cåjfitis feäioms yroxitna Imbu HUM/tcot parU ft- 

* . ■ BIBLIO- 





BIBLIOTHECA HISTORICA» 



CAPVT V, 

SCRIPTORES DE REBVS 
PHOENICIIS. 

^ANCHUNIATHON f. SANCHONIATHOKan» Sgndmnlt. 

^y tiquiilunae hiftoriae Phoeniciae fcriptor vulgq *<»• 
perhibetur. Dicitur enim novem libros de theolo- 
gia ec hiftoria Phoenicum fcripfifTe, eosdem ex ån- 
nalibus antiquis in templis exftantibus, ex libris 
Thoä , denique etiam e fermonibus facerdotis cu-« 
iusdamhaufifle, illosque poft temporis longiflimum 
interi^alium a PhUane BybliOj temporibiis AdrianI 
Caefaris viviente, e Phoenlcia, (ive, ut alii jputant 
ex Aratnca lingua hi Graecam translatos furne. Af 
lamtio nimis dt incerta atque vi^a. Nam quuin 
noQ nifi fragmentum reftet Graecae iilius verfio« 
nis, ab Eujtbio in prfeparatione Ev^angelica L. L 
cap. 10. fervatum, rhiloque, (i non omnia, taihen. 
multa, finxtiTe, fuasque interdum Sanchuniathoni 
lubiecifTe opiniones arguaturj lubricam Ipfius frag* 
menti efle fidem apparet. Sunt etiam, qui phne 
perftiafum (ibi habeant^ Sandiuniathonem nii nifi 
Budum notnen^ fivé fiéhm d& peifon*ni> Quain 
BikL luftar. Vol. II. P. I. A PhUo^ 



Seriptorif di rebur PhomeHs. 

Fhilo, totius quafi fabulae inventör, primus in 
fcenam induxerit , ideoque ^ opus iUud y cuius 
fir^gAiéntmn phildfophid ac niytholdgici potius, 
quam luhorici argumenti ed, intér fidos et com« 
mentitios libros, quorum priora poft Chriftum 
natum faecuia non fine ingenti litterarum detri- 
mento nimis (elices proventus tulerunt^ referen- 
dum efle^ Alii cpntfa f^psrefTe u^que pucajgyt re? 
Uquias annalium Sanchutuathonis, etu vaUé 4 
Philone, forte etiam Eufebiop^pterpolatas* Diu« 
tius huic fcriptori incerto immorari) non abs n 
föret: excitaoimus tamen virorum doélonim no- 
ovna, qui de fide illius certarunt, et quidem, pri- 
mo loco eoS| qui Sanchuniathoius antiquitatem 
et fidém défendere conati funt: 

SAMUBL BOCHARTUS hl Geographia facra 
P. II. L. II. cap. 17. p. 855 feqq. 

PBT. DAN. HUETiusinDemonffarationeEvan^ 
gdica Pr. fV. p. 50 et p. 70 fq, , 

BDUARDUS STILLINGFLEET in Origg. iaCT. 

L.I. cap. 3. p. 50 feqq. 

RHNATUS lOSEPHUS TOURNEMINH auélOT 

fuifTe dJcitur diflertationis , quae exAat in Mémoira 
éi Trevoux a. 17 14. lanu. p. 68-97; ubi Hick 
Simon möx laudandus impugnatur. 

RICHARDUS CUMBERLANDy CuluS alio loCO 

(Vol. I. P. I. p. 37 a) meminimus, (ingulari, fed in- 
fdici Audio , quoad maximam certe partem , frag'> 
menti Sanchuniathici iidem corroborare fluduit Ii- 
6rofequenti: SA^^CHomå^no^s Phoenician Hi-^ 
fiorijy translated from thifrft Book o/" eusepius 
de praeparåtione Evangeiica, with a continuation 

of SANCHONIATHO'S htjlofy btf ERATOSTHE- 

NES Cyrenaeus^s canofty with dicabarchus 
co»«/Äf witkthe firfl Olympiad, mth hiftoricai 
€nd chronological remarks etc.' hjfKKu A Rv^ cum- 

B£R- 



\ 



Scr^fonf di ribiu Piotmciir. m 

inLAVD, and udtk a pr^e giving a hri^ acn 
Vinknt of ihi tift^ charaSUr and writingi of the Au^ 
ihor bjf S. payne. London 1730. g. Cafeäi ia^ 
terprctacio Theoofca L c. commexnorata. . 

CF. AS. EnuL jl 1721. p. 534 feqq. 

GEOSOII CHKISTOPH. KUSTBRI^ ImcH 

ToBgtrnimdmJis RiShris^ de Sanchoniathone, nii- 
lofopho Phoeiiido, exerdtatio; In Btbliotheca hU 
Jlarico •phUologico - theologica (Bremae 1733. g.) 
Clafl: VI. Fafc. IV. p. 660 - 687. Fragmcnta ifbi 
tion efiis fuppofititia) inteipolata tamen videri^ con- 
Ididitur. 

STEfH. iPoURMöift in opefe fupra Vol. I. 
P. IL a6 a nobis laudato, et qdidem libro I. 

suEN BRING (Prof. Hi/lor. Lundinenfis in Sca^ 
ma) DiiH de Sanchuniathone; Lund. 1745. 4. 

lAESON.etiam cauiam Sanchuniathonis e^ in 
ChroHobgical Antiquities (Lond. 17.5a. 4.)* Vol. lU. 
p. a - 45. Verf. Tncot. p. 701 - 730. 

ANTONIUS YVEs GOGUET in DiiTertation^ 
de Sanchuniathone, adjunda Tomo primo operij 
fiotiffinu: di Porigini der loixj des arts et des Jcien^ 
cis etc. a Paris 1758- la. Theotifce a G. C. tiam-' 
bergeroy Lemgov. 176a. 4. 

MIG NOT Premier ÅJémoire Jur tes Ph/niciens; 
dans les Mém. de T Acad. des InU:riptt T. XXXiV» 
p. 65 feqq. 

couET DB GBBELiN (de ta SocUti iconomiqui 
di Bim it di t AcfuUmii di ta RocheUe f x 7 8 4) ^tU^ 
gories oritntateSy ou ti Fr cement de SanchoniathanL 
qui iontiaa Phifioiri di Saturm^ fuivie de cetles at 
Mtrcurij et Jt Heradij et de fes douze travaux avec 
leur apluation pour fervir a tintelUgence du genU 
Jymhokqui di Pantiquiti. å Paris 1773. 4- Luxu- 
rianie paeoc eruditionis et ingenii apparatu rem 

Ad egit 




^ Scripiortt de rebuf PhotnUiisl 

e^ v!r doéliflimus , novamque et plane (ingula- 
rem firagmentis iftis lucem afferre conatus ed, irrico 
tamen , ut videtur , aufu. 

Authentiam cx)ntra et fidem fragmentorum in-* 
fiingere ftuduerunt fequentes: 

lOH. HfiNRious URsiNUS iti ExercitationU 
bus familiaribus de Zoroadre Badriano , Hermete 
TrisnK^iflo, Sanchuniathone Phoenicio etc. No^ 
rimb. 1661. 8» — Urfinus, quicquidde Sanchu- 
niathone narratur^ pro fuppofititio habet, eo prae* 
(ertim argumento du(flu5 , quod Suidas nullam lii- 
ftoriaé Phoenicum ab ipfo editae mentionem inie- 
oerit) multasque praeterea fabulas SanchuniathoQ 
fididus exhibuerit. 

HENRicus DODWELL in Difcourfe concerning 
Sanckoniathonj adieA. eiusd. Two Letters ofAdvicey 
quarum prior facrorum brdinum fufceptionem^ 
pofteriör midii theologici rationem expendit. Lond. 
1680. 8- Tertia vice ibid. 1691. 8« £t in eiusd. 
Operibus Anglice editis f^^. 1723. 8. p. 84 feqq.— 
Frimo Anghis acutidimOs obfervat, omne pro 
Sanchuniathonis auéloritate argumentum maxime 
fn Porphyriumj qui in libro de abAinentia ab efu 
carnis ante Eufebium ilikis iam meminerit frag- 
mentaque exhibuerit ^ re vol vi ^ vafrum hominem, 
ätaue ob id ipfum haud immerito iufpeduni. De- 
inde probat, neminem Patrum ecclefiae, ii ve 
ante, uve poft Porp^yrium vixerint, ne Tatianum 
qukfem, quamlibet AlTyrium , rerumque in Phoe- 
tiicia gdburum minime expertem, vel verbulo San« 
chuniadionis &cere mentionem. Mirandum porro 
dpoet , qupd, cum multi adeo veterum Icriptorum 
kl eonquirendis, Graece vertendis atoue evulgan- 
idis PlK>entciim moniment» occupatilnmi fuerint, 
Imma, ciim lofephus in ipfa ufque archivorum 
niöenietim . abdita penetrarit, unus tamen ilie 
' ' ' ' • San- 



INDEX 

CAPITUM ET SECTIONUM. 

CAPUT Y. 

Saiptores de rebus Phoenictit pag, i 
SanckMniatbtn* 

Seaio L 

Saiptores de geogrtpKia Phoeniciae 7 
Dt Sid»u€, De Tyf, 

Seaio IL 

Scriprorcs de anriquiradbus et hiltoria Phoenicum 8 

De fiatM Pbomicmm religiofi lO 

De commifciir et fuvi^atitmibtit PicenituiM II 

De iMjcrifdeniåtu, numif, aliisque ménhrnentit Pbaeniciis I» 

CAPUT VI. 

Scriprores de rebus Motbitarum , Ammonitanmi » Edouutarumy Phi- 

liftaeonim etc 16 

CAPUT vn. 

Saiptores de rebus Syrtacit 19 

Seaio L 

Scriprores de geognipbia Syriae 19 

Scripttres di wwHtihu Ukam et AfåHUniM 39 

Scnptores de urbe Baalbek f. HeliofeU 2% 

Scnftwrtr ie Palmyra iviferioque Palmyrenå 34 

Seaio II. 

Scriptorcs de Diis Syris ^ 

Seaio IIL 

Scriprores de hiftoria Syriae civilt 91 

ScrifUres de Batinaeis f, Bstanitif , five , ftf ak aliis OffilloMtM^ JftHåe* 

iiénit^ AJJaJpniij f. Afiffijus^ Spiam meåia^ fwd dictmt, aeio m« 

hahitantikms 4 1 

Scrtftorer de Maranitit / Maråaitis 4^ 

Scriftares de Dtafis 44 

CAPUT VIII. 

Scriprores dt rebus Armeniacis 47 

CAPUT IX. 

.Scriprores de rebus Colchicis, Poncicis. Cappadodis, Ibericis« Bo^pc^ 

ranis, de.Caucafo et mari Calpio, et de ftibulofa AmazoQum 

hiltoria SI 

Dt regimiihus et ffmBs inter Pontum Euximm et nme Caffiwm 58 

De SMri Qafpig 6i 

Dt Ama%åmm hifiwria fahjeja ^3 

CAPUT X. 
Scriprores de hiftoHa variorum in Afia mijiorf regnorUKi tt populo* 

rum ^ 

S«aio I, . 

Scriprores generales v4 

staio n. 

Scriprores de rebus Galaticis 7^ 

Seaio IQ^ 

Scriprores de rtbus Bjuthynicis 7' # 

3 T 



I 

15 ' Scriptofit di fkbis PhomicUf. 

fatria Phoenicum agif; in Jlfém. de PAcad. des In^ 
fcriptt. T. XXXVIIL p. 4sa ieqq. Medium tenere 
ftudet vir dodiflimus contra Mignohim , qui 1. c. 
fragmentorum ' fidem defendere conatus efl : per- 
fuadere tamen fibi non potefl^ Philonetn BybUum 
omnia ifia finxifTe. 

CHRiSTOPH. MEiNERs in Hiftoria doélrinae 
de vero Deo etc. (Lemgov. 1780. g.) p. 64 feqq. 

MicH. HissMANN in annotatjooibus ad vev- 
lionem Theotifcam operig hiftorici delijllii; 
Nem IFelt^ und Menfchengefehichti T. I. p. (70 fqq. 

Laudatur etiam DifTertatio fcriptoris anonymi 
de Sanchuniathone ad lo. Gottl. Hdnecdum (Hiai 
1716. 4.) nobis caeterum ignota« 

Nuila igitur, aut valde exigua (alus in Sancho- 
idathone. Nec aliae veterum hKloriae Phoer^dte 
ad noftra usque tempora pervenerunt.* Scripfe- 
runt nimirum qiddem eiusmodi hiflorias theodo- 
Tus, HYPsiCRATESy et MocHUS, quorum & 
bros CHAETus vel laetus potius, Graece träns- 
tulit} meminit etiam hieronymi Jlegyptti^ Phoie- 
nids hiflorici, TertuUianus (in Apologet. cap. i ^.\ 
etHAESTiAEUS quoque laudatur: fed dolendun^, 
iniuria temporum hps commentarios nobis ereptos 
efle. Producemus igitur in fcenam fcriptores re- 
cendores, qui e fragmentis et relationibus de rebus 
Phoenidis in aliarum veterum gentium annalibus 
hinc iade difperfis antiquitates et IiiAoriam populi 
vetufUffiml eruere ac illuftrare annifi funt 



N 



5ECTIO 



INDEX 

CAPITUM ET SECTIONUM. 

CAPUT Y. 

Scriprores de rebus Phoenictit pag, i 

Sancbttniathtn. 

Seaio L 
Scriprores de geographia Phoeniciae 7 

£)€ Sid»u€, De Tyr$. 

Seaio IL 

Scriprores de amiquiradbus et hiftoria Phoenicum 8 

£>e fititu Fbonicum religi9fi lO 

£>^ ctmmtrciif et nåvigatitfnibuf PhoentaoM II 

De inferipHontktu, nutuif, aliuqMe mtmhmcntis Pbécnidiå 13 

CAPUT VI. 

Scriprores de rebus Motbitarum , Ammomtanun » Edomliarmn, Phi- 
iiltaeorum etc 16 

CAPUT vn. 

Scriprores de rebus Syriacis 19 

Seaio L 

Scriprores de geograpbia Syriae 19 

Scriftwes it mnnilntt Ukam et Aiäilihawé 39 

Scriptorts de urke BaalM f. Heli9f$ii 2^ 

Scnpt9Tes åt PalwytA iwferioqwe Palmyrtfiå 94 

Seaio II. 

Scriprores de Diis Syris |Q 

Seaio III. 

Scriprores de bifloria Syriae civili 91 

Scriftåres de Batinäeis /. Bstanitis , five , ftf ah Ms afftlltmtwr^ JftHåi^ 

iianit^ Affåjfiniis f Afiffinis^ Syiiam mdiOt fwd dictmt, éeio in* 

haåttantikns 4^ 

Scrjptorer de Mttremkis f, Mmåaitit 4^ 

Scrifeares de Dmfis 44 

CAPUT VIII. 
Scriprores de rebus Anneniacst 47 

CAPUT IX. 

Scriprores de rebus Colchicis, Ponticis, Cappadodis, Ibericis, Bo^pc^ 

ranis, de.Caucafo et maci Calpio, et de fabulofa AmazoQum 

hiitoria SI 

De regiomhrns et fåfuHs inter PoKtum Enximan et uune Caffium 58 

De mart Qaffié 6i 

De AmM%tnmm bifiwria faknUJa ^> 

CAPUT X. 

» Scriprores de hiftetia variorum in Afia mijiorf regnoruKi tt populo* 

rum ^ 

Seaio I, 

Scriprores generales v4 

Seaio n. 

Scriprores de rebus Galaticis 7^ 

Seaio IQ:.^ 

Scriprores de rtbus Bjythynicis ^ ^7' 

' 3 SeaiQ 



H Scriptoru då JhäqvUatilmi 

Wich- 10AN. CHRISTOPJL WICJLMANNcSHAUSBK 

manns- IM. de iiavi Tyria ad Ezech. XXVlI^ 4r-6.. 

haufen. yiteb. ITM- 4- 

le Quien. . LE QUISN 1. C. T. II. %2^ Iqq. 

Schuicexu^ ALB. sciiULTiNS Index geographicus n vH 

tam Saladini, ad vocem Tyrus. .\ 

.sbav. SHAw's Ttavils T. II. cap. I. 
Foncenik Recherchii fur ta fondation de ta vilti de 7yf% 

Par M.fjibbevosTBnvi dans fhifideiAcad. 

des Infcrijitt. T. XVIU, p. 17 fqq. 
Wcinrich. lOAN. MicH. WEiNRicHii Obfervatio de> 

prima Tyri origine} in Mifcellaa» Lip£ X UL 

p. a64 fqq. ^: 

Difirtacion fobre ta antiguedad de 7^, ean unOi 

brfve^ noticia de fu grandeza ydefu ruinaj in Hiftor. 

literär. deErpanOj (Madrid, 1779.) T. I. p. 305 fqq. 
De reliquis Phoeniciae urbibus minus celebri- 

bus, v. c. Jrado^ Tripoti^ Byblo^ agunt quoque 

(iaiptores modo laudati. 

SECTIO II. 

Scriptores de Jntlquitatibus et htftoria 

Phoenicum. 

• 

Boclurt. SAM. BOCHARTi Canaan f. de coloniis et fer- 
mone Phoenicum. Eit altera pars eiusdem Geo«- 
graphiae facrae. 
Baicr. lOAN. DAVID. BAiÉRi Diff. de Phoenldbuf, 

eorundem ftudiis et inventis. lenaiy 1709. 4. 
Mignot. STEPHANus MiGNOT, focius Academiae in- 

fcriptionum Parifienfis (f i77i)compofuitfedecim 
dijdertationes de Phoeniciis , in quibus fere omnia, 
quae de hac gente in veterum annalibus reperiun- 
tur, Cpllegit et illuAravit Septem priores exflant 
in Mimoiref de tAcad. des Infcript. T. XXXIV. 

p. 56 



»s 



it M/hrim Pioånimm: g 

p. 56-^»75; Quaiuor fequent» i&uiL T.XXXVL 

p. . ... Qumque pofteriores T. XXXVIII. p. i -^ 

1 66. Et prima quidem harum cMertationum relt- 

quis loco introduétionls eft^ a nobis quoque, ubl 

de Sanchuntatthone ferinp dTet, laudata. Secundu 

agit de origine et nomine Phoenicum, atque de 

^us Phoeniciae; occafione data ^uoque de ori- 

giué regni Sjcyonid ec Argivi, de regibus ^ quos 

Hycfos appellant etc. Etymolc^ia nit nis indulgée 

auAor. Adiecit tabulas clironologicas. Tirtia mL 

agit de Philiftaeis^ -de fertilitate Phoerudae, de 

Uraélstarum bdlia contra Phoenices etc. Quarta 

infcrihttur: ^ujiification de t origine Canéene de Phim 

mäenr. Dctendit nimirum Mignotus fententiaia 

fuam de -origine Phoenicum contra Dilanauziumy 

ciuus diflertatio huc pertinens exAat eodem to* 

mop. 175 — 19a fub hoc titulo: ^ufiijication de 

Plint fur tetymotogie de tisle d'Erythia^ et fur l^ori-^ 

gine Erythriene des PhénicienSj par M. de la? 

NAUZE. Qluinta ttfexta infcriptae funt: Defcripm 

tion géographiqui et hifiorique de la cåte de Phéni^ 

cie et des Monumens qui s'y trouvent. Septima: 

Des principes de la Religion des Phéniciens; de kur 

Cosmogonie. OSava: De hlAoria primorum homi*« 

Dum fecundum Sanchuniathonem. Nona: De 

ori^ne idololatriae inter Phoenices. Decitna: De 

heroibus aPhoenicibus intefDeos relatis* Undeci^ 

ma usque ad decimam tertiam: De caerimoniis 

Phoenicum facris. Decima quarta j quinta etfexta: 

De forma rei publjcae Phoeniciae , eiusque variis 

\icifntudinibus; omnis fmiul Phoeniciae hiAoria 

In his di/Tertationibus pertradlata, orta tamen la**. 

cona, ab expugnatione fcilicet Tyri per Nabucho- 

donofbrem j usque ad Tigranem , a quo deincept 

perdu^ ed usque ad annum p. C n. 15 16. -— > 

. • . -.A-s- .- - Auftor, 



10 Scriftof» d$ AnthpiitaMuf 

Auélor, morte praefventus, reHqua hiftoriae 
niciae capita , v. c. de navigatione^et commerciS, 
percenfere non potuit. . ^ 

» » ■ • . 'V • » 4< 

De ftätu Phoenicum religiöfo. 

^»ouclier. Rtcherches fur tarigine et la nättare di tffetk^^ 
ni/mej oude la religion de la Grece. Septiéme Mé« 
. moire: Les Theophanies Phéniciennes. Far JU. 
fAbbi FOUCHERf dans tes Mim. de tAcad. des In^ 
yrnptt. T. XXXVIII. p,337 — 472. Sub hoc titulo 
fatis incongruo difTeritur de oirigine et natura ido- 
lolatriae apud Phoenicios, eosqué homines feu 
heroés tanquam Deos coluifTe oftenditur. • Sen- 
'tentiae arbitrariae ac vagae multae, iicet doäe 
excogitatae, infunt. 

Caimct. A. C A LM ET Difertation fur les Divinitez Pbi-- 

niäennes ou Cananeetmes; in eiitfd. Commentfur la 
Bible T. VL p. 741 fqq. 
Miiiar. ROBERTUS MiLLAR ID hiftoria propagati 
Chriftianismi, Anglice {Lond. 173 1. 8*) Vol. L 
Cap. a, p. i7i-*-sjo7, 

Morln. Q€Q^ nccrccnm^ les Dieux Pataeques ou Patäi^ 

quesy par M. hbnri morin^ dans les Mém. de 
PAcad. des Infcript T. I. p. 39^— 49* 

Elmer. Contra Morinum difputavit iac. elsnerus 

in Hijl. de tAcad. Royale de Berlin a. 1746. (Berol. 
1748* 4) p* 379 iTqq. Examinavit in primis cu- 
ratius, quae Herodotus, primus, qui Deorum ifto- 
riim tutelarium Phoenicum navigantium mentio- 
n^ fecit, narra vit 
Leufch- , lOAN. CHRisT. LEuscHNBRus in obferva- 

^^^' tionum criticarum triga. Hirfchberg. 1755. 4. 

Banler. Cf. etiam banierius in Mythologie eoyiUquie 

par thifioire L. VIIL chap. i o. p. 142 qq. 

' SALOM. 



it BJlariM Phomiemf. ii 

ff 

641;01i; BBTLIMGII DiffOTt de ffetU fuper Deyllng. 

Tlnmimiz, •• 

I o AN. BKAUNii de planAu ob Thammuz Bnun. 
Ezech. VUI. 14, in iiusä. Sdedis facris Lib. IV. 
p. 364— 541. 

lOAN. siMONis Exercitatio, qua in gramma* simoals^ 
ticam et mythologicain (ignificationem nominis 
TluuniiiDZ inquiritur. • • • 

BAKiBR Hijltnre du eulu djtdonisf dans lesBinier. 
Mém: de P Aoad. des Infcript. T. III. 

♦ ♦ H>- 

De commerciis et navigationibus Phoenicum. 

Praeter fbtbum danielem huetium Qn 
Rfioire du cornmerce el de la navigation des andens 
j).2ofqq.) et auAorem anonymum hiftoriae uni- 
verfalis rei nauticae (Hijaire gener ak de ta marine^ 
contenant fan origine chez tous tes peupks du mande^ 
fes progrés^ fon etat aSuei^ et tes eocpeditions niari^ 
times anciennes et mödernes T. I. p. 15 etc.) anno*» 
tandi funt: 

lOAN. MATTHIAE GESNERI praeledllO in GcsAcr. 

fodetate fdent. regia Goettingenfi de navigatio- 
nibus Phoenicum extra columnas Herculis, anno 
1755 habita; typis deinceps exfcfipta et Orphicis 
ex edit. Gesneri p. 4 1 9 fqq- fubje Aa. 

Idetn anno 1757 ibidem praelegit: Addita- 
menta ad commentationem de navigationibus 
Phoenicum extra columnas Herculis , nempe : 
i)rEOrPA<l>OTMENA de infulis beatorum; 
2) de Hyperboreis ; 3) de Francis praedonibus fub 
Prbbo. Adjeéb etiam Orphicis p. 453-4i84- — 
Primum Gesnerus docet, circumnavigatam fuiiTe 
a Phoenicibus Africam ; primos, de quibus conftet, 
inter primos quidem, navigaiTe Phoenices^ fplos 

fort^ 



IS ScriptOTis di AMtiquUatibus 

forte, quamdiu florueriot, extr^ columnas* Hei> 
culis, idque primo dextroifum, ut dextra habcrent 
littora Hifpaniae. Deinde eindem rem ex reditit 
Argonautarum, ut ille in Orphioo carmine de^ 
fcriptus eft, confirinare ftudet et oflendere, illhif 
carminis auAorem in iflo reditu defcribendo non 
(impliciter ac monftrofe mendacem itufTe, fed^ 
quae fieri per rerum, qiiae tum cognitae eflfent, 
naturam podent, five ex traditione antiqua fiiAa 
efTent, venuilo carmine et mulcum probahilitatk 
habente, admixtis tamen fabulis, feu mythis, ex« 
pofuiflc. Qiia re perfeifla o/lendit, fihiibram circa 
Africam navigationem , vel illi contrariam ab Eiy- 
thraeo mari ad columnas, nec ipfarn impröbabt* 
lem eile, nec fabulam de Argonautts totam oon^ 
. fiéhun, fed fundamentis quibusdam nit!. 

SchIoC2er. AUGUST LUDWIG SCHLOEZEES Mrfok tit 

en aliman om Handel och Sjöfart uti the ildjie tidifi 
Stockholm 175g. 8- Theotifce a Thoma HenfM 
Gadebufchy Roiloch. 1760. g. — Omnem vete- 
rum rem mercatoriam cum auélor enarrare et 
illuffarare vellet, fubftitit tantum in Phoenicum na- 
vigationibus ac conimerciis, quae cum latiffime 
paterent, univerfalis fere inde enata efl hi/loria 
commerciorum apud veteres usque ad tempora 
Alexandri M. PraemiiTa eft introduétio , tribus ca»- 
pitibus diftinéb. In quibus auAor primas lineas 
omhis rei mercatoriae a temporibus vetuAiflimis ad 
recentiora usque duxit. Teftimonia veterum, qui- 
bus narratio nititur , omifTa funt Optandum fåne, 
ut Schloezerus telam ante viginti et fex annos 
cgregie coeptam retexere atque abfolvere veiiet 

•*• •♦• ^Bh 

Hifce fcriptoribus addere liceat, qui libris libel- 
lisque variis infcriptiones, numismata, aiiaque mo- 

nimen- 



tf tiftoria Phomieum. Xf, 

nimenfa, Phoenicibus vel vere vel faUb (ributa, 
döde illuftra^jnt Muka enim infunt, quibus ve« 
teritfn Phoenicujn hiAoriae partes et argumenta 
fiogala iucem aocipiant Et primo quidem loco 
poducamus fcilpta, oita e Ike quondam inter 

SWINTONVM ÄDglum* et &ARTHOLOMAEUM 

(BartheUmji) Fraacogallum ^ viros dodliflimos, (w^ 
per monimentis quibusdam Phoeniciis eommque 
fcripfuiu agitata. 

lOAN. swiNTONi Infcriptiones Citieae f. inSwlnton 
innas infcriptiones Phoemcias, inter radera Citii «< Barthe» 
oi4)er repertas, conieéHirae. Accedit de nuinis^*'"^* 
quibusdam Samaritanis et Phoenidis, vel infolitam 
prae fe litteraturam ferentibus, vei in Iucem hade- 
DUS non edit», ilifTertatio. Oxonii 1750. 4. — ^^ 
Vana de Phoenicibus , Citii In infula Cypro acco* 
lis, de Elulaeo, Citieos a Phoenicum imperio de- 
ficientes ad obfequium reducente, de Pharaone 
Hophra, Cyprios, Phoenices, et cum his etiam 
Citieos fulxgente, aliaque commemorantur. In- 
fcriptiones ipfas litteris Phoeniciis exaratas atque 
quadringentis ante Chriilum natum annis pontas 
efle oftenditur. Numorum ab erudito auAore 
expUcatorum numero 06I0 funt. Quartus et quin- 
tus audori videntur a Sidoniis cufi. 

Idem on th$ Phoenician Numerat CharaSers an^ 
iumtUf vfed at Sdon^ iii Philofophical TransaStions 
a. 1758. V0I.L. P.II. 

Eiusd. Attempt to eocplain a Punk Infcription 
difcouered in Malta; ibid. a. 1763. Vol. LUI. 

BARTHELEMY Rtflexionsfur quelcmes tnonimens 
Phmiciens^et fur Us alphabits qui en rejukent; dans les 
Mém.de t Acad. deslnfcript. T. XXX. p. 405 - 427. 

Eiusd. Reflexions générales fur les rapports des 

tangues EgyptiemUj Phinicienne it Grecque; ibid. 

T.XXXU. p. aiafqq. 

Eiusd. 



Jr4 Scrjftaru di AnUfutaUtms 

Eiusd. ExpScatian it un basretitf JEgyptien^' it di 
tinfcription PhAddituu qid t accompagne^ ibid p. • . » 

swinton'8 Rimarks upon w. BartbiUmgå 
Mimoiri on thi Phoimcicn Lttttrsf in-Philof. Tmmi 
«»♦ VoLLlV. for 1764. 

leClerc IBAN LE CLBRC Remarquis fur quitquis Me^ 
daiUis in caraSins PhinkUnmsp ia Bibäotk chpifié 
T. XI. 1^104 -^ 133. 

lUienfer» xACOBi £H£NF£RDi petioulum Phoenicimi)» 
dus.. (i ve litteraturae Phoeniciae fpecimen. Framquenu 

1713. 4. 

tLiDgeiu . HERMANNI ULRICI A LINGEN Schediasma 

de origine et inventionibus pecuniae et numisma- 
ium, quo probatur, in ventum pecuniae non ad 
Ebraeps, Lydios aut Graecos^ fed potius ad Phoi^ 
nicis referendum efTe, Accedé demonftratio, Ro- 
manos iam ante S^rvium^ regem, pecunia ufos 
eife. linai 17 15. 4. 
&.Dutens»« L. DUTEKs Exptication di quitquis MedaiUu 
di Piuples^ di Ftltis it di Rots öncquis it Phénu 
cUnms. k Londres 1773- 4niah — Sex numi 
Phoenicii illuilrantur, quantum pro penuria cogni- 
tionis rerum Phoeniciarum fieri potefl. 

Eiusd. Exptication di quelquis Midailles Phinu^ 
mnms du Cabintt deMr. BuanCj ibid. 1 774. 4 mal. -— 
Ineft expiicatio viginti et duorum numorum Phoe- 
nidorum et Carthaginienfium. 
Baycr. (baVbr, Canonicus Toletanus) del alfabito 
y kngua de los Fenices y de fus CploniaSj ad calcem 
translationis hifpan. Sailuftii, quae, auétore filiö. 
Regis Hifp. Gabriele, prodiit Madrid 1773. fol. — 
Uumi in primis Phoenicii difcutiuntur , infcriptio 
^iam j in quam JBarthilemtf et Swinton commentati 
funt. 

De 



■ •• ■ - r v 



åå^Mi/hfiM ^PaMUMUti. 



» • « 



n 



De Piioaiitiiis qubque»iBullx ingeniofe traditBryanu 
JACOBUS BRTANT in Obfefvations ond Inqmries^ 
Hkåti^ ii våriotts Parts of anämt hiftory (Cam^ 
bpdgé 1767. 4«) p. 1^2 feqq. 386 fqq. 

Cf. etiam guabnacci in Origini Jtatkhe etc. Gaamac- 
^iicca 1767. II. Tomi in fol.) T, I. p. 501— ^ 

554- . 

^ De fbrifttoribus rerurii Cartiaginienfiumy e Phoe« 
nicia oriundorum, fermo erit, iibl fcriptores de 
fiAåi gentiuin Africanarum efnumefandi venient 



CAPVT 



aO Scripiötii 1$ rtbut Mfäintårumi 

CAPVT VL 
SCRIPTORES DE REBUS MOABL 

TARUM, AMMONITARUM, EDOMI^* 
TARUM, PHILISTAEORUM etc. 

SciurbtiL TjTsKRici SCHARBAU Hifloria popull A rcgol 
11 Moabltici in compendioj in eius Parergdnini 
philologico - theolog. P. III. {Lubecae i?»}^ g*) 
p. 1 — 65, et P. IV. {ibid. 1734.) p. I — 109. 

Kohlreif. G(fTH. KOHLREiFS Gejchichte der Phåkjtprifd 
Moabtter. Liibeck 1738 8- 

Vlcringa. CAMPEGII VITRINGAB Protheotia d nOtUftr 

Moabitarum; in eiusd. Comment. in lefaiam. 

Cålmtu A. c ALM B T Dijifiation fur Bulphegor^ Quh 

mofy et autres Dieux Moabites^ in eius Comment 
HiitiT. I. P. II. p. 173 fqq. Italice in jiniichitå, 
per mezzo de Dijfertazioni (Firenze 1743* 8-) T* ^ 
p. 153 fqq. 
Schuma- ALB. SCHUMACHF.RI DiiT. de CemofchoMot* ' 

cher. bitarum idblo; Bremae 1730. 4. 

Bccminn. lOH. CHRISTOPH. BBCMANNI DifT. de Baal 

Behor; Francof. ad fandr. 1661. 4. ef. Melhomi|,; 
AuszUge aus Difput. T. V. p. 1368 fqq* et p. 1453' 
fqq. 

Wich. lOH. CHRISTOPH. WICH MAKNSHAUSBN 

xnanns- DifT. de abominando Moabi facrificio 

liaufcn. 

^ ^ ^ 

Calraet. A. CA LM B T Dijf. fur Molocfty Dteu des Amnuh 

nita; in Comment. Utter. T. I. P. II. p. t fqq. 

Wicfiui. HERM. wiTsii Mlfcellanea facra L. IL Difl V« 
T. I. p. 608 fqq. 

Dlc^fch. DAN. DiEzscHii cultus Molochi delineatuf* 
Mifnae 1675. 4- 

HAVIP. 



Ammimkmmh Xémilmim^ Phitijiuimmi itf. J^ 

DAVID. LUNDtr Difll åt Mokx:fao. Jlboae LuttL 
1698. 8. 

o LA t cEtsix DifT. de eodetn argumento* ceife« 
Upfatku 17 17. 8* 

Et quof de Molöcho laudat ioat^. CHftt- 
iTOPa woLFius ad hVHxyti judifche HeUigthu»' 
ma p. 638 iqq«) et nos ip(i liudavimus Vd^ L P^IL 
p.154. 

I. a wiCHiiANNSäAUssif Difll de coront Wich* 
Ammonitica. ■. • . mannf 

lOAM. ANDR* DANZti DifT* Davidis in Am- JJlJj^ 
tnofutas devidos mkigata crudelitas etc. Imiu ^^ 
tfi}. 4; et in Iktntt Thed T. L p. 664 fqq» 

lOAK. CHRisT. kiMftsch de Aniinonid% Mimpticlu 
feDavide disquc crudelitate lub iugum miffii. ^ é ^ 

♦ ■*• * 

DE VALOis ÉxpUcation ttun endfvit de ta Ös^it Vtloli». 
tufi (chap. 36.) aiå ileJifaU mention de quelques roify <• 
jtä ont rtgne dans tläumee^ avant que les enfam 
dljrael et^ent encore eu aucun rot; dans i^Hilt de 
1'Acad. des.Infcriptt. T. L p, 139—13 i. 

CHklSt» BENED. MICHAELIS DifTett^ in C.MidiåMil^ 

SDQCVI. Genefeos de antiquiflvna Idumaeorum 

biftoria^ HaL 1733* 4» 

lOAN. ERN. GUNNBRl t)ifT. de fidoitutarum Gtumetitt: 

tegibus ; in fcriptis Acad. Dronthemienfis Oanice 

compofitis, Theotifce vero etiam verfis^ T. L 
I losuAE VAN iPERSK Hiftoria critica Edo^vtft tp^ 
\ tnaeorum et Amalekitarunié Leovardiae l^6s* 4- '^°* 

CHRISTt. GOTTFR. HEINRICH D. dc Idu- Hdnticba. 

naea eiusque vaftatione ad locum lerem» XLIX^ 1 7« 
Lff. 1783* 4* 

H8^ •*• ^ 

DAviDis Mittil Diit de tetra Canaati$ b Milk 
éu DifT. feledis p^ 127 fqg^ 

BibL hifior.t^oLit. P. /- B å. C A *• 



%S Smptortt ie ntw Moabitanm $te. 

Calmct^ A. C A LM ET Dt f. fur k payt au fe fauverent 

Cananéens chajjés par ^ofui, in eius Q)mment. l\ 
T. IL p. 1 7 fqq. 



^ 



-*• 



•«- 



VitriDga. 



Siber. 



Wolf. 



Eiusd. Dijf. fur t arigine et fur tes diuinites < 
Philiftins; ibid. p. 32» fqq* 

CAMPEGii viTRiNGAE Notitia Phillftae 
rum ; in eiusd. Comment. in lefaiam ad cap. XI 

as. T. I. p. 584%* 

uRBANi godefr; siberi Progr. de Ga: 
Palaeibnae oppido dusque epifcopis. . . • 

De Dagone, Philiffaeorum idolo, v. Diffen 
tiones thbophili roeseri, {lenae 1664. i 

•HBNRICI AHLBRS, (Bremoe 167I. 4.) AUG. E 

MARCHii, quae prima efl inter eiusd. quatu 
disquifitiones, Hamb. 17 13. 4. editas. . Quib 
a^ddantur: iac. schudtius p. 39. compen 
hiiloriae ludaicae, et ioak. christoph. wo 
Fl US ad LUNDiijftu/. Heiligth. p. 93, ubi plur 
de Dagone fcriptores excitati funt. 

lOAN. CHRISTOPH. woLFJi DifT. de app 
ratu Philiilaeorum bellico ad i Sam. XIII ^ 5j 
Ikenii Tlief. T. III. p. 599 fqq. 



-*- 



-8^ 



^ 



EiclAorn. lOAN. GODOFR. EICHHORNII PrOgT. J 

Cufchaeis verofimilia. Arnftadii 1774. 4. Appei 
dicis haud contemnendi loco efle poteft ha< 
fcHptid ad Bochartij Phäleg. L, IV- cap. 2. 



«-2 



CAPV 



Scrftont dt gtographia S^riati ig ■ 

CAPVT VII. 
RIPTORES DE REBUS SYRIACIS 

SECTIO I. 
Scriptores de geographia Syriae. 

lULFEDAB (JRtguUf. Prtnäpis Hamae in ^fria^ Abi 
. Gtographi it Hifiarici jJrMs f 74)0 Tabula 
ae, cum Excerpto Geographico ex ibn oh 
KDii (foMcuä XIV fcriptom) Geographia et 
yok nacuralL Arabice nunc |B|iAufn «didit| 
ine vertic, notisque explanavit fOw biiAvar^ 
9 KOEHLER, Prof» PubL £xtn Fhilof. et Hi« 
iarum ki Academia Kilonienfi {nunc Prof. ord^ 
ucat et orientalis titteraturae Regiomontanus% 
::eflere lo. iacobi reiskii V. C Animad« 
fiones ad Abulfedam , et prodidagniata ad Hi-* 
iam et Geographiam orientalem. Lipjiae 1766. 
/\lph. 1 5 plagg» ) in 4 mai* -^ Reiskius , qui 
élero Geographiae Abulfedinae , a fe e codice 
^unenli d^criptae, copiam fecerat, primus et 
Aor (uit, ut, quam exfcripferat Syriae tabu-* 
I, Latina interpretatione , notisque illuflratamy 
lucem ederet. A tanto vlro excitatus, Koeh-* 
js, plaufu omnium, qui hiiloxlam Orietitis co* 
X) exhibuit: t) Notas mifcellaneas, a«p. 1-^36* 
fextum clima geographicum, quae ed terra Sy 
Cj a p. 37--*74- 3) defcriptiones et narratio- 
igenerales, a p. 75— 144. 4) Supplementum 
Rihc, a p. 145—166. 5) de terra Sjoiae ex 
i ol Wardi, a p. 167 -* 19a. 6) Reiskii anim* 
wfioncs ad Abulfedae tabulam Syriae, a p. 
1^214. 7) eiutdem Prodidagmenta ad Hagil * 

B a 



so SariptofiS d$ gtographia Sgriui. 



Chali&e Iibrum memorialem rerum a Mahumeda* . 
nis gefbrum, exhibentia introduAionem genera* ' 
lem in hiftoriam (ic diéhm orientalem, a p. 2 1 5 -^ . 
340. Notae mifcellaneae continent expofitionem \ 
Syriae ipfam. Nominantur fines et termini Sy- . 
riam dngentes* Adducuntur cauflae, ob quas Sf^ * 
ria nomen, quod iam gerit, fcil. Scham accepiffe^ 
dicitun Éxhibetur Syriae divifio, urbiumque^ 
fluviorum ef lacuum defcriptio brevis. Sequuntur ^ 
fecundo loco gradus et minutae tam k>ngitudiiuR| ^ 
quamlatitudiniS) clima naturale et geographiciimi 
tunc defcriptiones et.narrationes generales mcmo- . 
ratae» Supplementum tabulae, ex prolegomenii ; 
Gec^raphiao^ulfedinae petitum, tribus abfolvitiir i^ 
capimu, fea brevibus» Primum agit de fluvHl 
Syriae, fecundum de lacubus eius, tertium de ' 
Uuus montibus. -^ Argumenta reliquarum huv ' 
libri utiliflimi partium ex infcriptione cognofcuiH 
tur partim , partim himis loci non funt. ; 

Cf. Nwa ASa Erud. a. 1766. Nov. et Dec. p. S93«« ,, 
a4a et a. 1767. lul. et Aug. p. 377 — 388- Repe- 
rics ibi additameota nounulla» a Reiikio coinimi- 
nicata. 

Gattbrers AUgem. kijl. Bibi. T. V. p. 133-^159? 
Auftor buius cenfurae, loan. Em. Faber^ monitB ^ 
quaedam adfperfit utiiia. 

Qoitting. Anzeigen a. 176g* p. ioo3-« loc^S- 

JlU^m. Uutfchi Bibi Anhang zu dim tften bis 12M - 
Bandi. P. 11. p. 822 -^ 827. 

Poftelluf. GuiL.^posTELLi Defcriptio Syriac} in Tmgfi ■ 
Hihit. T. II. Seft. HL p* 349 — 578. 

HaTc. lOAN. MATTHIAB HASII {ProfiJfortS Måh ' 

thifios yitibergenfis f 1742.) R^ni Davidici et Sa* 
lomonaei defcriptio geograpliica et iiiilorica, urai 
cum delineatione Syriai et Aegypti, proftatu fem* * 
porum fub Seleucidis etlLagicUs r^ibus, mappif 
• luculentis exlybita, et probationibus idoneis in« 

(Iruda. 



SiT^iortf 0$ giographia Si/riai. st 

fttidau lunéb eft huic operi confideratio urbium 
nuudmarum veterum et recentiorum , ac operum 
quorundam apud antiquos celebrium. Norimbtrga$ 
1739* fol, Secunda editio, forte novo folummo* 
do titulo omata, ibid. 1754. foL Cum figuris ae« 
nes tabulisque geographicis coloribus dUbndlis. -*^ 
Nddmus, quo caiu fupra in VoL I. P, II, p. 106, 
idn fcriptores de Palaeilina recenfentur, huius 
operis praeftantifliini, nobis caeterum notifliml, 
cbfiii ninus. Hos igitur loco eiuS) notitiam fub- 
iungere ficeat. Princeps operis inilitutuin fuit, 
itgni Davidici et Salomonaei, vel Ifraélitici, quan^ 
do florcntiiliinuin fuit , delineationem, potrnimum 
goografdocam , et defcriptionem in mappa aliqua 
tdäendi* Quoniam vero, fufoepto eo, vete*- 
wa inprimls auAorum monimenta excutienti au^ 
^ori muita fe offerebant, quae ad illuflrationem 
^4cinan]m reglonuin, Syriae praefertim et Aegypti, 
ficerent, luorurhque etiam comparatio cum Ifraä* 
fiäoo r^Qö ad huius conftitutionem nofcendam 
uon parum fiufhira videbatur; quin et ipfae illu- 
flrationem pecuUarem et exa<fBorem, quam vulgo 
bberetur, merebantur, has etiam mappa eadem 
oomprehendere placuit. Subfidla, quibus fcitiflime 
xk& eft, fuere partim mathematica et geometrica 
flridius diéby partim hiflorica et geographica ex 
audoribus promenda, Qiia ratione opus örtum 
tft^ quo Germani iure meritoque gloriari poiTunt. 

Huc etiam pertinet dapperi opus, Vol L 
P. OL p. I o I excitatum , aliique fcriptores de Palae*- 
ftoa, ibid. p. 94 fqq. indicati, in primis plura iti-> 
Kiaria ibid. p. 70 fqq« laudata. Cf« etiam ^runs 
la 



B 3 Scripto^ 



ftgi Seriptoris di giogroipiiia Sfrtén. 

Scriptores de montibus Libano et An^ ' 

tilibano. * 

Magri. DOMBNico MAGRi, Maltefe, JBreve rocconh 

del viaggio al Monte Ubano. Roma 1655. 4. 

Otttdisii. Miffiom jipojlolica al Patriarca e MaroniH dd 

Monte Libano, ... 1656. . . Verfio Francogallict 

hane habet epigraphen: ^otfage du Mont IJbmf 

traduit de I" Italien du P. jeromb dandin v 

'Nonce du Pape^ ou il ejl traiti tant de la créam 

des cQutumes de Maronites^ que de plujieurs partm^ 

iarités touchant ies Tures etc. Avec des Rmarqm 

fur la Theologif des Chrétiens du Livant et fur cdk 

des Mahometans. Par R. S. P. (i. e. Richard Simoi^ 

Presbycer) å Paris 1685* 356 p2^g« in 12* Veijia 

Anglica prodiit Lond. 1698. 8- — Auélor, It* 

iTuica Italus, nobili familia) quae etiam hbdie apud 

Caefenates in Pontificia ditione Comitum citulo 

nobilitaca eil, natus, floruit fub finem faecuU de- 

cimi fexti, inOrientem profe<^ dl a. 1599, at* 

|ue fupremum obiit diem a. 1634. Ipfe regioqies 

IS vifit montofas, quibus tamen in defcriptioM 

fua minus. tribuit) quam rebus Maroniticis, quippc 

quarum expofitio a capite XV usque ad XXXV 

extenditur. Reliqua ad cap. XLII reditum in Icatr 

liam exponunt. Simon in verdone fua multaj 

quae fibi oriofa ac vitiofa viderentur, omifit. • 

Defcription abrigee de la fainte Montagne du JU 
ban et des Maronites qui Phabitent å Paris 1671. 
Ii, — Auftor nobis ignotus dcfiderio leftoruia 
montern iilum regionesque adiacentes cognofcen- 
di, non fatisfacit. Maronitarum inilitutis defcii' 
bendis maiorem impendit operain. . 
«2ttIaRe. DE LA RoquE I^oyage de Syrie et du Mont 
^"^' Liban^ contaiant la defcription de tous Ies pdi 
compris foits le nom de Liban et d^ Anti - Liban 

Ktfroan 



que 



Ef/roam etc. et qui conctrne ta criance^ Parigine et 
ks moeurs des peupks qui habitent et päis; la dejcrip* 
tiax des mines d" HeHopolU^ aujourd/m Balbek; ti 
wu Dijfertation hiftoriqui fur cette ville; avec un 
dbrigé delaviedeM.de Chateuil^ Gentilhomme de 
Fwaencej SoUtain du Mont-Uban; et thijloire du 
Pfiau ^UMéfj Maronite^ mört pour la religion dans 
tes demiers teras, å Paris 1722. I[ Voll. in la, å 
AmilenL 1733- W VoL in 12. c. ligg, aen. -^ 
Auébr icer inilituit a. 16S9. Diligenter, quäe 
VKfiCy.narravit) admiytis tamen mulcis^ quae npn 
id rem perdnent 

Rikmän Jtun vmage a Cannobin dans te Mont- Peclc^ 
Uham^fait par te P. petitqueux en 17215 In^w»** 
HoeeutOMBQ Mimoires des Mijftons (a Paris 1724. g*) 
r. IV, p- 95a — 276. 

I 

ScrifOores de ur be Baatbek f. HelipoH. 

DE LA noquB I. C* T. I. p. r2g — 153. varla 
e antiquitate huius urbis , cuius ruinae adliuc fu- 
cdlices inagnificentiam et pulchritudinem mirabi- 
m ipirant, coll^t ac narravit. 

iAUNDRELL, Vol. I. P. IL p. 90. IluluS blbUo- Maund* 

e laudatus, amplam ruderum iflorum dcfcrip** rdJ^ 
ooem exhibuic p. 135 fqq. editionis autographiy 
humii 1699 in 8* typis imprefli. (Notetur haec 
ditio L c. ubi eam nefciveramus.) 
. KBNAUDOT Eclaicijfement fur les expticationSy Rtninnåot. 
K tes Jhigtois ont donnies de quelques infcriptions 
ir Palmyre j et des remarques Jur une qui fe trouvå 
HéHepotiSj appeUie communément Baalbek; in 
lim. de VAcad. des Infcript. T. II. p. 474 — 494. 

SOBERT wood's Ruins of Balbecy otberwife Wood« 
leSapoUs in Coelo - Sifria toith a ^oumey from 
^alayra to Batbec. London 1757. fol. mai. Fran« 

B 4 cogal-' 



^ Siriptarti d$ g$ogtaplM Sffmi ii 

oogallicd a Dodore Maty, ibid. eod, kL fiiaL m^- 1 
fToodius oum popularibus, Bowerie (qui tameii kl \; 
ftinere verfus Palmyram diem fupremum obiit) d ; 
JPawkinSj atque JJorra, architedo Itab, iler iftuA 
a. 1750 fufcepit, omniaque vifu et mcmor aa t ^ 
digna diligenter defcripfit, tabulisque aends XLVL . 
rudera illa fcitidime fiftentibus, illuftravit et qiuu 
ante oculos pofuit — > C£ BibUothe^ de Scunof : 

T. VIII. p. 349 <qq- 

Scriptores de Pahntfra imperioqtu Päl^ 

myreno. 

Huvfin^ KOBBRTUS HUNTINGTOK, Anglorum Hh 

^^ leU in Afia Turdca rem mercatoriam agentiiiiil 
olim antiiles facrorum, cuius iam memiidmu% 
cum de Samaritanis fermo eflet (VoL I. P. II, p. 
Soo fqO primus coniilium, antiquitates Palmyre^ 
nas peifcrutandi, cepit, nonnullisque ex popula* 
ribus Halebi degentlbus perfuafit, ut illud {>erfi« 
cerent. Primum ker, a. 1678 inAitutum, irritun» 
quidem fai^m vexationibus Arabum principis, re* 
gionem lAam tenentis: fed a. 1690 fellcius coepts 
evenere. Primi, qui de expeditione lAa referrent, 
Halifay ecerant GuiL. HALIFAX et HALLEY» Primus qui« 
}i?lUy« dem relationem de itinere fufcepto obtuiit itgm^ 
focietati litterariae Londinenfi , qui eam in A&å 
(TVanxaä^ofu) Philofophids (Num, 217. p. 85*^ 
cum huiusmodi rerum amatoribus communicavit 
Ihidem (Num. d 1 8- p. 1 60 — 175.) Hallejus de ve« 
teri Palmyrae ilatu difleruit Halifax quoque ool* 
legit Syllogen titulorum e columnis Palmyrenia 
confcriptorum, quam EéMrdus BernharduSy quon-i 
dam Aftronomiaa ProfefTor Savilianus in Acade-r 
mia Oxononienfi, cum Dodore Thoma Smith 
communicavit, qui ii\am cum fuis et Bemliardi 

notis 



Seriptaråf di gtograpUa Syrioai, tf 

ffiocb in lucem edklit, TrajtSi ad Rhtn. 169g. g* 
etrecuf. Moterod. 17 16. 8- Quae omnia, cum 
äario duorum itinerum modo commemoratoruin, 
exftant etiam in coIleéHone fic infcripta: Mfcella^ 
M cmriofa , contmning a CölUäion of curibiu Tra^ 
vdiy f^ages and naturat hifiories of Countries^ 
LoncL 1708. III Voll. in 8- -^ Cf. etiam: tho- 
11 AE SMITH 1 1 Epidolae Rob. Huntingtoni cum 
vitis ipfius etBemardi p. 16 fqq. baddam's Jlfew 
mmrs of the roj/al Society or new abridgment of th$ 
flttkf transaStons Vol. III. p. 140 — 165. corn« 
IB BRUYN Foyagis au Ltvant T. II« chap. 68$ 
ubi HaUfaxn relatio cum HaUeji annotationibus 
fqperitur. 

ABKAHAMi 8BLLEKI Antiqmttes of Paimifraj SclLcim. 
antamimg the hifhry of the City , and its EmperorSj 
jmm its foundation to the preftnt thne. IVith an 
sppendix of criticat obfervaiions ofi the nameSy reli^ 
pm and government of the Countrt/^ and a Conu 
meatary on the Infcriptions lately foiind there. Lon" 
don 1696. XXV plagg, in 8- cum figg. aen. ibid^ 
1705. 8. Theotifce a Philippo Gcorgio Hiibner, 
Francof* ad Moen. 17 16. 8- — Hiltoriam nobi- 
Gilimae urbis ab ipfis Salomonis temporibus Selle-» 
rus aufpicatur. Illum enim 1 admorem, quod an-« 
liquiflimum urbis nomen fuit, hodie quoque ab 
incolis traéhjs iilius retentum, condidifTe, probat; 
ficet in eam fententiam proclivis eiTe videatur, 
qiae inAauratorem potius, quam prlmum condi-> 
lorem Tadmoris Salomonem fuifTe cenfet. Agi( 
deinde de eius fitu , foiique falubritatem defcribitf 
Mercatura eam praecipue effloruiffe docet Inv 
perä formam pro temporum diverfitate varian) 
MfTe putat. Reiigionem quod attinet, ludaicam 
U Salomonis aevo obtinuifle non dubitat^ ludai* 
nque nomina fuperioribus etiam temporibus com** 

B 5 plur^ 



q6 Scriptoru d$ geographia SyrUi. 

plura ibi obvia fuiffe obfervat. Quantum ad gtti« 
tiies, quae poftea ibi invaluerunt, fuperllitiones^ 
nomina idolorum quorundam ex monimentis Pal* 
myrenis commemorat. Chrif tianifmum tamen- pri- 
mis llatim temporibus radices ibi egifTe, perfua!- 
fum habet, et Epifcopos quosdam urbis ex fub« 
fcriptionibus Conciliorum excitat. lam porro ad 
varia fata Palmyrenae urbis defcribenda pergic^ 
Odenati inprimis ac Zenobiae tempora pingens» 
. • atque viciflitudines et interitum urbis fub Muha* 
medanis narransr. Appendix criticas fiilit obfer- 
vationes, v. c. fuper utroque urbis nomine, Tad« 
mor nimirum et Palmyra j fuper nominibus Pal« 
myrenorum, quorUm in inrcriptionibus fit mentioi 
fuper magiilracibus et publicis Palmyrenorum of- 
6ciis, ibideni memoratis; fuper idololatricis eorum 
' fuperAitionibus ; fuper Vaballatho, in numis aliis- 
que Palmyrenorum monimentis commemorato) 
fuper Longino etc. In Commentario, cuius titu* 
lus meminit, id praefertim agit audor, ut tam vi* 
tia, quae in infcripttones Palmyrenas, five veterum 
llatuariorum , five exfcriptorum culpa irrepferunt, 
diligenter emendet, tum lacunas fuppleat, et fi 
quae ad hifloriam ritusque veteres pertinentia in 
iis occurrunt , ftudiofe annotet. — Cf. JiSta Emd. 
Suppl. T.IIL p. 89 — loa. ubi etiam niderum Pal- 
myrae confpeélus in tabuia aenea exhibetun 

RhcnfcrJ. lACOBi RHENFERDii Litteraturae veteris 
Palmyrenae indagandae et eruendae ratio et fpeci- 
men. Franequerae 1704. 4; et in eiurd. Opp. 
philoL {Ukraj. 1733. 4.) p. 6 39** 68 5* — Mul- 
tam operam inanem huic argumento impendiC 
Bliga eruditiflimus. 

Renaudot. 'renaudoti DifTertatio paulio ante laudata. 

Pullcya. OCTAViAN. PULLEYN ofun Infcriptionfonnd 
in the Languagt Paimyreni^ and anothcr in the 



Seriptonr di gtogrt^hia Syriail Vf 

finfam Lmigugey foimd o» an oid Umi in Phitof. 

TramaSL N. aag- 

(ROBERT wood) T/iB Rums of Palmyra Wood. 

olkrwife Tidmor in the De/art. London 1753. . 

5oiiagg. et 59 tabb. aen. in fol. max. — lideni 

Ai^i pauUo ante memorati , qui moninienta He- 

jtopofitana oculis fuis ufurparunt atque delinea- 

nmt, nidara quoque Palmyrena eodem modo ex« 

hibuare, et quidem longe accuratius, quam ab 

afii Anglis paullo ante nominatis rerumque mer* , 

.xiftxiarum peritioribus, quam litterariarum, fae- 

culo.fuperiore fiéidum erat In defcribendis vicif« 

fitudinibus urbis Palmyrenae Woodius nil no\i 

praeilitiire videtur, cum Selleius omnia praeri- . 

puerit Eo ddigentius Woodius, quae circa rem 

orduteélonicam memorabilia viderentur , defcripfit 

atque expiicuit. — Cf. ZuverläjJ. Nachr. von dem 

gegtnwärtigen Zuftande der mj}: P. CXCVII. p. 

3»5 — 345- Coetthig, gel. Anz. a. 1754. p. 897- 

903. Gt^itL Magaz. a. 1754. Febn p. 78 fqq. Ä*^- 

wttfch. Magaz. T. V, p. 84 — 106. 

• IDA K. s WIN TONI ExpUcatton of all the in-^ Swinxon. 

fcriptions in the Palmyrene Language and CharaEler 

ktkerto publifhed; in Philof, Transad. a. 1754» 

t Vol. XL VIII. P. II. p. 690 — 756. cf. Gottting. 

gtL Anz^gen a. 1754. p. 1066 fqq. p. 1074 fqq. 

inprimis a. 1756. p. 586 fqq. 

,• Eiusd. £H//ertation upon a Parthian Coin with 

CkaraSters on the Reverfc rcfcmbling thofe of the 

talmyrenes; ibid. a. 1756. 

BARTHELBMY Rejlexious fur r Alphabet et fur Barthdc* 

klangue dont on fe fervoit autrefois a Palmyre; in«y- 

Memoires de t Acad. des Infcript. T. XXVI. p. 577 - 

597. Separatim edita elt haec dilTertatio Parif. 

1 7 54. in fol. max. et in 4- c. figg. aen. In alpha" 

beto Palmyreno enucleando et expUcando Swir- 

tonus 



flg Seriptont ii giographia Sifrioi. ' 

tomis et Baitholomaeus, pauca (i exdpiu, cm» 
fpirant : prioris tamen explicatio operofior et accur 
ratior videtur, — - Cf, ZuuertäJ/l Nachr. vom dm 
gegenwärtigmZu/lande der ff^fenfcliafien P. CXCVL 
p. 370 fqq. Goetting. gelehrte Anztigm a. 175$- 

p. 588 fqq. 
i'AnviUe. Coniuli etiam cum fruéhi de Palmvn pottft 
d'ANViLLE in libro praeflantifiimo , aliDi a ncUi 
laiKlato: UEuphrate et le Ttgre (å Paris i78i- 4») 
p. 31-^42. 

Georgi. AUGUSTINIANUS GBOROI de Infcriptiohi* 

bus Palmyrenis, quae in Mufeo Capitoiino wUer* 
vantUTt Romae 178a- 176 pagg* in 8- 

CtUarlus. CH&|STOFH. CELLARII DlfL hlftorica dtt 

imperk) Palmyreno. Halae 1693. 4. Recufa iMd^ 
1708- 4« Repetita in eiusd. Diflertr. acadd. a L G. 
Walchio colleétis p. i — 35. — Digna fåne Mm 
fertatio, quae cum Selleri Hiftoria, pofteademum 
in iucem edita, conferatur. 
PiuUliil. CHRiSTi. FRANC. PAULLiNi jinmetkung 
vom Anfang und Ende des merkwUrdigen palmyreni* 
fchen Reichs; in dus zeitverkiirzenden erbaul. Luft 
(Frankf, 1697. 8-) p. 204 — ai2. 

-#- -ir hS^ 

Hid. de Hifloire de Zenobie^ Reine de Pahnyre; in Com^ 

Zcnobio, ttnuat. des Mémoires de Litterat. de Mr. de Sallengn 

(par Mr, Desmolets) T. IX. p. 31a — 426. 
V^Mif- DiJ/ertation fur la MedaiUe de la Reine ZhoHe^ 
tromie dans les ruines de la l^Ue de Palmyre; par 
Jå* VAILLANT le Pere^ in Mim. de V Acad. det 
Jnfcript. T. H. p. 523-^537. Indi breve Zeno- 
biae vitae curriculum. Supplementi loco hulc 
liiffertationi cffe poted; 

Eclair^ 



Scripioris di giograpUa Siptioi. t9 

Ectmrdjftmmt fur k nom de Septimiay mii eft Rcfuudot. 
fclmt ä celujf de Zenobia^ fur tes JVUdailUs ak cttU 
Pfkcelfe^ par M. l^Abbé renaudot; ibid p. 

538—534- ^ 

££NESTI FRID. W£RN8D0AFII DifleitadO Wernf- 

deSeptimia Zenobia. LipC 174a. 4. ^^^^ 

Ruvoi DB HAUTEViLLB Hffioite de ZenobUj^f Haim- 
mpäratrici Reine de Palmyre. å la Haye 1 7 58- 8* — ^^*' 
Compilata eft haec hiitoria e Selleri et Woodii 
opcribus; (tilum folummodo accommodavit Fian« 

♦ *• * 

Dijffertatian fur tes HSédailles de VabalathuS; pdfVntlunu 
JKvAiLLANt lePere; in Mém. de fAcad. des 
bffcripL T. IF. p. 534-*- 54a. 

Letire de Mr. te P. B. (Je Prifident jean fiou- Bouhier. 
BiER) ä M. Bvmard de la Baftie au fujtt de lafa-^ 
mmfe MidaiUe de Vabalathus , avec la réponfi de Mr. 
di Bbnard ä cette lettre; in Continuat. des Mémoires 
de Letter- de Mr. de Sallengre T. IV, p. 437 — 458. 

]BAK MASSON Lettre ä Mr. Des Maizeaux^JAiSon^ 
mtenant de nouvellés reflexions fur les Médailles åt 
Vabalathus; in Bibi. ratfonnee T. XIII. p. 1 50 - 17a* 

]EAN BOUHIER Lettre auX auteurs de la Bi-Botåhiti. 
iSoiheque raifonnée contenant des Remarqtus fur celle 
ie^ean Majbn; ibid. Tom XVUL p. 476-893. — 
Eadem epiitola Lacine reddita in Mifcellan* obfer^ 
VÄ. crit. {Amjl. 1737. 8) VoJ- VIII. Tom* L p* 
141—147. 

8TANISLA0 SANTiNELLi Lettera Sopra /a StntlneUi. 
Jjnegaziane della medaglia di Vaballato> in Raccotta 
t Öpuscoli fcieutif. epol. (Venez.i732. la.) Tom« 
DL p. 59 — 188. 

IOAN. lAC. BRB%INGBRI et lOAN. BOU* Brcitlnger 

BiERii EMflertatio epOoUca mutui de Phabal- ^^^''ihicn 

htho} 



3Ö ' Scriptont de Diis Syrif. 

latho; m\Mufeo Helvet. {Tiguri 1747. g.) P 
p. 139— i6o- 

CorCni. BDUARDI C O R S 1 N I Eplftolae tTCS , qui 

Sulpiciae Dryantillae, Aureliani, ae f^abaUathi a 
guftorum numi explicantur et Ulullrantur. IJb\ 
I^6l. 4. — Omncs nun« fummo acum 
eaque cum diligentia tum eruditione explican 
ouae omnium doéliflimi Corfini librorum pro 
fere eft. 

Froclicb. fiRASMi i?Rö£LicH e S. L de familia Val 
lathi numis illuDrata opusculum poAumum'. Ac 
dunt eiusdem adpendiculae duae ad numismata 
tiqua a Cl. Vaillantio olim edita, editione altera 
Aitutae, curante iosepho khell e S. I. rei 
tiqu. in coll. Reg. Theref. Prof. I/indobome 1 7 
4. c. IV tabb. aen. •— Iri hoc opnsculo, q 
Trlftanus, Harduinus, Spanhemius, Sellerus, 
lemontius et BanduriuS de hiftoria et numis fa 
liae Odenathi fcripferunt, ita examinantur, 
quae fint in hac re certa, quae ambigua, quom< 
cum numis fcfiptorum teilimonia conciliai: 
offcndatur. 

SECTIO II. 
Sctiptöres dt Diis St/rts, 

Seidenu^. toANNis SELDENt de Diis Syris (yntagt 
ca II. Londini 1617. 8- Deinde ab audore. 
cognita infcriptaque Dan. Heinfio Lugd. i 
1639. g. Recufa Lipf. 1663. 8^ cifm indicil 
duobus a M. A^B. (fine dubio M.andr. bbye 
Ecclefiafte Freybergenfi) qui etiam fequentil 
editionibus addidit obfervationes et additame 
maximam partem minuta .||jt^^ ad rem haud pe 
ntntiHy ibid. i66i^ ibid. iSfii^ U^ Hisadditamei 

au 



I 



Scr^tores di Dus &fr$f% ]|^ 

dida quoque eft editio Amjlelod. i6so. g. ^) De- 
oiquein Seldeni operibus {Lond. 1726. fol.) Vol. II* 
T. 1. p. a 02 fqq. , ubi varia ex audloris autogra« 
pho antea non edita exhibentur. -— ^ Infunt huic 
no eruditiflimo paflimaue obfcure fcripto, ut 
edidoius Amftaelodamenus titulus profitetur ^ ad- 
vdaiia de numinibus commentitiis in veteri facri 
ooAcJs inArumento memoratis; accedunt fere^ 
qoae funt reliqua Syrorum, prifca porro Arabum, 
Äegyptiorum , Penarum, Afrorum, Europaeo- 
nuDj item theologia fubinde illuitratur. 

Remarques fur k livré de ^ean Selden^ intituUcierlgä^ 
åttDimx dis Syriens; in (clerici) Bibliotheque 
I choirie T. VII. p. 80—146. — Clericus demon- 
i fint, Seldenum au(itorum teftimoniis fine ullo 
åfcriirane ufum effev illum porro Graecorum 
Deos faepe cum iis, quos gentes fic diélae bar- 
barae coluerunt, confudifTej denique Seldenum 
pa/nm fabularum explicationes allegoricas ineptas 
tedfre. 

lÄQUES SPOM Dijfertation fur un marbre an-Spoiu 
dm repréfentant deuz Divinitez Syriennes; in eiusd. 
hcherches curieufes d^Antiquité (Lyon 1683. 4.) 

^59— 74. 

lOAN. PETRI BELLORII Expofltio fymbolic! BellorittS. 

Dete Syriae (imulacri; in Gronovii Thef. Antiqu. 
Graec. Tom VII. p. 425 fqq. 

Varia etiam de Syrorum Diis difputat STEPH.Fourmont. 
fooRMONTius in libro alibi a nobis laudato: Re* 
fetkmr critiques fur tes hifloires des andens peuples^ 
TX p. 294 iqq. 

Sigiila- 

") Lesglefui Ituåzt etiam edinonem Amflelodameii(ein 
anni 1^84: nullibi aucem talem reperire potuimusi 
quaproprcT errore typographicoi ut muita alia apud Lca« 
gfenm, ornm ellt piinoaun 



I 



|fe SttiptoM di hijiorta Sfrtai^tb 

Sjgillttim de Sjrrorum Diis egerunf 
tttituf in Bibliographia antiquaria F 
Schaf&haufeniana (p. 3)oO nimirtim: i 
Aud. CALliEt in Lex. Biblic. T. IH. 
God et Mm david milliuA in 
p. dag fqq. ioan. georg. koch 
OBO&o. ZBLTNCRUS diiTcrtationibus 
gumenco, lenae 1687 et Altoriii t7t; 

ac L G. LAKBIIACHERUS ObfT. phl 

. 10. De jidar five Achad miliius 
qq. vitRiNGÄ Comm. inlefaiam ca{ 

eC tONAS CONR. SCHRAMMIUS ( 

Helmftad 1734 edita. De JJlarte fiv 
a Phoeniciis et PhiliAaeis quoque cult 
MUtLBRUS peculiari diflertatione egit 

Interprett. 4. Cui iungl pOiTunt SALMASIUS 3 
adLuciin.p, j^^^ et AU G. FFEtFrBRUS in Dul 

Je^syria gciipturae S. Ccntur* IL p. 339 fqq. 

SECTIO IIL 
Scriptores de hiftoria Sy f tat 

De Syris Damafcenis antiquloris 
Cdinet. AUG. CALMBT in Hiftoria gentium lu 
marum, Artic^ V. De Sjrris Damafcei 

Vitringa. p. 6 5 1 . edit. ManC CAMPBG. VltRltat 

ment in lefaiam et quidem in Pfotheo 
XV, ubi Notitia Damafd et r^ni 
Muller* (T.Lp. 65oiqq.). tAURCNt. mullb 
de origine regni Damafceni tempcH^e 
in Ikaijii ThcC T. I. p. 731 fqq; 

De hiftoria Syriae poft mortem A 
five de imperio oeleuddarum coofule; 
quentei: 



Scriptoru åt UJtdna Sj/riai tivUL || 

IttiMftkt R£iNBCcil Paftiilia Seleucidarum, 
kae ab Olynpbde CXVU^ hoc dl, tertia abcius. 
ilenndri M. cäiitu , usqtie ad pulfum a Pompeio 
btioduiin Afiaticum, r^avit In Afia et Syria 
ofloa CCLI. AdditB propter argumenti vIdtAa* 
oa, atqiae ad ufiim uberiorem in leébone Grae« 
■e et Romanae hiAoriae R^us Comagenae et 
Uq^nae tfitAergm 1571. g; et in eiutd. fyn- 
igpaale de £uniiii^ quae in monarchiis nibus Mio* 
hm rerum potitae tunt (BafiL 1574. fol.) T. L 
i t9ö««* 199. et p. 315 — 317. Multum quidem 
tdnflccius pro témporum ratione präeitittt libello 
loAe valde raro t at longe fuperatus a fctiptoribus 
BOcmiOripm* 

AfiOtDti LACAktY Series et Numifinata Re-Licårry< 
l^m Syriäe$ cum naxi. hiftoiia Romana a tulio 
[Vadare ad Conilantinum M. per numlsmata et 
narmora antiqua iiluflrata« {Claromonti 1671. 4.) 

L i^oY VAILLANT, Bellov. D. Mcd. et Re« Vtillåae» 
^ (Galliarum) Antiquarii^ Sekucidarum imperium 
ive Hiftoria R^um Syriae ad Hdem numiimatum 
locommodata» Lutet Pari/. 168 1. 4. Hagae Cb*> 
nC 173^. foL --^ Magni aellimanda eA doélifli* 
ni audoris induftria^ quam in colligendis r^ni 
ftorum numifinatibus maximam partem rarifnmK 
idlabuit) ut eorum ope integram regum Syriae 
aSdeuco^ primo te^A poft Alexandri H obitum 
eanfiiore) ad Antiochum usque XIII^ quo pulfo 
b provindae formam Syria a populo Romano 
Poqieii M. aufpiciis redadla eft, feriem exhibere; 
lOt praeterea r^es cognomines^ quos hiftorici Iw 
läepe et ad ignominiam compofitis^ in nu« 

vero nu^iam confpicuis appellatiönibus nota* 
IM) accurate difUnguere; chronologiam denique 
k Svriaca alioquin niftöria ma»me confiifam re« 

Éiu. hi/or. y^L fL P. I. Q ftituerc 






»Mf ^ 



94 'Striptorit de hifténa &/ria9 'eiviti. 

(Vtuere poiTet atque illuffaare. Pr^mittitur 

primum Index regum Syriaej quorum fuere v _ 

leptem; poil tabula geneaiogica^ Seleuddans-V^v 
Aemma exhibens j denique canon chrondogjuut^ 
praecipuarum rerum geflarum, kixta annos 

Siadum, ante ChriAum natum, Seleuddarumy 
ngulorum Syriae regum confpcAus fiftitur» * 
opere ipfo illi plerumque viae infiftit audar 
regum gella ex fcriptoribus antiquiflimis re 
ac deinde fubiungat eorum numifmata, aeri 
ganter incifa, ac erudite dilucidata; notatis 
quibusdam auétorum recentiorum, Huberti 
in primis, erroribus. Qiiae in Maccabaeoriim^ 
bris de rebus Syriacis traduntur, ex aliis fcri{ 
bus numisque fupplentur ac egregie expli 
Subiiciuntur denique operi tres indices, 
geographicus , nominum alter ac rerum, 
numifmata, fmgulari induflria compofitt 
omnia tamen Vaillantius plana exhibuit atque 
plicata. ),Non item, inquit Froelichius in libro 
i^recenfendo, in Vaillantii regum Syriac ht 
j^eadem ecK^å^etx indicata omnia habentur. 
j^cuius praeclari operis editione multa, qua typ^fn':^' 
^thetarum focordia peccavit, qua manus artificuijil'^ 
i^aui regum vultus non exade ad numifinatqal^^^:^^ 
y^ndem aeri incideruntj ut nihil hic dicam de yittt^:^ 
f^tantio ipfo, qui pluriiTm, cerriorumquenumoruki'^^^ ^ 
i^fubfidio nondum adiutus etc/* ^u^^i 

Noris. F. HBNKici NORisii, Verofienfis jingi^'^^ 
nianiy Sereniffl M. Ducis Etruriae Cosvii III MmI'^ 
logiy et in academia Pifana S. Scripturae et icd^^^ 
kijariai Frofejbrisy Annus et Epochae Syro-Mtt^"^ 
cedonum in vetuftis urbium Syriae numis, prM«'^ 
fertim Mediceis, expoiitae; additis failis confuladi^ 
bus Anonymi omnium optimis, e Ciodice MS:^ 
Bibliothecae Caelareae. Eoretitiae 1689. 4. ÄuåieC' 

4eihde 




Strftoru di UfiaHa &/riai dvith § f 

paffimque emendatior [Mrodnt ibid. 1692. 4* 
' M 696. 4» Et in Norifii opp. (l^eranoi 172g. 
'40Jn IL p. I fqq. — Quinque infuht differ- 
s 9 quarum prima annum et menfes Mace- 
i ^eoaratim contemplatur. Secunäa eoodiSLm 
idanna excutil. Calculum fuum probat No* 
53R Ulug Begho, Albat^nio aliisque Orien- 
iip^oribus, quod et ante eum alii viri dodi fe- 
S^ At ex numis id ante fe praeflitifle nemi** 
. aSerit; eaque via feliciter indagat origines 
^, ^a omnes Seleuddarum provinciae, ac 
ii C^fibtim ufi fijnt, fionec fub Romanoruixi 
fgfi^BXi venirent. Poilea enim multae eoruixi 
^es 1 cb mirwoiJLMp ius impetratum , ob vida* 
0fn vd idventum alicuius AuguAi , ob tributa 
l U wi ft ^Ave de cauila Romanis adulaturae, ae- 
tni veterem abdicarunt, et novam fibique pecu« 
hrra eo abhinc tempore exorfi funt. Mon paucj 
men Sfroxwi haudquaquam novam fibi epo- 
aio in Romanorum Imperatorum gratiam obr 
å psJB funt Hos inter fimiliam ducunt Apa« 
afiar, •Damafceni, Emefeni> Tripolitae» oe* 
Dtur Edefleni, Pabnyrenl, Cvrrhenfes, Co-* 
poij quemadmodum Noriuus hiftoricorum &r 
U01 profimorumque et cum primis numorum 
afttate fufe demonftrat Diflertatione Urtia 
Siis fk ad epochas urbium Syriae a Seleucida-* 
epocha diverfas. Cumque S^ria in fuperio* 
st Coekm diiifa efTet, utriusque terminos -*« 
fanper (ane eosdem — ante omnia figit No- 
i Occafione data idem commentatur de genta 
m^ ex qua Quadratus, Syriae praefes^ örtum 
båtj qa&n vulgo Kumidii praenomen gdlifTa 
H. Syriae utriusque urblbus Rhefaetiam, iix 
»potamia ad Aboram flu vium fitam , fub cal^i 
dii&rtttioiiis ^ddidit^ quod regio illa inter- 

Ca Uhiui 



36 Striptofit ii MJloria Syioi tivilL 

atnna prifds temporibus Syriae pars fiierit Diffet^ 
tatio ip$arta infcribitur : De qiochis urbium Phoe* 
nices; et qmnta: De epochis urbium Palaeftinae.«>f 
Cf. Aäa Erud. a. 1690. p. 43 5-^439- 

Eiusd. Paraenefis ad loh. Harduinum, opuf 
pofthumiim (continens defenfionem pperis praebfr* 
dentis); in einsd. Opp. T. III. p. 1265 fqq. 

Schun- CONR. SAM. SCHURZFLEISCHIl DifL de 

fleifch. r^ibus Seleucidis. yitemb. i7oi« 4. 

Cobius. ERN. FRID. coBii DifL de Syna Zoba^ VU 
timb. i?a3- 4- 

FrQclich. CRASMi FRORtiCH, Sochfiå SactrdoHf^ A» 
nales competidiarii regum et rerum Sjrriae, ntniib 
veteribus illuftratl, deduéti ab obitu Alexandri M 
ad Cn. Pompeii in Syriam adventum, cum ampli 
prolegomenis. ^iennae jluflr. 1744. fol. Emåk 
altera y cui acceiTere notae conipendiari9e et mo* 
nogrammata numirmatum Graecorum. VttnMÉ 
1754. fol. Utraque editio XX fuperbit tabulis ae« 
heis, quibus numi conrpiciuntur in libro memo* 
rati et defcripti, mappaque geographica. Vaillanll 
inodeftia in opere modo laudato fcriber» non do* 
bita vit: Ex ijlo qaafifpecimine incitabuntur aSqui dl 
alia infinguios annos numismata conquirenda. Quié 
verba r roelichio doétiiTimo , cupienti aliquid aé 
illuftrandam propugnandamque MaccabaecmifÉ 
hiftoriam conferre, maiores addebant flimulos, rå 
ad confcribendos regum Syriae annales, numit* 
que comprobandos , animum induceret. HaeA' 
tantem poftea tandem perpuiit bene magnus Syrit^ 
corum numifmatum numerus, quae, poft Vaillanll 
curas, fum in libris^ tum in cimeliis oHenderatJ 
annorum charaéteribus, raris fymbotis, et regimi 
confignatis titulis omnino pretiofa. His igitur fiib* 
fidib fiiAus audentior, compendiarios regum iftv 
rum annales contexuit, eorumque praecipuas rti 

gefha 



Ser ip iam- A hi/hria Sjfrioå iwUL $j 

u ccHidnue, quoad licebat, annorum Qrdin« 
ds recenfinv, atque numis, quam poiTet, plu** 
% ähiArare firmareque inftituit. Uberiores va- 
Lim eventuiim nanrationes qui quaerit, abl^aC 
caligenun, Tornidlum, UfTerium, VaiUantium, 
Bque. Fontes ipfos, e quibus neceflarib quaa- 

Åligeoter haufit, n quis adire voluerit, iid^ 

in aimalibus indicatos reperiet Prolegomena 
I — 9a) quinque abfolvuntur partibus : prima 
ris firfcepti rationem fiitit; altera parte dubia 
ibris Maccabaeorum occurreiitia difcutiuntun 
iaec quidem pars anfam dedit liti , a Werns* 
Bis exdtacae et continuatae, de qua fuprt 

L P. IL p. 276 fq* ^mus. Scripta ibi laudata^ 
% pracdpue Iftficha^lis doéUflimi, quoque ad 
Kiam Sjfriae, temporibus Seleucidarumi pem« 

cx^gDofeendam fiiciunt Parte tertia, quod Iq 
aftw r^um Syriae numis dlffidle atque utik 
unity expenditur, Quarta Chronologo » Hi* 
comm controverfiae quaedam novae in exa* 
I vocantur; in primis Harduini fyilema ferid 
im Syriae, in dironologia veteris teftamenti 
loficum, rtfidUitur. Pars quinta agit de mmus 
neonim. Accedit appendix, numifmata Hcr 
ai adulterina, et recentioris fabricae exhibens. 
laks ipli, cum defcriptione numifinatum chro* 
igica, c reglone paginarum, quibus tabula« 
nok4[icae confpiciuntur, poTi^pagiDisCXXUI 
Snencur. Sequitur tabiua Seleuddarum ge- 
^tffOii et ap. 195 --r 137 infcriptiones anti« 
% ad annales regum S3nriae iUuftrandos facien-* 

{1. 1 3 8 vero notitia raritatis numifmatum iilo« 
{ denique in editione altera a p. 139 — 158 
le compendiariae Graccae, quae In nunus an** 
Is occurrunt, adiedis paucis atiis ordine alpha« 

Gnect propofitae, ex optinds auAoribus et 

C 3 numis 



31 Seriptora d$ KJhria Sifrtoi cJviH 

kiumis ipfis coUeébe. Indices, mographicus el 
hiftoricus, finiunt opus praeftantimmum. 

SfrnUr* D. IOH« SALOMON SBMLCRS ZWetU ForU 

fetzung Jer Erläuterung aUtr Mnnzin zum aekUå 
Theil der atlgemeinen Wekhiftorie; in Samrnbing wH 
Erläuterungfjckriften und Zufätzen vsmr altgemmeå 
H^eklujlorie herausgegeben von S. I. Baumsartea 
P. IV. (Halae 1756. 4.) p. 107 — 135, ubi de nu- 
mismatibus Syriacis f. Seleuddum dodiflime a^ 
lur, et quldem fecundum Vaillahtium, Norifium, 
praecipiieque Froelichium , qui tamen faepe intes 
fe conferuntur et refidluntur, pn^ariis adfpofil 
coniei^ris acutifiimis. ^ 

dekNitt-' »B LA NAUZB JitT ia durie du r^e då Siéi 
'^- mr NicatoTf in Mmoms di tAcad. det Infcripk 

T. VII. ^ . • 

Bdley» BBLLEY DtffertoHon Jmt Us ir$i dei viUis d^ t^ 

phanA^ de Syrie et de Glicie. Premier Simpliment oM 
Dfjfertations du Cardinal Noris; ibid. T. XXVI. -^ 
Quatuor alia ibidem fequuntur fuppiementa, qah 
bus aferae iirbium CiKciae et Palaeftinae difcutiuntiJA 
Sextum T. XXVIII exhibetur atque infcribituri 
mjfertation fur fin de la ville d^Abila en GUfyriå. 
Septimum ibidem: Obfervatiom fur tére de Pella^ 
di Dium et de Canatha^ ville s de Céléfyrie; et fur Uk 
prAendne ere de Ramatha , ville de Palefiim. 

Eiusd. Obfervations fur let médailles der roU dt 
Surie^ qui ont pris le nom de Nicéphore; ibideoi 

T, XXIX. * 

• 

Eiusdem Obfervation fur tes meJailles de Demi» 
trius llly roi de Syrie; ibid. 

Eiusd. Dijjertation fur les éres de la ville då Rho^ 
fas ou Rhofus en Syrie; ibid. T. XXX. 

Eiu! 



:i« -M 



Str^tora i$ Aijhria Syriag HväL 39 

Efusdem Obfervationf fur wu midaitU frappk 
mrks habitams it jintioche ^ fouf U gouvtrnement de 
ifoJMyptre de t Empertur Trajan; ibid. 

Ehjsd. Dtffertation far t fre de Batanie en Sfrief 

Ehisd. IXjffirtatian far ks ires'de la viUe de LeeU 
mm aUfyriei ibid T. XXXIL 

De praelidibus Syriae Romanis, poft ricae* 
BVM MONXACUTiUM, qul il) originibus eccle*^ 
SaSids (OxGff. 1635- foK) non fatis felici aufu rem 
^, fufe difputat henr. noiisius in Ceno- Norii^ 
iphiis Pifanis {^l^enet. 1681. foL) Difp. IL cap.XVL 
SDunenntur ibi anteceflbres Sulpicii Qiiirfrii, Sy- 
ne praefidis tempore AuguAi, omnes, nec hl 
torum, fcd et liicceflbres, fcil. ab A. U. 707 us- 
jueid A. VJ« 83^9 quo Syria omnis, ut alt Ta« 
Åus, a Vefpafiani facramento fuit. Addatur: 

lOH. DAK. SCHOBPFLIKI DlfTeit. hiflorica, Sdiocpfllfl» 

la fiititur chronologia Romanorum Syriae prae« 
Ukmm; in mud* Commentatt hui et crit 
(Sf/S. 1741. 4.) p.465fqq. 

Non modo hifloriae S3niae^ verum etiam alia« Bayer* 
com Afiae regionum , in ,primis Mefopotamiae, 
bl infignis affufa eft opere fequenti praeftantifli- 

Bo: THEOPHILI SIGBFRIDI BAYERI, Rtgjio^ 

ttfmi (jicademiae fcientiarum Petropolitanaejocii) 
Mom Ofrhoéna et EdefTena ex numis illuftrata : 
h qua EdefTae urbis, Öfrhoéni regni, Abgaro« 
tum regum, praefeftorum Graecorum, Arabum^ 
Fer&rum, Comitum Francorum, fuccefliones, fata, 
(fis aliae memorabiles, a prima origine urbis ad 

C 4 extretna 



40 Spions 4$ hijbma St/rm ävHi^ ' 

exbretna före tempor« e}(plicantiir« POrapoH ^794, 
362 pagg. in 4ma]. «-^ Res Edeflfenas ideo wå 
explicandas fumfit Bayerus, quia easdism, imgnai 
Mefopotamiae conveniones complexas, ad toakit 
rum in Afia fuperiore populorum memoriam ra^; 
fufcitandam facere, quia hac opera multa in fcrip»^ 
toribus emendari, nonnulla in l^bus Iinpmito«< 
rum iliuflrari, nec pauca in locorum temporum^ 
que doélrina accuratius exponi poiTe iudicabac» 
Praeterea in fcriptoribus expeditionum cruciata* 
rum multa occurrunt comipta et falfa de bis Edeft 
fenorum rebus, ob ignorantiam Aiiaticarum Uh 
rum iinguarumque, Quarum cum eflet m Bayenl 
fcientia fumma, alia emendavit, alia explicuit fo^ 
lerter. Ipfius vero de operis praellantia nemé 
refte ludicabit, låCi qui monimentorum, quai 
Bayerum iuvare pofTent deberentque, paudtatedl 
confidéraverit, quotque omnibus aevi fuUidiii^ 
quot linguarum Orientis cognitlöne, illi ad rtm 
felicitcr perficiendam opus fuerit, perpenderit« 
Quicquid aut ex fcriptoribus afferri, aut e nunus 
antiquis colligt pofTet, id attulit omne, e3q>liQiti| 
in prUnis funimo ingenii acumine Edeflenorum ra* 
tionibus chronologicis compofitisque lisdem oon 
aiiorum populorum rationibus. Hiftonam Edeflae 
regnique Ofrhoéni non folum ad Heraclii usquo 
tempora, annumque Chrilli DCLXXXIII, quQ 
Arabes , primum Mefopotamiam ingrefli, EdeiTani 
ceperunt, deduxit, fed res EdefTenas quoque fuh 
Arabibus, Francis, Perfis, Tataris, Turdsouo 
enarravit, defiitque in clade, quam a Timure luli' 
finem faeculi XJV expugnata EdefTa accepit UU 
licet omnia fubtiliflime examinata fmt, tamen, fi 
quis luculento exemplo perfpicere velit, quantum 
valuerit mentis acie Bayerus, quam diligenter 
omnium renim momenta pcrpendériti lUe, quaefo^^ 

legat 



Icgit oi-r ^°w ^ *%c deciiiio' quarto , Afagaro 
Mgro, difputavic; 

Ckromcm edaip habemus Ediffenutn Anmiyini cbroQ, 
ab «• 1 79 ame Chriftum natum usque ad å, 540 ^d^* 
fdk ehudem naii vitatem , cum verfioM Larina 
et notis los* sm. a38bmani} in huhis BibL 
Qiieac T,I. p. 387 •^4^7» 



De fiatu et vidflitudinibus Syriae medio fic 
diäo aevo prae caeteris confulendus ti\ PEGUi*Degai« 
GNfis 1 v s in opcre cdeberrimo : Hiftoin da ibms gncs, 
^ Tmra cte, paofim) m primis T, II, 

^ ^ ^ 

Seriptaris de Batinaeis f. Batanitisjjive^ ut 

ob oHis appeilantur^ Ijmaelianis, Ajajjiniis 

f. Jffiffimis, Syriam medio ^ quod dtcunt^ 

aevo inhabitantibus. 

Multa de AflaiTjniis, in primis de eorum velU 
^cme, fimiii fere religioni Druforum, de quibus 
ilaom agetur, narrantur in Nouveaux Mmoircs des 
Mifftoru de la Conipagnie de ^efus T, VI. (å Paris 

1727* 13.) 

L*BVE(^UE DE LA RAVALIERE Eclatrcjfemens Ravaliirc, 
fur queiquis circonftances de Vhifioire du yuux de 
k Montagne^ Prince des AJIaJftns; in Hijl. de PAcad. 
åis Infcriptt. T. XVI. p. 155 — 164. — Difcu- 
äuntur narrationes de caedibus , quas AfTaflinii re-* 
gibus Galliarum, Philippo Auguflo ac Ludovico 
Sandö, intendiiTe dicebantiir. Qi^iae diiTertatio, 
die V menfis luiii a. 1743 praelcda, anfam dedit 
ampliori et doéliori , ledae partim die III , partim 
Xx m. Decembris eiusdem anni , qua omnia fere, 
quae fcriptores cum Orientis^ tum Occidentis de 

C 5 populo 



4» Striptorifiiå UJIoria Sffrim twik. 

popido ifto tradidere, diligenter coUeéla fur 
lubtiliter diiudicata. En citulum! 

Filconer. 7 A L C O N E T Diffirtation fur ies jijajins 
ibid. T. XVII. p. 1^7 — 170; 
Degui- DBOViGNEsius^ in hlftoria Hunnorui 

gncs. minorum eta multa quoque de Affafliniis t 
fcriptoribus orientatibus maximam partem 
v. c. in operis introdu&ioQe p. 4 1 o fqq. T. 
fqq. T. III. p. 1 3 5 fqq. alibique. 

Withof. lOH. PHILIPP. LORENZ WITHOF (I 

et Prof. eloquentiae Duisburgenfis) dar t 
mSrdmfchi Reich der jtjfaffintn. Cleve i*; 
plagg, in 8* — Falconeti diffettatio huic i 
ipnota fuifTe videtur. Ex auAoribus folurr 
dentis fua collegit, arte critica non fatis ca 
hibita. Maxima libelli pars in eo verfatur, 
monlbretur, AfTaflinios däcibus fuis ob* 
fervili ad/lri<flos (uiiTe, fimuique variae ca< 
merariae ac fraudulentae ab iis perpetrat 
rentur. 
Bufching. C£ BUESCHiNGii fuue Erdbåfchriibun 
Seétio I» p. 3^8 fqq* ed. tertiae. 

Scriptons de Maronitis, / Mardai 

Praeter fcriptores de montibus Libanon 
tilibanon paullo ante recenfitis etiam coi 
funt libri fequentes: 

Gerhard. lOH. ERNBST. GERHARDI Exercitatic 

clefia Maronicarum. Itnae 1668. 4. 

N«iionus. FAUSTi NAiRONi, Bamnfis MoTonitai 
daicat fm Syriacat linguae in almae ur bis (I 
JfrMgynmafio Profejorif^ Diflertatio de < 
oomine ac rdigione Maronitaruoi* JRomae i 



.•j.. 



•% 



EiunL EuopHa fidd catholicae Rom^uiae hiAo« 
bo - dpgmatica, ex vetuftiflimlf Syrorum feu 
ShaldaecKuih monumentis eruta. Roma$ 1694. 
. — Naironus pniecipue demonilrare fhidei , Ma- 
xntaf nunquam feÄte Monodieletarum et Mo* 
Q^^ttrum addiAos fuifle, eoaque a ftdd catho» 
ae cnunite nunquam defc^iiffe. Neminem fa- 
icn in partes (uastrahere potuk, praeier ahto- 
luif PAGiUM in Critica Baroniana ad a. 635 et 
76; et RoquiUM ante laudatum, qui itmeraiii 
il como fecundo p. 2% — laS iftferuit difTeitatio^ 
tmjiar tarigine der Maronitit et abrigi di lent 
yUut. Sententiam contrariam tuentur: ioh. 
ICH. SIMON in Hijhin critique da Oiretkni ori^ 

itlMX p. I4(f* f^q* EUSEB. RENAUDOT Ul Hi« 

bila Patriarch. Älexandr. p. 149 fequentibus. pc*- 
raus LE BRUN in Explication de la MeJJe (å Paris 
1736. a.) T. II. p. 696 fqq. 10 s. SIMON assb* 
MANUS, ipfe Maronita, in Biblioth. Oricnt Vatic. 
T. I. p. 496 media paene via incedit. Cf. omnino 
MiCH. LE quiEN in Oriente Chriit T. III. p. i 

ABRAHAM E C HELLENS IS {StjTO • Marontta M^tth^m 

\VttriJiis 1654.) in II Epiftolis ad lo. Morinum, e<^^«11cö* 
h Antiquitatt. Ecclef. Orientalls, clariflimorum ^*" 
virorum diflertatt epiftolicis enudeatis. Londini 
|683. p. 336 fqq. et 449 ^qq* 

Etat prifent des Nations et Egtifes Grecque^ Ar^ la Croix. 
vmmne et Maranite en Turquky par Mr. la 
cipix. å Paris i7is. in la. 

Cf. B US se HiNGii opus modo laudatum BuTchiAgt 
M}4ifqq. 



Scftpto^ 



4i| Siriptcru ék U/lcrik Sgrim timK. 

♦ ♦ -^ ,, 

Seriptores de Drufis. 

RifeiQt. VAUttvs RiCAUT io Hiftokt di rEmf 
UmmmT. I. p« 313 ^iq- 

' Hyd^ TH01IA8 HYDB in Hiftoria rcUglonis V 
Perfarum p, 491 tt 554 fqq. 

AdriiQUf, . ADRiAKi (Moiuidii Ctpucini, qu} apu 
(bt diu oomoratus dl) RHation fur la Rilif, 
JDrufis^ it princhaUmmt fur un indrmt di 
äban^ nommi Soiyma^ outmPma Drufefa 
åfis fraii un nouvil Hojpici ausg R. P. C 
Mijianaires di ta Pravmci di Bretagm; in 
LUCAB l^oyc^i dans la Gnci^ tJJU mini\ 

p-36— 43. 

Notitiam admodum brevem de Drufis 1 

in Brimijchen Magazin (Bremen und Leipz 

g.) T. V. p. 107 --T I la, trandatam e New 

fat Magazine A. 1759. JuK p» aog fqq, 

Pugetde PUGGT DB S. PIERRE Hjfioin diS 

St. Pierre, peupk du JJban^ formi par une colonii di 1 
avic des noUs politiques et giographiaues. 
1763. lamaL — Compilatio, negligentif 
fine fontium, e quibus audor hauferit, m* 
eorumve re^fto ufu corrafa. Mappa adic 
geographica« 

Niebuhr, CARSTEN NIBBUHR in Reffebefchreibu 
jirabien T. IL p. 438-^455 recentiflima 
tifliina de Drufis tradidit. 

Bufching, C£ BUESCHING 1. C. p, J51 fqq. 

De reUgiom Drtiforum^ olim valde igi 
obfcura, aetate noAra plura divulgata atqi 
rata funt, praeter Niebukrium modo lai 
a fcriptoribus fequentibus: 

Adler* lACOBI GBORGII CHRISTIANl A 

Mufeum Cuiicum Borgianum Veiitris. 



SiHptonf ék iiJhriM SfHus Hviiu . 4f 

t3.4md. cum td figg. aen. «^ Au^r^ AN 
ttSB, nunc Profeffor linguae Syriacae Hav 
sfis, Rcmiae a. 1782 commoratuS) librum 
IMe dabctfavit, excitatus coUedttone numo-* 
■lAnliiconiin, litterisGuficisfignatorain) am* 
ttttBoigiae dodtffimL Huc pertinet folum 
■iftddm^ ubi de Druforum religione, 00 
ÉtaekUl, ia mufeo ifto obfervati, copioA 
px, Quo in n^otio auAorem multum iuva« 
ttooda fflanufcriptud femione Italico cotnpofi* 
M-ctiBoigla illi traditusj lo quo e Druforum 
kk ttigo, mores ac fel^o huius Jpopuli latiua 
■motur. ^ C£ AUgm. ieutfchi Bibi T. LIIL 
» S>5*^}}f« Göttkig* get. jtnzeigen a* tIBié 

Eahocibro, In Germania noflfa raro obuiOi fiicUionb 
ICMH01H1U8) Profeflbr linguarum orientalium 
<Ko&i flon folum omnia Druforum religionem 
B^huKB momenta excerpfit^ fed etiam multa 
nååfåt^ ex Codice Arabice fcrlpto, in biblio- 
o legia Go<^ngen(i tuftoditO) cui Druforum 
i&> rd^ioniS) (ive Catechismus^ quem vo^ 
filDefL Faéhim hoc in opere, faepius a no* 
Infato, ab Eichhomio infbii^o et in hunc 
oontinuato, cui trtuius: RtpertmumfUr bU 
tmuimorgmtimdifche Litteratur T. XI. p« 105* 
GMfidiismus Druforum ex codice ifto Goet- 
ifi « ex Mufeo Cufico Bot^ano , Arabice 
leotiice^ additus^ ^^ C£ mbusbls hijloré 
äwr a. 1783- VoL IF* p. 114— 126, ubi dif- 
xus Eichhomianae epitome ab hufnags- 
pciffime conffatiéh exhibenjn 
ULLOS lAC. BRUNs voH Häketn^ Ckthhen Brum. 
fpteu^ aut ABULFARADSCH Syrifcher Chro^ 
n Roat. laud« TT. XIV. p. i — 30. — Ha- 
ifce, ueciib poft Chr« nat XI prlnceps Ae« 



41^ SertpkM' 4$ ¥ébm Amniii^^ 

cloélore MOYSfi cHORBKiiNsf, kbris UI A 
niaecé Amjitlod. 1695. 8« Unioo tantum oo 
maftu fcripto, eoäue manco, dos dl editor. 
Schroedeti TheT ling. Armen. p. 6d^ Facil 
quoque carere poflunius hac editione, ad|uti i|i 
pleniore ac perfeétiore^ cuius titulum huc tr 
fcribamus : 

Mosts CH0&BK8KSIS Miftoriae Arme 

Cäe Libri III. Accedit eiusdem fcriptoris Epiti 
Oeographiae. Praemittitur praefatiO) quae de 1 
ratura ac verfione facra Armeniaca i^tj et fi 
Citur appendix, quae continet duas eputolä^ Ar 
tiiåcas, primatn, Corinthiorum ad Päulum Apc 
lum^ alteram ) Paub Apoftoli ad CorinthioS) ti 
primum ex codice MS. integre divulgatas* 
meniace ediderunt, låtine verterunt notisque 
ftrarunt GuilUlmut et Georgttu^ öuil Whi^ 
filii^ Aulae Ciarenfis in Academia Canta|>rigi 
aliquamdiu Alumn). Londini 17)6. 4 mai. 
0uae in hoc volumine continentur^ eius titt 
lat ciare indicat. Hiftoria ipfa offert praecipue p 
cipum regumque Armeniacorum ac epircopoi 
vitas« Et liber quidem primus capitibus a^ 
enarrat Armenorum hifloriam, maximam par 
fabulofam^ ab origine telluri$ usque ad temp 
Alexandri M. Secundo libro^ a capite XX 
nsque ad LXXXIX, hiftoria ad ttg^m Tiridat 
ConHantini M. Imp. tempore florentem^ deduei 
Liber tertius^ capita LXVlU comprehendens, 
fot vit hiftoriam morte Mefrobis kpifcopit pri 
faeculi quioti annis; qua occafione de Arme 
rum Audiis et eruditione fure difleritun In 1 
voluminis^ praeter appendices titulo memora 
adiicitur: Seriesprincipum, regum atque epifco 
rum e^ Mofis Choren. hiftoriis decerpta^ ord 
fynehroniftico-GhronologiGO* Nec fikmio praei 

eui 



Str^oiref di nbut 'Armniatit. éfy 

Utida eft charta veteris Armeniae geographica^ 
IFhifiomf fummo (ludio delineata. Opus caete- 
im, in Germania noAra raro obvium^ fpleiidide 
"pif imprefluiTL 

E[rfrome huius libri , a ioan. barthol. a i. 
Tacintho^ Monacho Dominicano , conieda, 
I fajcem edita dl hac infcriptione : Epitotne com« 
kentaiiorum Moyfis Armtni de origine er ritibus 
imenorum et Parchorum j item Series Principum 
)eriaeet Georgiae; cum notis et obfervationibus 
fiarrri Btenneri (Bibiiothecarii Regii Holmienlis)é 
ioceffit eiusdem epiilola ad D. Ericum BeDZelium^ 
e pradenti ftatu quarundam gentium orientalium* 
tockholmiae 1733* ^V plagg, in 4. -^ Defen- 
it qiddem Brennerus paflim Mofem, enumera-* 
ksnecn tamen r^um Parthorum minus accuratam 
Sty quam Armenorum, condendit. 

TILEMANNI BREDENBACH (Ö. ThtoL Co/o- Btcdcfi- 

ntn/t f 1587-) liber de Armeniorum ritibus ^ mo-''*^**' 
ibus et erroribus. Bafil. 'S??- 8* 

Clementis GALAKi, Surrtntini^ CZrnW rf- Galanui. 
pbrir, Theobgi et S. Sedis Apqftolicae ad Armt-- 
hor åKfftonariij Conciliationis ecclefiae Armenae 
cum Komana^ ex ipfis Armenofum Patrum et 
Dodorum tefbmoniis, in duas partes, hiflorialem 
ctcontroverfialem, divifae, pars prima. Romacy 
Ifpis fiicrae congregationis de propaganda fide 
1650. — Parsakera^ t omut primus, ibid. 1658.—^ 
Pin alteray tomus ftcundusy ibid. 1661. Ill \ol. in 
fcL Prima pars typis repetita. ibid. 1 690. foL Et 
kec quidem prima pars operis rari et fumtuofi 
fclummodo huc pertinet : altera theologico - pole- 
ttW argunienti eft, eaque conciliatlonem ecclefiae 
Bomano - Catholicae cum Armeniaca efficere au- 
ft)r iluduit Prima autem pars (iftit feriem bre- 
Vtm patriarcharum ac regum Armcniaconimj 
BU hi/lar. f^oL IL P. L D ddadc 



50 Scriptont di rtlms 

ddnde varia de Miflionarioram Romno • ( 
licorum n^otiis inter Armenos , quibus 
ipfe duodedm per annos interfuit; poftea fii 
tur narrationes de conciliis politicis et ecd 
cis gentis iftius. Agttur etiam de Iberis et ( 
five Georgsanis, de ipforum odio, quo ac 
Armenos flagrant etc. Scriptores apud Ai 
primarios fecutum fe fuifle, auélor affinna 
dans praecipue antiquiflimiim et immenfum 
narrationum, Giarrentir Armenis vocatui 
Romae excufus ab aliis dicitur, ab aliis n 
In fine operis fubneélitur index rerum men 
lium, quas in annotationibus praecipue pe 
tur Galanus, ubi quidem multa commemoi 
quae (ive antiquae hiiloriae fidem puUant 
coniunétionem Armenorum cum Latinis n 
extoUunt. Prudenter igitur aAum, quod 
X tomis partis fecundae , prima tantum typis r 
fuit in Germania , hoo quidem titulo : 

CLEMENTIS GALANI — Hiiloria Al 

ccclefiaAica et politica, nunc primum in C 
nia excufa. Cohniae 1686. 8- Francof. e\ 
1 70 1. 8- Quae pofterior editio novum 
modo tituium prae fe ferre videtur. 

Cf. (baumgartsms) Nachr. von einer Bi 
BibU T. 111. p. 197 — 202. 

Gerhard. lOH. ERN. GERHARDi DifTert de An 
Aatu ecclefia/lico , tam priftino, quam ho( 
lenat 1665. 4. 

Pcmcvs. THBOD. PETRAEi Doélrina ChriAiana 
menice et Latine. Amftelod. 1667. 8« 

Wartabiet» ARAKHEL WARTABIETI Hiiloria ori< 

Vol. I. P. II. p. 56 recenfita. 

Norif . HBNR. NQ^fiisius in Cenotaphiis Pifaii 
et Lucii Caefarum (r^i7^. i68i.fol.)Diif.IL 



I Saiploni de ninr Am^aeUi f t 

; 

illldeUldi CadI expeditione ad reprimendum 

JkiiAisn Armeniae et Arabiae agit, dodle, ut 

JÉb, Went de regibus Armoiiae. 

Jk^TODtNiFORT ui JttlattoH itutt voyogt ét Lt- Toum«> 

SKT.lLp. Ig; fqq. a^ de moribus, reli^one ^""- 

lAcDoaieniii Armenoruni. — Cf. etiam CHAft-Cbudiiu.. 

rVi in ^Wbo/ i&i foyagt m Per/e T.U. p. log 

Jb et OTTEK in f^oyage at Turqtät etc. paflim. 

:ff Bstfrifnt de t/irmmief tant pottr U fpirituel, fm p^i. 

Jp fx* k itmporttj par m MifftonnMrt. å Paris ^^"^ *»• 

Irifoiiiii, lefuin , cc^oft de veteri et recen- Uoaler. 
■N HatD ^jmeniae ^it in Nouveaux Mémoirtt 
mJ^OK é la Compagnic dei ^efta dant U L** 
■if (iPirit 1733. 13.) T. III. p. I — 326. 
BAtll|neterfupralaudatumLA croix, pAUL,R<cauc. 
PéiDT i^lwv dt t (tat prifna de tEglife Grec 
pf^ét^Sfe Armenitmu. AmAerd. 1710. g- 

criiLL LUCAKis, iti EpiftoUs eccleliaft. et^ucuii. 
^' [. KenKnftrantium {Amftelod. 1704.) p. 363 



ufui cBtsn t)^. de hodiemo Aatu ecdefiae CdCuf. 
pmonjtn. Vpfd. i?36. g. 
J^i>!^* ^«ii SSiffionairt de la Cofitpagnie de^e^ 
|« "ntrquiey en Armenie^ tn jSrabie^ et ett Baf- 
É; iPatis 1^30. .13 mai. — Itinera haecce ab 
MS uque ad a. 1709 faifla dicuntur. 
'lUTHUKiN vBYSsiERB LA cRozE, andenLtCron. 
|Ueur en Philofophié et Bibliothecaire et An* 
pK du Roi de PrufTe, Hijloire du Ckrifiianifm*. 
mmi a (t Armenie. älaHaVe 1739-8. Theo- 
K, Gn^' 1740. 8* ** Liber operls quartus 
epotinet, quippe qoi ftudiä Rotnanc-CathoU-* 
n årca Armenorum religionem (iflit. Opus 
B aott auäocii &i^ paene coafieäi mortem 
Da SX8UO 



f B Sifiptcfis di rtbm Anmåiatk. 

« 

excufum, ideoque forte nec £ttis comtiun nec p 
feftum evafit 
Freret. FRERET dt P atmie Armhienfu ^ cnfmtidttx 
firvations fur i' ann/e vague des Perjif; in MlKk 
PAcad. des Infcriptt. T. XIX. p. 85 fqq« 
Ardiele- ItARTHELEMY Reflexions fwr um Medmb 
mj. Xerxes^ Roi cPArfixmoJate (urbs Armeniae) i 
T. XXXI. p. 404 fqq; \ 

Parte huius operis fuperiore, ubi foiploM 
rebus Aifyriacis recenfuimus , obtiti fumus tf 
Msius. fiogularis, inquo 10. hsnr. maius, Acadti 
fenlis Prof. ordinariufe, Notitkm Intern Aåm 
beatiHimae Afiifliae regionis, ex antiquis idoq 
que monimentiSy tradidit, Marburgi Qdkk 
1736. 8- Liceat igitur hoc loco brevem tSxxi 
cenfum inferere« Agit nimirum audor de fiÄ 
potiöribus oppidis imperU Adhbeni; de nonf 
Adiabena derivatione; de incolis regni;* dei 
illiusque omatu regio^ de varia regni fortuin 
de rege Monobazo primo (cuius memorxam fi 
fere Fl. lofephus nobis aflervavit) 5 de eius conl 
Helena, quae ex pag^na faéta ef I ludaica, mi] 
que ludaeos benenciis cumulavit ; de tabula te 
aurea; de palatio, quod Hierofolymis habuit^ 
liique de monimento eius fepulcrali j de Mond 
primo fueceflbrein imperio, Izate, eiusqueft 
ge/tis; Monobazo fecundpj de Mebarfape, gi 
Trajanus Imp. vicit et Adiabenen ceiMt, dcS 
mio Severo, Adiäbenos delenté, indeqiie Adå 
nico cognominato; de Chriflianifmi propagati 
In Adiabene; denique de lingua Adiabenorug? 



CAF 



CAPVT IX. 

RIPTORES DE REBUS COLCHI- 

1, ponticis, cappadociis, ibericis^ 
5poranis. de caucaso et mari 
:aspio, et de fabulosa amazo* 

num historia. 

.AVII ARRIANI, KICOMEDIENSIS, (flor. Arrianiu. 

ab a. poft C. n. 1 3 7 — 1 6 1 .) E?r/9oA^ tt^os Aigåch 
if n KM Ub^ItsKhs Ev^slvH Uovrs. Qy^e epi- 
a Graece prima vice typis imprefla cura Sigisnt. 
mä prodiit cum aliis, hoc titulo: Hannonis 
iplus, ARRiANi Periplus Ponti Euxini et maiis 
thrad, una cum Plutarcho de fl^minibus, et 
ntibus et Strabonis epitome. BafiL ap. Froben* 
{}• 4- ItaEci reddidit loan. Bapt Ramujius in 
Raccotta delU navigazioni viaggi etc. yimit. 
S3. foI. In huius colledionis editione altera 
?net. I583» fol) reperitur Tomo II, hac infcrip- 
le: ARRIANO Lettera intorno al mar mag^ 
re. -«- Secuta eil; editio aucographi comtior lic 
[Tipta : ARRIANI, Hiilorici et Philofophi, Ponti 
xmi et maris Erythraei Periplus ad Adrianum 
tfarem. Nunc primum ex Graeco fermone in 
tinum verfus, plurimisque mendis repurgatus. 
ceflerunt et Scholia, quae luculentam re^o* 
m, gentium, infularum, oppidorum, fluminum, 
rcium ceterarumque rerum memorabilium utri- 
jue Peripii defcriptionem continent, ex accu- 
a veterum ac recentiorum auélorum coUatione, 
orum nomina poft praefationem addita paglha 
licabit. Addita efl, praeter loca, quae folers 
ifitanorum penetravit na vigatio, omnium cum 
pidorum, quae Danubius irrigat, tum fluvio- 
I), qui in eum devolvuntur, diligens et iucunda 

D 3 obfer- 



14 ScriptoTif d$ nbuf Cotehirit rti. 

obfervatio; praeterea ipfius Ponti chorographic 
tabula. lo. GuiL StuckiOy TigurinOy au<^ore, ciui 
genuino indice rerum fcitu dignarum, quae ii 
utroque Periplo explicantur. Gemvae^ ap. Euftti 
thium Vignon 1577. fol (Alia libri exempla Liigi 
dunum prae fe ferunt) Editio rara, propter Studd 
obfervationes dodiflimas et iucundas digna fåne 
quae typis repetatur. — Latine^ Adriana Turneii 
Interprete, in huius Opp. {Argent i6oo. fol.) It.VL 
p. 146 fqq. — Nic. Blancardus Periplos Årriaol 
edidit cum eius arte taética, adie(n:a interpretation! 
I^atina Stuckii et notis, Ätnji. 1683. 8; et lowi 
Jffudfön in Seriptoribus vet. Geogr. Graee. minoi 
fibus, Oxotin 1698. 8- Voi, h p. 1 — 35. NoM 
ndiéc^ae funt Stucldi et Blancardi. 

HENRicus DODWELL in Diff. V et vin. 9& 
ditis colleétioni Hudfönianae contra Ijaacum Vcé 
JliUm äuthentiam Peripli Ponti Euxini demonlbravil 
Aflertio autem eiusdem , fcriptum fuifle ab Arriam 
circa annum pofl Chrift. nat. 137, confutata d 
a Catnfo in libro modo laudato , et quidem in difi 
praeiiin. quippe qui demonffa'at9 Periplum ifhifli 

{mullo antiquiorem, fcriptumque fuifle circa xgi 
ive anno XV imperii Hadriani Otef, qui eo iad 
tempore Arrianum Proconfulem Cappadociaf 
conmtuerit Arrianum omnia littora locaque, Ifi 
prima peripli parte defcripta, ipfum vldifie, roÄB 
creditur: numne vero etiam loca, parte fecundl 
et tertia memorata, non liquet. 

Alius Periplus Ponti Euxini et Maeotidis paltA 
di$ etiam Arriano olim adfcribebatur : fed Dod- 
wellus I. c. comprobavit, eius audorem poft At» 
riani tempora vixifle, fuaque ex Scymno Chio e| 
JKfarciano Herackota depromfifl'e, 

Cf. lOAN. GxoRGii HÄGERN ^^rcgf do Flavio 
Arriano 9 Geograpbo an i [uo illiusque Periplis, 

Chim 



ii Omeajb He. et di jfmazonum hijloria. f f 

rfciwtif» 1766. 4. Theotlfce ia iiitsd. Geogr. BU- 
cW/oal (ibU. 1774. 80 T. II. p. 185 fqq. 

Il VinpU di F Euxin , tei quon peut préfumer .^alfuftius 
■K Salhft/!« iavoit dicrit^ vers k fm du HL livré di etdeBroP 
ffk Hijioirr.* retabU fur Usfragmens qui nous en re^ ^^** 
jAai) atoiie des ancUns écrivains que Sallufte a pu 
rMpitcr^ ti de eeux qui ont eu fon ouvrage entré Ut 
CMou. tfKfM.le Préfident de brosses; in Mim. 
ktJsdiuInfcriptt. T. XXXII. p. 637^.649. 
T* XXXV. p. 47 5 — 538. Quae defcriptio pojlea 
Inierta eft tomo fecundo operis maioris, quo di 
^ig^, m fragmentorum Salluibanorum aliorum- 
fie fiiniSorum, hiftoriam rdpublicae Romanae 
WGolVIIaSalluftio compofitam refUcuere cona* 
ta eft. (Bflm de la Rqmbtique Romaine dans te 
|iy*Wt Secle par Sallufte. å Dijon 1777. 
BVolLii4inaj,) Excurfum iftum de Ponto Eu- 
; >iDO SAAos fine dubio occafione belli Romano* 
ttro Mkhridate inftituerat. Scriptores vete« 
^BKni tdttmabant operam , a Salluftio huic 
AfcvT^nnpenfam, faepiusque eius teAimonio 
Ätotur. Quae igitur a Strabone, Mela, Plinio^ 
Anno, Dionyfio geographo eiusque commentar 
Ipe £uÄadiio, Ammiano Marcellino, PrifcianOy 
hrtoBoFefto, aliisque fervata funt fragmenta vel 
ipÉn, vd minora, fummo ftudJo coilegit Frän- 
IfribsdoAiffiinus, difpofuit ingeniofe, lacunas 
MBiimeexplev^, omniaque, quantum fieri po« 
Bty ad Saliuftii ingenium compofuit Scripto- 
■raerum loca, quibus fragmenta (ingula conti- 
Dtor, in margine diligenter notata funt. Nos loca 
I, vd Graeca, vel Ladna^ adrcripfiflemus. 
F I E R E T de PawJi vague Cappadocienne I Par'- Vtctet. 
— II Partie de Porigine et des antiquitis des * 
eumes de Cappadoce et de Pont; in MAn. di 
Md. des Infcnptt. T. XIX. p. 56 fqq. 

D 4 REINE- 



fS 



Striptarés d$ rebus CoUhieit i/r. 



C1US< 



Vaillane. 



Reineo EBiNERi REiNBCcii Familiae reguoi Pon« 
ticorum et Bofphoranorum , ex ftirpe Achaemem- 
darum , a Darii Hyitafpis temporibus usque ad inw 
perium Ciaudii. Lipf. 1570.4, 

X. FOY VAiLtANT Achemenidarum iinperii]i% 

fl ve regum Ponti, Bofphori, Traciae etBithynjii 

hi(V>ria} quae tomum fecundum operis conititiul^ 

cuius primiim tomum fupra, ubi de fcriptoribui 

l^enim Perfo - Panhicarum fermo erat, (Vol. I. P. IL 

p. 48 Tqq.) recenfuimus. Achaemenidarum, qu| 

ad Achaemenem Heroäm, Perfei filium, origitienk 

ceferebant, hiftoriam Vaiilantius codem modo, quQ 

Arlacidarum hiftoriam, fcilicet numorum ope kts 

primis, contexuit Orditur audor a Ponti rqgibu^ 

^uorum hifloriam perfequitur ab Artabaze^ rmi| 

fontici conditore, ad mortem usque Mithrida^ 

tis VI, cognomine Eupatoris, qui ultimus Pond 

r^um futt. Undecim duntaxat nuipero r^a 

Fonti recenfentur, Jlegum autem Bofpori el 

Thraciae oélodecim numerantur, quorum primia 

Fharnaces Hl a Pompeio M. rex Bofpori renuncia« 

tfj$y ultimus vero anonymus, filius, ut putatur, 

Rhefcuporis III. Tertium obtinent locum Bithy* 

luae reges , numero tantummodo decem. Horun 

primus Daedalfus, Bithynici regni conditor : poAra* 

mus vero Nicomedes III, cognomine Epiphanei 

^ui, absque liberis moriens, populo Romarn 

regnum teflamento reliquit, Agmen claudit Bi 

thyniae Romanorum provinciae hiftoria. 

Scmlcr, iQH. SALOM. SEMLERS zwfyti Forffetzm^ 

éer Erläuternng alter JMunzen zum achtm Tlieil di 

allgemeinen tVehhiftorie (Hal, 1756. 4.) T. IV. f 

163 — 174, ubi de nonnuilis numis Ponticis do 

étifUme diiputatur. 

De Geographia et hiftoria Colchidis agit rei 
NECCTUS in Hiii lui, P. lU, p, 307 — 316. 

EZECE 



Reinee- 
ciuf. 



då Cautafo Oc U di jtmazBMm kifioria. f ^ 

I2BCB. sPAKHm^ius de ufu et praeftahtia Spmlie. 
unufinacum T. L p. 490 fqq. ubi de aera Bofpo- °^u^* 
lua in nufnis fubtiliter difTcrit 

DE BOZB des Rots du Bofpare Gmtnerien; mDeBozii» 
U. dt CAcad. des Infcriptt T. VI. p. 549 fqq, 
1 Åitratri d€ France a. 1725. Juin p. 1306 fqq« 

fi T X E N lA s o u c I E T, lefuite, Dijfertations coi^ Sonwu 
BMMt 1) thijloiri chronolo^ique de Pythodotis^ reim 
I Fanty di PoUmon I^ Jon mari^ et de Polémon^ 
mfiliiou dijertations fur ks medailles de Puthod(h 
u etc 2) rhifttnre chronologique des rots du Éojphom 
t Gmmeritnj ou difertation fur une medaille du Com 
mit di M. I' jibbiRothilin etc. å Paris 1736. 4. -*^ 
k>iura Vaiilantium difputat Soucietus, novas circa 
6g^ iftos eorumque numos tradens coniec^uras. 

(c AUT, ie tAcademie de Marfeille et de celle de Cary. 
Vmtone) Dijfertations fur la fondation de la viUe de 
UarfeUiij Jur thifioire des Rois du Bofpiwfk Gm^ 
menen j et Jur LesbonaSes^ philofophe de AiityUne. 
a Paris 1744- i^- — Aiterahuc pertincns com- 
nentatio, rribus dillinéla membris, Tillit obferva*» 
tiones criticas in Vaillantianam Bofphoranorum 
icgum hiltoriam, et in Soucieti diiTertationes lau^r 
daos. Ampliore eruditionis numorumque appa« 
ntu poi^ea rem egit Caryus in libro fingulari, cui 
Ctiun nomen fuum praenxit: 

Hi/Ioire diS Rots de Thrace tt de cenx du Bofpho^ 
rt Qmmerien^ eclaircie par tes Medailles. ä Paris 
175a. 4. c. ngg. aen. Theotifce^ additis ctiam nu-, 
w aeri incilis, in Sammlung von Erlauterungs^ 
fiiriften zur allgem. tVelthifl. (Hal. 1756. 4. — ) 
T. IV. Sect. II. p. I — 1 1 3. Addita eft ibid. p. 
415 — 428 recenfio operis Caryani critica e Mé* 
moires de Trevoux a. 1754* lan. ubi a cenfore ano-' 

nymö nova nonnuUa arlditamenta et illuArationes 

ia liiftoriam iilam, difficultatum plenam^ exhi^ 

D 5 bentur. 



f 9 Striptértf ii rebus Cotciicir äi. 

bentur. Cary ipfe ambas regum Thradae 
Bofpori familias antea plerumque a vuis do 
confufas fedulo difcernit > quicquid de m, aut - 
nales vetufti, aut numi fuperftices teftantur, co 
^t et in ordinem digeflit, aeraeque, quae comr 
vis ambabus fuit, nacales indagavit a||ue defini 
Id quod egit in praemiiTa difTertaome de a 
Bofporica, cuius initium in anno U. G. 457 i 
aeramque lAam gentium Ponticarum commun 
fuiiTe probat. Huic difTertationi rationes chroi 
logicae totius operis fuperftruélae funt De u: 
quoque r^e obfcurae famae auélor conge 
quicquid in vetuAis monimentis cum auAon 
tum numorum, reperire potuit. IlluArium in 
Aoriis fummas res geAas delibat, quantum nen 
latis continuando temporum fiio. Numos ipfos 
aere fculptos explicat, et, unde eos na(^us fuc 
indicat. Caeterum Caryo in texenda ferie Bo(j 
ricorum regum numi potiflimum, fcriptores^i 
nus, profuere, ut qui parum norint, aut cura' 
rint, eorum res: diligentiores autem ii contra f 
runt in rebus regum Thracum enarrandis, qi 
rum numi perquam pauci fuperfunt. 

Cf. Nova A3a Erud. a. 1753. p. 294 — 301. 

♦ -i^ H^ 

De r^onibus et populis inter Pontum Eu 
num et Mare Cafpium agunt fequentes : 
Tavcr- TAVERNIER in Voyages L. IIL cap. 9—- 1 
niw- ubi de Georgia ) Mingrelia, Cumania et Tfch 

cailia agitur. 
Chardin- CHARDiN in Vo^agis T. I. Geofgiam, Ml 
greliam et Tfchircafliam defcribit. 

Lambcf ARCHANGELO LAMBERTI, ChtertCO Ttgok 

^^^ (et Miffionarius e congregatione de propagaii 
fide) Relatiane della Cokhide^ hoggi detta Mtfigrelä 

ne 



de Caueajo etc. rt di Amazanum hi/toria. f () 




o^ mc. wiTssN in Noord * m Ooft - TartartfiWiaeiL 
»rn^l p. 503 (qq. varia tradit de gec^raphia et hiiloha 
nr. I Gcorgiac, Mingreliae er Tfchircafliae. 

£t/ JOH.GUSTAVGAERBER (Direftoris olim rei Gacrbcr; 

:? i lönnentaiac imperii Rullici) Courte defcription des 
jz^ peufJisAis provincef Jitudes ä t Occident de la Mer 
"Ä CSmäw, dipw jlflracan , jufqu^ au fleuve Kura^ 
LT ^/w ^^ ft trouvoient en 17289 in ^m. di 
r^ tjitai. its Sdencet di Berlin a. 1756 (å Berlin 
yrs- *758. 4)— yockerodtiufy focius: huius Acade^ 
n S miac, auäor relationis olim dicebatur: fed Gerar^ 
».-3 gbås Frii MlUr^ fodus academiae Petropolitanae, 
cs Gacrbcro jBam vindicavit, ciusque relationem 
^^ "Theocifce icriptam inferuit colleftioni praeftan* 
- ^^ tiffima^ cui dtulus : Sammlung Ruffifcher Gefchichti 
i z: T. /K p, I fqq. MuIIerus adiecit annotariones, 
rsr^, ÄDWijrfvcrfiones, et appendicem, Gaerberi notas 
. fi* h^^^Geographiam Rufliae e Conilantino Por- 
qisr fhftogennetsi^ quibus hiftoria gentium Caucafea- 
ton ii/uftratur, comprehendentem. 

JACOB VON STAEHLINS9 Rujifch' kai/erL^^onStzeh- 
Staatsraths^ kurzer Entwurf der zwifchen dem^^^ 
. jAmarztn Meer und der Cafpifchen See gelegenen 
^ länder und Vblker; fiir den JSt Petersbur ger Kalen- 
der aufdas ^abr J^yo. Repetita brevis, at fat cu- 
riola deicriptio in Haigoldi (feu potius Schloezeri) 
Biglagen zum neuveränderten Rujiland T. II. p. 450- 
464. Chartula geographica adieéla eft, regiones 
Ponti Euxini et maris Cafpii adiaccntes exiiibens. 

Eiusdem Nachrichten von Tfchirkajfien öder von 
in Cabardinifchen Landenfur den St. Petersbur ger 
gtographifchen Kalender auf das ^ahr 177a. et in 
Biodlings Magazin T. Vi! p. 453 — 473« Multa 

antea 



^ SUfipt9r$s di nlm ColduHi $k. 

anfea Geographis ignota tradit auélor, cuhis i 
fcriptioni aeque utili ac lucundae addita efl nu 
pula geographica, qua Tereki fluvii curfus, C 
barda maior minorque et Caucafo adiacentes i 
gioncs repraefentantur. 

GUIdcn- JOH. ANTON GUELDENSTAEDT (D. et Pf 

^^^^ fieiroris Petropolitani f 1781.) von din Ländem i 
yöUam zwifchtn dem fchwamn und Cafpifci 
Mitr; in Bufchingii wHch. Nachr. a. 1773. p. 16 
> 75* et 373 fq<I« Auélor ipfe regiones iitas fedi 
periuftravit, multaque plura haélenus inedita, e 
dem fpeélantia, reiiquit, ^ae ut mox in luo 
publicam prodeant, vehementer optatun 

Biyer. THBOPHILI 8IGEFRIDI BAYEXL Dlfil 

muro Caucafeo; in Commentariis Jicad. Pitrd^ 
VoL I; et in tiusd. Opufculis a Klotzio editis 
94—135. Cum chartula geographica, qua 1 
dus orientalis Caucafi cum velligiis muri ven 
in eo duéti defcriptus a Principe Demetrio Cai 
miro, qui bello Perfico, a Petro I, Rufliaeli 
geflo, InaccefTa Caucafi iuga, communita cafli 
et muro, infpexit et delineavit. Quae Bayero « 
éliflimo anfam praebuere, in antiquitates moi 
murlque iilius atque portarum Caucafiarum, q 
rum Plinius aliique fcriptores veteres meminen 
inquirendi. 

Biifcbing. ANTON. FRID. BUESCHING, geOgraphuS 

tatis noftrae celeberrimus, in ephenieridibus fa 
a nobis laudatis {IVöchcntlicbe Nachrichten etc 
1 78 1, p- 3^3 — 3 1 90 initium defcriptionis Cau 
^ populorumque illum finesque eius inhabitanti 
exMbuit, quo defiderium haud exiguum, co 
nuationem nancifcendi, excitatur: (ed liuc us 
Illa fruftra exfpeéUtur. 

(v 




då CMtafo tit. H Ji jtmaomm hijlcfia. 6i 

(von BtEITENBAUCHS) ErgäflZUngiH l/ff v. Breicen. 

Gf/ch. van AJia und Jjrica L c. P, 1. et IL »'•«*^^- 



•* -it 

De mari Cafpio ipfo agunt fequentes : 

GUiL. DELISLE Rtfnarques fur la Carte di AiDelislc. 
Mir Cafpiefmij^ mvoyie ä P/tcademie {äes Sciencer 
é Paris) par Ja Maj. Czarienne$ in JMém. de tAcad. 
JafciiHC. a. 1731. 

Niue/le hiftorifché und geographifche JJ^/rArei- Befchrcifi. 
hmig dis Cafpifchin MetreSj Daria- Ströms und der^^^ ^^P* 
Ongm dahtrum liegeriden Ländir^ Städte und Föl- ^^'^- 
Ur. Danzig 17^3. 8- 

TAULi PATER Dill de Mail Cafpio , necnonP^ter, 
(opubi adiacentibus et fluviis eo decurrentibm. 
CBsdam 1733. 4. 

SAMUEL GOTTtlCB GMELINS, Mitgtieds OmtUn, 

der im/erL Academie der fTiffenfchaften zu St Peters-^ 
hargj (t 1774) Reife durch Rufiland^ zu Unterfu^ 
cfanfg dir drey Naturreiche (St. Petersburg 1774. 
Hl Voll. in 4 mal) T. III. p. 230 — 267. — Hoc 
in läbxoy ut et in fequehti, varia invenies, antea 
^gnota. 

PETJR SIMON FALLAS, MttgHeds der kaiferLVMtu 
Jkaåemk der H^iffenfihaften zu St. Petersburg^ Reife 
étrck verfchiedene Provinzen des Rufftfchen Reichs 
(bkL 1771 — 1776. III Voll. in 4mai.) T. III. p. 
560— 580. Mare Cafpium olim iuflo latius exten^* 
fim fuiiie, praecipue demonftratur. 

1. A. 6USLPENSTAEDT von den ffäfen HHiGuMen* 
Qf^fchen Meere^ in St Petersburgifchen journal ^^^^' 
1. 1777. April; et in Teutfchen Majeum a. 1777. 
Dec. Adie^a eft charta geograpliica, fecundiun 
ébfervationes a. »776 iniltoutas. defineata* 

Scripto* 



m Striptont. A 9tlMt doUitteu. rtti \ 

•^ ■#• ♦ , 

Scriptores de Amazonum hifioria fabuhj 

Goropius 10 H. GOROPii BECANi Amazonica} in A 

Bccanus. Origg, Antvcrp. L» VIII. p- 7 99— 918.- — 
BibL huius VoLl. P. L p. 363. 

Clericus. STEPH. CLERici QuaeAio de Amazoni!: 
inter eiusd. QuaeAion. Academ, p. 3i8"325, { 
Dav. Clmci Oratt Amji. 1687. 8. 

Coiumbuf* 10 H. coLUMBi DifTertatio de imperio Ai 
2onum. Holm. 1678. 8- 

cii«£CpoL (Dfi chassipol) Hijioiri nouvelk des jimc 
nes T. I et II. å Paris i6?8. la- 

Pccitus. PETRi PETiTi de Amazonibus dlfTerta 

qua i an vere extiterint nec ne ^ variis ultro cit 

que conieduris et argumentis difputatur; mi 

etiam ad eam gentem pertinentia ex antiquis r 

numentis eruuntur atque illuibantur. Parijiis 1 6 

I a. Jlmflelod. 1687. 8* (quae edido ampiior i 

liorque dicitur). Francogallice Lugd. Bat. 17 

I a. -~ Contra Strabonem, Palaephatum , ali 

que^ Amazones et exiAere potuiiie, et re v 

exf^tifTe) Petitus viginti prioribus huius difTei 

tionis capitibus demon Arare ftudet, nequaqu 

abfurdum eiTe aut naturae adverfari oftendens 

minarum imperium. Multa pollea ad genMp iHt 

vel veram, vel fabulofam^ pertinentia nwd v 

garia fubiungit, et e^ omni antiquitate ac prii 

rarioribus monimentis, v. c* nutnis, eä afiert, qi 

alibi non reperire licet; qualia funt: de Ama: 

num cuitu, ad quem tnoÉ ilte pertinet, quo ol 

fiuifle apud eas fertur dextrae in virginibus tenc 

' tnammae exuilio, de quo quid ftatuendum : 

difquirit; de earuiti armis et cumprimis peitaj 

earum expeditionibus praecipuis; de inArumeni 

quibus figQum pugnae dederint ac Martem acci 

. deri 



Iditt. Sedes deinde et urbes ab iis habitatas cul* 
isve memorat \ monimenta item et templa et fe- 
lécn eamm exponit) tum in nomina iitarum in-- 
lAat} ac tandem temporis rationem, quo inoepe- 
k ac defierit Amazonum potentia ac r^num in« 
^S6tgx\ hoc loco de Thalefhidis, Amazonum 
qpnae, profedione ad Alexandrum M. cum in 
^Frcafuaverfaretur, generofae fobolis ex eo fufd* 
icDdae caufa fufe et erudite difterens. 

CASP. sAGiTTARii Antiquitates Amazoniae. ^it» 
Snw i68s. 4* "*"• 

DAN. GuiL. M0LL9RI DiiT. de Amazonibus. Moikr« 
Btorf. 1693. 4* 

(PBIUB. BERN*) MORBAV DB MAUTOURMoreau. 

^fBmtrt fräkmniUri fur fa Difertation hijloriqui 
\0,AmnmiSf in Mém. di TrevouXy Sept 1703. 
^.sa5«-.33a. edih Amfl 

nicoL HiBRON. GUNDLiNG voH dem teut* Gimiling. 
én Urfjmmg der Jhf^azoninmn f m Gundlingianis 
U&mk{Iml€mid Magdtb. 1715. 8) p- 373-^84« 
fiANc. STRAPHAB (nomen fidum) Gedan* 
i m Vrfprung du Namens der Amazoiunneni 
lJKm BibUothek XLIX Theil. p. 77^ — 780. f 
K. H. GUNDLiNOS Beantwortung der Ein^ 
^ Fr. Straphae under den Urfprung der Ama^ 
taMi/ in Gundiingianis VII Stuck. p. 122- 14a. 
OUTOK Hiftaire des Jlmazones anciennes et mo-Guyom 
MSj emriehii des MedaUUs. )l Paris 1740. II Tomi 
% icBmxelles 1741. 8- -^ Liber fat medio* 
i^'~e Goropii Bécani ét Petiti operibus ante me- 
■b oompilatus. 

iTRi ciNBRii Hiftoiia Amazonum in feriem Ciaerius. 
Al i inter eiusd. DifTertatt. littdnur. {FhrenU 
a. 8.>p. 17 — 31. 
IRBRET Obfervatians fur thijoire des jimazo^ Vxct9%, 

' in Mim. di tJfod. des JnfcnpH^ ^- ^^^^« 

CAPVT 



64 Sirtptortf åi hiftoria Afiåt tåmarit giéiriér. 

CAPVT X. 
SGRIPTORES DE HISTORIA VÄRK 

RUM IN ASIA MINORE REGNORUM 
ET POPULORUM. 



SECTlO I 

Scriptores gmetätes. 

Odteicuf.|)BATi ODORici, Motiachl Minotitae, PomI 
mJ nono - Forojulieiifis, itinerarium, reéViusfuÉI 
ubi fcriptores de Afia in genere excitavimus (VoÉ 
P. II. p. 1 1 -) cornxnemorandum , hoc loco brevll 
defcribamus. Circa a. 1 3 1 4 iter per omnes |»d 
Afiae partes ingreilus, rediit in Europam a. 195 
(!iem()ue fupremum Udini obiic a. 13)1. Supen 
rum iufTu iter feliciter abfolutum defcribendl 
erat: Odoricus autem brevem folum illius deHHi 
tionem exhibuit, quam confrater eius, GUiLtfl 
iius DE SOLAGNA, uberius elaboravit, fermdi 
Latiho ufus. Typis demum a. 1588 itinerafife 
cbtprefTum fuit, et quidem Italice, in colledMi 
Ramufiana {l^iaggi etc. T. II. p. ^45 fqq.); pdfl 
Lätine in colleébone Hakluytiana {Principal Mi 
gations^ voyages etc. Vol. 11. P. I.). Denique t 
9BPHUS VEN NI, Minorita, autographum II 
hum, e codice a. 1401 fcripto, in lucem edidlb* 
ftoLLANDUS in Adis SS. (lanuar. Vol. L 
diem XIV.) ea folum, quae Odorici ardoreiti, I 
liglonem CI\riitianam propagandi, probant, trådte 
ttinerarium ipfum multa quidem continet, qti 
credulitatem crafTam lapiunt: multa tamen Inud 
veritati confentanea. . Plura etiam loca a librai 
corrupta mirabiiiaque ab as exaggerata funt. 

Cfé !<► 




Stf^lefa ii Idjhriå /Ijttk mttiorif gmeratei. iSf 

CCjoH. JOS. LiRUTi Nötizbf äe Utterati del Friuti 

T. L p. 374 fqq- 

104. vBHRi Éi^iö iftarico delBeaiö Odorica. Vehei. 
1761. 4. 

t J. JAGkMÄNN ((f. potlUS flAABOSCHT) Gt^ 

fddckU dir mff. in Italien. Vol. III. P. H. p. 66 fqq. 

Huc quoque peitinent itineraria varia^ fupra 
U.LP.IL a nobis laudata^ v. c. bruynii, txj'^ 
IA1,£GM0NDI^ pocoKii^ åUbique in poAeruiii 

LAUtENTli D^ARviEUx Mtmotrejj töntenaHt dÅxtltwa 

a ä Gm/lantinopky dans tji/tCy lä åffrie^y 

ie, tE^pte et la Barbane^ recueillis de fes 

par(J.B.) LABAT. kParis 1735- VI VolL 

\iwaL Theotifce et quklem male^ Kopenha^ 

bkpL 1753— 1756- VI VoIL in 8. Et in 
itinerationiih Berolinenfi T. III et IV; — 

iAfwiix Legatus fuerat regis Galiiarunl 

ili extraordinärius ét hationis Gallicaé 

Aleppenfis, Algeritanus et Tripolitanus^ 

a. 170a. Ex fchedts ipfius itinera ab ed 

deicripfit Labatus. Praeflantiflimis huiuf 

fibris itineraiiuih hocce adfcribitun Varii 

atro carbone notata funt ab audore pfeu* 

Hbri fequentis: 

aitiquit di tiådgi MehetHed Effendi å Må^ 

kMirquift dt Q^** au fujet des Mémoirei 

' n. ' jfvtc dii ectaireifemens curieux^ fur lei 

1 fa ^agts^ ks rtHgtons^ et tes differentts for^ 

hgmuernenuns dtf Orientaux truduites dU Ture 

ky par HafHet Frängui^ Renegat Flamand; 

1735. i2ö pagg. trt la. -^ Venis äuåoi 

i ti LA cftöix fertun 

UCraid CHANDt£R's^ FettoW (rf MägdateH thfåkil^^* 
mi ef the Sociity of Antiipittries^ Travels 
mor, Obcford 1775. a8S P^gg- iä 4 mai^ 
'JfHl^f^.P'Ql.ILP^ii B Theo^ 



?Np<*i 



66 ScriptoTis di Ufiaria jifiai minoris giutrahx. 

Theotifciy (ab Änr- Chrijli. Boje) Lipf. 17: 
8 mai. — Chandlerus fumtibus focietatis An{ 
cae, cuius membra Ditettanti audiunt, a. 17 
iter verfus Afiam et Graeclam inilicuit; Poft | 
ditum in Angliam opere hocce diarium typis ml 
davit, in quo memorabilia geographiam et antiig 
tåtes inprimis , veteris Joniae , Cariae et Phryp 
fatis, ut videtur 9 accurate confignavit. Aåéf 
eft charta geographica magni aeftimanda, a Tké 
JGtchin revifa et emendata, qua mare A^aoÉl 
littora Europae et Afiae cum parte Afiae minQ 
repraefentantur. — Cf. jlUgemeine teut/che M 
T. XXXV. p. 513-^537. 

sbulL BDMUNDi CHisHULL Antiquitates Afiitia 
Chriilianam aeram antecedentes, ex primariis a 
numentis Graecis defcriptae, Latine verfae, nol 
que et commentariis illuiiratae; accedit Moi 
mentum Latinum Ancyranum. Londini 171 
a Alph. 2 plagg, in fol. cum tabb. aen. figurisq 
et numis paflim infertis. — Prlmo loco appa 
famofa illa infcriptio Sigea antiquiflima /3&?fe^ 
exarata, quam antea iam au(^lor fcparatim edi 
rat, cum commentario hiitorico, grammati 
critico. {Londini 1721. fol.) Cui addenda ainfi 
ris appendicula notarum ad hane infcriptioiM 
{ibid. 1727. fol. et Lugd. Bat 1727. 8 mai.) 
lioc vero opere a nobis recenfendo omnia, qi 
ad illuilrationem eiusdem infcriptionis commen 
tus erat, au^Hora et comtiora prodiere. Speé 
tiflimum illud totius Afiae monimentum in Tn 
de, inter promontoriuni Sigcum et amnjs Si 
fnandri campum, vifendum lacetj ipfo nempe i 
In loco, ubi Mitylenaei, lapidibus ab everfaTn 
comportatis, Sigeum urbem condidere. Choshult 

exi 



SiHftons di klfioria Afim minorii generatit. 57 

dfiiinaC) lapidem illum ingentem fui/Te flatuam 
Dercurialem , cui nunc caput avulfum , caput fci- 
ioet Phanodid cuiusdam, in cuius honorem in- 
cr^tio pofieaé Appendiculae memoracae adiecit 
faxl Sigd fuperftes monimentum , honori An-^ 
ndu, iecundi S/riae regis, dicatum, itidemque 
yoéi expUcatum. Sequitur in Antiquitatibus Chis^' 
nM Afiaticis inde a«p. 59 llatua Jo vis Urii Bofpo^ 
mi, cum titulo, a Philone Antipatri filio, celebri 
lahnriO) circa Alexandri M. aetatem infculpto» 
jequuntur a p. 66 infignia duo monimenta infen-^ 
ffimorum olim fibi tioilium , Seleuci fciiicet Cal-* 
nd et Ptolemad Evergetae , hic coniundtim po« 
b, quorum unum Milefiuin infcribitur, alterum 
rcro Adulitanum, a locis fdlicet, in quibus quod- 
ris fiut repertum. In priore Seleucus catalogum 
Bodvbet variorum vaforum aureorum figuris atque 
pondere fnfignium, quae ceu donaria ad Appoiii-* 
BK Didymd templum del^inantur : in altero vero^ 
Adulitano, ipfe Ptolemaeus Evergetes varias gentet 
ttooi fuae a fe fubieAas late ac fuperbe recenfet; 
tt monimento , de quo nos alio loco uberius di* 
cainis, fubiungitur infcriptio Cypria Ptolemad 
fati et Cleopatrae uxoris fororisque, Deorum 
ftiomecorum, apud Citium olim urbem, oppidum 
ttnc Lamaka, exfcripta. Tres inde a p. 90 fiio 
cedunt infcriptiones in lapide Milefio, quem regii 
Sdeud monimentum ante laudatum in fronte or^ 
BR, obviae. Poll varia coniunétim Itguntur mo- 
lÉBenta Teja, in quibus primum mcrito locum 
^Mupat iapis, in quo Tejorum dirae, quotannis 
OMra netarios, vetita aliorfum exportantes^. 
ftigpa cum rel^one decantari folitae, continen* 
.IV) ftda poft Sigeum marmor mira et aetate el 
Reliqua monimenta, quanquam aliorum 
) Romaaorum puta^ Aetolorum, variarum-* 

E a qu« 



09 Striptorit di hifioriä AJiu miaotit gmanitf, 

1 

que Cretae infulae dvltatum, Teja tamoi vå 
ftnproprie vocari pofTe, ideo cenfet audor, qoc 
unum omnibus fit negotium , Tejorum nempc 1 
Deum Bacchum pietas laudata, urbique ius a^ 
€o nomine conceflum. In nods ad haec moi 
Ékienta Teja praeter ea, quae ad accuratiorem m 
rtiinum iltarum dvitatum orthogi^tuam et St 
phani Byzantini emendationeiri potimmulti bsåm 
doéle difTeritur de Cofm» £ Couniis^ fummis O 
teniium magiftratibus^ de urbibus facris ac åfyl 
de Creticae linguae varietate etc* Praeter M 
dlverfa monimenta antiqua inferuntur, ab iå 
quidem iam maximam partem publicata, fed I 
longe emendatius exhibita et felicius explicaia i 
illuitrata« Inde a p. 139 pofita funt monlmeri 
Attalica, ita ab editore denominata, quod Attd 
rum aetatem, annos nempe ante Chr. nat 15^ 
1 5g attingant, ifiommque, ut et Cratonis, Deol 
trii etc. merita et beneficia in Dionyfiacorum H 
fcenicorum artiHcum fodalitla uberius enarred 
compleéhintur igitur pfephifma fodalitii AttaHJf 
runi, et alterum pfephifma fodalitii ab Echino (B£ 
porro Cratonis ad Attali/las illos epiliolam, et d 
cretum denique honorarium, quae omnia erudfc 
notis illullrantun Qiiibus demum fuccedunt ili 
nimentum Aphrodifienfe et Stratonienfe. Abft 
▼itur tandem univerfum opus celeberrimo moi 
inento Ancyrano Latino, quod poft tot erudic 
rum vigilias denuo explicare et fupplere non d 
bitavit edltor, quod a Toumefortio longe accuf 
dus et locupletius Ipfius apographum , ac Busfa 

Suianuiri et Ipfum quoque Coflbnianum fuen 
mymae naélus effet, ipfius manu olim Anc5rr 
fideliter defcriptum, Ipfi infcriptioni adieftae fu 
Gafauboni ac lac. Gronovii notae. Sequif 
deinde ipfius editoris commentarius copiofiffira 

optima 




le. ussERii geographica et hiftorica difqui- UJTwius. 
leLydiana five proconfulariAfia, et de fep- 
noropoUctt urbibus in illa comprehenlu: 
1. 1641. g. Editio multo audtior ibiä. 1643. g. 
nopulculode epifcoporum et metropolita» 
ti^ibid. 1Q87. 8* Seorfim etiam Brtma$ 
■ ft- -v Do^tlTime agitur de Romanorum 
AHk miDoris divifionibus ad illuilranda no^ 
diJ^pnique Romanorum loca plura. Do* 
pnec^iue, Romanos, cum poflellionem ca* 
:ciniin r^ionum, quae prius ad Pergame* 
Bfpertinebant, eas in provinclae formaia 
Vj quam Magnae Contincntis nomine vo* 
Afiain. Hane a Qcerone in quatuor re* 
, Ptuygiain, Myfiam, Cariam et Lydiam 
na monet audor, ftngularumque terminoi 
inqiårit: pnefetUm vero de pofVema, Ly* 
^1 cunque Afiae nomine venifle cum «x 
ifloribus prohat, tum ex Novo Tellamento, 
fVL Adtut, feptem Afiae. ecclefias in Apo* 
i} Lydianao illius Afiae limitibus contineri} 
PR Voifimjle, Vefpafianum hane Froconfu* 
Mun ab Ana relinua feoarafle; monflraC 



tjfO Scriptorif de nbut Qatatieif. 

dorum Vlcarii Dioecefis Afianae, et ProconU 
AHae, diiliiiétionem evidentius occurrere. SuUig 
8 Theodofio feniore Confularis Hdlefpond pÉi 
' vinciam Vicario Afianae Dioecefeos ademtli 
Proconfuli Afiae fubieiflain fuifTe} atque aiiti 
Ipfo, aut ab Arcadio eius filio, interiorem L]|ri| 
provinciam contra Proconfuli Afiae detraAan,:! 
Vicario Dioecefis Afianae additam. Porro oMi 
vat, quanquam olim in Afia Proconfulari Men 
poles efTent plu{es: tamen in difpofitione 
per Conftantinum faéla deeretum fuifle, ut 
In hoc, quam in aliis omnibus figillatim pro 
tirbs una tantum primaria Metropplis hafa 
eamque dignitatem in Afia ifta Ephefo ool! 
cfle. Denique cum in Oriental! praefertim 
ilo ecclefiaftica adminiftratio civili refponderit^ 
declarat, quomodo in Afia Proconftilari Meooi 
Ijticarum ecclefiarum dignitas vd fervata, vd l| 
mutata fuerit. 

Saidi« THOMAE sMiTHii feptem Afiae ecclefiaiÉ 
et ConAantinopoIeos notitia. Lond. 167 a, il 
1676. Multo vero audior TraiiSH ad Så 
1694. 8. 

H*y». Medaglie det Re di PergatnOy Partia y Cm 
daciOy Bitiniaj Paflagoniaj Ponto et Sauromatii 
NIC FRANC HAYMii Teforo Britamco (LiOM 
1720. 4.) P, I. VoLlI. p, 28 — 56. 

SECTIO II. 

Scriptores de rebus Gataticis. 

Hofmaaiu CAROLI gottlob hofmakni DiiL 
Galatia antiqua. Upf. 1726. 4. 

Etusd. Diil de profanis Galatarum cond^ 
ibid. i728« 4« 



Sariptains' de nbur Galaticis. 71 

M. GOTTLlEU WBRNSDORFII, facuttattS Wernf 

}ikhfikat in Academia IFittebergenJi yJ/JeJbris^dotf. 
w/m Prof. lingg. orient. in jlthenaeo Gedantnfi 
1774.) de republica Galatarum liber fingiilariSy 
quo cum gentis origo, Aatus regiminisv mores 
,ics geilae, fide fcriptorum et numifmatiim an- 
iponun*exponuntur, tum Galatiae regio defcri- 
tur, adfeéb eiusdem tabula geographica, cum 
dice locupletiflimo. Norimbergae 1743. 2 Alph. 
phgE in 4. — Liber multo cum labore, ne- 
tttUraiä fuccefTu, compofitus' compleditur , ut 
Ifaur, omhia, quaecunque in vetiiAis monimen- 
1^ bendido temporum confervatis, de gentis Ga- 
åcat oi^e, rebusque geAis et fatis, fparfim 
jperhintur. Ubique adducuntur follicite ad pro- 
inbs nanaäones fcriptorum loca , quorum fide 
(pelibet narratio fbt, eaque vel transfcribuntur 
im^itlindicantur, neque tamen confcribun- 
kmuDj fed cum iudicio critico examinantur, 
t Undan commemoratio eliciatur, quae ad verl 
nfficudinem maxime accedat. Infperguntur quan- 
Ique obfervationes philologicae et criticae non 
oäes, paflim tamen non ad argumentum perti- 
oies, interdum etiam temerariae. Stilo utitur 
Aorperfpicuo, iluido, et ad tradendas hiAorias 
Mffima Omatur liber non modo nova tabula 
riitiae gcograpMca , fed etiam numis quibusdam 
KSindfis, aUisque figuris, artificum manu ve- 
Ae fculpds. Liber ipfe in fex capita (lifpefcitur. 
iBum agit de expeditione Galatarum in Grae- 
■I et A(iam ; cuius initio nominantur auélores 
Ȁ, qui ex inftituto de hac gente fcripferint, 
ne omnes deperditi. Capite fecundo auélor 
juirit, unde Galatae in Afiam advenerint, et 
%in« gentis indagare Audet. Capite tertio chro- 
liogico id agit ut fmgulls rebus, capite primo 

• E 4 com- 



^qj Scriptor$f 4^ nbur Qålathiu 

commemoratis , verum annum aflignet Ga 

quarto narrat res geftas Gallograecorum , indc 

eo cempore, quo Galatiam quiete incolere coe| 

ab Attalo compulfi, usque ad tempora Au{ 

Caef. qui Galatiam in provinciae formam red< 

Capite Quinto geographico Wemsdorfius defc 

utum, nnes, amplitudinem, urhes fluviosque * 

(atiae. Huc facit mappa geog^aphica prorfus ni 

quam audor multo itudio adomatam fuaque < 

peatam manu , eleganter in aes inddi et coloi 

yenufte induci curavit. Ea continet non Galai 

(nodo, fed vicinas quoque pro vindas, ac to 

&re Afiam ds Taurum > exhibet terminos cu 

lihet regionis non folum antiquos, fed etiam i 

les dioecefeon ecdefiafticarum fub imperatoi 

C)hriftianis fuere. Defcribuntur quoque ferti 

foli, foecunditas agrorum, annona, firudus, pil 

pafcua, et praedpue Ancyranae qapellae, h 

totius Afiae praeflantiflimae, mercatura^ fin 

(:ocd , quo paludamenta imperatorum tingebai 

^aque regionis bona. Sequitur catalogus url 

^t locorum ad litteras alphabeti redadus. T; 

iam dederat, fed mutilum, Hofmannus modo 

datus. Eum Wernsdorfius fundamenti loco p 

lllumque triplo auget, multisque lods emei 

Hunc exdpit catalogus montium et collium. 

fandem index fluviorum , fatis diligenter confe 

Ultimum feu iextum caput de moribus Galata 

infcribitur} quo partim de moribus dvilibus, 

dole animorum Atidiorumque huius populi ag 

partim de regimine politlco et Aatu reipub 

eorum, partim etiam de lingua Galatica, quae 

^uliaris fuit, cuius vero reliquiae exdant pauc 

Cf. Zuverläjf. Nachr, von dem gegenwäri. Zut 
dir IVijJ. P. XIV. p. 381 — 410. Nova Aéta ] 
a. 1748. p. 674 — 685- 

SI 



fiifovis PELLOUTiER Dijfcrtatim Jur /fx PcUontier. 
rfMW G^ttiloifef qui s^ itablirent dans l^jljie mineure^ 
v k wom 4^ Gaiates: adieéla edition! novae eius« 
em audoris hinoriae Celtarum , a Chiniaco (PaiiC 
f70. I a.) curatae; de qua alibi agetur, 

(lOH. AKTONII |IUPE«TI ROUD|L PERoudit 

iliRxv) Monumentorum Galaticorum Synopfts, 
iie de iofcriptionibus et numifmacibus, quae ad 
■ Gahos fpedant, breves conieélurae. Libwni 
779. i. TT Alia diflerratione, nobis incognita, 
ufior niftoriam Galatanim usque ad ea temporq, 
lubiis a Romanis pacem pofcebant, defcripierati 
AeUo indicato enndem us^e ad Auguilum I|n((f 

5ECTI0 lU. 
Scriptores de rebus BHhynids. 

Aaeter VAJLLAKTii opus paullo ante laur Vallfart, 
, Achaemenidarum imperium, cui ineil hi- 
r^um Bidiyniae, exftant diflertationes fe^ 

tes: 

FiAva SE VIN Recherches Jiir ks ron de BhSeyi^. 
Éf , / Partiei in Mm. de P Jicad. des Infcriptt. 
XD. _ // Partier |bid T. XV, — III Partiei 
T.XVI, 

fiERET Jiir h forme de V ann A emphy^e parFrcx^pt 
MHåmicMS faus la domination Romainé; ibid. 

Vana etiam de Bithyniae regibus et de aera Spanh^ 
lAyniaca tradit ezbch. spanh£M](VS in opereniius^ 
Sfabeninio de ufu et praellanti^ AUiiulmatnm T- It 
hi$-.573- 599- 633. etc, 

E 5 SECTIQ 




f6 SmptoriS di nbiu Phrygioå^ 

libri VI, Latino carmine a iosepho Exonki 
redditi, ex recenfioneio. Moru Lond, 1675. 8*^ 
Cif Vojfms de Hiilon Lat L. II. cap. $6. PA 
Leijferi Hiflor. poet. med. aev, p. 450 — 497. M 
Ifricii Bibi, Lat med. aev. T. V. p. 677 fqq* i 
Mulca huius lofephi (qui et Dwonius et Exc^fitut^ 
vocatur) loca emendantur et explicantur a CSé| 
Valer, Vank^ in LeAionum Latin, Libb, IL pn 
^pue a pag. 135 — 157. 

Libeili, qui DiSys nomen praefbrt, auAl 
ut commento fidem &ceret, fingit quendaml 
Septimium Romanum vitam Didys efferentepOiJ 
oua idem fere, quod ante e Suida vidimus, tn| 
Icilicet vi tempeflatis aperta fepulcrorum iDäl 
menta in infula Creta, et in horum uno repqs 
in area plumbea, tilias Punicis litteris confci^ 
quae ad Neronem (quem pro Claudio fuliftitul 
ellatae , in Graecum fermonem ipfius iuiTu fijcd 
translatae. Sed ne unicus quidem e Romanis Gn 
cisque fcriptoribus , qui res fub Nerone geftas ni 
ränt, huius rei aliquam facit mentionem; ut é 
taceamus argumenta, quibus authentia opufcuB : 
aliis impugnata fuit Fuit tamen, qui in hd 
Cutdodo commentaretur, guido db columna, nadoi 
Columna. Sicuius ^ patria Meffanenfis, ubi iudex fuit, al 
Guido de Columiis didus, qui, fecundum Boilonu 
Burienrem, cum Eduardo I. ex bello Aiiatico c 
duce, in Angliam fe contulit, ibique praeter Chr 
nicQn magnum librorum fex et triginta, nandui 
quantum fcimus, in lucem editum, de rebus Tr 
ianis hidoriam a. ia87 condidit ex Didly, uti ip 
profitetur, defumtam. Cuius MStnrn codice 
Cantabrigiae, Oxonii et penes fe exftare, teftat 
Voflius (de HiA. Latin. IL cap. LX. p. m. 491. 
quod et de fe Barthius in Claudianum ([>. 77C 
Sihliothecae ele^lorali Dresdeofi etom cooicc 

ine: 



tmnoHt aiqug Ttciåté 



"n 



membntnaceum, licet mutilum, affirmat 

dxf KönigL Bibi Zu Dresden 



m 



O 



' ' » ♦. I.M 



IL p. 339. In publicam demum lucem prodiit 

hoc dtulo : HiAoria Troyana a Gwydoni 

Cbinpu mijfan. profayce compofita^ in 4. In 

leguntur haec verba : f ntpreflit Arnoldus Thet 

(I e. Homendsi Male a bibliographis qui«* 

(aibitur: Amoldus^ f. etiam Albertus Ter* 

1477 die penultima menfis Novembris. In 

vocatur a nonnullis haec editio prima: fed^ 

GoUL Sfhwarsuunå eam pofTedifte ^ darifli* 

KeCatalogo bibliothecae eius P. JI. p« 175^ 
notitiam debemus^ Habemus etiam ver* 
opcris Icalam^ a Guidone, ut nonnulll 
[, ipfo elaboratam, hoc quidem tituloJ 
åb Querra di Tröja di guido dallb 
iltttöirffE, MeJJimfe. In Venezia (alii Mediola-* 
faotim imprenioms allegant: fed Zeno in an« 
ad Fontanini bibliotheCam e libro ipfo 
luec verba : Quefia prejente opera e Jlata im* 
per Antonio de AUexandria della Paglia^ 
le da Fojfombrone de la Marcha e Mar* 
£ Savioni Milanefe^ nella inchlita citta di 
etc.) 1 48 1, fol. Alii Philippum CeJH^ FIo- 
interprefeifi perhibent: alii^ JNicolauin 
I, Senenfem^ bed uterque liberarius vet 
poäus, quam interpres fuifle videtur. Auto^ 
Latinum poflea etiam prodiit ArgentoraH 
tt H%% foK (C£ Freytagii Analeäa p. 406 
SeciJta eit editio Argentinenjis alia a. i494« 
Gortmx 1. c.) Verlio Hijpana per Petrum 
nDelgado prodiit HiJpaL 1519. fol. Theo* 
^faquoque exitat interpretatio, hac epigraphe 
■kiäi: Hijorifche und eygentliche Befchreibung 
^fcrnifegii vnd alten Stadt Tröja ^ von trer Ztr^ 
9^ mi der virbäebenen Trojaner Glkck und 

yngliick^ 



78 Scriptötet d$ nbur Phtygiaå 

ynglitck^ vor 300 ^ahrtn durcb Herrn GuidoM 
de Columna^ Richtem zu MeJ/éna in Lateinl 
fchrieben. ^etzo verteutfcht durch David Froetei 
Mompelg. Bey^Koenig 1599. 8- Ultimo loco, qut 
tum indagare poruimus, rcpetita eft verfio Ical 
tefte titulo publicata dtgli J/ccademici dtUa FuA 
della cHtä di Mejfma. In Napoli 1665. 4. 

Cf. lAGEMAlIN f. pOtioS TIRAD08CHI 1» G^ T«l 
P. I. p. 43a. 

roNTANiNi bibliotica ctmlåannoUdil K¥Q%rtM^ 
zfiNo T. IL p. 153 fqq. { 

Brevem nunc addimus recenfum editioai| 
hiftoriarum iilarum fuppofititiarum Daretif-i 
Diäys. lunélim femper tere typis exprefli toå 
attamen, praeter Darecen\, (de quo infra^) fearfti 
quoque prodiit DiAys, iine indicio loci et «■ 
in 4* Editio, nec Maittairio, nec Fabricio cognfc 
prior certe efl Mediolancnfi, et defcribitur a G^ 
di Bure^ in Bibtiograpliie infliiA&ivey (Hilloire. t^ 
å Paris 1768. p. 475 — 479) "bi circa anna: 
1470 typis Moguntinis excufa efle coniicit< 
Uberior eiusdem recenfio, enotata varietate left: 
nis, audore G. C Schwarzio^ Prof. AltdorE % 
peritur in .Mhandlungen aus der Kirchen - BiidB 
und Gelehrten - Gefchichte — von D. lo. Bmr 
jKifflfeffr (Altdorf. 1768 ) p. 451 — 473. Proc 
deinde uterque {et qiädem primum) Mediolam 
1477. in 4. Rariflime haec editio occurrit. Pn>: 
ma, a bibliographis hucusque ab oblivione vlii« 
cata, nec minus rara f. I. et a* in 4. Curavit iDfl 
loh. Maius^ RomhiltenfiS) qui in dedicatior 
Liptz. (h. e. Lipfiae) anno Chriftianae nativitm 
M. CCCC. XCl^IlL in profejlo dive Matgarete ir 
ginif, fcripta, hiltoriam Troianam mire laudat^ 
conqueritur de erroribus et mole hiAoriae Trol 
nae, a^Guidone de Columna edicae» Copiofe baj 



miMorh' 4afUi Troiåté yg 

en defcribit car. bbkj. iengnich in 

im zur Kernitnifi feltener und merkwiird. Bii^ 

tanzig und Leipz. 1776.) P. I. p. 38 — 33^ 

[L p. 73. PoAea prodierunt Dåres et Di<flys 

ione Fenäa Francifci Faragonii 1499. . • . 

ijia. 8. BqfiUae^ cum tribus Libanii de* 

ioiubus conlimilis argumenti 1539. 8*.£d* 

itioneLugd. 1552. la. Pari/. 1560. g- iMgJ. 

13. Maxime rara eft haec editio: BelB 

njcriptares praecipuiy Diäifs CräenJiSy Dartt 

ir d Homerus. Ömnes tam pridem Latio 

uäy nune vero a mendis tTcpurgati et in Ununt 

I ågtfii. Additae funt quoque Libanii et j^ri-^ 

kdamtionef quatdam^ hiftorias Troiani betti 

Éa. Bafileae/7^ Petrum Pernam 1573. g« 

rit hns edidonis G. StoUius in kurzer Nach* 

m im Biichem — in der StoUifchen Bibk 

L DL 144 fq. Meliorem poftea dcdit editio- 

fät åiercerus fecundum codices Petaviorum^ 

le illuftratam Pari/. 1618* la- Admifit ta-* 

iqie conieduras iuas in contextum. Repe-^ 

te dttio jimftetod. i6jB. 16. In ufum 

oi, interpretatJone et notis Annae^ Tana^ 

Rifciiiliae, Lutet Pari/ 1680. 4. (Raris 

inibus colleétionis in u/um Delphini adnume*- 

nec editio«) Maioris aefbmäntur editiones^ 

hpitfo et Smids curatae« Prior quidem fic 

lur: DiSyr Cretenfis de bello Troiano^ five 

(m Ephewimdes belli Troiani libri l^L cum 

^ Merarij Ca/p. Barthiiy Ulrid Obrechti^ 

rmdingiiy et indice Samuelis Artopoei. Ao 

Daretis Phrygii Hiftoria Troiana. Argent. 

8- (Obrechtius ad emendandum Didym 

Äa dl codice Argentorateniis bibliothecae 

itfflc Mediolanenfi.) Pofterior : Diäys Cret, 

"^Pkygiui di beUo et excidio Jroiae in ufum 
" - Jeren. 



fa ScripnriT ék ¥ebui Phhfgiäi 

fertn. Detphinij cum interpretatione jfnnäe båc&^ 
Jtccedunt in hac nova edttione notae variorum h 
grät; mc nan loftphus Ifcanus^ cum notis Sam. L 
Jemii. Numifmatihus et gemmis hiftoriam iUuJhrm 
bm exomauit Lud. Smids ^ M. D. Dijffertatianem 
DiSifi Crtttnji praefiocit lac. Pmzonius. Amfldi 
i7oa. 4, iiniulque in 8- Non fatis emehdatä 
dtur haec editia Cf; de ea ARa Erud. a. t7< 
p.49^56. 

Seorfim editus eft Dåres Vitth. 1516. 4. A 
ifcrp. 1608. 8* Duaci 163a. g. Adhaeret qubc 
Spondani Homero, Bafil. 1 583* foL et^ cum DiA 
Diodoro Siculo, G. Foggii verfione cdito Lai 
Sajtl. i5tg. fol. 

Exftant etiairi Variae horum fcriptoruiii tarj 
tus^ Vi c. Itala hoC titulo : Ditte Candiotto i Dm 
Frigio della Guerra Troiana , tradotti per Tomm 
Forcacchi di Cqftigiione Aretino^ con Vordint da 
nerji nella concatenazion dell IJlorie. In Vinq 
prejfo il Giolito de Ferrari 1570. 4. (Haec ver 
ab Italis fummopcre laudatur, eiusque editio n 
efi A Fabricio antiquior anni 1543. in 8* cc 
fignatun) Gallica^ cura Caroli BourguiUe^ Caåt 
1 573* Alia obvia eil in libro edito Parif. 1731. 1 
Mythologie et thijoire de dieux etc. par Mr. C 
puy. — Theotifcae^ et quidem Daretis^ audi 
Marco Tatio^ Aug. Vindel. 1536. fol. cum ico 
bus a loan. Adolpho Hermflaedt^ Fuldae 1773; 
Didys au tern a loan, Ueroldo^ iS54- foL Elfe; 
Rujfice Didys et Dåres excufi JHo/cuae 1713. £ 

Lai^a haec feges editionum et verfiom 
fcriptorum futiiium ac fabuloforum orta nobis 
detur, partim e negleftu artis criticae, quo r 
|>ubllca litteraria olim laböravit, partim e prae 
dieio feu furore (ingulari^ quO fctiptores ehrönte 



mk»h atfui TVo/oA 



it 



(OB atque conditores genealogiarum tnedil aevi 
B^gines omnium fere gentiiJin ramiliarumque illii« 
kknn a Troianii irrito fåne conatu deducere /fai« 
keniDL 

Ct (BUftc döTttt. sttttrvii Ae excidii Troiuit ' 
friboU cC de eiusdem fcriptoribus iisque ad Home^ 
mm iudiriom i in Obffl jetiBé ad rem UMr. /ptSé 
CHahe 1701. 80 f- Hl- P* 9 <qq» 

tAc »Bmizomx Difll deDiétye Creteofi» adiiinfia 
cditioni Amftelod. 1709. 

% A. FABRI C II BibL Låt ex edit firnefti T. h 
piilllfq. 

taOKAB woi^KBHSii Adverfiuia critica Ih DlftTU 
CBetcnfem f. potius Q. Septimiom de hello Troiano) 
in KfitlL obff. naviå in auftor. a. 1741. T. IL p« 
1—104. 

lOAv. oBbBaii lEccit» Prof. LiplienGs> de Darete 
?liry^ etvercitatio. Lipf, 1768^ 4* 

BOMBitJS, hiftoriae Troiänae pater^ cui igno- Hömeruii 
I? Qj/åt autem in eius liiade veram hlitoriam 
ij oooftitui vix potefl, cum teflimoniis co* 
egeamus. Nec moramur in quiKtoQuintus 
ftKAEo, alias perperam Cataber diéto^ Ho-Smyi^n« 
quafi continuatore, in paralipomenis, Graeco 
confcriptis. C£ th. chr* tvchsen 
tado de Quinti Smyrnaei Paralipomenis 
Goitti$ig. 1783- 8« Eandem ob caulTam 
ittimus TBYPHIO0ORUM, Poetam Ae» tryphlAt 
I, qui laeculo poft Chr. nat quarto autdonué 
carnnitie Graeco Uii excidium cecinit Sic 
COLUTHUM^ Lycopolitanum , qui primfts Cofuthut; 
fai beUo Trdlano originem dedjiie fabulan- 
vetfibus txpréTitf utpote hifloriam de nuptiiS 
pomo Eridos^ iudicio Paridis « et raptu He« 
Multi quoque beUl Troiani fcriptores in« 
; temporum periere) de quibtts v* Struvii Dift 
wåztiL et Fabridut iix BibL Graeca^ 

I^Vfiw. f^a. ÅL P.t. F Ora(o« 



^<|)r.li t 



%i Scriptatif di niui PS^j^Ui 

Oratores etiam in hifce TroiaiÄ rebus faa 

Libtnim. diam fuam exercere fibi propofuerunt libai 

quklem SophiJla$ exflac declamatio^ fub perii 

Menelai pro concione TrcManorum, Helenam 

• petentis et bellum denunciantis, ni reddant; q 

inter alias eiusdem liabetur. Oratorium eife o 

dtium, primo flatim patet intuitu. Altera nu 

l^ioOiry- ris ob argumentum eft momenti, aDioNE ch: 

*ift^ so STO MO, rhctore, confcripta. Infcribitur: T 

Koc vTfif r3 ^lAiev /Åti dxZvm^ quod IRum Ms 

captum. Efl oratio XI Dionis p. ijt^ in < 

Fidir. MarelUy Lutet. 1604. foL Primus eft I 

2ui rem, folo antiquitatis confenfu potius, qc 
rmo aiiquo fiindamento fubnixam , invertere 
fus fuir. — Cf. Obfirvatiom fur k Difcours^ é 
Uquil Dum combat I opinion de la pri/i di Tfoir i 
lis Grecs; in l/ies des andens Orateurs Grea (ål 
ris 175a. 8) T. II. p. 163 — 177. 

Praeter hofce, qui figillatim de rebus Troiil 

agunt, fcriptores, ali) quoque univerfalis hiftoi 

condltores eadem commemorant, inter quos pn 

dpui funt chronographi By2antini, qui confk 

fere ore, Homerum fecuti, Troiam captam af 

runt. Ab eodem tamen allquo modo defld 

Confhnti-ooKSTAKTiNus makasses in Annalibus, Oi 

21US Ma- In levibus momentis potius variet, quam in ipft 

"^* Non praetereundus quoque hic efl iSAApr 

Iftacius COMNBKUS PORPHYKOGSKNCTfiS, e fae» 

Porphyr. undecimo, Orientis imperator, qui in Stucfiö 
(ine dubio monaiterio, quod palatio praetuler 
hiftoriam Troianam compofuit, et characleres^ 
cum tum Graecorum, tum Troianorum, qiri 
TroJam convenerunt, Paralipomena Homeri a! 
Infcriptam. Latuerunt haec paralipomena per te 
pus aliquod in bibliothecis illuifarium; poil, t 
tMn\ partem five charaéleres ducum lanui i 

g0. 



iMMrU n/jfM Trmåii 



H 



( . • r 



i ek codice Amftetodamenfi vanartdn tedio«> 

iibro quinto (cap. Xw) inferuit^ verflone et ho 

P lufln^ Integrum vero Ifaaci fcriptum Lea 

em inttr atcerpta varia Graecorum Sophifta* 
ic Rfaetonnn Éamae publhd iuriis fedt a. 1 67^^ 

' SitcMtt)ribuk perluftrandi funt fequentes: 

Lå tUigiiäy memorabU yfangrienia defiruycion dt Rouimi^* 
^ imfUadå de diverjos Autotts^ por joacil 
kslo DB CBPBDA. En Toledo 1583- 8- 

iniBk BUD. BotH Exerdtatio hiftoHca deltothi; 
TiQlano> in quä contra onines fere hiftor^ 
oflenfitur^ Trofaun in illo bellov quod decen*>' 
pulitur, minime a Graécis flamiiiis ruinisve 
da Itnoi 1674. 4. -^ Accedit auäoi^ 
Dionif Qiryfoftomi^ quia hon folum 
lléflUior fit conununi ^ fed etiam quia hauferit 
kntjooem ibam de beUo Troiano ex aliquo ia* 
Moie Ac^ptio , qui eam ex vetuftifiimis Äe» 
fjfouDi monimentis repetitam retulerit. 

ID a. coLUMBt t^ifiertatio de Troia capta.CoiuiiÅitt 
IM^ 1679. 8. 

, U»BAEL. FABBÉtti Éxblicatio veteiis ta-Ftbretdb 
lie anulyphae, Homeri Iliadem, atque ex Ste- 
" M>, ^nuno et Lefche iUi txcidium continen- 
citi ipÖk labuia aeri india praefigitur; in tiurd. 
de Coiuihna Traiahi {Rom. 1 690. foI.) 
-384* Momoientum iftud uberiuä expli- 
Hluflra^it 

JtBlfftius 6bGiiBt;s bbbroiiainrciijptö:Ntti 

tt exddium Troiahum^ e^ äntiquitatutti 

i talmla praéfertim^ quam Raph* FabrettUi 

ttaca deiineatum, et adieétrt in calce com* 

illufbrätumi BeroL 16^9. 4. Ck)plofiui 

ttncgfi 




S4 Smptaref di ribur Pkry^m 

Mont&u- BERN. DE MONTFAUCON in Antiquiti m 
con. quit it reprifentii in figuns T. IV. P. II. p. 297 I 

et in Supptemint T. IV. p. 79 fqq. 
Fovmont. steph. eourmönt Examin dufintimtni 

dmairi fur la dur ii du jUge di Troyef in JSém, 

TAcad. dis Inf er. T. V. Sententia de bello T 

iano decennali impugnatiir: eimHem contra tue 

Bilder. ANT. BANIER in Dijertation Jnt ta durk 

Jiigi di Trotji; ibid. T. VL — Idem multus e(l 

explicandis rebus Tröianis opere, quod infcr^ 

Mfthotogii ixpHqudi par thtfiairi^ Ubro in l 

nS V et VI. 
KciTdius. isRAELis I. NBSSBLii DifT. de veritate 

ddii Troiani, contra Dionem Chrjrfo^uni 

UpfaL 17^4. 8- 
Sicbca. coRNEL. 8IEBBN Sermo acacfefidcuf 

Troia capta, oppofitus Dionii Qiryfoftxnni < 

tionL Lugd. Bat 1737. 4. 
Ciptflo. NicoLO CAPASSO Ragtonannnto diW Im 

dio i Pr ef a di Tröja i in Jmfcellanea cK varit C 

Titti (Venez. 1744. la.) T. VIII. p. 401 — 4aj 

deBu- DE BURiQNY Diffennci des traditiantfur ^ 

ri^ay* thi et fur la guirre de Trouef in HiA. di PAl 

diS Infcr. T. XXIX. p. 45 faq. 

Egregie et, ut femper folet^ dodliflime (fiv 
detVigno-fas de bello Troiano fententias diiudicat A ti 
lei, DES viGNOLBs itx ChronoL di t hi/l. fainti FoL 

p. 804 — 823. 

^ '<h -^ 

m 

LilicniluL (lixcH. lilienthal) de Helena Men< 
tiusque amatoribus, in (eiusd.) Seleétis iiiilor- 
litterär, contin. {Regiom. 1 7 1 9. 8*) p* 1 37 - 3 5a- 
Audor omnia paene corraiit, quae cum ve(< 
tum recentiores de ^Helena illa fomniaruQt 

ANOl 



wUMrif atja$ Trotoi. .)f 

ANOBti MARIAS Eiccii Difleitado, an,Ricchwt 
e de Helena Homerus habet, fint fabulofa? in 

MuL DiffeitatL Homeria {Flormt. 1741. 4.) VoLIL 

laia — aag. 

Eimsd. Difi: de caufTa irae Achillisj ibidJVol L 

ESmd. DifL de Heroibus Homerids» ibid. p. 
19— 99- 
Emfd^ DifH de equo Troiano ; ibid. p. 39 *-* s 3. 

ivsr. GODOFR. RABBNERi de Troiae reli- Rabcner. 
oBf DifTertado, in eiusd. Amoenitt. hiii phiIoL 
Lfff. 1695. 8-) p; 100 — 107. 

xoH. GBORG. RocsBRi DifT. Uftoiica de Fal- i(öcftr« 
lAo. frmcqf. ad yiadr. i688- 4< 

1. a RABBNBRi ProgT. de Palladio^ in iiic/i. Rabencr; 
Amoeo. p. 235 — 243/ 

FOKTENU fur une Médaille de Mnervi IHadetVonttmu 
b HÄ de r Acad. des Infcr. T. V. 

GEO. WB9TBRH0LT DiiH II. de Falladio. Wellet; 
Jkmm 1736. 4. boit. 

CAROLi LAMOTTB Anmerkungtn Sber em^Lamotte; 
kdU im yirgil van der Zerfiörung der Stadt Tröja 
md vom PaSadimn i in Brmifchen Magazin T. II. 
k4a4fqq. 

NIC GEDOTN Dcfcription de deux fabkaux deGtåcjtU 
PidygMtij iirde de Paufamas; in Mém. de fAcad. 
\u Infcr. T. VL Polygnotus hiftoriam belU Tro- 
ni variis piAuils repraefentaverat, quas Paufanias 
Mefååty et Gedoynus doétiflime illuftrat 

I0H« GOTTLiBB GONNB vm den TroJMifchen Gowie^ 
¥éeln in den Ur/priingen der Teutfehen Folker und 
GtfcUecbter} in Érka^fchen Anzeigen vom ^. 1744* 

^"9,% 

F 3 SBLLBY 



'b 



IQ feripioru dr réuf L§£it^ 

ifUqr^ i^^LLEY Obftrvatfont fur ks JKUdaitta it 
l^hre d^ByrgaUe^ vHle dt Phfygie; in Mém. 4( t 

$ECTIO VI 

Sfriptores de rebus tydits^ 

IMNiVk Prtetcr vssbrii diiquifiöonem de LyA 

Afiä> pauUo ante defcriptam, confuUndi funt: 

lial^ OkAN. FKiPviu XANi Diatribe hiftonca 

vegno Lydorum. Haka Ma^gdeh. 1703. 4. 
99ria^ VRANC SBVIN Recherchex fuf ks Roii di 

dki in Mim. de tAcad- des Injct. T^ V* 
9c^c^. KicoL. F&9R6T Rt^hirches fuT kk CKrvfld 
da tki/loiri di Lydie; ibid. 
tPidMj^ 10 H. io v Hl ER de Cluronotogia regum Ly 
Herodotea acuöflime diilerit in Rédunkes it . 
Jur Herodote (k Dijon 1746. 4.) cap. V. 
HiA* of Tbi HiJIory of Qroeftks^ JQfig ef Lydia. Li 

^wcfoi. 1756, 8. — NihU, praeter Utulum, de hoQ \ 
QQbis inaotefqi^ 

SECTIQ VIK 

Scrtptores de rebus lontcis. 

CbH^fi^ TOBiAE GUTBERLETHi AnimadveHic 

ktbt in antiquam infcriptionem Smy mat repertam j 

morum eAypis ornatae); inter eiusd. Opufc 

franektrat 1704. g; et in loh. Pokni navo T 

Antiqu. YoL IV. p. 358 — 367. 

9p4AKfii SZBCB. SFANHEMii DiiT. dc numo .S; 
wiuf.. miLiqrum^ ii ve de Vdla et Prytanibus Graecon 

poft Pditi Segum fel?(äa ouinUinata {PariJ. i $84 



) 



H 



Seript&res d$ nSus lanlcif^ ^ 

^ 355—^388; longe ferc auftior et claboratior 
lecufa in Graevii Thef. T. V, p. 659 — 70a, 

KiCHARDi MBAD DifT. de nuiiiis quibusdam Utni; 
t&yniaminMedlcorumhonorein percuflis} poft 
md. örat. anniverfar. Harveian. (Lond. 1725. 80 
{•36— 78* C£ Jläa Erud. a. 1726. p. 169. 

CLAUDE GROS DE BOZE Lettre fur une Mé^itBozti 
JaiBi antique de Smyrne^ du Cabinet du Comte då 
Jkmu^ qui yjointja npon/e. å la Haye 1744. 4, 

-»^ ♦ ♦ 

lOH. PETRi BELLORXi Numifmata tum J^Å#- BtUoiivi^ 
Jåf tam aliarum urbium apibus inngnita, notis 
ftifirataL Rmiae 165g. 4; et cum Qaud. Mtnetrm 
Smboljca Dianae Ephefi ftatua p. 12 fqq. et in 
^nmmi Thef. T. VIL p. 401 fqq. — Numi 
SlXyil illufirantur; accedunt aliquot vetuftae 
fouiiae annulares, apis emblemate confpicuae ttc. 

EPiL CHiSHULL DiiT. de numo Ephefiorum ChUitU^ 
CK«ni infcripto; ad calcem tius Antiqq. Afiatt 
fullo ante recenfitarum. 

CI.AUDII H6NBTREII Symbolica Dianae UtnxttmK 
Mphefioi ftatua expofita. Acceflere lucab hol-^^ 
•TEKii Epiftola ad Fr. Cardinal. Barberinum de 
Ideris f. verubus Dianae Ephejiae fimulacro appo* 
ftiis lOH. PETR. BELLORii Numifmata (modo 
bidata). Ramae 1657. 4. Editio altera auAior et 
sbribus numis et antiquis monumentis il)uftrata« 
åmoiy ap. loh. lac. de Rubeis i688« fol. — Oo 
afionem fcribendi fuppeditarunt Dianae Epheliae 
whifnamjniae, ac corporibus omne genus, inani* 
Wii, v^etabilibus, fenfitivis confperfae marmo* 
Rifigna quatuor, Romae exftantia, aeneisque ta* 
Uk fub butium libri eleganter exprefla. Éorum 
Weriein, formam ac iingulas partes fedulo excuffit 
*äor« et liquido mon&avit, Dianam Ephefiam 

F 4 fuiffe 



fvifft fymbolum Naturae eta Deforipfit et 
templum Ephefium Dianae facrum, numisque i 
ftravit Sub iinem epiftolaeHoIAenianae, oå 
X3US Minucii Felicis notus originem dedit, viTui 
In tabulis aends duabua nunA XVIII Augufto 
Auguftarumque Romanarum, quorum unusc 
que Dianam verubus fufiultam (iftit etc -^ 

(UDl KBOCORI £ KV8TE1I et HBKR. 8] 

I, libr. nov. T. IV. p. 185 — 1 93- 

lOH. NicoL, soHUBLiNi DiK de D 
Ephefia. IVitttnb^ i687« 4; «t in Thcf« di«ol« 
\6L T. IL p. 491 fqq^ 

Poickc, los. OHEIST. poLcxE Difl^ de magoa E| 
fiorum Diana, I4pf 17x8. 4. 

Spmhe* Multa de Dianae templo Ephefio narrat si 
v^^ BEMius in conuoentario ad CailmaM hym 
isk Dianam. 

lUiMi, Gxov. FOLBNi Dijfirtoziomt fopra it Tk 
•A* Diana (t Ef ef o ^ in Saggi di DiJ/ertaz. accadti 
(in Roma 174a. 4,) T. U ?• II. p. i — 64. 

Oytuc^ Li Comte bb caylus Mémoire fur ta 1 

(fEphefe et fur fon tempU; in Mém. de PAcai 
Infcr. T. XjCX. p. 428 fqq. Theotifce In dei 
Grqftn van Caylus jibhandlungen zur Gefchicbi 
%ur Kunfl^ von I. G, McuteL {Altewurg i 
4mai.) T. I. p, 1 fqq, 

^!^ -«^ *- 

|l»yc^ Nun^ decem Eryihraeorum in lonia iltufti 

THEOPH. SIGEFRIDO BATER in Conimé 

\^cad. Petropol. T. II. p. 434 — 458; et in 
Opufculls a Klotzio editis p. 34 — 54, R 

. Erythraearum hiftor» incft, 

SEC 



Smftans dt nkuCatkit* |0 

. SECTIO Via 
Scriptores de rebus Caricis* 

AN^ois SEViH jRecherches Jur fhiftwt de Scvia* 
in Mém. di tjjcad. des Infcr. T. IX. Nimium 
:c cooieéhiiis. 

• 

i rd)us Cariae agit xeinerus &BXNEc-Reiii€c« 
IQ Hill lul, P. II. p. 76. et de iisdem regibus c'U5. 
Dis szECH« 8PAN0BMIUS in opere de ufuSpaniit- 
eA. numifinat, T. L p. 59 et 3 17 fqq* ^^^* 

Aoriam Cariae optime expofuit CHRiSTi.Heyne* 
LOB HEYNB in additamentts ad verfionem 
tfcim operis Anglici: Guthrie^ Gray und 
' ai^mumi IFeltgiJchichte (Leips. 1 766. 8 mai.) 

BIBIN Differtatum fur diux MidaitUs Guc-rnAm 
fwu de BaaufoU et P autre de Pio$odaruSy Roi 
wUf in journal des Savaiu a. i68s- p- 62^^ 

e jfrtemifiay Cariae r^na, ac Maufoleo, in 

tiam coniugis Maufoli ab illa exitruäo^ agunt 

ftfes: 

kTiE in Diäionn. foh voc. JirUmifie. Bayir, 

>H. CHBISTI. AVENABII DifT. hlftoriCO- Avcna* 

edonica de Artemifia et Maufoleo. Upf.riu«, 
4* -»- Numus, in quo confpicitur Artemi^ 
nago et Maufold monimentum originem de« 
lic difiertationi eruditae, qua cap. I agitur de 
\ ^bj cap, II de Artemifia; cap. UI de Mau* 

IBIB DOROTHEE LOESCHER Re/UxtOnS fufLotkhåg^ 

ledaiUe d^^rtemijiey Reine de Carie^ et de Jon 
ol$e. k Potsdam 1748* I7 plagg. in 8* 
£ Comte vn caylus Difertaiianfur k <om- Cafhui 
de åSaufobui in M'm. de 1'Acad. des Infcriptt. 

F $ T.XXVL 



gt) Sariptoréf di nhm LffHU^ IffMmitU $i GSm 

T. XXVI. p. 331 fqq. cum IV fig^. aen. Theotift 
in des Hm- Grafen van Caylus Aohandkmg zur (k 
fctächte undKunft T. II. p. i — 14. — Plinii loäj 
de monimento iilo in HUi Nat. L. XXXVL d^ 
praedpue illuilratur. 1 




Miacnrl* ciso sAVEXio MiHERViNO Orighu im 
^^ delfume MeandrOj in occafione di luogo di PSjfj^ 

Ltttera al Signar Comte jintonia Giaf^o dilla Tkh 
Rezzonici' Napoli i768< 118 pagg. in 8- -^ I 
commentarius in locum hiitoriae naturaiis FBi)| 
nae L. V, cap. 99 ^ ubi breviter defcribitur 
der 9 fluvius propter (inuofos flexus apud 
percelebris. Äuaor hifloriam Cariae, quam 
änder irrigat, urbesque, quas alluit^ inieruit, 
rias infuper conieduras doélas fuper popqlis 
quis minus notis exhibuit. 

SECTIO IX. 

Scriptores de rebus Ltfciis, Lycaonich 

et Cilicits. 

Cnmutivt UBBONis FMMii Defcriptio Lyciorum rd 
publicae in Afia; in iius veter. Graec p. ssgfqc 
et in Gronovii Thef. T. IV. p. 598 fqq. 

lablonski, PAULLi BRK. lABLONSKi DifT. de lingua Lf 
caonica. Berol. 17 14. 4. 

Boerncr. CHRIST. FRID. BOERNERI DifT. de Paulil € 

Bamabae in Lycaonia rebus geftls, Upf, 1708. 4 
Cuhling. lo. FRID. GUHLiNGii DifT, de Lingua LjT 
caonica ) a Pelasgis Graecis orta« l/ttember^ 
1726. 4. 

Walchi lOH. ERK. IMMAK. WALCHII SpicilegiUO 

antiquitatum LyibrenTiuin. hnae 1759. 4- 

CONI 



^ 



• • 



é^fda/^If/riU^ L^iåonicU it CUiciif. gi 



l« SAM, SCHURZFtEISCHII ad infigoio- Schnpi^ 

iae antotiitates animadverfa. Fiteb. 1695. ^^^^ 
emsd, O^. hifi polit {BeroL 1699. 4.) ' 

:h. spanhbmius de ufu et praeii nu^ Spanht^ - 
T. I. p. 595 fqq. ubi df Ciliciae metropa- °^»"«* 

.ST Qbjtrvatioarfitr kt nUdailUs da grands Bclicf* ., 
muåd^Vlb^ m GHcie; iq MAn. de fAcad. 
.T.XXi 

L (^firvations fur tes tettres A. M. K qu^on 

m grmd nombre de tn^daiHes de Tar/e et 

iéf a GHcie; ibid, Hifioire T. XXXI, p. 

pL Di^. fur tere (PAnazarbe. Quinziime 
\å §U9 Dijfert. du Cardinal Korts fur kf 
fkf SfTO -^ Macedoniens ; ibid, T. XXSCIL pu 

n FEID. VITI BREJTHAUPT Commcn^ Breini 

Tarfenfibus. Goetting. 1748. 4. '^^^P^- 

L Spedlegium rerum Tarficarum inam^ 
nu», Goetting. 175a 4, 



CAPVT 



9t Scrijrt&ra di hfidU OtifiärU jffUm; 

CAPVT XL 
SCRIPTORES DE INSULIS CITÉj 

RIORIS ASIAE. ..i 

I 

rhccni». Urancesco ?i ACUK2 a, NapoEtanOj (Préé 
1? ris f^eogrnphiae Mutfhénfis) Egeo reäwhoj é 
Corogrqfia Mt Arejpttago^ e delto Jlato primuinlfi 
attuaU di auelle ifole^ R^gniy Gttåj Pcpohadi 
Dominj^ Cofiumiy Sito^ ed Impreje^ con la brm i 
fcrizione particolan fi del fuo ambito Htorale^ i 
detta Greciaj Morea^ o Peloponneft^ di QmdiOj § ( 
jpro cm le fue piante in rame al ptu viuo indfe. M 
dena 1688 4* -~ In defcriptioné hac atift 
qui, dum Archipelagum redivi\'uin liote fili 
conatus eft, ipfe operi inunortuus in vivbeflbl 
fiit, induffaiam fuam leAori adeo approbavitil 
qUicquid ad pleniorem Moreae infularumque 4 
' ris Aegad^ quarum iconifmos ubique {Mooflj 
invenies, notitiam facere, aut apud antiqidores i 
recentiores fcriptores confignatum reperiri pofl 
in Archipelagum hunc confluxifTe dixeris. M 
his contentus, tam propriae peregrinationis obfi 
vationes, quam naucterorum ceiebriorum, Cl 
In primis et jiltnirii Hamburgenfium, quibus< 
aAior traéluum orientalium indagatio^ Atland 
quondam infervitura, demandata eft, relatioi 
paflim interfpergit ; notata fubinde auäorumd 
locorum fitum, et diverfas appellationes, dilb 
pantia; inter quos Laurenbergii maxime tabu 
geographicas faepius erroris infimulat, utpotec 
tefte Sponioy in ii tu locorum coilocando ex i 
petu magis, quam iuxta veritalem procedens, r 
intricaverit potius, quam extricaverit .Operis a 
tenta omnia, vel titulo teile, huc non pc 
nent» fed defcriptiones tantum infularum A 

dt 



Sffiptmi dt Mter Tmådtk^ Ciäf^ Smiif ttc. 91 



hriorii, v. c Chfi p.'37t ♦ Tencdi p* 39a, Lcm« 
p.43], Rhodi p. 600, ac Cypri jp« 634. In de« 
jjpltone Rhodi in primis circa Colofli famofiili^ 
1 ftruÄuram multus di Subiungit et Equltum 
joåuioniin memoriani) et fubfecutam infulae in 
bcvum manus conlignationem. Eadem radone 
kri veterem ec Kcentionem fadern defGiiptam 
^bem libri reperimut. 



u 



SECTIO t 

Seiiftortt dt rebus Tenediis$ ChiiSf 
Samiis et Rhodiis. 

»U^ovipi DB HEMMER ReipubMca Tmedio^i^utiof^ 

lendiris antiquicatum eruta, numii que iilu^ incr« 

HEg^ 1735* 115 pagg. in 8- — Collegit 

r, OOD fiitis acute vero diiudicavit auéloT 

Grieoonim et Romanorum fcriptorum loca^ 

Iw iiÄ^ Tenedl elusque hiiloriae men« 

Adiedt numos, iigno incifos, qui infulat 

omen fienmt Et capite quidem primo geo- 

oonditionemque phyficam infulae defcri* 

fecundo de Teonide^ r^e quodam ac \eg»^ 

Tenediorum, agit} teitio Indolem^ moref 

eonim in t)eUis, quae gefTerurit, enarrat} 

lecanfec r^eSf nu^glflratus et iudicei, vi« 

iDofteS) eorumque ftatuas; quinto le^esj 

)y fet Tenediorum facras. — ^ Cf. Ttutfche 

£riiitonM P. CXCIX. p. 498 -- sas* 
nio miiiva de Chio et eius ftacu et for-EmmHUi 
kMi in msi. vet€r< Graec. T. III. p. asa fqq. 
lin Gnmauii TheC T« IV. p. s47 fqq* 

JSkmI Defcrtotio reipublicae Samiorumf in eius£ 
Kt Graec. T. IlL p, 945 fqq. et in GronovH The£ 

riV.p.s4S%l« ' 




Eiusd, Defcriptio reipubficaé Bhoéiortmi 
eiusd. vet. Gr. T. It I. p« 256 fqq^ 

M«iirfiu5. lOH. MEURSii Creta f^ de Cretae rebus 
antiquicatlbus iibri IV^ Eiusdem Cyprus f. de 
bifulae rebus et antiquitatt.. Iibri IL Eiusd ,^ 
f. de illius infulae rebus et antiquitt. liber. 
mentarii poilumL Jimjlilod. 1675. 4* ^ in di 
Opp. (Florcnt 1744- fol.) T* III* p. 33J*— 776^4 
Compilatio, ut omnia Meurfiana^ aiiis^ qui(l 
reéle uti fciant, admodum gråta. j 

té^ct Leges Rkodiorum tiavåles, militäres et geoip 

Khod. cae^.ed» simone schardio. JSafiL ifSti 
Graece et Lacine Lugd. 1647. g. * f 

Bayet. Varia de Rhodiorum antiquitatibuS dodi 
TRBOPH. siGEFR. B A Y E R in Dm. de nuAio IBlj 
äio y in agro Sambienfi repertö, in qua (imul qidl 
dam nuper de numis Romanis in ägro PnraMJ 
repertrs cogitata pertraélantur. Begiomont t^^i%.4 
et in eiusd. opufculls a Klottio editis p. 49^-5!^ 

Schumi- CAROLI ÖUIL^ SCHUMACHERI CommOtl 

chcr. tionesll de Rhodo litterära. Itnae 1760^ 4. 

Goronellh vtNCENtii coronelli (Seren. Reip. Vc 
netae Cofmographi et P. Parifotti Academii 
Cofmographicae Argonautarum hiftoriograplu " 
1718^ Ifola di Rodi gevgrqfica Jlorica , antieå 
moderna^ colt altre adjactnti^ gia pojidute da U 
ifaUeri nofpitatieri di Jan Giovanni di Giervfakm 
Venet. 1688 8. ibid. 1695. 8. ibid. 1703. g. — 
Vctere iniblae Itetu hand plane negledo, recentio 
in primis hiiloriaque Equitum Rhodiorum édei 
bitUr. 

Gtouirfui. GUiL. GAOURSiN, RhodfOTum l^ce^Cifttiäi 
tii{f in infula Rhodo 1501) Obfidionis Rhodia 
tirbis (a Mahumede II. Imperatore Turcarum i 
1480 irtito conatu fufceptae) defcriptio^ et ali 
tiusdem, inter quae efl opufculUm de translatiDn 

dextra 



Olä>) SamUf U XkoOU: gy 



Dtne S. loannis Baptiftae, et oratio ^/wv^»w«jua* 
I ad Innocentium VIIL 1496. in fol et in 4. cum 
^ -— Alia ifla, quae infcriptione libri innuunr* 
W9 fiinc: De terrae motus labe, qua Rhodii tu 
(So Ante obfidionem affeéti funt. •— Oratio ia 
Rhodkmim de morte magni Turd Mahu* 
II habita a. 1431 prid Kal. lun. -^ De cafu 
qgjs ZaksA £ Sifymi , qui fräter fuit Bajazetis IL 
npu Turcorum, commentarius. — - De celeber* 
mo foedere cum Turconim rege Bagyazit per 
ihodaos inito. «— De admifllione regis Zizimi in 
Saffias, et dilq^enti cuAodia^ et afTervatione ex« 
artatio, fcriota XIII Kal. 0<% a. 1483. ~ Do 
le aextrae etc. titulo memorata. *^ Ad 
Pontificem Innocentium IIX Oratio, ha-* 
teVlalt Febr. a. 1485, coram Pontifice, ac fa- 
xo Senatu, Pradatorum et Curialium frequentia 
kdflante. <~ De traduétione Zizimi ad urhem Ro^ 
nam a. 1488 commentarius. -^ Volumen ilabl- 
imcolorum Rhodiorum militum facri Ordinia 
Ho^ialis S. loannis Hierofolymitani. 

Frimum opufculum, Obfidionis Rhodlae urbis 
Ucriptio, Italsce redditum prodiit L 1. et a. in 4« 
Tknti/ci Argentorati 1513. 4. 

CL Bamtmrgi/cki BibL hift. Cent. V. p. 303 Tqq. 
iBtYtAöil AnaleJU p. dé3 (qq. 

lACOBi FONTANi {Braggenfis BetgaCj ludicitf^Mum 

mi) de beDo Khodio libri tres« Éomae 1 534* 
tXSlll piigg* In foL — Auäor , teibs oculatu% 
lAoriam dicavit CItfmenti Vlf, Pontiiici Romano, 
Uq vero, ut alii fomniarunt, Hadriano VI j neC 
kr ipTe epiftohe fininam prae fe fert. PontanuS 
Bb perfpicuö ac fimplici defcribit crudelifninaiA 
Ubbe et, urhis Rhodiae expugnationeoii a Soli« 

tnaunOi 



ig6 Striptoru ii fihu TiméUit^ CUiii SamUtt^ 

manno, Turcanun Imperatore, a. 1 53a h&M 
Recufus liber (iiit Hagmaae 1537. 4. Prodiit qi 
que cum lacobi Sadoieci oratione de bello Tm 
inferendo, etaliis quibusdam BaJU. 15 jg. 8* Exl 
edam in nonnullis aliis coiledtionibuf, v. c. in c 
leétione variorum opufculorum , f ic infcripca : ; 
coBi FONTANi de bello Rhodio libn IIL / 
iunda infulae Metitae defcriptio lö. quintii 
Adtmaciu* et Theodori adamaei (Schtaalenbergo * 1 
piaci t ^540) Commentarius de inlula Rhodo, 
militarium ordinum inilitucione. Pari/Hs^ ap. lH 
cheL 1540. foL Porro in Simanit Schardii Scrip 
ribus rerum Germanicarum T« II. p. 88 ^qQ* d 
Philippi Laniceri chronicis Turclcis T. II» fol. | 
fqq. Tlheoti/ca verfio, auAore Ottmaro Noehlg 
t^odiit Jlug. yind. 1528. (non i6a8 ut alii voka 
In 4* {lotcherus fub voc. Fontana (lac.) mein 
etiam verfionis Theotifcae^ ab Henrico M^^pem 
pio %. 1551 elaboratae.) Italica, atiélore Sm 
vinOy yenet. 1545- 8* Hifpanica^ audore Qtrt 
valö ctjircoty t^alladolid 1 549. fol. -— Edidoi 
contextus Latini a« 1534, 1527 et 1540 rariorK 
adnumerantur. 

Cr. Hamburg, Bibi kiji. Cent. X. p. 210 fqq« 

fReytaqh Anal. p. 344. 

lAC. ai/iL. BLAUFUS f^ermi/ghti Beytrifgi ^ 

T. IL p. 333 fqq- 

ié Bout» La gr ande et merveiUeufe oppughatian de tå 1 
bon. de Rhodesy pri/e par Sultan Soliman en 1^22 ^ n 
gie par /crit par Jacqves bätard rtE bouriq 
Commandeur de S. Mauluitz. å Paris 1525. foL 
Cuifihard. Le Jiége et la pri/e de Rhodes par SoämanM . 
difcours prononci en prefence du Pape t an 1^2^ f 
tHOMAS ouicHARD, trodutt du Latin par Ch 
pentier ; in Recueil des meilleures piéces du Mertn 
di Franci CoQeA. VI^ p. 48 fqq: ' 



StriptoTif di rämt Cypriit. tff 

tCKCiÉR Mémoire fur ta pri/e de tä Vitlé et deTetdné 
få å Rhodis en 1^22 par Sotiman II du nom^ rm- 
irar da Ottomäns i in Mim de tAcåd. du In^ 
i^T.XXVLpit^Sfqq» 

SECTIÖ IL 
Scripiares de irebus CypritSi 

\ kler (biptöres veterés hullus ^ ^ui fingutarérfl 
Ijjbnm hiftoriae Cypriae iiiipenderit, e^cflät Cyprii 
^"^ qpfi ae\'0 priföo hiftoriäih patriaé condi* 
!|V«C»ÄscLEPiAOEs^ cuius hlnoHam Phoä-» 
tt Cypri memorat Pofphyrius iil libello dä 
lodi anidialium L. IV. §. 15: at eorum öpé-" * 

knuna ttmpom dudum perieret Quäe verö 
pulci Graeciae et Latil antiqui de hUius Infu^ 
nemonbilibus ac Viciflitiidinibus paflitn nafrä-» 
t^ coflegit iöH. MÉtJRslus in libro paulld Mémfiu<» 
Jttotiudato. Recentiöres igitur rerutn Cyptia- 
■D kriptOTcå huhc recenféamUs ! 
t Geögraphiarh iiifulae Cyprl egregié iliiiAl-äht 
MkvitLif Ruh&chet g^ogräphiques fur t* lie rfif d Anvilié* 
mn; in Mém. de VAcad. des InfcriptU (å Paris 
W.4.) T. XXXIL p. 539-^558. Addita dl 
pn^ a DanViiliO confe^ tabulå itifuläe geö' 

Bpnirti 

^ Hifloricdft habéihUS ieqUeiites : 

pi^ri femine Nicofia oriundus^ cheologiae LuiignuK 
oAof ) Ordinis PfaedicatorUril focius ^ atqiie vi^- 
Ittv getieralis epifcopi LimiiTenlis f. Neftiofietificy 
1^ ad ekpUgiiationeni Cypri per Turcaä a« 
fk Fdiea Neapolim, deindé Bohoniam petiit^ 
iimque ad ännuiii t $77 comtnoratus dl; hoö 
Mft anfiö in Galiiaiii perrädt^ tårifiisque in tnö- 
liil ij/fdf. ^i^A //< R U Q tiaAer iO 



iH»)l-f 



Qg Scriptons d$ nbut Cypriit. 

naflerio S. lacobi moituus anno 1 590. Varia Si 
phanus reliquit fcripta, hiitoriam Cypri iiluflri 
tia, omnia hodie perrara; e quibus praecipueli 
fpedat: Corografia^ e breve ifioria univerfak dj 
tfola di CiprOj dal tempo di Noejino all* anno 151 
In Bologna 1573. 4. Cum vero audor ipfeö 
ram operarum errores corrigendi gerere nequin 
Francogallice librum reddidit, eumque hac q 
graphe in lucem prodire iuflit: Hijioire gem 
des Royaumes dt j^erufaiemj Chypre^ jlrmim 
tietåx circonvoijfns y par le R. P. F. etienns 1 
LusiGNAN, de la royale maifon de Oiypre. ål 
ris 1579. 4. ibid. 1613. 4. — Stilo ampere erf 
condito permulta narrat auétor, quae ign 
hilloriae antiquae ac credulitatem ingi 
dunt. Probe tamen illo uti pofTumus, ubi 
riam r^m e gente Lufignana ex chartis 
busque vetuflis, hodie forte deperditis, ^ 
Uolia quoque funt capita, quibus de familiiSi 
in Cyprla florentibus, agitur.* lisdem vitiis labci 
alius eiusdem auéloris libcr: Raccolta di dpf 
dxjcorfi^ intitolati corone, per comprender infen 
appartenenti a gran Re et a Principi. Ne/la ptk 
aelle quali fi trätta delt origine del Regno di Fri 
Nella feconda^ cotne un Re di Francia debbia 
Imperator RomanOy e dijlruttor delin fetta di Mi 
metani. Nella terza delta Nobilitä di Hierufidä 
Nella quarta de' Re et Imperatori del mondo , M| 
nizati per fanti. Nella quinta , di una chronolo^ 
univerfak ridotta fotto il Dotninio di Pianeti j| 

Fado! 

*) Quo tamen non referenda bUSTRONTT, Nobilis £ 
prii, faeculo XV florcntis» hiAoria Cypri y inde a mol 
loannis II regis usquc ad occupacionem infulae per ^ 
netos. Eam cnim manii fcripram hodie In Iralia fupc 
cHTey teflatur /. F. le Brct in Magazin zum CehraHcb dtr SH 
ttn- imd Kircktti^tfchiciftt T. V. p* 4Z^« 








Smptorti d$ tébmt O/prtii, g^ 

II5?7. 4* Tamen vana infunt, quae hi- 
iBröfolymae etCypri^medu aevi illu/ira^ 
EdL Alius eiusdem liber hodie rariflTimus 
ijfaitur: Lit droitSy auäoriUz et prérogatiuify 
flaiJifit au Royamne de Hierufalm ks Princit 
WKft biritutti et Umporels cy-aprh nommez: 
p, Pabriarchiy Empereutj Rois de France^ 
m. Jrragonj Naples^ Éongriey Cypre et 
JdiParig 1586. 4- 

B.hhsa hOREDAKvsj NobiHs VenetiiS, Lorcdta*» 
Soatus^-variis libris libellisque clarus^ hi/lo- 
^loque r^um Cypriorum e gente Lufigna» 
Mty hoc quklem titulo: Ifiaria di feLåk% 
kimrno 1 1 80, /fl* a/ 1475, LiMXl. Ib 
111647. 4« £t in eiusdem operibus, ^miw 
(iiBipreffis a. 1653 et ibidem a* 1660, fex 
Uniin 89 quorum quartum comprehendic 
in iRim^ Exftat etiam verfio Francogallica 
injptione: Hiftoire des Rois de Chypre de la 
k Lå^gnan et da differentes guerres qu^ iU 
amtre ler Sarrazins et ks Génois} traduit 
\eH du ChevaUer henri giblet> Q/» 
Paris 1733. II Tomi in 8- Nefcimus, ouo 
letus, editor operis Italici, auAor iiUui 
Sunt adeo, qui audorem Cypnot appel« 
: quidem modo: Hiftoire de Chypre pat 
\ «~ Loredanus arcem hiftoricam minus^ 
Lun, caliet Nimls conieciluris ratiociniis* 
JciS) faepiuscule repetitis tritisquC) in* 
Nec defunt enrores genealogici, chrono* 
usque generis fat graves* Studio etiam 
le favori multum tribuit audor: hatid 
me contemnendus , ii modo artem a(^* 
::am« 

js hi/loriae Cypriae generalis fcriptör eA huo^; 
CU8 IAUNA9 Confiliarius Caefar^ -^ Be- 

G a C^usi 



jioo Stfiptoret ttt rtbtu CgprUt. 

gius, omnis rei mercatoriae in terris Aui 
eisque annexis rcgnis fnpremus curtos, coi 
ciorum cauflTa, in prjmis vero propier bom 
culturam, <!m in inlula Cypro commoratus 
plum compofuit opus, anno aetatis fuae L 
demum abfoluttim, idque hac epigraphe in 
edidit : fiijloire généraU des royaumtt de Chif} 
%rufaUm, ^ jfrmettie et d' Elgypte^ cotuprm 
troifadtSy avec plus ä' txaäitiide qu' auann 
niodetne la ait e»cori rapyortmi tt tu faiu i 
"wtrnorablti dt tEmpirt Ottoman ^ d^mis fa^ 
-Honju/qu* å lafatueufe batailU de Lipantt^ o 
^tttle liijioire^ dam laquelie on trouve Ott/ft t, 
^tijemmt de t Empire det Gna. On y a tji 
t Etat préfent de f Egypte. II. Dijjtrtntum jvf 
raäeret hitroglifiijuet äes ancitnt Egyptiftu. 11 
Jlrxhns Jur la mdiens de conquerir tEgyptt 
Chifpre. ParM. leChevalier domink^ue ji 
Cottfeilier de Sa Maj. Imperiale et Eoyale, k 
dant general du commerce dans torn Jet ttatt I 
taire!. T. 1. (4 Alph. 13 plagg.) T, II. (3 
20 plagg.) äLeiäe,chez^ean[Mzacxi^i. ^\t 
Volumen utrumque in libros XX\ I diilribiilu 
Primo geographia Cypri eiLisque reges ad 
naeos usque cnicponuntur. Steimdo Ftolémae 
Itomltnnim et Grdecohim res fn tnfuh ( 
fOtfeAlu Muhamedanopum , recupenttiö i 
Imperatoribus Gran^ ttibuenda, in(bts|»# 
ffftorum indole», a«r^ animalla, vlrt(^4 
19iM«)Flmtur. Kdlquis flbris cönHnetuMiiAdl 
bafi^ohum crudatarum ätque vicifHnu^idni 
no temporis fpatto experta eil Cypn» M 
que Ibi conftitufutn. AddiH funt hbri IV, A 
tum, guae nunceft, exfequentes ubenlme; I 
tattoBum trium adleélarum argumenta, AegJ 
nHqt&Ae l^cäAitia , pro^f opåtHftuIusi ^^ ' 



Saiptonr di nbuf CyprUs. lOr 

Int oceano huic vaAo, quae hiAoriarum 

) rede luvare poflint Nam fcriptorum 

ia, quibus launae narratio nititur, prorfus 

ciruit auAor pluribus ad opus huhis ge- 

e exfequcndum fubfidiis cognitioneque re- 

tflarlanimy arte inprimis' critica j credulu$ 

eft religionique fuae iuAo addiétion Erro- 

ographicorum copia ufum operis moleAio- 

£. ISxempla omnium horum peccatorum 

t lA VM G ART EN in Pracfatione ad T. VI 

: uraverfaiis Halae ex Anglico idiomate in 

cum translatae p* 45 fqq. Nova fideque 

JDt, quae libro II. cap. III. p. 64 — 77 do^ 

Cjfpri rebus naturalibus traduntur, quae- 

jnus poikrioribus de recentiore Äegyptf 

|wntur« 

pMflimam, licet non perfeélam ^i- nam Relnhard 

Dodufn habemus — Cypri hiiloriam con» 

% FAULLUS REINHAKD, Confll. aul, 

burgenfis hiiloriarumque ProfefTor Erlan- 
" 1779). Is enim, omnibus paene fubfi- 
tus, n^didit opus (ic infcriptum: l^ollftän* 
hichte des Königreichs Cypern^ Erfter Theil, 
wnd Leipzig 1766, zweyter Theil. ibid* 
cum hgg. aen. mappisque geographi^ 
Jbro pnmo narrantur Cypri fata a prima 
lilioricis faéla mentione usque ad illud 
)uo a Romanis capta eilj fecundo, usque 
n imperii gentis Lufignanaei tertio, usque 
m imperii Sultanorum Aegyptiacx)rum5 
usque ad initium . imperii Venetorum» 
jsque ad expugn^tionem infulae a Turcis 
\ fexto, usque ad tempora recentiffima, 
e funt volumini alten XII tabuiae genea* 
Dimidiam fere operis partem conmtuuni 
nimenta fcripta, cum priori, tum poftc^ 

Q 3 riori 



# • 



* 

liori votuminl ad^ita, v. ä diplcHiuMa< epl 
lelatiooes rehun memonbilium, a tdtibus 
Hl Qompofitae, partiin Latkie, partim Italic 
aoCe lam edka,. vd inedita. Numis iofuper 
tarifCods omatum opMj Iuxb etiam typogn 
^ fiiperiMeos.' -— Rdnh^nlus igUur omnia 
oöUegIt) quae imquam de infuh Cypro litteri 
figoata. ec ad memoriam usque noftram i 
fiuitt ordine quidem iufto fatisq||je aocurate 
' ftioidlque icn^ktonim luperiorum dil^entiflÉ 
* maig^ DOlalif. Qnfinis vero dmxiolc^ 
libivis ht cuiiofe ratip haHta; .ftilus hogaik 
Mxe^ägfsnåy dlados rerum nec ii^wii iicmiM 
vari rcAiqjue fenium fubtilcm prodk; . OKiafi 
i|iodo qicnioratif negl^mter ufi» -cft a 
verbo, UflDriam non tradidit, &å oomplhtl 
«BiMue varo dodiflimain atque utflifliinain 
. ^ Vitia Ifta cum In Bibliotheca Theotifo 
veriali (T. V.P/U. pJM5-*-i45.) nimis i 
animadveiterentur, Rdnhurdus fe defendere 
foremque, quem poftea C. A. JOotzium fuifTe 
perit, confutare conatus eft, fed Irrito fere 
iibello iingulari: Virthndigung des irfim Tk 
wr Gffjrifchen Gefchiehti gegen dit Beurtheitufi 
fdbm in der aligemeinen tcutfchen Bibliothek. 
gcin 176S. 8. Tomum hiAoriae Reinhar 
pofteriorem in eadem bibliotheca (appendice 
rum ad tomos XII priores p* 2 s 5 fqq.) aliu 
toTy Sch» •.ty ut nobis videtur, fub exani< 
cavk, paulk) mitius quidem, fed novis caft 
oibuSy q^us Reinha^dus non refpondtt 

Verpo«f* PHIL. THEODORI VERPOORTENNII, 

••*«• iOi Hnguae et poef. Prof. in Gymnafio iUuftri i 
riMQy quod Omrgi föret y (-); 171a) Dif 



Siriptoni di rebus O/prih. koj 



n Sldanftuum. in Cypro breviter delfneafj 
|f 1704. 4 ; et in E. A. Frommanni Mufeo Ca- 
öo (ibid. 1771. 8) P. L pr i^—ja. Scrip- 
vkktur, Rdnhardo ignota, döde elabo- 
ui nonnuUa ex ,Cypri univeifae antiquitati- 
KDiifla. 

Petri I, regis Cypri ab a. 1361 usque adCaiLd* 
rebus geftjs multa refert fcriptor coaevus, Macbauc* 
liiius DB MACHAUT, e cuius carmlne 
fajpco, quod bibliotheca regia Parifienlis 
y memorabilia excerpfit Comes de Caylus 
diflbtationibus , quas infcripfit: Sur GuiL 
r Madumt^ Poéie et Mufiden dans k XIK 
wbfumt des.recherches fur fa vie auec une no- 
hfrnmaux ouurages; in Mim. de PAcad. 
vyML T. XX, p. 399 — 439. Altera differ- 
jjättk huc pertinet Reinhardus illa non 

CATHARINA CORNARA, r^na Cypil, de Conu« 

r^ vidua, quae Venetis Cyprum tra-"* 
486 ooaéb eft, legendi funt: 

' feotizie Jpettanti alla vita della Regina Ca* Trkfte. 
juraLtffignana—' dalCo.JD. GiovAi^m 
B, Canonico di Trevifo; in Mifcellanei di 
'tratura (Lucca 176a fqq. 80 T. VII. p« 

)KII COLBERTALDI VOn Afolo^ hurZe QolhtttÅU 

hreibung der Königin Catharina von C^-^ 
Handjchrift aus dem Schweyerifchen Manu^ 
Mbinete von Venedig; in i* f. le brets 
etc. T. V. p. 424 — 443- Colbertaldi, 
^cellarius, varia liiftoriae Cypriae mo- 
a ratione narrat, quam (criptores caeteri, 

G 4 *« 



m SfVtprff é Htm dfft^ik 

cqni Vishctit V^y ^u6 iftt Q^pfum ccp9v ii 




QniMII» 4»TON$l MAIVAil fl9ATI4Nf « Al^ 

AwM JI«n|äiiL :.j^pi/9f^' 4mimh <t t<^« 

J^opMK 1694* foL (Hnec (ditio «cl(noduiii 1 
la» bbo aqpnqnitiim traAavit QwSmåt, 

fptt) qjrpilUio*beUufn, inta^ Venen» ti W 
mtim, 7%c«rufn ioiperfttorenij gdhm), fibÉi 

bm finoin» cur« et diligenti» deTcripfum, 'tJT 
{frinHim In luc«m editum, (£^ <S730 8- ;^ 
IffpJM 1 583- 8» Eleganter narrannir, qiuK n 
IS7Y et 157 a geAa funt, Inprimis urttis NiQpi 
ec Famaguitae obfidio et expugnatio, atque pr 
Utom nawMe Lepanticuin, quo Tura a Chrinil 
vléM fiiere, -^ C£ HamhKg> BH hj/l. Qentt 
p» 9*7 fq» 

G«W«fi |0Q. 9A»TISTAB GUAKNBKII (SifmiV 

"»*• ^oiM»/ ab epijolit f 1 66 5 ) de belio Cyprio libri 
fitrgim 1 597- 4i Pe hoc et fsquenti tibro 11 
|ff^eter titulos^v reperire pofiTumus, 

d«Hm«< ?9«RAKP0 DB HBiRBM Stlodon dt, Id ^ 
"^ TO (ir 0^. Sevilla 1573. 8' 

Afw^mi* NBSTOK IHAKTIKENQO, It«Ius, Famagufl 
>*• . % TmtCK obfeSuQ et captam, Qum popuiari 




^IfrfMrtf ^ rHmt Qpritr, |q| 

tj quicque occafione illa gefta funt; Italice 
Itv Qmu% narrationis verfio Theotifca hac 
he prodiit: Wahr häftige Relation und Be^ 
]^as tnqffen Famagujta von den Turken im 
7\des ij^i ^ahrs eingenommen worden^ he* 
n durch nestor maktinbngo, /a mit 
mtergebtnen Knechten felbfi in der Bejatzung 
^ang bif zu End bey ollen Dingen mit und 
gewefeHy (ttif wätjcher Sprack int Tiutfcht 

irt. 4t 

iLt ifBVBRBi Nicofiae fnterpres Ifaiguae Membit, 
ae et Arabicae, etiam Icalico idiomate ex- 
cxpugnaiionefn Nicofiae. Verfionis etiam 
icripti Theotifcae titulum folummodo daro 
asv: ff^akrhafiige Befchreibung ^ me die TUr^ 
ffem uberf allén ^ und darinnen die Hauptjladt 
a mt Gewalt erobert^ auch volgent Jolches 
\ai der eynigen Stadt und Port Famagojla 
ikrer Gewalt gebracht. Erftlich befchriebm in 
ifekir Sprack durch PHiLippyM membre, 
Vin Tolmetfch in Turkifcher und Arabifcher 
\ zu Nicofia , und ietzt , ins Tcutfch verfertigt^ 
i>crg) 1571- 4- 

IRISTOFORO SILVESTRANI Vita e fatH S\\Yti!ix% 

\pitano ylfiore Baglioni (defenforis urbis Fa- ^* 
llae) conlaguerra diCipro, Verona iSQi^ 4^ 



ASP. o I A N o T T I Parere fopra il rejlretto Giiaomt 
nvobtziani di Cipri^ e fopra il trckitq det titolg 
f. fraocoiur^ 1633. fol, 



Gi »X 



ir iir rthu 




Sx itfDjBrariorum condltortbus huc pracc^^vjp^ 

ptfllueut LE BRUN, FOCOCKE Ct MARIT I, (J« 

mm luttra fuperiore parte a nobis fuiit detciix 
• ALIXAH9BI. DXUUMOND, Tcl mercatorisc 
glonnn Älqipenfis in SyrU fuprennis cuftoc, 
1743 infulam QT'^''" peragravit, obfervadocx^ 

que itiM fide et dll^cntia haud vulgari An^lli 

^xdci^ifit Quae.-éx iiinenrio hocce ad cosnS^ 

dofwm ftMin recentioiis Cypri ac Syriac faciuni^ 

. exaapt^ h^ba in -volumine pruno coUedtiocÉE^ 

ItlOEIV* .JbCVOIiIIOQuS* 



CAPVI 



CAPVT XIL 

[PTORES DE REBUS ARABICIS. 

: inutile, nec iniucundum leéloribus före fpe- 
ainus, fi hoc loco particulam dodrinae Reis- 
t inferaiDus. Ed enim illa quaii introducflio 
la bonaeque frugis plena in magnam Orien* 
koriae partem, praecipue Arabicam, eiusque 
turam, partim e libris haud vulgaribus et a 
\ inteUeétis , partim e voluminibus manu 
s hauifau Praeterea multis viris doétis adi- 
uid patet ad pagellas hafce uöliflimas^ qtiippe 
l^ntur in niie operisr, fupra a nobis laudati, 
lc^»ti : Abutfedae tabulae Stfriai — edidit — - 
Bernhard. KoehUr — (Lipliae 1766. 4inai.) 
115 usque ad 340 typis minutiflimis expreiTae. 
i eram hunc Ubrum expetentes . nullo fete 
> ehis copiam nandfci poflunt, quia editor 
Smus fumtibus fuis illum, numero exemplo* 
perparvo, praelo excudi curavit, ideoque in 
lis librariis rariflime, ieu potius nunquam 
licitur* Erunt infuper haud pauci, qui hoc, 
10 loquimur, fcrlptum (ine opere, cuius ap^ 
X efl haud fatis conveniens , podidere aveant, 
imus folum, quae Reiskius in fine de digni* 
et praeftantia hiftoriae Muhammedanae de« 
L\it. 

wnis lAcoBi REiSRii ProcHdagmata ad 
iagji ChaUfoi *) librum memorialem rerum a Mu^ 
wnmidanis gejlarum, exhibentia introduSumtm gi^ 
^alem in h^oriam fic diSam oricntakm^ 

Ante- 

De I10C fcriptore Arabico, cuius librum memorialemt 
itabulam cafuum chliiadum, in lucem publicatn edcre 
'oJucrac Reiskius» ef. in primis i. B. KOELSltUS in 
Mmctttn v§n trgkifiktn Cefcbichtfcbr^hcm ^ quac legunttti 

ia 



»% 



Anteqnam Mcodamus aé-AiiAum hiAotfl 
vylgo orientalis dK%te, fed q^nm appe^aili 
litaifnedaoam maäm, quia ref tradit a Mdnj 
mtdiuiifi non in oriente tantuniyfi^etiamla] 
vopft et Afiic» geflasy tria rerum ca^ qoU^ 
pooenda et diOgénter cognolbendi umt { 
iditiirum illae, ^rna^eque, quanim gdftu 
et cafus recoifct: dcinde temey in qaätm. 
tiJK narrantur^ acdderunt; aiidocts 
qooruin majdme fcriptis liarum renim 
tanquam « fonttbua, optjmam et jpMnam 
vimuii 

Qentes itaque» quarum iati^ exptiidt 
Mpdendcai vel quod ideii) eft Myhainmeilj 
funt hae ouudnie quinque. Anbis^ noftiii C 
(llanis^aractni vulgo didi$ AwPMf :^ 
pono et Turcomani} inde JUt^o^ Jwirii | 
qmmvis ab eadem cum Turds oiigine d$c^ 
io^Mores orientales, et commuid oomea noN 
Atrak feu Turcos dtent, maluimus tamen, flii 
diflindlae rerum expofitionis , feparare ^, Qui 
tandem loco Barbari et MauritanL 

De Arabibus parum referunt ipfi,.fcrip^ 
Anibicl Vetus eorum hiiloria prorfus iacei 
puteo } illam puto , quae temporum Muhamis 

iUttiqiuorum cafus exhibett Ideoque nUiU de 

mc 

in (fiichhomn) ^fftrttm flifr UH, HM MMfiMfi fjm 
P..IIi» p. 277 fqq. Mortuus eft Hadfchi Chalifbli i 
iifgtn^ 1057 C anno Chr. 1647, Turcictn^ huiuf 
Til .f cQgrtphici verlionem procUiflo ConAantinopoli ^ 
ift folio (pagg. (^5^80 cum mappis gcographicis. nu 
rtt /. D, Micbaelis in metiul, Bibl^ P. XX. p. 150. M 

^ Petit de la Croix H. Timur. T. p. iq, Lcf immx it 1 
Tåirtåfts , Mtg9lts tt Zagot%ens , fint fris ici fm Ut mim 
et Hiftor. Tartaror. p. 24 : Tnu Itf tärt^f fr^pidm 



s. 



SiHpiorii ii uhut AtMof. åog 

US hic quidem lod; cum quod tiimis in- 
t inexplicabiljs hic quafi glomus efl, quem 
^adio faepe folvas; tum quod peculiari 
lo fum perfecutus *) , in quo vetiiftorum 
bas regnorum fpedandam proponere fa- 
quid eorum reges, tam Syn, quam Chal- 
npore Chriihim Inter et Muhammedem 
oerinC^ et quae bella gentes eorum iin« 
sr fe gefierint, declarare certisque tern* 
letis alligare laboravl« illa quoque hi/io<* 
Arabum Muhammedanorum res in ipfb- 
nfula geiUs^ regno vaito, et quod putem 
Sérmaniam magnitudine aequare, perhi«« 
(retere non minus ieiuna et obfcura efi 
me dicere^ eum^ qul res ab Arabibus 
ledanis in ifla peninfula geftas fcribere, 
entet, multo pauciora monumenta reper-* 
re hiilorica^ quam ego de illis veteribus 
flis paganis Arabibus collegi^ Quinam 
poflederint al Bahrain^ et Ommanam, et 
lelicem, et Petraeam^ pauci et rariflimc 
It 9 aut (i memorant^ tam difcerpunt reS, 
gunt fuperfide tenus et curfim , ut, quod 
tenuerit regnum, quo fuerit patre ufus^ 
lia, quibus fatis, quo deceflerit anno, et 
rta fide et cohaerente ferie nequeas co-» 
. Quem unum novi Jbn /immaraii for- 
abiae felids, patriae fuae, peculiari libro^ 
is parvo^ expofuiffe, is, quantum cognovi 
iliauot allatis ab Abulfeda documentis , ea^ 
iiao^mus, diligentia non fcripfit Plura 
loriam Arabiae fpedantia monumenta in 

hoc 

iHo eft academica i ta infcripta: De Arahnm epochS 
Ifma Sail ol Arepi i. e. ruptura catarrha^at Marehenfis 
Lipf. 174g.. 4« Cf . Gtctr. x? /. An%ti^ a. 1749. p« 
fqq. åL 



« 






Ino^pirvo €t oooapcoåiuAo ndflio. foripicN 
CShalifii« qiitm ipud maioiem iUum et c 
Abulmamrqiala PucotuBca magb i| 
fiiae caufiiun i^lbkaätsåh^ qutm ibr^pKHribi 
•l^entiac ctt^jtin tribuendåm cnfe» Lattod 
ccoendit, quam. gercndit iute bdUf, af 
iMtlo AnMoL .De ilUs certe Anbibus, c 
hiun pcttacMn .et ddTertaniy confiiria S; 
CSiåidaoMiviDCIilucninty . vix iliiid quid ' 
Mftoria Aluhammrdana, qi^ cater 

egrinaionimi^ qui ex inratuto Muhammec 
gte adire ouonuuils Makkam et al 1^^ 
liKaiiikiMDiM laoeraiint;. enilarinti intet 
Amc ddc vé ri ut Bx his Arabibut: fiint 
ilii KarmatMtae, qid per dinUdiDni five tk 
j^riam et Chakbeam, Arabiaiaquoque ^ 
tneaoL» nfdnia et caedibus dqpopuiaban 
aon minaR Bagdadum terroret. quam h 
oUb R(Miiaii^ iBQiicutiebaiiti .AUaiatbeft 
gentkun» quae Arabbm felteenv et mari ta 
ttvaeo quam Perfico cont^gua inoolunt lik 
tcA fiKiundae mercaturae dedici parum c 
■ites bellicas, et femd fufceptum dominuir 
(uperabilea, bene facileque et m pace tulei 
Verum quae gentes Arabicae e patria < 
propagare primum fidem feu fuperftitione 
nammedanam, deinde fanpetU quoque, qi 
Gondklerant, augere vires ftudebant^ illae 
libi clariffimum et luculentum nomen a rebi 
fordterque geftis compararunb Ideoque 
Don efty fi fcriptores mak>re fide curaquc 
3ck)re tradiderunty quae Arabes extra ipiat 
bkttfr primis duobus tribusve faeculis a fi 
prophetae geflerunt : qua ratione condiderii 
vnperium, Romano tam provinciarum m 
éMjctffji^ ampliys, quam rapklo 



b Imibilius panter atque admirabilius; et 
ne fidem fijam in viélanim a fe gentium 
ikrint Videbimus icaque primis, ut dixi, 
Fugp iaeculis (idem enim hoc efl atque 
gue Hq^e) dominantes Arabas, et in 
ukkm Arabas de tribu fic dida Koraifchy 
ibiutas} quae reputabatur et haberi vole- 
Ditioius tum nobiliflima. In fpecie vero 
t ineunte primo faeculo quatuor fic diéti 
l^jUmi, e diverfis Coraifchitarum &miliis 

Chali&e appellantur, quoniam illi primi 
t fia prophetae Chalifae, id efl: fubitituti^ 
bcim tencntes, fuccefTores, quam prin* 
|De domini z^Wm. Legitimi autem ai^r 
pnd Sunnitas certe, (nam Rafedhitae hunc 
ImD^ant, et foli vindicant fuo Alib:) 
I oonfenfi] totius Moslemici coetus^ dus 
HB ordiodoxum nominant Sunnitae, fue« 
% et poteftatem absque vi na^ gelTe- 
9u cum iaude, fceleribus certe abnormt- 
rium fuum non macularunt, quum fe« 
Ihali&e aut rapuerint cum violentia re- 
Dam, aut fucceflione et haereditate con« 
int, et turpiiiimis moribus et tyrannide 
IB apud polleros odium et infamiam fibi 
DL Hos pofteriores Chalifas, quos ilie- 
i lubet, appellare poteris, aut prindpes 
narcbos et autocratoras, conficiunt tres 
gentes, omnes pariter Koraifchiticae, et 

origine derivatae. L Ommiadaij ut 
itur, aut redius Omaijadae, vel Omaj- 
I. Abbf^. IIL Alidae, vel Uluwitae 
i iiti Omajjadae , fraudibus, per- 
, impietate naéli tuitique funt im- 
racenicum, et in Syrla maxime regna- 
inalci federunt per unum fere iaeculum, 

ut 



#ii éttfåt M ^ wéåt 0Mi 



CXXXII) ()U0- taå OUItllllfMll HMMlfiMfMlill 

fidie^ ortiindii tton »b Abbiw fluodtHi ttttt 
VuiiiaÉiÉui fidieul» porfyiMrit^ Mik ikAM| 
patnx» MtihHtulMdls 9iO|^|iMS| M^ IwiM 
fcefli ib Omihiadig v«ittiil|iie' ia«i»i 
lim fiidl fiipertdiei vlHliut u h jaili 
ftiiilante mdlfiiiiMiifeiMitit 
ilåm iiiiii«iiMldiiai^ ucMilhiin-4M 

%)l(iiiMsnitf iMndMitf' tttintt- 
lii ofeedef fitfM iLitkNiflrtöVQBl' 
40ttd Atif^ .huie MgoeikM 
ViMtt mam OinipdMMM ' 
-• aidftttgct^fiiie gttitié Iti Hl^iBfMi 

mi påmåidyiå dki fa)m é 

wtiitf iB p eimii% 0(inraiMMtrtD% 
Voi yOHRiftiUiA) ftuAtidlldfia 
UteMi fttb tiliib ClHÉÉWlK 

\iniri '1 MutttefiiM lloet «udofttli> 
tentiA plerumqutf Soithanorum (wtentia* ee M 
tUtå céderetf vlnöebat Mmen dignitas et vetiii 
■t>uravit hoc Omdjja()artim in fMiania r^giUJi 
A. F' 49o< Chr. f 019 feiin«« Itiiia cnådi 41 
tlibente fartiitbij mucuinitie dlfcMptt Iréi 
dlTeord&ii fuborri funt liii regtil), qul totuti'i 
Iftiperii oortiiu, Mifi(|uim k&nm ifigmiem4 
duffi) ta ÉHlftutai partes étfioetpCmioiti fu»m 
mxM åtieet AlocandH M«tni, qul poft äm 
vmm éOÉ regnum intet A pattiti fvoHi qwi 

leretMi Hifpanl fegtill, homta idetn^ölMnddl 
quod lUit MatittåMs éite ^äbant vetaM 1 
tea, fiempe Mohiki 'th 'thfvi^ajdfi, ic» it 

I 

*) Tfid fltflhM tA pf6pfitMt. AtiU fiSt» ÄMftiMi 
fikt&ltfit> et capctatt AO0M tMiftHtilt, H, 





\Hpim ftSUmtm et nationum. Unus eorum 
i|kht Sevlilani^ aut Hifpalin: airer Granatam 
jÉMB Gamatham efTerunt fcriptores orientales)^ 
£ Vikndani) aUus Bathaljufam (feu PadajofTam)^ 
i Ktttiiobain et al G|aziram>. Sed hi omnes 
tototthbitves fuerunt, a nafcentibus A. 550. al 
■MkAine) vd al Molattfchafnine^ gente bar^ 
ktt, fcofim et fucceflive deftruéti» Sed de h» 

eb Nim de Arahibus fenno nobis iHrimo 
tenduseft. 
^' kflb vero tum in Occidente, Id eft in Hifpa* 
HjC tllnchant Omajjadae^ regnabant in oriente 
MMhe^ plerumque Bagdadi irefidentes, initio 
gfcfc ttukum potentes et magna cum virtutum 
■åt) Qt eonim . fapientia , (plendor et maieila* 
BHkquoque fcriptoribus byzantinae hifloriae 
BC lAk Carolo Magno aequaiibus celebrata 
ilM Vcrom hi ip(i, dlmidii paene orientis dominii 
^tftbmo aiicui aut Alexandro fecundi, ut fert 
npi faunuuuuum inconftahtia, in eas reda Al 
ktiDguftias^ ut praeter Chalifatus titulum eC 
ttquaedam religiofa ftuperftes haberent fere ni« 
U fidam quoque viéVum fuum diarium a fuif 
■oribui domus, tanquam pupilli a tutoribus, aut 
Hitnandpia ergamilaria ab oeconomis^ neque 
pifiiflicientein acciperent. Ut maxime fectindo 
■nio poft Fugam faeculo florebant , lic quarta 
|Én) penitus eviluerunt» Quum deinceps fub 
itwis fuae opprefToribus et tyrannis ^ Bujidit 
■fe, refumerent paullatim vires, et in eö eflent^ 
fiiflibae mäieflatis atque gloriae fpeciem recu-^ 
fcw, Tatarorum fatalLs Muhammedanae feftae 
li|io Bagdadicam hane dynaltiam prorfusever* 
k Ifine quidem et memorabiles hae funt huiut 
ihitionis viciflitudines , tieque tamen admo* 
■ihfTObabilefs ef a ratione alienae. Omne eniin> 
tkhiJlor.f^oLJlRL H vaftum 




vaftum imperiunk, ue eorpi»- fiia jbOlerMii 

«ft luffX{«r90' tt i^nlie cmiaUtiir^(iwqiM,j 

ahique nervis r^ qid qpo lon^hM,abfiii^i 

ttuni ftofiMfio, ut niMiois ut»r pmiffWligjii 

dlfaifl oogl poflunt in Mtlnenk et asétei | 

tes to pn>viad» Imti qiundo 6 p a ijim cii 

lnÅuin cc fvmdienuonit poeoaiimqpis-pjRll 

iridebiat, i^.ime proviocfaie imftviumiidl 

■»»■VtiM. npiebnt Htoe nm cft 

ThahertdanimiiiChocafiuia; ettJh'/ 

Ofienis, vd Kairowvnac) qui 8ib|m»< 

Anbea iVHqinbot, ^ ab andqUir 

gjBUi Qijgliwjn uu o cQi n ty avitiiiii n 

rium HHSdmnt aliquo niodo.Gbpttif^flVtii 

teii iinr**rwrgnftiT beUis ctMdMknttniiiis' 

aoutt Samiiikhe, qui poft Thihoiitltt In- 

fiBtceTnosäxanaobtinuarunt: FidOEBatdg 

ttki DTOCul duhio BtiwnafcidifTt-rifi rnfcrw 

adhue et vegeta v^me cl Ibilnr^AbMJ 

dyuaftia gUfcentem reoellionis ignem matiai 

Akudffet Hi ambo» Samanidae et Baimal 

Perfae erant, rq[ii fanguinis. Quum itaque 

mam rerum poteftatem talibus fuis legatis ^ 

mitterent Abbafidae prindpeS) otioque fe ; 

hnoiriae traderent, et viélos inferrent ki i 

fijam Perfas atque Turcas, et tam bellicolis i 

nibuf , atque hae erant, corporis impetiiqu 

cuftodiain mandarent, fieri aliter nan po 

quin ,viéti viélores fuos perderent, et pro bil 

via miferot Chalifos ne fui quidem fpicitus i 

nos efle finerent Tam indigne non traft 

In Franda fijos Merovingos atque Carolin» 

diéh malöres domus, atque Bujidae, gensl] 

nltis^ Id eft Hyrcana, quae Solthanatum dh 

Cäialdaeum, M efopotaroiam , Parthiam) Peifi 

et aliU caRCcuit^ fiioa de gent€ Abbafi Ch 



AriplaNJt Oi titåf AtabitU, ti f 

1^ Ut quo«, ptouf Ilbebatj dfgnkaté, o^hus^ 
ftertate, ipra denique vita ipoliabant. Sed 
iiddnceps. 

vet Alidae quoque haud pårum ftegööl 
ant AbbåfidlS) praefertim illi, qui in Ae^ 
i^arunt fub nomine Fathemidarum. Re« 
AMae fuam originem ab illo celeberritno 
riffimo Chalifa Ali^ gefiero prophetaeMu« 
ti) cidus quoque patris ex fnitre nepod 
Vk iUe futnma laude dignus, fbrtii) elo» 
ioibs, modeftu^, miniine ambitiöfuS) ae* 
bat aiumo, quod per artes foerhinae^ Ajc* 
fiac AbI Becri^ et uxork prophetae^ fue^ 
nccffione in imperium , quod ad fe fölum 
kub pmitiebat, extrufus. Quum deinda 
bA taan exfpedatioiiis plus vigind quatuor 
M\ iMve tamen habebat et maximé turbu-* 
i' ftoftratus tandem ficarii manu vir fortiij 
nef a^reflbres fuos in campo pröHiratotf 
tti fiiiis fuis paratum et fecile non reiin^' 
imperium, neque, ut id invaderent, itiori^ 
eos hortabatur^ fed Déo fortunaeque peN 
Moslemicam rem. Faétio tamein eiu9^ 
oobe al Iraid et al Hegja2i maxime^ feu 
le ec ArabiaePetraeae, feu alias Hufenfed 
itii atque Medinenfes, filios eius, et maxi-f 
irem natu, al Hofainum, acriter lihpelle^ 
I repetendum ab Ommiadis fibi debittun 
1 regnum, omnemque fuam ipfi opem 
bn poilicebantun Verum ut erant ing&» 
itili et periuro, ubi Alidas ad defeétionent 
idas novas res perpuliflent, deferebant éoA 
\ luguftiiSi interdum quoque perfidi tra-« 
fmmiadis, qui tanquam lupi in ovile illapfi^ 
raifabantun Inde fugiens aliquis de haö 
bdciiy IQ Africam^ fundamenta pofuit dy 

H a baitiad 



! 



naftlM Edrifidarum , quae ibi per fefquifaecti 
lens flpruit. Quum deinceps Abu Moslem, nai 
tUe hnperator Chorafanicus, ddlrueret dynifl 
Onnjjidarum, et fDtntnam reruni potelkiem j 
mtt, jion ii!!, quibus dcbebat, et qutbus priR 
^uQque voluerat afTerere, id ert Alidis, fd,i 
fuptut* utaiunt, pccunia, Abbafidis: denuopO 
biDt .Älidae fibt debitum imperium > Ahm 
«Oid<pguineos fuos, tanquam iniquos alleiK 
ii$np)ttores proclamabant, iteriunque tenol 
attae: Iterum modos , quibus tllos e fafbf^ 
"»rent. Sed peflirae femper ab Abba 
Uj penes quos gerendanim nervl n 
it^ et redaéti in ordinem atque humilitan 
~i difccdcbant huc il]<ic, et parvas pa/Eoi 
lones erigebant; ut in aj Kufa Banu (fcu 
'nuhuhaba, fic diiitii m ThabareJUna aE : 
pgégett tempore, alibi quoque Alidae rcgnai 
Vt kl al Hegjazo, id eJi Makkae et al MtM 
OhaifMidae, Katadaliidae, Hafchemidae. In i 
bb fclice Tbaheridae et Zaididae; Kawwan 
kl Mazenderan. Scharifi Fafae. Hamudidae Si 
(id eA Ceutae) et Matakkae in Hifpania. Sei 
ter Aliticas fämillaf non efiy quie potCDtU 
digidtatein Fsthemldarum aequaverit. Ea gev 
ter adverlae r<ntunae multu prknum fiwfl 
fiiccrefcens afiBi^tiones, ita tamen deincepi t 
Tuk, ut poft Africae provinciae domMatiODcq 
gj^Ko q^que pofiretiir, et Abbafidis taui 
crearet molefliain. Non enim itlis tantuni S 
magnam partem abftrahebat, iilnque ttmiå 
Scmrifot Makkae et al Madbiae, ut hl rwgl 
potro AUulidls, qucxl hatflenus praeftiteniit^ 
lequhini, et FathemidJs contra addlcerent: 
ctiam eo promovebat, ut per allquod, breve a 
vii tenyuf, in ipla fede Chali&tus Abfaafidi 



nm dominatio usque ad Saladini initia, 
B deftruÄt et ipfe invafit. Hi jpfi Fathe- 
[ialF;in quoqiie appellantur Ifmaelitae. (v. 
olAchjari p. 50.) Magis tamcD-Aidtify* 
»opTiuni ert principibus iftis, qid'twrkta% 
onbaigianam et Parthiam 171 aiinÖSi^nl^ 
B^prioribus tfmaelitisvel FathenftHi^^ir^ 
tliipauHo port dicemus fub famlMs' Pcfff- 
tiåum iam fuit ad aunum 483. ^-iTttidciA 
ittiAlidas percinent, qui patrum AäRiXtfUBl 
ifr^are deiierunt in Perlia Scäéh^^l. 
'■ hit nobiiinimae dynaAiae, a trAt» -tiétlt^ 
Aiabum familiis oriundae, Om^addrtiD^ 
aruni, Alidarum. Sed praeter hu'^i|plW 
t oon contemnendt, qui pallim ngauvti^ 
■ ona Arabes. Ut Zejadidae in 'Afi^ 
IX», a velts, ad Ommiadas rcktrt pOMA 
h enim eomm patrem et auiflortttigbidijl 
, in genus fuum adoptabat , aéhje[»a fo^ 
HiSique publicis eam in rem ädlth-&tin 
lecJarabat, quem omnes fcicbairt"iWFo^' 
onj qiJofciiicet virum aftuturti ét'KHUk 
rni peritiflimum , fibique inaximc prtwl* 
to arétius fibi obligaret. Zejaimvum 



.Ra(J<3ui, ab ipfo propheta Muhammede devwi 
Thiheridae ab Arabica tribu Chozaah. Se 
"Horbel. p, 108. b. eos ab Otnmiadij derivat 
in Africa dominati funt Aglabidae, Rollen 
■Medraridae ibnt etiam Ai;ibes. Dubium n 
ut verum fatear, adhuc mihi eft de Rol\« 
fintne Perfae. Arabes porro funl de tribu T; 
. Arabum fortifiima, Hamdanidae, qui Dan 
Halebo et al Maufelae imperarunt; item h 
lucceflbres OkaUidae (tribus Arabica eft O: 
in al Maufela, al Ambar, al Kufah» al Madaye 
Idem fuccefTores Hamdanidarum Halcbi, Sj 
kae, eiAnae; nimirum Mardafidae. Arabes 
i:]ue funt Siciliae domini Kalabidaet a fua tiib 
appellati. Monkcridae domini Schaizarae, ai 
bum Kananah pertinent. Banu Abbad, qut 
Omajjadas in Hifpali rcgnarunt, peitinent a 
bum Jokthanicam (fcu Arabiae felicis) Ladu 
- veniunt ab illis antiquis regibus al likae et < 
daeae Arabicae, qui Lachmidae, et Nafridii 
cliunt. Afadiiae Arabum Amirl, qui circa 1 
(op|d(hiin, non fluvium) al Hellam. et Em 
bdwia habitabant, 9d tribum Afäd, a qua ii 
hdxnt) Te(isi:endl funt Harum 9uteiQ tribw 
djroaftterum conneuonein et dlve^iitatas 
agffe cupit, UU tabulae genMlo^cae trihuum 
Ucarwn idpicäeodae funi, quas ex AbuUod 
llfhi^ Focokius, et ex hoc G. Sale ad liiuc 
<!Qniflum) Ego vero pleniores et veriores e 
KoMbtfi Qonfed, et ca[^e IV. hiftoriae iiiqi 
letii Anbiae exhibui Arabes quoque finK,{ 
W Kvrandutae, qui regna B^da^cQ Syti 
Iwiud n^nui fuenmt terribiles, quam Hunnl ( 
dRm Gemnnicoi de quomm origiae vkjen 
dcrauitctti obfervationem, quam ex Hum 
Afl^ldAn> 483* Utufaouf, frioclpcieon 
Ho 



^Sniptmns di retluf Arabicit. i jp 

^ Alii filiOy fe månare ferebant v. D' Herb. 

I. 

Periicas dynaftias referam tam illas, quas 
Perficae Parthicaeque t{{^ conftat, quam 
le in Perfidc, Parthia, Media, Hyrcania, 
A) BaAriana, Sogdiana, Drangiana, Ge- 
Gordyaea, et alibi regnarunt, quam vis, 
bt origine, an Turci, mihi compertum 
Ab antiquis Perfarum regibus deveni/Té 
: fcriptores Barmakidas et Samanidas, quo« 
I in ipfo molimine rurfus afTerendi fuae 
aeris imperii opprefTerunt ol Abbafidae, 
i primi miniftri renimque et confiliorum 
I oonlcu et exfecutores erant. Hos autem 
u Cl Transoxana per duo fere faecula 
boboi, iuilitiae, clementiae caeterarum- 
Mbi omnhim laude celeberrimos. Ho« 
■ttidarum propago eft gens Elias, five 
ttEBafidae, quae in Kirmana regna vit 
ddnceps, gens Dailomitica, late regnarunt 
il Arabi, feu Arabia Chaldaea, in Irak al 
feu Parthia, Mefopotamla, Perfide et Cho- 
Kxnenque et vires al Abbafidarum, (i noa 
tt, certe debiUtarunt maxime. Huius 
jua propago fub nomine Kakujahidarum 
n Jezd, €t IfPahan, urbibus Perfidis. Ali- 
tiam in Hamadan, donec Thogrilbeck 
e}9elleret, ut et in Ahwaz. In Jezda 
que ad A. 696. v. Hag. Chalif. hoc anno. 
K>fter Hagji Khalifah tradit SedTeixei* 
inem Gaznevidarum facit. Reiftius ta« 
Ibn Kakujah vel Ibn Kakujahidarum, feu 
ivunculae. Notat nempe vox Kakujeh 
^erfica avunculam. Impofitum ipfis hoc 
t ab al Bujidis, quorum adfines erant 
]ue mäter huius Ibn Kakujeh forbr 

H 4 matris 



f to ftriptoni di rämr ArMctf* 

inatrb M^gjcfecklaulati Bajidae. Zajjarida 

huc pertinent, feu gens Mardawigji et \ 

}dri, panter Dailoinitica , et, qul priorc 

runt, gens Wahfchudeni, liailomitidis < 

pae dominl Thulunidae et Achfchidici 

domini, ad Turcas pertineant, an ad P< 

))igo. SofTaridae (intne Perfae, an Aral 

non liquett Forte Perfae quoque funt 1 

)n Chaware^mia. Curdi certe, feu Goi 

terum, ad Perfas pertinent Et horui 

tres celebrantur familiaet Gens Hafns 

de qua, praeter nomen apud Noifaum, 

quid rcperk), et uracum veftigium apuc 

{37. a. et Abulfedam, conf. Idem ad A. 

Marwanidae, quiDeiar Becr, fed brevi 

dominati funt. Ejjubidae tandem ex 

wandicorum Curdorum, celebre ^otm 

gnam potentiam a fundatore fuae dynaili: 

»depti funt, fed quae haud ita multur 

Qumerofis difcerpta familiis, et inteft 

difcordiis. Saladini avus, Schadzi, filius 

oriundus erat ex urbe Dowain , in ultii 

baigjanae et Curdiftanae confiniis fita. 

p. 64. I. Atabeki Lor funt Curdi. D'H< 

Ad hane qiioque clafTem refero Spanks 

Gurenfes vel Gaznevidas fecundos ( 

Turcici funt generis) aDas quoque Sami 

defcendunt enim hi, Gurenfes, ab ad 

grannö Perfiae. vid. D' Herbelot p. 9. 

360. b, Perfis accenfendi fint an A 

didi Ifmaelirae, orientalium banditae, 

alias quoque Bathenitac didi, qui a!iq:j 

hef\anae iucubarunt, dubito. Pniiius e 

ditor ol Hafan, filius Sabbah», dt cxi 

verfiam Aral^s Honiairita, vol Mir.^jari 

Fatlieinidarum Aegyptioruni emilTariu 



^fiudsbat ipfis &ftionem comparare; ]pfa 
^1^ dynaAiae deinceps fundamenta pona- 
^ä lutem r^uli videntpr magis Ferlao 
V 1* ot nomlnibui eorum rite lieri poteft 
1*"^ v. D*Herbelot p. 4??. a. et 505. b. 
' "'tan tfinaelitae fuerint didi, docet Ix Her> 
''380. b, 'N(Ki peccaverim quoque, cerce 
'"ftum, fi huc revocaverim MothaiTerida^ 
F^'*», Angjuicoi, Gjaiauwicos, quoniam 
^ Sebzewarae, Schirazae, et Mazande- 
'Jpcranint. Neque magtium eft vitium, in 
'^ his dynafliis origine labi, quae breves; 
^ ^editionibus, et pleraeque igiiobiles 
ObKtui Sen fiieram tripUcis dynalitae 
"* Bawandicorum} (vid. ad A. 476.) et 
^Dujeh ; quae ambae in Thabareftana, diu 
I fcd ignobiles regnarunt. 
** *t Turcomaiii, quonim nominum di- 
'*öonem apud Guil. Tyrium lib. II. do 
^^^ et Leuncl. Ann. Mostern, p. 94. 5 1. 
> ^atiiTime panter atque ciiutiflime per 
**' tandem quoque per occidentem, im- 
'* ^t numerofiiFimas condiderunt, illuAres 
^' ^bfcuras, dynailias. Ab Islamifmi Aa* 
"^ ^mArabibiis vel Saracenis bcUa geffe- 
'^^^ta, marte non (iniftro, tandemque fio 
j~^ Saraeenos tam vitfli, quam viäores, 
" Tuis fedibus, id eli Turkeftana et Trana- 
*^*"rentis ad inftar provincias orientis ocd- 
' '^»butidarent. Dynaltiarum huius nationii 
j^* plurimi rerum fuarum initio erant man- 
*4 ut eraiit viri fortes et ftrenui, fierocei. 
°^, et lummae potefbtis avidi, parumque 
^"^da fuis Keris nde follictti, iugo ddncepi 
Ro deieftisque fuis dominis, ipn rapuerunt 
swtD. Videtur quidem hoc Turcanun infti» 
H s tutum, 



MfUru ét rdm jhvbitir; ib} 

P*">tttTindäi. Kermanicsm vero Karut* 
'*Cideni, quod idem dl, nifi me fidlit opt- 
^ ^ vcro in Afia minore et Armenia fun. 
^^yo thtimifch , et iftam tandem, eamqua 
^■i, å partibus ultra Tigridem, A}p Ar»* 
^^Ue ftiiui Miiikfchah. Eodem tempore, 
^Vnkidae valebant, aiiae maiores fuccrefce- 
^^^esque dynaltiae; ut gens DanifchmendU 
'"""■Sitbi) in Armenia minore et verfus 
1 £(»cinuini et fic diéti Atabdci, quonnn 
JJtijfijni diverfi genens. EA ewm haeo 
"pcJc univerialis, et notat xar» Äi^o pth 
"■v^^j ddnde fumitur pro tutore iniåntis, 
^> pracuratore. Fere ut illud in hii^nia 
■.*=*Jebre vocabulum B»9iKiet»r»f aut 
t »"^KT^f, de quo vid. Cl. Leichii diHert, 
™ta*io Porphyrogeneta p. ». Aflumdant 
J*»'^^ mancipia Turdca, quae, quod heri 
!V^ aetate citnores effent, ipii res admi- 
|>t> ^£t potelUtem in fe omnem derivabanti 
uni tamen principis nomen declinabant, 
Mpe Vitabeki 'I Irak, alias Akfankaridae, vd 
lae ^^, potentifGmae polTenbres dynaAiaQ 
te^ filéfopotaiTua, cuius e minis Ejjubida-* 
^fuTrexit. Quos Aiifle Turcas non duUto» 
,vi> ^taius Noltri interpres eos Mauros aut 
tffci putct, 2enlåi vel Zengjii nomine de- 
af> Alrankar enim nomen mere Xurdcum 
vj^ gefiit Akfankar ol Baraakenfis, huius 
irou auAor; et Barzak, vel Varzak 111, a qu4 
onepioo illum originem et cognomen habuine, 
; Sdgjukidis Turcis parebat, ntfi forte fit ab 
i^laj, quam Abulfeda hinoricus p. 335, 
memorat, tanquam A&icae urbem. Sunt 
o Atabeki Adzerbaigjanae, vel AtabeU,Irak 
S^, «Ua$ IldiUicudae ^^, « conditore fuo 
Schain« 



Scfatmfoddii^ Mte oar mäcipiimi 

€111X1 Solchani Mifuctt . SelcjukidM/^ H^ r 
Cutorio poteftatem Selgjukidis orinndibiis i 
bänt) quod idem Atabeki Zenkklaé Sdgjoki 
cUeDtalihu* feoerant. Sid ' Attbdil» Dm 
idiat Thogtekinidae^ (bbolem- TanifiM Si 
éuy tm opSbm exuebant Pörio- futit / 
Lor Buzruk, fim malorig, id di ur puto, L 
me, provindae ad finum Pemcum fitae: 
Atabdd Lor Ku^uk^ feu Curdiftanae, qid 
ichidici quoque audhmt Turca* quoqu 
OitoUdae: Mbradlnae et AnnidaA doiniri) 
Mamluki Turdd, qul poft EjjaUdat In A 
TCgnaninff* Inler omnes taiMQ . cndnfll n 
draafiiat Turdcat Otfchmanidanifn; viri^Q 
Oitoinannica dida, hodtenum floren»^ ck i 
Ithlarum ocddeBiaJiuiii, et lUoruin wtä ran 
ndida, qui SelgjuUdarum cädem» deArud 
Tacana poteftaie dtfcerpdnol , Afiam mh 
et nomine Ogliorum feu filiorum, ut Karam 
Germeanogli etc. a Turcicis fcriptoribus cel 
tur. Solent nempe Turcae dominum pop 
Provinciae cuiusdam illius populi aut pro^ 
cui praeeil, filium appellare. Karamanog 
flndae in Caramania regnarunt, Germeano 
Germa, urbe Galatiae, Meniioglii, cfrca M; 
veterem, Izmyroglii, drca Smyrnam; Ak 
kl Aidin, feu C^a et Lydia; Omeroglii 
Sinopen, vel qui iidem funt Iffendijaro^ 
potius Iffendijanogiii , quoniam vefuftis A( 
imperabant Dzulkadirogiii Marafchae, ai 
retiae) Ramadhanc^Mi, Adenae; quos omi 
ibrpfit Ottomanicum imperium* Fuerunt q 
qul Ottomanklas geninnos Arabas eflfe, et 
tiqida al Medinae incolis oriundos, proderen 
amilart hos fuis princi^bus voluifle pak 



h) quod a fid prophetae gente illos non etiam 
liot Potuerant certe eadem &cilitate. Tur« 
Mquefimt gens Käre Cojunli, (i ve de ove 
vd Qt Gneds hodiemis audiunt Mecvfåirfe* 
^1 per Adzerbaiganaxn, et, quae priorem 
Mnudt éc excepit, gens Ak Cojunli, five 

^3 Åffiffc^^9^Tir»ij item Bajandarid, 
K prorfus fidem) per eandem Adzerbaigja* 
P^/ax Becr et ultra. Salikidae, Mowajja-* 
chirwanfdiahi, quo pertineant, non dixe- 
serco. Putem tamen ad Turcas pertinere; 
OQiae Cort Gurid, (i ve fi appellare fio 

CSaznevidae tertii, funt Turdcae origi^ 
^ _ a fintitudine bellica celebrant fcripto^ 
v. Hift. Timurb^ L p. 34g. ec 
hos ai^iellat idem II. p. 3 a. Sed maley 
'^urd certe funt illi Mamluki et Mam^ 
^^mluki, qui poft heros fuos Gurenfes^ 
^^■^das fecundos, a Grjalaloddino Mank« 
^^^^tmfdiaho vidos, eorum !n India poP* 
i^Vadebant} otium ipfis fadente Grjen- 
^^)ui Gjalaladdihum vidilim in/to* ferae 
^^^lam usque agitabat* Turd quoque 
^^smezfanfchahi, de quorum origine vid. 
^ Hift. Tatar. p. 86. cum not Ridicu- 
; ^ Chogiah Efendi, id eft cetebris illiut 
H^ 9 quem Bradutti vertit Itaiice, quem ex 

^camanus praef. ad Grammat. Turdc. 
c^nii prkidpem hiftoricorum Turdcorum 
tfV FadC nempe Chawarezimfdiahos Sélg^* 
I9 ^ metu Genkizchani fe in Afiam contu** 
%awareziinfdiahuin et Iconii fedem imperil 
9 quum dudum ante Genkizchanum Selgju* 
fcönii rcgnarint^ et prorlus alii Imt a Qio- 

ÖMhifc 

Mogoli- 



Ift6 Sir^it^ di ribhr AftitttUT, 

Mogolicae et Tataricie ^mil^ funtM 
Idzdiaoica et Tfanurioa, a qiwus caétcrae arr 

Eeculiari nomine iniignitae propullularunt. Ge^r^^ 
iådae et Timuridae lunt etiam afTines. Näu^ . 
proavui Grenkizchanl) fundatoique huius genti^^^^ 
erat fracer patrig <t fundatoris gentis Timuric ai J^j 
Tataros lungo Mogolls ideo, quod faepe confuit** 
duntur, et iunélim invaferunt orientem ocdder^»*"^ 
talem et ab eadem orlginc crevemnt. MogdkC^'^ 
enim et Tatar erant fratres. Gjenkizi vel Gjcn^<*^ 
kizchaniduaepotifTiinumiionierunt familiae. Una^'^ 
In India, Peif» et Transoxana, lii qua celeberti^^^i^ 
mus exftitit Holaku. Huic dcfinenti in Abi Saidd «>fc' 
fucceflil, defcendens ab altera familia, Ilchan vdl^^ 
Ilekdian; itemque brevis illa mfnorque dynaftte Jsi' 
Gjubanidarum, qui de gente Mogolica Sctgjuk -ai*J 
(alia) defcendebam (v. rHiftoire de Timurbek h >I 
p. 1 38. 6.). Altera familia Genkizica el\ ilia, quae o-B 
in Defcht Kapgjak^ five Tataria feptcntrionall f 1^ 
r^navic. Ab hac orti funt Ildiai^ci^ li ramen ex''3cs 
nomine Gialair, quod eorum aliqui (nifi omnes)-^ *= 
gefiere; conciudehdum eft (folent enim Turcaeoc» 
hillorici principibus imponere nomen fuae tribus)|C C ' 
dlcendi forent hi niliil commune cum Genkizcha^^-^ • 
täAii habere, fed potius e tribu Gialair Tataric o^ *J 
Mogolica oiiundi efTe, quae tribui Genkizchar)l«vr£f 
eae erat adverfa et maxime inimicai vid. D' Heibm^M~ 
S40. ä. uU. Certe fellitur D' Herb. p. 249. bw^^ 
quando gentem Ilekhanicam eandem cum poite*^^^^ 
litate Holacui håt. Et Uzbekici, quorum VMM-' 
Bagdado imperarunt, hi Chorofanae, cui quoqu^s^' 
provinciae nomen a fe dederunt^ quod hodie ge- 
tit, Uzbeklae. Sed inconflante hifbrtuna regna!< 
runt, modt) aTimuricis vexati, modo a So6is f 
Sch^s FcHiae^ Ab eadem defcendunt Tatai 
tum parvorum ftu Crimenfium et Frscopeniiun 



JMififUttif A remi jttäbieU. . tgf 

\ ^vibus titulus erat Karai vel Gherai^ 
1 ^dmodum frequentem facit Nofter men-^ 
b ^^Dttomanidis. Timuridae fuGcelTerunC 
ztcAurum in India Chorafana et Trans- 
lones* Minores Mogolicae funt dy-^ 
^z^tajan ieu nigrorum Chachaeorum 
& vjm principes^ iidem ciim Gazis, qui 
Selgjukida et ante atque poil eiim in 
<iominati funt; item alcera eorunc^m 
m fiunilia, in Kerman, Barrakida-* 
Mogoli quoque fuerunt, niii fällor,. 
Olug Chani. Ad Tatäricas dyna-* 
Cinaffi) Mamluki, qui poft Mam« 
j Aegypto et Syriae dominati et tan« 
ttcr^manida Selimo excifi funt Auélore 
rA ^m ar] Hiftorlam Tataror. p. 446. Li 
Grcaffes eft une brancht des Tartanf 



ifS^^ Barbari fe nobi9 oflerunt luflrandi, 
igti ^ui prodierunt ex Africae illa parte, 
^aiflE^^a vulgo appellatur) ut et ex Maurt* 
^^vid funt illi, nimirum Senhagjitae vel 
i^'< ^ui tamen^ (i fpeéles eorum origineni, 
^Geographo Nubienfi adhibeas, deprehen^ 
^ AiBb» et quidem Homeiritae efTe. Aic 
n HpSl Cé (é Senh^ah et Lamthah fratres 
bf de pofteris Homeiri vel Himjari oriundoi* 
ioslMorabethune^ ideft^ excubantes er vi^« 
KS pro tuenda vera religione^ vulgo les Mara* 
tkfdlbs quoque al Molatcfchamune dic^h, a 
fchim^ oÄ et nafi veio, qnale geftamen illis 
énkkuRå effe^ edidici quoque ex S. Omer 
vgaljco, quo Esidem hodiernani regrionim ilio" 
I id eft, Ntoroccani^ Fezzani, Tunetani^ et 
oorum exponit. Poflis itaque t- ^^ TtsCpoe&Ms*' 
rappeUare, veLrir^ rnisrjoiAtviiiviiSé Hi tra« 

iefto 



leAo freto Gadlttnb Anem fecemnt iiiis r^lil^*^ 



, qui poft Omajjadas HNpu^m difcerpferant. buoL 
hl fuenint ufi lofefo, nlio Tafchfin. Sed quia htO^»4« 
quoque tradente eodem Geographo p. 84- a Stn**-<^ 
hagjah defcendit, erunt et hi certe ex pane Arabei,' 'J^i 
Hos rurfii? deleverunt ol Mowahhedune, (id eft^fts 
tmum deuin profitentes et colentes, quafi dical V£ 
Unitarii, quo tftuto non minus gloriantur in unW^^' 
Verfum Moslemt omnes, quam Romani ilio Ca* ■ 
Aoticorum). Aliu edun hi iidem Abde) Mum 
nldae audiunt, a conditot* Tuo ; funtque pariter s 
priores, barbari. Marinidae, ut pronunCiatiim f)*^V£ 
hetc vult D' Herbelot p. 578 aut, quod idem dan^AMcr 
nat, vulgariinufu verfansj Maznidae, lintne I m ^ ^ * '»■ 
bari quoque., mihi non conikt. Abulfeda ad Aik*»f^ 
67a, ubi eorum hilioriam exponit, Jlrabar att efIiB/«e»1 
Minutae haedynaltiae parum attentioiiis apud foipåwq 
tores excitarunt et meruerunt. * 

Sto abfolverlinus primum caput horum prodi*^«X 
dagmatum, et gentes viderimus atque dynafti^V* 
praecipuas, quarum hi/loria Muhammedana, eS:^ 
praefertini haec noftri Hagji Chalifae, mentionenn*: 
iacit> Prhisquatn tamen ad fecundum caput iranrea^^;^ 
mus, non inuttle fecerinius opus, (i, qui quoviiC^^ 
In regno dominatl fuerunt, et qno fucceflionwavc 
ordine, Ariiftini percurramus. In Hifpania ei^»^- 
primi et potentrnimi fuerunt Ommiadae, qutbt£^'<d 
oeftruétu fucceffenint variarum provindarum r»-ap 
guli, ut Abbadidae, Hamudidae et alii. Hosezr-^» 
Iciderunt ol Molatfchamune ; hl pulfi funt att'^- ^ 
Mowihhedine: His per Chriftianos Hlfponit p uUgji 
fuperfuerunt AhmaridaCj qui fiib FentinatKlo I 
tiiolico et Carolo V. adhuc fe fuftlhuerunt. 

AfHcam extremam et medtam hae tenuM 
dynaftiae. Agiabidae, RnAemidae, et Medrati 
Q^aruin auäwes a Chaliiis erlenttUbus in 1 



Sar^Mru di nbut ArnhUit. lag 

Drovincias tanquam legat! mifli, monar^ 
a ddnoeps arroganint Edrifidae porro^ 
isiååjtk Badifidae, ol Molattfchainune^ oi 
bodupe» Haffidae, Marinidae^ Ma2nidae^ 
idM| Abdoiwaddadidae et Scharifi (feu no-» 
inguine Muhammedis) Tunetani et Fe2<* 
Stihm primum t^aihemidarum nomine^ 
Qtiutocratores, tenuere Kalabidae. 
Bfptum habuerunt, praeter legatos Cha!i« 
.(HD Damaicenorum, quam Bagdadicorum 
I^ThulunidaC) qui primi obfequium nega» 
ipRiicipibus, et provinciam, ouae feudum 
iMMt, in prindpatum non cfependentem 
Wrflpfiir fecuti funt Achfchidici) quo no* 
|Hfk eelebre illud Achfchididarum tnan» 
liMb, Nigrita, venit Diutiflime tenue» 
Mfe Fatfamiidae. His eam ademit Sala-» 
t^Håäs fuis tradidit Qui quum tenuif* 
f veculum nondum complecuin , a manci* 
( eanifi deletique funt Uaec mancipia 
i^uki appellantur^ voce Arabica, qua0 
n et domino fubieAum iuAoque titulo ac« 
inocatk Quia vero hi Mamluki, cupid) 
ivadendae poteilatis, perfide et crudeliter^ 
biti £dei et clientelae fuae ratione ^ trud"» 
t evertebant, quibus obfequium fuum fe* 
xeranty inde &äum eft, ut hominem per* 
offidi facramentique fui ftegligentem , efi 
t femel religione defdfcentem, mamlu'* 
mammducum vulgo nominemus. Ho-^ 
DJukDrum tres fuerunt dafles. Prima illot 
itur Turcas^ qui a rege Saleho Ejub Eju« 
tud aitique in fui corporis cuftodiam^ 
militäre aliquod feminarium, iAo de^ 
eros eius et affines partim imperio arce* 
rtim vita privabant) qui daffem hanC 
hr. Vol. IL P. h I con- 



t JO SeriptoriT äe nbur AtMåf\ 



condituunt, illi appellaiitiir ol Bahrici; de ( 
fiominis ratione tradit D' Herbei. p. 1 74. %. 54 
Stcundam claflem efficiunt Mamluki Turcicii 
rum priorum liberi et fer vi \ tertiam MainhiU 
cafTi, qiios demum Ottomanidae deftrui|l 
tum quum Selimus, Imperator Ottomanicui 
rum poftremum Tbuman Baijum patibulo fil 
et caeteris fuis provinciis Aegyptum adiedt 
Syriam poilederunt primum Omajjadae, 
Abbafidae; tum Hamdanidae, Okailidae, M 
nidae, Mardalidae, Selgjukidae, Aldankaridae 
tokidae, Thogtekinidae, EjubklaCi MamU 
tandem Otfchmanidae. Wk^ 

Irakam Arabicam, aut ChaldaenipAbb 
Alidae, Bujidae, Afaditae, Selgjukidae, G| 
chanidae, liekchanici, Timuridae. Ac Coju 
Sofii Perfarum et Otfchmanidae per ^nceSi 
Arabiam petraeam, five al Hegjnzum, ' 
fae Bagdadici. Ohaifaridae, Hafchemidae, 
dahidae. Sic quidem ut Hafchemidae, oiim 
kae poft Ohaifaridas domini, a Katadahidis < 
commigraverint ol Madinam et eam occi 
rint. 

Arabiam felicem (five al Jaman vel J 
Zejadidae, Nag-jjahiHae, Salihi(Iae, Mahdidac 
bidae, RafuliUae^ Thaheridae, Zaididae, 
fnanici. 

Fares, aut Perfidem, Soffaridae (poft ; 
Chalifarum Bagda^iicorum , de qiiibus ten 
ed, quod fub initium fuae dyna/liae toti orii 
Oxum et Indum imperarint) Bujidae, Eli 
Dailomitae, vel Zajjaridae, Kakujahidae, i 
kidae, Sparikarahidae, Barrakidae, Salgaridai 
beki Lar Buzruk , Gjenkizchani^lae , Moth: 
Angjuici, Uekchanici^ Schach Soiii. 

Si 



Str^ttlriT di rtbkt Arabicif, ig t 

v.JSftuam^eradiacentia, tit Gor, Bamiån, Gan« 
rfia^ et& Bujidae, Sebektekinidae^ vel Gaznevi*» 
priflri, Gurid^ vel Gaznevidae fecundi^ Coit 
i, vd Gaznevidae tertii^ GjenJuzidae, Ti- 



' Uc d Agjaihi (feil Parthiam) et Chorafanam^ 
Dxdhaereoda, ut ThabareAanam , Chorefmiam^ 
iHnn, Sdiinvanam etc. Dabujehidae^ Dawan^- 
Bi, Alifae in Thabareftana, Thaheridae^ Sama« 
åétj Soffnidae^ Zajjåridae, Fariunidae^ Gazne- 
)im^ Gurici) Udikizidae^ Ifinaelitae^ Chare^mici) 
rf Chowareziinrchahi^ Mowajjadidae^ Gjehkiz-^ 
nmci^ Cort Gurid^ Mothafferid, Sarbedzarii^ 
Iffundi^ Gjalauwid, Schirwanid> Kilanid^ Ka« 
— ikbf ^ Schahi Sofii. 

% Ateba^anam et Armehiam Selgjukidäe^ 
^CB I^dbfiendly, Ildikizidae^ Atabeki Lor 
3gjM^ G jubanidae. Ak Cojunlidae, Schahi et 
Cwbmnidae ex parte, 

MApotuniam Bujidåe, Hamdanidae^ Örtoki*^ 
JJ^J Mankaridae^ Ejubidae^ Genldzchanidae^ Ti* 
toaåbtj KaracoiunUdae^ Accojunlidae) Otfch^ 
BHoidift 

^Smtt rkendam et Tnnsoxanam Satnanidae^ 

wmidae et Selgjukidae vidflinu Gurici, Cha-^. 

•■■^ Carachataei, Gort Gurici^ Genkizicl, Ti», 

ii^i Uzbeku, Sofii. 

HbAamGasnevidae, Gurid, Cort Gurid^ Mam« 

lAtfUzbekid, Timurid* 

. ^ftMkm feu Afiaih minöreth Selgjukidae, Ka» 

^Jj«|0glii, Germeanogiii^ Mentefioglll^ Aidinoglii> 

r^Kr^, irmyroglii^ Dzulkaderoglii i Ratnad-» 

*^^, Otfdimai^ae. 

^ataHam Ruflicam feu feptentrtohaleitt , aliai 

J*Wöpgjak, gens Tufchi, filii Gjenkizchani , el 

Tanrum Ciimeiiliuin principes^ Karayi diéti» 



139 Scfiptdrif di nbuf AwaKtSt. 

His abrolutis iam luArabimus capite fecmäQ 
ras, quas iAae gentes et ciynaiUae obtinuer 
Qiiia vero terrae taciem et noinina mutant, [ 
ter atque populi noinina mutant et feries, arlec 
geographia recentior haud parum ab illa n 
aevi, et haec ab illa vetufiiore Giäeca et Iå 
plurimum difcrepat; nos autem omnia non pc 
fnus in hac, cui ftudemus, brevitate peifequi: 
cem eligemus et perihegetam mediae, ut miK 
detur, auAorem geographiae, id eft non n 
vetufhim, fed neque illum recentiflimum , ii 
fedam Intelligo, cuius opus geographicum ad 
dum quldem celebre , fed nondum , ut pan 
nobis notum et familiare, tanquam in tabutai 
in nuce hic proponere fedet animus, et brei 
mis excerpta eius contenta hic, fed ordine c 
lum mutato primarum eius tabularum, ohu 
Qua in re gratum nos officium pradliturot 
rerum orientalium Audiofis credimus. 

Hifpaniae igitur urbes, quae fequuntur, n 
Ibres exhibet Abulfeda fui operis tabula qu: 
1. Ifchbilijah feu Hifpalin, vei Sevillam. 2, 
Gjazirat ol Chadhra, feu iiifulam viridem, vt 
Gezlret Q^io refert Wadi'1 AfU (feu fluv 
ftiellis), al Hagjebijah, et on Naka. 3. Mak 
(Malaga), quo refert Hefn (feu arcem) Schana 
Hefn Bazlijanah, Hefnol Majah, Hefn Mu 
Hefn Schail. 4. al Marijah (Almeriaj^ Bagjai 
Barfchanah, Bargjah, Andarufch (f. Andux 
5. Bathaljus (Pax Augufta, PadagofTa,). 6. Mai 
^erida). 7. Korthobah cum eo pertinentibus 
Zohra (feu radiante) arce 'I Kafir (Alcaqer), H 
ol Modavvwar, Hefn Morad, nomo Atelc, 
Éffigjall (forte Ecija). 8- Garnathah (Grenai 
cum fluvio Schanil (Xenil), arce Schalubinah, 
gali (Baca), et ol Kalat (Al Cala, ieu arce) Sad^ 

9. 



ScHptaret dt rttmt Arabids. 



'33 



[il 



ii 
Er 

ni 



9. Gjijjan (r. Jaén) cum Kigjadiah, Bajafa (f. Baeza) 

sotSdiakurah ^Segora) monte Sementan, Ube- 

dah, Lafthar, et arce Barfchana. 10. Moriijah 

(Mam), cum ar Rafchaka, az Zabakat, monte II, 

<Bft^ Mulah (forte Molina), Oiiulah (Or^ela). 

«i. Dinijah (Denia) cum ardbus Jocatran et Bai- 

na. 12. Balanfijah (Valentia) cum ar RofaFah, 

Modfi Ibn Amer et Schathibah (Setabis, Xativa). 

13^ Thorthufchah (Tortofa). 14 Schantarin ad 

mneBritannicum (f. Santillana ad mare Bifcayenfe). 

K$.lbdiQitol Walidi, feu urbs Walidi, apud 

WMBn eiSchahrah (f. Sierra), qui Hifpaniam me- 

dundlridtt, ab occidente urbis Tliolaithala, feu 

ToUi qua ex defcriptione intelligo^ hane urbem 

tffltmpofle, quae videbatur, MedinacelL i6. 

TWÄh (Toletum) o! Faragj (feu recreatio) 

cwap illuens fluvius Wadil Hagjarah (Guada- 

iMPn), fal flu^rjus vel torrens lapidum. ig. Salem. 

-19. Ssakofthah (Caeiar augufta, Saragofla), capi- 

"[ÄTfchogri *1 Ala, feu confinii holUlh fupe- 

>• 30. Laridah (Leridah) urbs (f. capitaiis ad- 

-^oéim) in et Tfchogr, in confinio hoftili (forte 

M Afeli, kl eft inferiore, addendum). 31. Thar- 

)B^ (Tarracona). 33. Bambalunah (Pamplona). 

jg.fafc iianunah vel Barfchalunah (Bardnone aut 

^■J*^)' ^4- Bordal, urbs a feptentrione Bar- 

5*P"^» agiadiorum fabrica celebris. 25. Or- 

Jjj'» (^larbona). 26. Ofchbunah, et cum arti* 

.g«ji al Ofchbunah, Uliffipone (unde apparet 

.#wtioncm huius nominis ab Ulyffe deliramen- 

.•■ A monachale, ex ignorantia articuU Arabici 

pyMpofitinatum), cum Schantara (f. Santarem) 

•**Budanlch (forte Tajo) et Bagjah (f. Bexa)- 

.g- Cadd (Cadix) cum ei oppofita Kefral Magjaaä, 

■faiceTraieftitfx ad fluvium Hifpalenfem. 



j' 



I» 



In 



r 

\ 



■ « 

Hl no» inaigpiaii0i]9) n quts oonopBr 
tenöUlion bca, tt de quoräm oeni ddfic 
TOfitxM non oonfb^ o Sel 

loih (St Jieo de OompoOeUå). iatkiidii 
Cevillanum refert Orctrfch (Araof ) SdfattiH 
«0 dé k Fronten) TfaB^ (TuiflUi), ouiii> 
wsSvsk infiih Gognomkm. Rondah}- ÉMsmurik 
4unah (id eft^Sfckmii), In quo OiÉoIin: al 
Canminah vd Ctrmona^ inailim li^Mhal \i 
fitol) in fluvio Hifpalenfe, id cA Wiuii \ 
Xvi^ga Guadal quärir), ki eft iiuvio nram 
ten Than}ahah c leoioiie IMmIc'^ vkm 
Hh flt Tharjunah tahdan SchånCÉ^MLJi 
.Vtinåh cfepteojttioae HMpaHs^ df fcmwiwi 
Jhtfcli* Ab occideiiie id Mus ooettd locM^ 
ffor^ aivta in Luftutti^; ^AsMmmåSfäiis 
/deSiJMiriiQ^ Ad Andifafim poito itfit 
•1 Bii^,' qoac qUin iberit oapiialii. Siad,' 
*• ModoÉDli dcftruébie d^dtiicBi iucötffifl 
iiadank Sufpicatur W. S^Mkaiduf in i<^ 
nufcriptb forte UKberim efle, Item Kala} 
(forte Caiko del Rio), niB pro ^W 4U0< 

Lekienib^ legendum fit jp^^\ Rabah. ^uod 

tffftmn propius acce^, quam hic defign«i 
Schikarous 1. c^ Ad Gronsidaoii Iiufcb^ (I 
fccpi Ofchwpah (Ofliiwi^ 

Aftica, ^am Abulfeda tabula 3. exhjbet 
in al Mit^at) al Akia, feu oQQident 
tremwn, in Atncam prQvinQiam, projMie 
^am } 9lias quoque al Magrah aj Aula^ ft 
dentciq mediuni ; «t in Dcjv Mefr, ve( Aeg 
Solent enim fcriptores accurati AraUd, ne 
Turcid, quando urbem ^tiquam de(igp2 

Ihr^ hodternaiQ 9I Cahinm vd Cairo, nud 



•Scripionf äg reBuf Ara^ieif. 



US 



Mr &ere) quando vero totam provindajn, 
IvMefn 

Eitremus occidens, vel Mauritania, continee 
Sanhagjah, Segjelmaiah, Marrakefch (Ma- 
>), Fas (Fezz), Telemfan (Tremefen). Dici- 
ijfnoque Måuricania Sus ol Ak(a (feu Sus ex- 
i), quae compleditur Asfi, capitalem magni 
iDakalah, Tarudant, Tadelah, Agmat, Mar^ 
' Azammor, Sala, Thangja (Tingis), Sab- 
(pBua). Apud Fas funt montes Madjunah, 
Madgarah (cuius incolae potiflimum funt 
let, gens Abdel Mumeni, fundatoris dyna* 
ol ^walihedine). Jafn et Wanfcharifch, 
Sda^ regiones gentis el Mafamldah. Mafch- 
Hcnthaba, Tinmalii, Cozwalah (vel Gjoz- 
Miknafah apud fluviiun Fulful. Kafr Ab- 
(vd Kafr Katamah, vel arx aut palatiun) 
i). Ad Telemfan pertinet Areskul, 
(fpofitus al Meriae , urbi regni Granaden- 
^ taaoi Wahran et Hanin. Ad Sala traélus 
la, et eius celebre emporium Anfa. Ad 
Kafrol Magjazi (cailrum traieAus). Ad 
^^y fialjunefdi et portus al Maramma, oppo« 
■vAfldalufeno portui ol Mankab. Tandem ad 

fenuln occidentem quoque pertinet Ribath ol 
(cxculMtorium , vel fpecula viéloriae), urbs 
i Abdd Mumen eondita. 

. Ad Africam provinciam feu Libyam pertinet 
|Wah provinda, cum urbe capitali cognomine, 
fmk et ol Gjazajer, (feu infulis, vulgo nomi* 
comipto appellatur hodie Algier. Sed eius 
l^nrni nomen dH Giazajer Bani Madzgennan, 
mt iilionim Mad^gennan,) traéhis Gamarah, 
bl eo celebre emporium Badis, unde principes 
Ifidae. Koilhinah (Conftantina) Marfa 1 Cho- 
i (feu portus concharum) Tuzar. Lamthah, 

1 4 Auda- 



Auifag^ft, Danh, Befkarå, oipilaiit lAi 
ciae *z Zab, al Mefila (albs al Mohaaa 
Thabmh, Bilad d G|aiictt'<fidU4enrie pi 
in quibus Kaffikh, loonsab, GadaiMs^, 
capitalia ternu^um KanriDt Sort, Gitm <£ 
GoIfoK Radik, Qg|daaliak lo fifcm . 
iBufudi > quun et Ba^ara iat aroedi t fiisvius 
Porro xihhis vd Tbmtumj^ Su(& i 
^jayirah (feu nomuf fiiTulae) ti Mahdija 
kor, Kabas, al Kairawtor(Cyreoe) Tiipc 
cana. B«s|ah diveria a B^EPjah, et a 
Hiipana. Barkah i^vind^ ciiua uofcus p 
Agjib, et poicua iiiiviiM Pvtaa. ^-^^ 
|;emiiia,riiiia vetua, Tah^Et Abdd Uiak 
€t nMfis akera bak ol Mi|gtahi« pomu 
Satbif, Sbbaithalah, RaUod^b» NaMart i 
pahTcfaah (vd PtokmäisX 

Aqorptiun defianbit AbiilfiDda tabuh 
et oartitur in Said al Ala iCfeu Thcbaidem 
rem) in Said feb Thebaidem nude. Pr 
inen Said notat in g^neré rt» äm^ fup 
cditiorem terram, quo afcendere opus efl 
admodum veteres quoque hane r«v tfva 
nt^v appellabant, ut contra Detta r«v xo^ra 
Who/ttiani feu media dicitur , xx tandem 
Mefr, Aegyptum infimam, hodie al Baha 
forte mamiuki fic diéli al Baharici vd al 
nomen habuerunt In Said ol Ala, feu c 
biam et Aethiopiam fpeélat, funt Ms 
Abutigiy Ofchmunein, ( diitinguendum a 
mun Thonach) Anfeba, Daichna, CM 
Gjanadel, Kus, Kefth^ ol Chofus, Kamula 
had or Rodainif. Abwaith (vet Bowaith) 
Armant Ad mare rubrum, Bahr ol 
itlélum, m tradu al Bagja dicflo, funt 

(unde no>m«n ifti fwui) Aidzab, ol K 



iariftmtt A nBur Afåbich^ 137 

dWadhah. In A^ypto media funt Ech- 
Oquth (vd Söjuth) ol Bahafna, ol Lahun^ 
Dohruth, ol Fajjum. In ipfa Aegypto feu 
Mfr, funt ol Fosthath, (alias Mifr, quae 
mptöitur al Kathaje, et al Cahiram, (ive 
in, vu^ le Grand Cair) Holwan, Sacha, 
1, Thaha, Belbais^ ol Abbafah, Memf, ol 
rio, feu geminae py ramides, probe diftin^ 
B ab al Haramain Ärabiae, feu geminis afy" 
Kliut Makkah et al Madinah, et per ^ 

itar, ol tfkandariiah (feu Alexandria) Daman- 
ill, or Rafchid , Dimjath, ol Monfchajjah, 
I Tuoah, ol Farma, ol Manfura, ol Ma« 
j9b ti tardhvfåttj alias Mahallat od Daka* 
dji^HUP, Ofchmum (vel Ofchmun)^ Tho- 
(WK eiiam Ofchmuh or Rimmani audit, 
QHnon ol Gjaris, vel ol Gjaras) ol Bafch-» 
Sitabiuf, Gja2irat ol Kaithi (Katzeninfel}^ 
i Hur (feu montern) Sinai huc refert. Ra- 
•ith^ ol Arifchy et ol Warradah, funt ila^ 
ib illo traéhi, qui ol Gjafar appellatur, (feii 
Ääilcsque arenae) et qui Syriam et Aegyp- 
bttninat. illae autem arenae, quae Barkam 
njJum intercedunt, ol Wahat appellantur *), 
«**), quam tabula prima proponit Abul- 
jperfbUooe indudus Muhammedana, quod 

I s credebat, 

^ Aegjrti defcriptio tyfis expreilh eft hae epigraphe : 
OLf KDAE Dcfcriptjo Aegyptiy Arabice et Lacine; 
^^odicc Parifienn edldic, notas adiecir loamut Davi4 
tafc, -i* Goettingac 177^. 8niai. Defcriptionem «9 
^^nm (loftifliman huius cditionis» addita leftionis 
itQte c codicc Lcideod , ^xhibuit fob. Bemb. Knhlcrut 
%* !«. Bihl T, XXXL p. 37» — %97' Cf., ctiam 
^'P^. Anxastn a. 1777. jMg. p. ao^ fqq. hL 

i<ioa huius tabulae interpretatiOy a Jmr. Grtivi^ con-« 

a I legitux iji Qttgr^fhiH vttpris firift$rikus Gratäs mhio^ 

rikn§ 



1 3g tUriptaref äi nbuf 

credebat, folum, in quo natus fuerit et obierf i 
propheta, caeteris praeflare, ideoque primo j 
effe collocandum , ea, inqiiam, generatim a 
tur in Nag jd (feu editiorem) , quae el\ verfus C 
daeam et Syriam, et in Tahamah, feu hua 
rem, quae eft verfus mare. Speciatim vero 
vindae eius funt ol Jamana (feu Arabia felis 
Heg jaz (quafi dicas feptum , aut paries inta| 
nus, id eft Arabia petraea). Arabia deferta, « 
ipfe Arabes ai Badijah (feu Campaniam) appel 
eamque duplicem Syriacam et Chaldaeatn, al I 
rain. Oman, et in medio fitam Jamamami p 
ab al Jamana diftinguendam. 

Arabia feibc compleéHcur minores hos ngi 
Zabid, Hadhrmaut;, $chihr et Mihrah. O 
notandae funt Adan (aut et Adan Abin), Si 
Thafar, Såna, Zabid, ol Mahgjam, Gjoblah ( 
M^dinat on Nahreine, feu urbs gemini 4i 
Hefn Teez, Sahalah, Hefn Demluwah , ol G 
ol Gjanad, Nagjran, Sadah, ol Afchamijah, 
reb (aut Saba) Gjorafch, os Schargjali, ol Hei 
ol Tlchalabijah, Haij, Merbath, os Serrain, 
lamlam, Dzeinar, Schcbam, metropolis Har 
mauteni nomi, traélus Chaiwan, Gamdaa 
Alackah, Birin, 

iibttr a lo.tn. HtuJfoité cdjtis Vol. III; er FrancogaE 
Ae le koqiiCt in appcndicc ad ciusd. Voy^gt dans. h 
ftine vers le grand Emir. — • han. Gagnicr ca n dem Al 
cum vcHione Lat na er nuris cdcre cocpitt hoc c 
Dcfcriptio feni-nfulae Ayabmn, in lolio. A C editoril mp 
pcdift» quo minus opus cocptuin et usquc ad pagin 
typis exciifum ab alio connDUAtiim et ad dnctx. 
duftum fuerir, idcoque pljg.ibc iflae rarifTim^ repi 
tur. Inefb Gagnierii Diatrtba de Arahia a p. i 
ad 5J. Oprant harum rcriim pcriri , ut no\'a c< 
feéla Arabiac Abilfedinae edirio a viro {ubfidiis ' 
ACgotium nvcclTariis furcjpetetut. M, 



StriptwiT äi ntm ArabUh: 139 

Ad al Hegjaz pertinet Macca, (circa quam 

n ffM iAi montes Abu Kobais, Harrah, Arafat; 

lUdiuT) Radhwa^ vallis Mena, Mahfchar, al Moz^ 

^lÄh, ol Mohafleb, ol Hodaibi jah, ) porro al 

|[hifinih C^^ urbs), vel alias Madinac on Na- 

%|^ fal urhs prophetae^ ubi Koba ciim Mafgjad et 

TdcwaiC^^^ oratorio pietatis) montes Ohod, et 

.^Hk^ or Rahadah, ol Awal), gemini montes Tha ji^ 

^ipam Ogja et Solma , drin oth Thajef , ol Om* 

|ph(vd Omrat oth Thajefi) Wagjah, ol Akik, 

.H&iki, Dzul Holaifah, or Ragii, Gadir Chamm, 

^GjoMi, Chalis Badr, ol Abwa, Chaibar, ol 

for, OsEui) Gjoddah, Bathn Marri (aut poftero 

ModaiT^ Otfchman), Dzat Erk, ol Ja-r 

urbs, olim Gju, ol Charagj, qI Jamba, 

i) Madjan, ol Gjar, ol Hagir, 

hCunpania Syriaca Tabuk, Tlma, oKHefii 

ol^AhU, Dumat ol Gjandal, Tadmor, Ilah. la 

-CM^pua Bafrenfe, vel Chaldaea eA Kathemah. 

ii alBahrain funt ol Ahfa, ol Kathif, Howarin, 

Tmt) ol Mofchakker, traéhis Hagjar, In Oma* 

«ft fiiikTawam, Sohar, et infula Adwal. 

^rria, quam tab. 6. defcribit Abulfeda ^), fole** 

haSLkk quinque Agjnad feu praeturas dividi. Nempe 

XS^poA (id ell; (ingularis numerus praecedentis plu* 

agjnad, notatque praeturam, item excrci* 

I9 ^gionem). Fda(Uiin aut Palaeitina , Gjond 

JolOidooni feu Jordanis. Gjond Hems, aut 

SBcflae, Gjond Demefchk, aut Damifci, et tan* 

-dbn GjpTiA Kinefrin. Dividebatur quoque in al 

'i^waian, et at Tfchogui . lllud vi vocis loca for* 

A, munita, refiftentia, notat, et illiun traAuqi 

ena AnuoQhiam d^fignabat*. Hoc enim loca 

patenf 

^ Hane Syriae tabulam do^inTme edicam efTe a han. Bem» 
Kttkiir^ monuimui fupra cap. VII. Sed. I, ubi ctiam hu« 
ius operis noticiam cxhibuimus. Af- 



140 Seriptcins di nbut ArMHf. 

patentia, hianda, l-nMiviw»^ hoftioppontai 
tinia notat , et illum defignabat tradum An 
et Ciliciae contiguuiiu Sed hac de re ftati 
plius dicetun 

Ad Palaeftinam itaque refeit Abulfeda < 
Afcalan, ar Ramlah^ jafa, Caefaream Syi 
Anrharthus, Arhuf, Acca, Lydda, al Lagju 
gar (vel Zoar), Bait al Makdas, (aut Hiei 
mas) os Salt in monte cognomine. Ariha(Je 
ec Afik. 

Ad nomum Damafceniun, traéhim os S 
ol Balkaa, et Hauran, In as Scharat funt os ! 
beky et Moan. In al Balkaa funt or Rakiir 
tah , ol Karak, Mab (vel Moab , item or Ri 
Amman ( Ammon^ fluvium ar Zorka (feu 
leum), Barcah (feu lacum),.Ziza, Hosban (H( 
capitalis. Porro pertinent ad praefeéhirai 
mafcenam urbes Saida (Sidon), Mafchgara, C 
Bairut (Berytus), Gjobail, Banias (a^as U 
ol Asbathi , feu urbs tribuum , fcilicet Jonn 
»nuMois)^ ol Batschinah, os Sobaibah, Kaf 
Bait Saber, Sarda, Dorija, Adzraat, Nai 
Gjidur, os Sanaman, ol Kofwah, fluvius ol ^ 
(feu curvus) Schakif Arnun , Schakif Tirun 
bal (feu möns), Amelah, Damafcus, ol C 
(feu paradifus), or Rabuwah, möns Kaiiui 
vius Barrad! , Margi or Raheth, Margi os 
Karali, möns Labanan (feu Libanus), m< 
Chaithi (feu fili, vel uno quafi filo contin 
möns od Darijah, möns Cafrawan, möns c 
kini (feu cultri vel ficae), Balabak (Baalbeki 
HeliopolN), Argjamus. 

Ad Hauran, vel Auranitidem, pertinet c 
capitalis. Bafra (non confundenda cum al I 
in Chaldaea), Sarchod, Agjiun, in mont( 
tradlus ol Gaur (feu profundum, id eA Coele 






iaiptiHW di ntmi AréhUU. 141 

&^HA{åt a marl fbetido, et al Ardh al Maklu* 
^(fcii tcrra inverfa, id dl folo Sodomae), et 
Pfi^ per Baifan usque ad Tiberiadeni. 
' »1^^ Gjondum Hemfenum peitineut Tripolia, 
: g?,q iAkfari (feu arx Curdorum), Hems, Sa* 
?J^> ol Markab (feu foeculi), ol Bclenias, 
J™^» Äaftr Thab, or Raitan, os Sowaidljah 
Ä*|rj ^ All (feu Axiiis, alias qiioque ol Mak<» 
W « fciiprfiji, itcm Orontes diétus). Pertinent 
duo principatiis Hamatenus et HalebeniiSé 
^j^^*yfatfl-fcur Hamatam, Bann, or Rafanijam^ 
2^^ A^aarrat an Nomani, et Maarrah Mif- 
■^ W» A^afjaf (vel, ut interdum quoque fcriö* 
äccvmrir -Wasjat), et ol Atfchareb. Halebenhs 
MA compX^st^tur ol Ladzakijah ( Laodicaeam \ 
nbÉiFami^ah (Apameam), Serminolkuah , Ha- 
MI^Hlleb, Azaz, Hefn Tall Bafcher, Chona« 
nb Curat ^jd eft nomum) al Hejari, ol Ahafs, 

Ad (^^^ Kinnefrin pertinent Kinnefrin ad 

I^Ko^^Qiky or Rofafisih (etiam Rofafat Hafs« 

i^^^^ quo melius ab aliis diitingui poflit). 

^^ pi^^fak, J^ra, or Rawandan ad flu- 

"^^^^^ Aintab, Daluk, Sahjun, Hefn Bor- 

Clt^hogr, Bacas(P^e), Hefn Manfur 

^jg^oia ti Azrak (feu coeruleum) Kalat or 

(^ vx Oraecorum) ad fluvium Razban^ ol 

l^i^adi^zZaitun (torrens aut valiis olivarum). 

y^^ Om ponte celebri. Hefn Bataja^ Za- 

|B^, Cures, Kalah Nagjm, .ol Biib, Bizaah, 

liB, BéEfkanderunah (leu pylae apud Alexan« 
Itfun). 

Ad al Awafem refert Ibn Haukal (vetus et 
taic notte geographus, quo faepe ufus fuit au- 
wAbuMcda) nomos inteerna fequentes, Ah- 
•*», T121D9 Mambeg}^ Bales, or Rofa«?h, 

Gjumah) 




14A iifiptc¥u di nbks ArMdii 

Gjumah, Sdiaiiur^ Famijah^ Maarrah^ 8 
Athamaine et plures alios. Ad ot Tfch< 
tem Ajas, Tharfusi ol Harunijah^ Cani 
al Canir^t as Suda, kl eft eccleCiam nigran 
nah, Meffifla (feu Mopfuheftiam), apud 
Sihan. Cafarnaba, Margjod Dibagji, arx 
Tall Hamdun^ Ainzarjah (vel Ainzarbah, 
war2a^ olim Anazarbus)^ Sis^ Sarfendkat 
vium Gjihan, od Darbend ol Morri, ] 
Kachta, Kärkar, Bahafna (diverfa ab illa 
tiaca), Maralch (Marefia) et Sornaifadi (Sa 

Mefopotamia, Arabibus ol Gjazirah I 
diAa, quam Abulfeda tabula 7. pertrada 
pleditur Delar Modhar, Deiar Rabiah, De 
(Vöx Dejar, Vuigo Diar^ notat habication 
des; caeterae vero Mödhar^ Rabiah^ etl 
fiecr, funt tribuum Arabicarum nomxna 
tereaque al Gjazirah proprie fio diélam« 

Ad Deiar Modhar pertinent or Roha 
bus Erlefla , barbaris noArls Orfli vel Urfi 
ran (Charrae) , or Racca, item vulgo '1 B< 
Alba^ KarkiHa (Circefium) , Schamfchath 
Babel. Ad Dejar Rabiah^ Ras Ain, ] 
Kafr Tutfcha^ Nifibin ad Fluvium el 
Sengjar, mens ol Gjudi (Gordyaeu?^ aut 
Balad, Seert. Ad Dcjar Becr Kalah (I 
Gjabari^ or Rahabah^ ol Hattach^ Hizai 
Daman. 

Ad ipfam al Gja^iram provinciam He 
Kalikala^ Makefin, Dara^ Kenkawar^ ol < 
urbs^ pleno nomine Gjazirat Ebn Oma 
Fanak, Tall Afar, Majjafarekln , Anah, 
jah^ ol Hadhr^ ol Mäufel, Barkaid^ Aki 
midijah) os Schufch) ol Magjdal, Hakkar^ < 
dijah^ Hefn Moslemah^ Tlchamanine, Ka 
Zabum ^ ol Haditfchah feu Neapolis ad E\ 

1 



Sir^totu dt niur ^tå^t. 143 

Ijhrta, olBawazigj, os Senn, Tecrit, Ssriigj, 
Ahdnfchah (feu NeapolU aut I^ova) ad Tigri- 
äem, Amif], Hefn Daälkatnain, fluvii gemini Zab, 
kl d\ Zab (feu Lycus) maior et minor) et ol Cha- 
biff (euChaboras, a quo diäa quoque r^io$ et 

Qt Tidartlchar. 

Ollnk, five fimplidter, five Irak ot Arabi feu 

Atibia dicia, veterum ChalHaea, quam tabula g* 

{xxiUt, poteft fecundum dutflum Euphratis et 

T^ij periradari. 

Al Euphratem peitinent Hit, Kobailah, ol 

I Hella (au( dilän^ionis gratia Heliah Bani Mazjad, 
faflt enini alije duse Hellae, fed ignobiliores;, ol 
KieeMi, ol Hirah (alias ol Baidha vel Alba), ol 
0»rönak arx, fluvius Nar», Dzukar, os Sib, 
öl Hichemija (aut Htfchemiiat ol Kufah), ol Ku- 
*>*>)™i>olAmbar. 

^Tigrirlcm Okbara, Kathrabbol, ol Bara- 
dan, Eiliei, ol Madajen (eatlem cjm Thiiifun, 
vd Otiiphonte), Nahrfchir, Dairol Afi, Kalwad- 
a, Särfargeminum, fuperius et inferius, ol Kå&, 
■^ vel Bagdadz alias quoque 02 Zura feu 
•""^ 'el tomiola diiSa. Latus eius orientale di- 
^'^ar ol Mahdi, feu caltra ■] Mahdii, nec 
¥"*Roiafah, iive ^ A*&écTyaj««f. Lam» occi- 
ft^f ot Karch (quod potiflimum Schiitae vel 
i flfciiiiie temporifaus Chatiferum obtiHebant, 
Jjfrequens eius in hiftoria mentio). Porro 61 
{^"ivwal, 05 S«ndijah, Bakuha, Mobarek, Ba* 
^^ Gjobbal, Sa-ik ni;halat1cha, on Non.8- 
onNahrwan, Kafr Ebn Hohalrah, Gjar- 
Dair ol Akul, Fommos Salhi, Nahr ol 
od Dafklrw, Kawi, Gialula, Wa(eth, 
-^'igan, Chanckin, Kafr Sirin, Samirra (vel 
2'[''"r>»i nec noTi Saaman-Ra), Hotwan, oi 
'\ Sawad oå Bafinh, Merbad ol Bafrah, 
Miikii) 



Mifan, ol Mafchan, ol OboJlah, Abadan, (J 
tfiajeh (fen Lacudria^ nempe Euphiatis), <^( 
midah, Gjawwaitfch, on Nil. 

Churefian ij.\Xéyji^ aut Chureftan |^;Uiij 
(tab. 9.) veterum Sufiana, interdum appellaM 
Ahwaz, ab urbe capitali, al Ahwaz. Huc n 
Abulfetla nomum Toftor (vei ut vulgus d 
Schoftor), Daftowa, Sat.ik ol Arbss, Dur or 
febi, Gjorgjan (probe diltinguenriam ab iiUG 
gjan, quae Chawarczim aiit Chordmta did 
ad mare Cafpium ilta), Afkar Mocram, f 
Mahdi, Nahr Tirah, o! Ahuaz urbem, odl 
rak, Chan Mardawigr, Ram Hormoz, Rcftali 
Zatdi, Mambali, Korkub, Bafna, Gjondaifa 
Ad Churellanam fmipliciter refert Gjobajj, Bas 
Mahruban, Or^jan, os Suf. Maiutfch, oA T 
Rifchahr, ol Cbaberan, Saiiibil> 

Fares aut Farfiftan, id eftPcriis, tab. 10. |n 
tur. Sciendum netnpe, quod terminatio Pd 
tjlan aut ejlan nötet locum aut regionem. Ri 
ibi Abulfeda ad traftum maritimum Siniz, G; 
ndbah, Gjur, Chur os Sif, Siraf, Bidzchan, 
bend. Ad nomum Ardfchk, id efl Arouä 
Hamh, ad nomum Sapur, traAiim KxzjmtBf 
•nu capitalem Ntird, Naubendegjan, Sdiatx (k 
vallem, feu jugum,) BaWwan, unum ex méé 
tuor ab amoeniiate cetebratis in oriente loäif < 
rum relimja funt Gutha Damafcena, Ndm^ CK 
bh^ et Sogd (Samarkenden(is)« Korkan, ös ' 
mak, ad nomum lAhechar, Abarkuh (vel K 
hujeh, vulgo Warkuh), e^ ol Baidha (feu Alt 
Pcnis Nafcoanik). In gen^ ad Perfidem K 
NagjiraiL Fairuzabad (olim Gjur *^:^ vd 
Chuz, tvKle forte Chuzillan et Chureftan) Ka 
jat, Knlo, Scfairaz, £äluch«r, I^ (vel fi 



9iriptif*f d$ nhmt Aråtiiit. 44^ 

Bi Wus U'e Qaiifirenfis. \id. Hagji Chalifah 
(dAiMSO- Sarweftui, Je2di Maibodz, Tufi 
[nlTa), Faragj (vel Pahrah), Hefn Ibn Ana* 
;ili, Dirabgjerd , Gjahram. 

l^ermanae (tab, > t,^, cumCaianurUa tion con* 
bieadae, iirbes lunt Gjiit^, Zarand, B^ Bar* 
aächjr (aut Kawafchir), Honnoz et Zarun, hfu* 
K duit, oi Sirgjan, Hamn, (Tiontes ol Kafi, ver* 
II MoCTJa, (juos incoluot gentes ol Bolus olitn^ 
cdAbilfedae tempore Abagjt di<flae, funt, qul 1q 
äwÉi Balluci, aut Ballodges, gens feror et belli* 
!0&, appellandjr, Mafekan, Baimend» 

Sagjdlinae (ral). t a.) funt or Hocchag, Zarangt 
iIb [irovinciaB cogptmånit uri» S^dtån , quä 
MCxBit in antiquaCj ied obfbletae capita R^tm 
«*»Wän bciim), Hdhoth Thaki, Ch»w»fdu 
Boft^fiivium Herid Mttid, Kamin Cdiverfa ab 
U^Oianianica Kamin), Kurat (feu nomus) od 
"W. '1 quo Uargafch, Slrwan. 

AiStnd (lab. 13.) peninet od Daibol, Kabot, 
J™"') ol Birun , Sadulan, Azur, Kalori, Anori. 
J5^>ol Mafu^ahi, Refhk (feu praetura), of 
P*pi(in qua Rafek), Bafchmadz, Kizkanan, 
^5wL Item provinda Mocran, in qua capita- 
P> IQ, 9uvius Mehran [Id efl Indus), prox^d^ 
'"^1 et in ea Kadzarj Kandawil, Gandaur. 
»AnMnabil. 

"hdUm ait AbiUfeda (tab. 14.) 3^ uno atque 
w|0 itineratore dividi In tres partes $ unam al 
9QT3t, Sindiae eC Mocranae contemiinam, quam 
ptam efle, quam Hagji Chalifah Kagjarat ap- 
Wjeiijs inteiTireS Italus Chiezuret, et charta* 
WraGuzurata. Alteram huic ab oricnte po* 
P*ol Maiiibar, terram piperis, in qua lint Ha* 

K" ""^rur, Mangjarur, Ras Hili, morts',' Tan- 
:halijat, SchikaU. Tandem tertiam al Mabaf 
ilfit.f^ot.U.P.I, K (W 



bbinc) et al Cuiamae ob oriente ittam , et 
nae eon^^am» in qua Hnt Ras Comhari, ] 
ikttan, et Birdgwal, capitalis. Haec tradit I 
nocls maiigiasUbi^s. tn ipfa \'cro tabula h« 
ocdine pemr^ec urbes Incliae. Tanah pro\in 
<el ehn -ciptalein Sendan, vel potius Send 
Sö&iahlCuitSufiLrah), Sumenat in teriisGjx 
Kdidvvih, Kambajet, Mahurah (regione 
Barahem vd Bnchmanum , et in ea fluvium 
vd Oainem). Waihand, metropolin regid 
0dHdci,l)dfi, Kakur (forte male j^^^J } 
-Cti^, pro *g '^ b Bacur, quQd chaitae 
iUt vfceVcpi), Gjalur Mandari, Luhur (aui 
hnvtji^j^ol Mubar, fluvium os Sulijan, Balt 
Kmurij ol Caulam, provinciam Kamerun 
iMDimUt full, qui dividunt Indiam et Sinam 
demque ptican. AkTchamibun, et nomumA 

Sbiam recenfet (tab. 15.) et memorat i 
Chanku ad fluvhim Chamdan, Chtngju, f 
regiam, Kozku, ol Chanfa, Zaitun, oi 
Ojendnit 

Tab. 17. refleAit Abulfedä gradum ex « 
tn ocddentem et proponit Bilad ar Rum, 
terras Graecorum, Römanlam Afiaticam, 1 
liam, AHam minorem, prout nominare malis 
funt: Lartndaht ol Alaja, AkTchahr, Ama 
Kunijah, Ak Sarai, Heracia, Kailiu^|alu ^ 
Arien or Rum (vel Arzerum, quam putjuil 
qtd eandem efTe cum Kalikala fuperius allati 
Mefbpotamla) , Malathijah, Anth^ah (SatG 
F(dk Bat, Ankurijah, Amunjah, Tucat, O 
fhud^, Snub, ISamfun, Thal^un. lo i 
■nargnalibus a^^^entnh tabulam' ig recé 
p, qjiw fuQl ad Pohtum Einönun, CazU, 



Str^tatu A riiitr j^aUcit, 



U7 



„,, Bnrteriiali, Samafri, Catru, Bnull, Ab- 

^^ o\ jCafe, Kanli ad mare Crimeaie, Thaman, 

k ^jXzoff) j Sochum et Gjakrafc. 

1 8. perfequitur ArmenUm (vel Irminiam), 

ji (vel re^us Airanam), et Adzerbaigjanam. 

i Annenia occurrunt Arzangjan, Majanah (feu 
nt?i)» Mufch» Arean, Malazgjerd (vel Ma- 
ri^, Bcdiis, Challaih (vel Echlath), Argjifch» 

&D)hil, Wallhan, Helh Zejad (vel Chortbeit) 

'Svb Adserba^anah) Mangah, Tabriz (vel 
Taorii), (B Solihantjah (vel Congerian), Ugjan, 
'nkitiil, tnons Sablan, Ormajjah, Barzand, Tahia, 
^arllcban, Marand, Chankarkar, fluvius et Rofs, 
»iChowajj (klx»^, Gjancah, Chofrufchah, 
lj}i Chunagj. 

^Amtia Mucan, Bardaah (quae etMadinat 
eBiej, Congjah, Schemkur, Taflis. Sormari» 
"tol Un ((jiUf forte rediui jipt folium, 
a fedes Lazomm), Bab ol Lan^Aiiiur, 
, Nadzababek, B^akan, Babol Abwab 
uportapomrum, item Derbend, pylae Cafpiae^ 
mDoTiir Capi porta fetrea, item olim Alocan- 
Ml Gjabal ol Alfoni (feu möns Unguarum, auC 
'äorum, cuiuc plerique funt incolae Lokz!» 
jui), Dovvin, I^afchwi (aut Nakgjjwa»)) Schii» 
pi. fiacowi (aut Baku). 

, A<J Bdad al Gjabali (feu fegionem nontanam) 
Vhld Agjaml, aut Iracam Perficam, vel Par- 
oll lab. 19 pertinet Schahrzur, et eius caphä- 
iAil, KcnruTm (aut Kermanfcbah), od Daina> 
C) Kifrol Lofufi (feu caftellum Latronum, aliat 
fawar), Kafr Sdurin* Sohraward (vel Sahcr- 
■ivulgo), os Saimu^, oth Thalekah^ OB Sl> 
äusque capiially Malkbdzant Ulabads^ ' 
K a 2angjani 



t4S Scripfofis di rebus AnAms. 

Zangjan, Nahawand, Gjurkan, Mawafduu 
fchaf, Aznawah, Rudz Kawar^ Borugiérd^ 
Sawah, Chowar, Cemnan, Kazwin, Äwab 
badzkan , Comin, Kafchan, or Raj, Nubba 
han (e tribus conflata, quarum antiquiffiau 
ec recentior Schahrejftan, periere, ultima vne 
fiAit, olim ol Jahudijah, feu urbs ludna 
nunc Iffahan)^ Bar Chawar^ Zarand^ G 
Xaut Dolikan), Rawand^ Chan, lyane^n, N 
Irdaftan, Kargj Abi Dolaf, Gjabal Domiw 
Dailom (cab. ao.) vei Dailomiti^ et Kih 

{luoque Kil , item GjU et Gnilan) coaiguket 
chahr, Dulab (vel Daulab, aUas KallurX La 
Kutom, Rudzabar (fedem regiam)| Salus, 
Kafiw, Buman, Tulom. 

Thabareilana (tab. ai.) continet Ruja 
Sareflan), ol Laragjan, Natel, Deheftan 
dam. et eiu3 capttalem Achor, nomum I 
wana^ et eius capitalem \^1mah, nomum \ 
cleran, et eius praecipuam Amol, una cum 
Mamathir, Sarijah, Eiterabadz, Abofkun, 
CumaS) eiusque Semnan, od Damegan, £ 
^rovinciam et urbem Gjorgjan. 

Chorafana (tab. 22.) continet Farawa 
jrajen (alias oi Mahragjan), Sabzaran, N 
SchahraAan, Schareitanah , Nafa, Scha 
Scharmakan (vel Gjarmakan), ol Buzgjs 
rachs, Abiward (vel Abaward, vel Bawai 
tnum Chobaran ^ et in eo Mihanah et Cofc 
Kufan, Bufchangi (vel Fufchangl, vel Ba 
fiadzagis, Baun (vel Babnah), Isfezaz, of 
4ekan, Anderab, Chaft, Farijab, nomurr 
«t injeo Chault, Baglan (vel Baklin), I 
Cfcolm, Gjuzgjanam (vel Schapurkan), 
Azgjawah, nomum Naifabur (vel Nafcl 
ct in eo.Cbobufchan, Gjagjaram, -G^am <V( 



dUt, Kondor, Qiugm, Bacharz, Bofchtanc* 
Rrarmd, os Sdiadzjach, ol Gjuzgjariy Co* 
n, Chowaf Sangjar, Cafchmihan. Nomuixi 
t| A iD eo 'dl Thabaran , Thus (vel Mafch- 
Svttbidz, Naukan, Radzkan. Nomum 
k, et in eo Chofraugjerd. Provindam Kuhe- 
ct Ii ea Thapfain (forma duali, quia duae 
vbo, Thapf iQleki, et Thapf Maicfainan), 
(MTua Kuheftan), Zauzen, Najajedz. No- 
Ckmki (vel Kowan), et in eo Adzadzawar, 
n Ibraoe, et in eo Karuch, Ch^erd 
SbonbKera), Malin, montern Chogjdian, 
lb« mum et fluvium, nomum Bagfcfaur, et 
Apriem Kun , et Satoiwand , nomum ^br» 
Hl» h quo Afarwa 's Sdiahgjan, Dandane- 
llttain (olim Buk^), Marwä ^r Rudz 
Mnomenfluvii), Sagan, Iffinkan, xtäo* 
Onttali, feu Cadan, in qua Halawerd et 
Bil Kcitur autem Cuntt ol Chottfaali, feu 
rioran vd Catdanorum nomus, id, quod 
> Wicfafchab et flmto Badzachfchanae, qui 
ob dkjtur, comprdienfum eft. 

ibukftm (tab. 93.) continet rej^onem mon« 
ai Gur (vd Gor, vd Gurenfium), et in ea 
bnZuf, Firuzkuh, Kerdkuh, et re^onem 
n, it in ea Gaznah, Balak, Farun, Lam- 
4imand, Bamijan, Bangjahir, CabuL 

ochareftana et Badzachfcliana (tab. 24.) con* 
iUa quidem Semengan, Efkalkand, Wal« 
I Mil Tliafekan, Raun, Sakandarah, Halbek. 
ntem, urbcm provinciae cognomlnemi et 
»etja&al. 

nwezmia (vd Chorefmia, tab. 95.) habel 
IQ al Kobra (feu maiorem ) , Gjorgjanijah 
itttiin (aus Korkangj as Sogra^ vd mino* 

K 5 rem). 



3|4 Arf^Mw A »wtar ^AiifaK^ 

I«m)/K>tlbh, Zamafchfchar, HeaaM|^1)i 
lijr» (feu bcum) Chorezmiae, 

TmnsoxaM (tah, a6.) continet-oom 
cbartnlcm, et in eo Bocfaaray Farbar. o 
M wawis, BiUkondL Kavminijah, Dabufiwy 
- Amu» Zulch, Iiak, (nomen id eft lutis ^e 
Itlius tottis^ qui Nubedit et JKBrganam Ir 
|n quo Tonkat edam eft,) mooMm &:hal 
mum Ofrdchnah, Zandn (vd ZajUgj), C 
Dzanl, QS Schahalijahy muiuim .SÉm^rhe 
(vet Sogåanufh), in quo Samaibmd, Sqj 
fijfikgen, möns Kuhek, Arfaeoeian (vdBul 
Chofc(ian^4 ETcMchm^ lUbtidz^ 
Nur» mona ol Bottom, Gha(«ut» Wn 
ChuSdct, nomum oa S^odjao, in quo S 
Wafd^Sjierdy aix or Ilmb, nomi^ al 
^am Cadan äari öl .wh» Qxum pre 
ickKMj^e lam ^ Chonftoa fiilt roem^rat 
funt ol Wodifäh, (a quå fluwis Wochf 
men accepit Jlb enim aquam Turcis ik 
mum Tarmedz, in quo Sarmengjan (y 
menkan). Kcfch apud duos fluvios, un 
at Kaflaraine, alterum Nahr Afchur, N 
(vel Nafab), Bazdah, Maimarg, Wafchgj 
rabadz^ nomum os Schafch^ in qu6 B 
BaHsachkatfch , Saukatfch, Befkat, Chi 
nomum Ferganenfen, In quo Margenan 
kan, Farganah, Achtiketrch, Chogjend; 
wakand, Koba, Iffidzbolan, nomum Iff 
quo Oshaniketfch , Tharaz, Schalgi, Ofi 
Kel 9 pro vinciam Torkeftan ^ in quö ol 
Gjadldah (urbs no va, vero Turcico non 
^oond)^ Gjand, Bala(agun, Kafchgar (al 
vad), Chotan, nomus Farab (aut Otrai 
éapiuBs Cadar, Chanbalek^ Wafeh. 

I 




S*"*j Thamgagj et Karakoinjfunt provinciae 
™^^»remum orientem. 

iaasj et 38- exponit tetras Arabibus barba- 
I ^ '^K%>£rnitasy in auArum et feptentrionem. 
■ ^'^^ recendonenii quia nihil ad hUloriam 
^^otedskxiun fiidunt, omtttemus. 
™^ fur^ fere, quae in ipfis tabulis ftiis geo- 
bjdf Ab^eda tradit. Adhuc de prol^ome* 
tu^9 c^vem recenfemus, libri paucis dicen- 

FerlaAl)et in iUis aliquas primo loco regulai 
nph^^ jiuuhematicae, dein diflerit de Ipatiis 
r ^h i fii^Mg , tum de maiibus, et lacubus, inde 
uvib, ^c denique de montibus. 
Aåria r^^3minat liaec, oceanum Adanticuniy 
umi^^icum, Perficum, Arabicum, A&ica- 
k ^'^^'^uiancuin, Adriaticum, Aegaeuni, Ku- 
MD, »^^Limicum, Cafpiuin. Lacus autem hos: 
>- ^'^^ ^llos, quorum finguli liunt ex iingulis 
nque ftv^^^ q^l ^ montibus Komr delapfi 

*J^ ^ ^lun gemino Nilo commuiucant. 3. La- 
' ^ih^ ® fl^^ procedit geminus Nilus, unus 
Ii JP^^^ifchu diéhis (is eft Aegyptius), altet 
■^^^li, five ocddentalis. 4. Lacum Zarah 
^*JJXa. 5. Lacum ad Fajjum. 6. Naftarabah* 
^■J^*^* 8. Tunetanos, unum dulcem, alte- 
1 fcllu^x 9. Mauritanum apud Kafi: Abdelka- 
^ ^^' ^^«acum apud Pamas. 11* Lacum al Bo« 
i, wud ^ahbak. i a. Lacum Tiberiadis. 1 3. La- 
m Zog^ (v^l Zoar, feu mare foetidum aut mor- 
noO* ^4« Damafcenum. 15. Kådas (alias Hem- 
SDUin). 16. Apameenfem. 17. Antiochenum. 
iS- ^ ^thajeh (feu lacuflria Euphratis ; alias Ba- 
ihaj^al Bafrah). 19. Lacum apud oi^es Gji- 
Inni (vel Oxi). 90. Cliowarezmicum. a i. Lacum 

Aifi^ On Adzerbaigjana). a a. Lacum Ormajjah. 

33. Lacus Perfiae, Defcht Arzan^ et al Hamakam 

K 4 Intec 



lent 3. otTfcharrfdu^^'' 



ift StrlfUtit « ^iiltf aMtUK 

!ntef fluvtos nomhnt; iiNUum. 3. Tigri^< 
ftd qucm fequentn perthii 
4: Bafanfa. 5. oz Zab malör. 6. oz Zab minor*' 
r ol Kathll, vd potii» ol KnratMI. Sunt c 

Kathltt numen) tr«. '8- od Dogjail, vel pai , 

Tigrit. s.Nahr olAhWaz. i«. Nahr ol Mamlli»*» 
il. iiTahr odDatr, la. Betfchko Schirin. ij.Nahnrri^ 
öl Makil, apud d Ba(raia 15. Nahr ol ObnllahJx<<= 
itNaMolJiihua. iT.NahrAbiChar.b. is.Natiftrt* 
AlAnliH. 19. Nahr ol Kondol. Hi oranes fiuiBiv 
i tlgridé aut aite, aut natur» derivatl funt. lä»^ « 
étitdiratfeni, et ad cum pertinentes hos. 3 (. NahrV^ ' 
Schamfchath (vel Simolätenuin). 23. Nahr ol B a * tf ^ 
Mn. as. ol Chabut. a4.ol Hantus. 3;. Na);r lä.»^^ 
j8.äMir. 37.NatoölMalek. 33. Nahr Cutfchi^iH 
4^ PttcédeDs ulteritu Nahr Sdn, et tandem Nahi*«cf 
^ So^ appellnur.- Hl omntä in Euphratcm fe^ 
éiiantrinK Cohfeltlt itaqiié nolter Abulfeda cunltni 
ieoBph<>lite,BUem t* AiTtaim et Pliiiio inendaciK> 
åfguehMhllt Ednah). S^ehidn ad eiiis Aiiabafil#*n 
Cyttllb.t. not. iij. p. 78. Inde 39. Nahr ol Ol»-T< 
döhhi fttl Jordahem affirt, mii etiam Nahr oec> 
$I^Hab, feu flilviui vadi a ealu ID-aelltarum aiidlt:rff: 
j6. Skht pl jarnrilk, Ijul ti in .lordanem cffimdWlfo 
at. fltjtnttn Hamaténum, qui alias 6) OroniEr.x-i 
mx Olnnt«s, item bH Nahr bl Maklub fcu flutllE»!^ 
fcvWlis, ut et oh Nahr ol AK Teu fluvius rebelW#-= 
Vlit Aldus), i». FhlVlum Farriaé atlt Apameao^-^ 
ödi bi wailn Apåttieenfetn effundttur. ^3- & 
Nkht dKat^ (ren flilvium magnilm), Ibiileiii l>C 
toTlttn. 34. on Nahr ol Afwad (fcu nlg rtin^ 
apUd.tilrabrak. 3$. Flnvium ad Jagt% 3& 
wnh'AÖh» qul tres fluvii In unum icon^ 
baiunt In lacum Antiochehiiih. 37. Flin 
Gjihan toud Mafli&ln. 38. Sihan a[iud Adi 
Hl ddb coUiU jlBlter «Kunt in mate Cyi 



^•£■11. 39. Flu\4um Gjotf[|in, qul apud 
") gfemino oftio in mare Cafpium exit. 
■^ Aisi Fothrot, apud ar Ramlah in Palae- 
'. Fluvtum el Korr (vel Cyrum), qti) Ad- 
nani tit Airanam divldit, et in mare Caf^ 
t. 4a. Flu\ium el Corr (feu Cyrum) al- 
lut ya Ferfidein et agnim Schinzetiuia 
acuxn al Bagjakan elabimr. 43. Fluvtum 

vel. Cjihunem, id eft Oxum, qui ortus 
xia. Baazachfchan evadit in mare Cafpium. 
ium Schafchae, Id eft Sihunem, aut Ja- 

qu& ortus in Turkeflana effluit in lacum 
^ezcx-kicum. 45. Fl. Mehran, alias es Sind, 
^BFM. ^ qui apud od Dibll exit In märe In- 
4^- Kank (leu Gangem). 47. Nafv Thab, 
■ ,*kpud iffahanam et tunitus cum fluvio 
**<% apud Schintz in mare Perlicum. 48' 
'''''^■Tudz, qui Iffahanam alluit 49. Fluv, 
I 4.'*->3 ortut in montibus Dinar , in traéhl 
'B^ pervagatus Fafidem exit apud Gion- 
° **iare Äriitum. 30. Nahr os Sakkan, 
i*iS-*"'"' 5*'T^g*'Wem »1 Ahwazae. 5». 
' "^afiikan» fluvium Chufiftanae. S3- Fl. 
** wjti iuhÅus cum Nahr os Sadrah incidit 
' "^^ficum apud Hefn Mahdi. 54. Nahr 
» ^"Ui ortus in montibus Halikali, in Ar- 

•^t*!^ apud Wartffchan cum fl. Cyri exil 
- viafphjm. 55. Fl. Hend Mend. in Segje- 
V^^ ortus in al Gur, vel Zabuleftan, incidit 
** ^arah, ex eo procedunt tres rami, Nahr 
^***it, Nahr Bafirudz, Nahr SanarudJ. sfi. 
•7*^e. 57. Fl. Romäe, id eit Tiberin. 96, 
^^<ae, qui oitui in montibus el Alaja extt 
^^xi Euxinum haud procul Sinope. 59. R. 
•» vd Oanubium. 60. Fl. Ozu, (qui eft 
» *W Nieper,) oUia Boryftheacf. éi, Tan 



If4 StriptoHt dt ntar AnMm. ^ 

(vd Tan^). 6i. Nahr o! Otol (feu WolgiW^^ 
€3. FL Suf ;el Axa (feu Mauiitaniae extrema^ ^' 
64. Fl. Maluwljah, qui iun^s cum fluvio Scg;e^^^ 
fitaläe eidt in mare mediteiraneum. 65. Fi. S^^^ 
^ae. 66. FIu\ium el Morfijah (vel MurdaejC 
Unde patet, Noftrum laepe, qqla vera fluviorui 
ignorabat nomina, utbes, quas alluunt, eoj 
loco pofutiliE. 

Foft fluvios eommemorat montes, in quiba^t«J<= 
nondnat i. montes el Komr, e quibus oritur NV^--£^ 
lut. a. Montes Gjudi. Sic conlonter a fcriptorf*^^* 
bui Muhammedanis appeliantur \Jyi- Gjudi pn>c7^f! 
\}a- GjordJ, vitio fcripturae, quo * ei^, ut faepe»^- 
ti, penmitata fuerunt, ef quod nimc, ut alJa iwA-r-^*^' 
ta huha geneiis errata, In Icgem' tranliit inituuta-*-^:^^ 
bUem. Sunt enim montes Gordl, vel Gordya«i»«i^' 
alias Ararat, in quibus arcaNoae perhibeiur con^Ä^* 
fedlHe poft dihivium. 3. Montes Syriae otlcbcX£>^ 
Tfchali^i (nlvis) ol Lokam, Labnan (Libanus)C^^^ 
Saiur, C^jun, Schahfchabu, diverfa nomina di— ifa 
verforum traäuum eiusdem montium iugi. 4.^ 
Montes S^akuh. 5. Montes Thabarefianae.^9-* 
6. TTiur, (feu montern Sinai). 7. Montes Doi 
bawend. 8< Montes ofch Schahrah, in m» 
Hifpania vel Andalufta. 9. Montes el Bort, . 
renaeos. 10. Montes Däran in Mauritania. 
Montes Cozwalah, Ibldem. la. Montes el Cjl 
nadel, Aegyptum inter et Barkam. 13- Montc 
Zangian in Ajmenia, Adzerbaigjana, ar Rajja 1 
Curdiftan. 14. Montern ol Kaitak, alias montei 
linguanjm, apud Derbend maris Cafpii verfiis fep- 
tentrionem. 15- Montes eth ThaUonium (vtl oth 
Thair, aut avlum; olim Catadupas in Aegypto). .'-^^ 
16. Montes Gjalut (vel Goliathl, in al Wahat apiid r*"^ 
ol LahuD, vid. tab. Aegyptl). 17. His ab auJlro|| 








^Htates d Lazurd (feu Idfidis Lazuli). is. 

• * or Rflhun in Infula Sarandib (vel Cdlon). 
I^^^^^WlBf Turkeilanae per Ferganam ad Boclia* 
''**^^'%fn Warakah procedentcs. a o. Montern 
'^lAi Irak al Agjaini. ai. Montes Hiaijica* 
' MSJÉi «f Solma, ab oriente U Madinae, a a. 
BBT» d Haretfch, apud Ldubil in Ädzer- 
n^ ^ 3 . Gabai Tharek (Gibraltar). 24. Mon* 
roinar^^^ in Africa apud fretum Gaditanum. 
idjoa^ftji. a6. Madgarah. 37. Jofr. ag. Wan- 
rii ^ ^3. Montern ol Aredh, in Arabia felice. 
nåarm. declarat quaedam ordinem dirpofitto^ 
iifiin^ -^lu iibri fpeélantia. Non inutile iudi- 
f9 i-K-^gracum hifloriae orientalis amantibus 
tCy 4.^-^Qd ideam ^fis clariorem dåre volue- 
HA, ^^vem pauci viderunt, oinnes magnis» 
llpia^^^^n immeritis laudibus celebrant Certe 
>0^^- sliquando hic liber, quem latina clvi« 
j0iDlN^ ^ 9 eruot, qui fpä votisque fuis eum 

ic$;0^^ere querantur, et multa non inveniant 
^cp^^ chaitae hodiernae produnt } et contra 
'^f± fOi^lta, quonim veiligium in chartis non 
^^giS^ Sed illi fciant, Abulfedam cfTe fcripto* 
^22p[floftri racjone iam antiquum, et qui faeculo 
0L iDCUnte exftitit;*kleoque non pofle illum nifi 
g0g|rfa|diiam aevi medii tradere. Ut autem gen^ 
^Tnuitantur et migrant, iic etiam locorum no- 
Biifl eadem femper non obtinent , neque temuni 
qfioniini manent iidem. PoiTet quklem hic ex- 
Utui iocorum catalogus augeri multis non^bus j 

prae- 

^ Fkotliit hacc Reiskii ver/To Larina operis Abulfcdini 
|eographici in Bkftbinfjii Magwn fur dit ncnt Hifivit imå 
Cmgnplm P. IV. p. 121 -- 25^8 et P. V. p. apy — }^Ä 
(HtiUe M^M. 1770. 1771). — Cf. loan. Dav. Michao* 
Ks mientdi. BiU. P. I. p. 1 — 3^ S Ct Ailim, Hut, BiH.^ T« 
ZXUI. p« io4 Iqq. M» 



if« 



BtHj^9f9t'*'m$ ¥0tårJStw9tK 



I »i-it* 



M *«'-«.» 




lo tafen cK Ant inbiorfv ^|uffB éAwsMQHM 
Thftda) dt HiiqgatUI* älHCf 
tiiQ'{)cdc pcrcoiffc AouKkIi. 
itd^ -Hute äilteiki vMc 
Hbelft ikidUe googtkpbl0o. SuIMk«i 
DMvitAte et iMO^ifiti nkd wi|^inBi^| 
8i 'Deut notis ^iftm toticg ItiiAan 
concenent cdCNf^ cppioiioicv^ w 

*' '*udl tcrtlo loob fioUf diboridiMttr 
ffiDciii uiii rci n oneiKci cf i 
hmnitdånit genuy 'tttciMtiiii 
fcÉ'Hnt et tb ooDviciM MiMteluMr 

AdKH pOUlQtO) tUD InipNffif i ^^AUH 

* Uter Bbftw kMiiw eraoti <|itf iMraVM-4Mil 
guinraMini oavAcumi^ aMqiis obho cnonnk 

Rcrbeiot, dt I ll UllU ft fl é B'««lBltotf "OpUt^ <1W 41 

toiiö poteft) - ctd hae IkcMd diYM cdmI 
funt ^)* Cöngeffit Uluc eruditlfiimus ifte Fnu 
Infigrdum quorumoue cåfuum et of>tinuMnun 
runi^ ex praeftanmiiinis fcripcoribw fitftigic 
^uam ipfis eorum verbis j^pponit Doleoc 
quod res geflas non ordine femporum perferi 
Ht, fed difcerpferie cohaerentes, ut vix poflhi 
döiitintmta hiflöriae orientalis notitui compa 
Quod ipfe fibi pa(Bm contradicat, id condoa 
dtffn viro praedarq. Ex aliis aitque afib mk 
ituAoribut, et^öbrutus rerUm multltiiAne i 
pCMetat omnia fimul animo habere praefen^ i 

pM 

^ Rice locubrttfo Reiskiana ifiejin tUmt Iner in Kl 
tbcca pubiica Gudphprbytan«. ii» 

*^ Nimium tamcn laudis Reiskivm crib«erc biblioili 
Herbdotianac» obfcrvac iM^fins im R^fac eco P, 



Sn^énf -éi f$tut ArMiii^ 



tff 




un IdbL Pofltem hunc libmm dupto fa-- 

ex apparitu meo. Et fåne quid 

tonpom a me fit hac in re ^cfpeélant 

tt fa dxebuDt % (Scripferam haec menfe 

A-1747.) 

^tapov iDVAiDUs »oeoaxus^ Anglus, virPocokf. 
tt de Audiis Arabicis optime meritus, 
^HeAdoto Äiabice dodior} quamvis Per^ 

ficae 

LttOtOMAaOS D^ffaaBlLOT» regis GtllkM 

JaopKi li&guanim omnttiium atqué PrefelTor 

'^ 1^^ fiv^ Syriacae in univerfinte Uttcrarum Pari« 

§■1 MHvt morte C-t^p5) impcditufi colleéUoneni 

ftii iilteim MC abélvcrcf aec in lucem pubiica^i 

CfHiit; neqne ab editortf anonymo» qui hoc be« 

n|i|ilti ?iri nai^oriae debiuiTe videtur» extremt 

i4v >ddilt* Prodiit verp opusi hodie iniigniter 

'1 kc ticulo : tihikibéfiii mntdt » fn DiéHowUrt unt* 

t^VMM imt ti i§ti npmU U cmrniJIphUi det Pn^es ii 

*" ff*»* Är/K d'Herbelob i Päh/ i<Jp7. £oU Alu 

lioacm parte» Tråiiäi-iU åifpm \yf6 in foUo^ 

Laff "^IK cft iiepccicao nitidt editionis priorii. Quac 

*0* liy« CMv4Ht t« v 777 f4<t* typis excufai fupple* 

'"'^ infifnibat fplender» voiuminaque quatuor iå 

CMiplet» quomm quidcm tria priora Herbeloti 

Ipiaint otdinc casnen aiphabetico malc 

I» contin^Cf quartuqi autem paginia 6%o td» 

cpifeopi ClaodiopoUtani C. VISDKLO.Q 

, Ma* CrAXiXtAVOi* Acceflerunt a. 1783 additionéiri 

^h ^8^ vojkmiinia quarri nsque ad p« 7^4f e fchedit 

tixsaxr noftrif quamm hoc ipfo loco meminiti ec 

aiasxcx albbktx scrultevsii^ Pro£i 

R 4b|f. oAttHL Z«cidcnfii« Infimc non folum feftionet 

{ iM^gitt fihot iu>viei fed edam (upplementa nuiLtarunif 

. afcHerbdoco ebbontarum. Nec defunt emendationef 

fifonMBt circå annomm computationeii hominumqnc 

aoouna cofnmiflbrain« Editio aptior PariHis » quantum 

fämm$ ptracnr» Halaeque Magdeburglcae veriio Ttyco* 

ik/^% ctttograplio forte pracftantior. 

tL X. D. MjcvAjKt.Z0 fnäniM- 9M!i' P« XIX«> At ^94' 

47 fqq- P- XWf p# I *i^» — *f 




fieaeer Turdoåe finguaram periliiiidl%«iiivi| 
léndum in hoc vir», ^quod opulent» ^^^^^^j 
fijpdkAUe ooAcum mtmifcrifMufiiiii)* et pNi 
bättut magnio digaititft €C aBipttflbnvnini fM 
qui.fumtijs imprimendis liluit Aii(bloto'jlAi| 
pruAidiat, d viiA^gsvffiis. longi vqnaqo ^ 
Hbrot tiiiieii, quot cderec, fdjgeoiT 
liibaedt ludidLc Nani) fraderohiti 
fim-An^miy Hbellum aureum ^, [ 
rtre caeteris, Porta Mofis, Euiyduo ^y ållå 
irattBa Honun loco ddbuerarÄbulfetfÉ^^ftiM 




Ö^ fiias impjeodifle, aut ikltoii 'ri lifapH 
Koalamen ufu fuo carait iftl dui eili j^j 
hMr pndbt Abulfrng^ *^ 







AtaiUiiiu ' BLMACtNI HMtorfa, Öl 

noetiicft bom» eftjfl>er, quayn 
lk> debemus» DoMum quod 
ligtna^ neqM lndoäiii|-et Inttf primotf Aail 
ftatores carte maximus, in coAcem indderit m 
pravum, ut faepe et perfaepe pfavis ex Ax» 
multo pelora Latina> ridiculosque et abfurdos 
fus extuderir. Sed excufandus eft \it bonua.., , 
fömebatur iUo tempore fubfidiis^ quae noftro/) 
fidemus. Semitas caicabat invias et inaccefläi;^ 
prodieiit aliquando Abulfeda aut Ibn Sk^elni 
potcrit Elmadnus pleriaque in locis feiaud diflSn 

I 

^) De qtiö egtihtls In huitis fiibltoehectie Vol. t. R tf.| 
Rdikiui inox paollo piuta de eodtm tnoncbit^ M 

^ Bntyehii) patriarchae Aletandrini» Annaittf Anh 
ccLarine. Oxtn. 1^56* 4- ^ 

^^ (hilof hifbriam töbipeDdiofafh dyttåfttamm» t m) 
fdun fpecimcti itiodo nnrmoi-ahim exclcirprttttt Ui 
itfdji C^ fiibL noftr* bå£U L t^ 



StriptåNf åk rams JrMth: 1 f 9 

É'eon1g). Meretur interim I^ Mihi certe haud 

IJHj neqtie parum profiiit *)• 

)sy\ GoHui 

»;9]bAlCHSAD8CHSl(£ dKOROIUS) rBN A1.AMIO 
w £ ALKAXHiii» vu^go SLMACIMUS9 orm Ae- 
.) ITpönf» homo Chriftiaaus , non puri/fimtf ttmca d<H 
'. Annie 1 Chaliphae Acgypcio ab epiftoiis» nacus ä. Chr* 
''-'iHjv denanu DanMici 1275» fcripHt Arabice hiAoriam 
'• ttivcrftlcm ab initio telluria usque ad finem paane fäe* 
». ,adi fcA, Cbr. nat. XIII. Prima para» qua hiftoria fiarra« 
ffl ■»;mr luqnc ad fiigam Muhammedis 9 nondum typig ex« 
. pndk: alcera vero» quam laudar ReisJcius» hoctitulo: Hi- 
Sanemicat qua res geftac Muslimorttnit indc a Mu* 
iiaquc ad inicium imperii Atabacaei^ per 
Inperatoruin fucceflionem Ädcliffime expiicanturf 
infcitifl edam paflim Chriftianorum rebus in Oriends 
farifini"* ecclciiis eodem tempore geftis« Arabice 
cxaraca a qeorgio klmaciho, £L AiUjåfiH 
ccc. et Latine reddica» ec cum archecypo Ara* 
ttcD edica opera ac ftudio Tb§ma% Erptmu Acccdic et 
no XiMCiMK, Archiepifcopi Toletani» Hiftoria Ara« 
1 9 leDge accuradus quam ante e MSco Codice ex- 
pdb- Laga. Batån» 162$. fol. (Ximenis hifloria reperi* 
tv etiam in SCHOTTI colle^Uoue fcripcor. rer, Hifp* 
T. II- p« i^alTqq. fed mendofe.) Latina Maciai veriio 
fenfiua edam cdita LKgd, Bor. i^4p. 4. Archetypi etiam 
«dido eftonjf plaguiist nefcio quo anno» typis cxcu£u 
cdidonis Lugdunenfis 1^25 poftremas poft mor* 
Erpenii ex eiusdem tefhmento fufcepit lankur G** 
Pars ifla chronici typis imprefla deflnec morce Cbi* 
Ephac Almoftadher anuo Hegirae 512 f. a. Chn iii8« 
Mgunéttnr ia hiftoria Patriarcharum Alexjuidrinorum va^ 
ria cum contextus editi tum verfionis Erpenianae loca 
emcndaTit. Idem ante eum iam egerat H/ntinitfus in 
litftoria orientali ccdenaflica et in Bibliotheca orientali* 
Idcoi varia nötayit ia margine exempli huius operis» 
qiiod pofledit» hodie autem afTcrvatur in bibliothec» 
dedorali Månhciiiie&fi. Quirum annotadönum tepiam 
lecit plttresque fuSs do^iflimas immiicuic Uh. Birnårdut 
MmUir^ easdemque edidit hoc titulo. Oblcrvaddxles ad 
Elmacini hlftoriam Saracenicam, quibus pardm iocia 
aundoiis e Godjct Halébeofi Qpo^fitrm^G^im^iXiv» erata 

et 



1 6^ Striplores de rf^i>>ri»,»^ 

OotiuS quod AL FAfiCANENSF.M «! 

nefcio an muitum eo laudis merucrit, verui 
ditus eius coiTitneniarius, utltiam integer, 
dlgnus eli Geographiae oricntalis itudiofi 



et t cirius fritre lectit ootaH »ccepcfK 
Cotiicftun Bique colUtione aliorum fctiptoiom | 
tiKin tefiituert conamr. panim m!&ut t«är «l 
niti hiininic donif» fub examen vocit * ~" 
fltfrrttna får Ml. Mni mfieitliind. Liatraur P. VIL p. 
ifi4. P. XIV. p. 15— iJ?. Arne itm iitn i 
rmciidiiiiiiici qutidam in hifloriam ChaJiphtN 
mini et Alamumi, a Micino p. 1:4 — i+a ni 
nrDporiicnt in Spcciniine emendationum in Gb 
Arabicos. adncfo fiiU Ptncndaiionibu! in Tli« 
(tjitteiit 17S7. S-)i <]uibm icccITerc nonnuUir ■ 
tionct iteitl^iinae. 

Eidem Macitii hllloria PnncngalJicc redd'>n V 
bic infcripcione: HiJItirt M«htmiU»i, m U, XUXA 
åt Madn«, Jiri/If tv ttrii livrét par Atr. P. Vtttitrt J 
hr n JUidiein dt Mtnf. k D*t iTOtlcmi (n Ptof^ 
gius linguae Arabkae Pirilienlis -f 1661) i Parit ti 
Addifut cft; Stmmairt Jt I' Uftvr» dt Uifidmam mt 
en Efpngnc, iitrait åt RoJrie Ximenei, ** vtrijU Jilf. 
cicie, ^ir M. Vinier. RmuiMii in libto inodo liui 
de hac »erfione iudirat: Nec felicim ErpenJo 
Biim interpretatus eft noftn litigua vir cMenxi 
bice doftitfimux , <]ui Lattnam potiua verfiuncin 
Vldeturi qaam Arabtci lutorii verbif cnm pnv 
mini proprit litigulati et qu> netno mliui hra 
fttitt in qna Anbibui ipRs fuerit divinindu 
(fem generii e& Anclicexa verfiot quae Litii» 
léqaitur. — Nuljibi amptius quid^oun d* ii 
Anolicani indtgare iiobia licuic. 

Cf. lOM. HEKR. HOTTINffltRI Pr«I 

bibi- orieniiliB p. 7; tqq. 
OER. lOH. LETTE NotiTii aufivnim V 

Obfeivati, in licr. cod. v. Ebit^rau, 
XOV- BKRIf. KOKHLEBS UteMtbttm pl 

kiftbn Ctfii-icbt/tbriitimi in Rt/Jrt.^Htl 



Serift^tis di rebur Arahicu. |6x 

nequit) praefertim guum Abulfeda geogra- 
b» nooauin (u-oftet *). 

Uem Golius hiftoriam quoque Timuri, floridoibn Arib* 
tfublimi fly lo fcriptam ab ibn arabschah/<c^^ 
ddk *^, librum vbc uni atque alteri utilem. 
bm diffidlis atque obfcurus quum per fe fit, au- 

ftoris- , 

J) VUKAMMStlKS ALFSAdANUS f. ALPHKR- 

0Alf us^ h. e. Fergancnfif Arabs* AArologus« vulgo 
livfmmi^ nuncupacufi florens circa annum poft Chr. 
lac afio» IcrJpdc EiementM ebnnoi^ica et aftrmåmieä ^ qua* 
tom Lacina ver(iO| a lohannc Hifpalenfi» ut crediruri 
tbborata» primum prodilc Ptrrariat 14;; 3. 4, (Cf. Gocnit 
åiartamrd. der Drttdn, RikL T. II. p. 307.) Eadcm veriio 
jtnn praefacione Pkil. åitlanci^hånif typis repet i ta Sorimh 
t $37* 4, atque Parifi is^6, g, lacoh Cbriftmamuu Latine 
icddidir libri verlionem Hebraicam liicofa', Antoli filii, t 
Vccuiliorc Latina, cortiparata tamcn cum archetypo» 
lonfeda. Addtdit Comtnentarium , qui rationcm Ca- 
kndirii Romanit Aegypriacii Arabicl» Perficlf Syiiaci 
ac Hcbraei explicati et intenralla praccipuarum aeraruni 
ia dedarat» ut ab Olympiadibus er Urbc condita usque 
ad noftram memoriam» per annos Nabonafari» lulii 
Cacfaria et Chrifli» ccrta temporum icries condare 
poffic Frmtff. 1590. 8- Optimam Vcro edirionem cu- 
lavic iåcUmt Goliäi Amflclod. 16(^9. 4. -• Exccrpta ex 
Aipliergani Afh-ouomicis exAant in libro, qui infcribH 
tnr: Arabia £ Arabum vicinarumque gentium orien^a- 
liimi leges» ÅmfitM, 1535. 12. 

CF. G. I. vossius de artium et fcient. natura 

p. 120. 

00 Lin 8 in Praef. ad Alpherg. aftronom. 
RKRBKLOT in Bibi. orient. v. Fargani, 
I. P. WEIDLERI hift. aflronom. p. 207. 
KAMBERGERS Zuverlaffl Näcbr, etc. T. Ilt. p. ^4t 
fq. — M. 

**) Hoc quidem tirulo: ahmedis arabsi^dae 
• vitae et rerum geflarum Timuri» qui vulgo Tameria- 
ftcf dicitur* hiiloria. Ltt^, Bot. ex typographia Elzevi" 
riana 16^6. 4. M, 

Bibi fttftor. Vol. IL RL L 



i6s Scrtpions de nbm Arabint'. 

Aorisque fui ex deflinatione, multo eMm fadt 

ficiliorem focda vitiis fcribarum et typorum 

Leidenfis editio, qua Golius (fi verum volu 

audire) Arabicae linguae fe monflravlt admo 

imperitum. Neque exputo, quomodo idem 

tantam potuerit in hoc prodere ignbrantiam, en 

tam contra prodidit peritiam Arabiiimi fuo in u 

. hario, quam ego certe ftupui tum, quum part 

lam illius Arabici lexici, auod Golius ladne 

fuo Lexico exhibuit, Leidae mihi exfcriboi 

Ufu deprehcndi , quam difficilis fuerit ide bt 

quam capitale opus perfecerit Golius, guI< 

a!iud abiblvere hodie pofTe credo neminem. ! 

ad hiiloriam Timuri redeo. Illa non renmi 

narrationum^ fed verborum et flyli gråtit Iq^i 

retur. Sunt mihi ex codicibus Parifinis tk 

aliis fublidia, quibus hunc auAorem enni 

poflem et in tegrare. Praeterea ex ingenio \ 

pauca reftitui. Et fieri poflet^ ut haec allqui 

volcntc Deo proferrcm. 

Abulfcda. ABULFtDAE hiAoricl particulas duas in lu 

edidcrunt praeclari viri, Gagnier et SchulUns. 

Oxonii viram Muharnniedis, ab illo Principe I 

bita Hamateno traditam, cdiflit, cum commc 

rio, qui ipfa eius verfionc melior eft *). ] 



•) lOANNES GAGXIEKUS, nationc Francogallu 
qui apuJ Andlös floruic et accarcm excgit» excc 
ex Arahico Abultcdac opcrc, quo hiiloriim gcneri 
mani iiniverfani narryvir, i!Jam partum, quac rc$ . 
hainmcde jjdtas cxic(]uirur, prlmjgenio fcrmoiu 
Latina iurtrpreracionc iua et doftiilimis cnmmci 
hac cpigLjphc in Juccm eJidit: ISMAEL Al 
FKDA de vira et rcbu:; gcliis Mohainmedis, Mo: 
cac rcligionis aucroris et iiiipcrii Saraccnici iuiid^^ 
ex coduc Miro Pocolviano bibJiothccac Hodki-nai 
tum Arabicum primus tdidir, Latine vcrtit, pracis 




Suripiåtis di tebus Aråbitit. ifij 

n ier^ ihagnam fila fua Abilfedae interpreta» 
hme meritus non efl. Saepe fic vertit, ut in^ 
\Kgm pagkiae nequeant nili una liciira corrigi^ 
' L a Arabice 

■ 

et aotif illunrtvjt I^amns G^gwtu A. M. OxviiMr, t rhea« 
tro Shieldoniano 1723. tbi. mai. — Vcrfiunein Ga^ 
l&icn Lacinam criam inculpac Knhltmt^ qui varias ciuf^ 
dem corrcftiones Specimini fuo in kriptorcs Arabicoii 
paallo ance laudato» infcruir. Gagnicrlis Abiifedje nar- 
ndoncni de Muhammetic in LXXV capita difpcfcuir» 
pracmiitt commcntarioncm doétiffimam de Abul« 
fans fcriprisque. Coplofae cc ucilifTimie annota* 
adicAae funt. Idem Gagnierus Muhammedis vi^ 
I» lion folum Abaltedavy fed eciam aliorum lieripto^ 
Arabitorum opc» Francogallice compofuit, hac in- 
ftriprione: La vit ät Mubvmtk^, tnubtitt et etmpHée åc r Al"- Cdgiiicfi 
åts traditimu autktwtiqutr de Im 5raiM, tt des mtilknrs 
Anéer. Pmr Mr. JEAN GAGNIBR. å A mil er- 
17)2. II Tomi in 8* Traébcioni ipH praemiccirur 
iairoduföo fåne udiis» caque in partes duas dividitur» 
qwrani ida de origine Arabum^ hacc de geiicalogia Mu- 
Aaamcdis agit. Operis ipfius romi duo feptem com« 
ykAnnrur libroSi quibus ordinc chronologico Miiham- 
aacdis fata resque gef>ae narran tur. Liber 1 a n a tiv i- 
Muhammedis incipit, eiusque infantiam et iuven- 
t itinera, matrimonium primum, mijnoncm» per« 
Iccucionefi ftigam priorem» apparitioncs angcli Gabriel 
lif, iliaque miracula et prodigia» quac ipH contigifTe 
fercdttntur» usque ad converdonem Ca^regjltarum ad re- 
ligionem Muhammcdauam » capitibus XXM dcfcrlbir. 
Liber II» comprehendcns capita XVII, narratione itine^ 
tis noftumii quod Muhammedes Mccca Hieroiolymas 
et inde luque ad feptimum coelum fccilFc fcrtur» paene 
abfuivitur» nifl quod de ultcriore pr^greflu cultui Mu- 
liammedici et de fuga altera Pieudopropherae quacdant 
fobneftuntur. Liber III introitum Muhammedis in ur-^ 
barn Medinam ec Inftitutioncm cultus atque cacrimo^ 
aianim uovae eius religionis, tum varia bella» cuntrA 
Goraifchicas 9 ludaeos, Aiadltas» Arabesque, ab co 
gtfta, capitibus XII enarrat. Liber IV, qui ulcimus e(t 
toaai prioris, VIII capita exhibet, in quibus biAoriå 
IKinuidain expcdiCioniun miiitariumf ncc aon uxoruni 

aliquuri 



Anfaice fXm fstis callebat, et caretrat i 
Iko, iquod ntionem monitiai, male abEi 
mimw emcDdaiidi, et ex iis, quae bonum ^ 



■IKfOBti mat ilaxic MuhammeiJcs , perccorcn;! 
hro V {MT XII capiM agirur it ftnnniis, vjiloi 
iatagiuMwnc voluD'^ri> M. ■ de pace ■ c|iMin cum| 
fiJiirw iaiiti de vilitaiio4iibui locorum bnfbrt 
Ipfii. ipftitUBi. de lilViiiu ci vcncfitiit, quibut 
ÄiiCi de kgarii, ab co ad princip» certantai 
ds.cnaiac foniit-iitiiiiiii ab eodem cnitimina, dt 
dtBBMi tpod Mmm cD'itra Cl<tillianu« CnccM. 
ntodl, Hftarlii luliditns. Libro VI in 
- jlunnif qiloinodti Muh , Mecca recupcr*Ui !Ml 
^nUMti Umpla cvruui cvcrtarir. bclla gcITciil e 
JB&itlÉfc tttdoquc cDium oj)f)uga«vcric; qxJbui ^ 
nr fingolaria quacd^im de caciimonii» riribuiqun 
mUn» Ä to uiAiittiii, ncc non åt rcbut friif 
Iquop* weatios et Rmicut ipliua, caudeai de B 
aoT4A«Wi 0liicu et fcpuliiirt M. Librn dcn^ut.f 
■IripoXXl cipifibui nO{«bili« eduI» relcfua£ibJ| 
flanm ef iiorma coipom, ingcnio et inotibui.fl 
unieiti mlaifltis d^inenicit, fcrvJ!, libcrtil , pn3 
ptovinciaruni , gladiis, arcubui, sliiigue arm!ii« 
prMrogattvi* , cuni peifunae, tum f*mil>4e ipCuiij 
dem etiun de modo invilcndi fcpulctum pltwtf 
phctac, de nnbiliratc ec iictllcutia uibii Mdj 
^uam htbitivit, ncc nnn de flogiiliii cognit)9«|j 
medendi, i]ua poUuilTG dicitur. Scriptio tuÖnq 
ftitidi ec «lcgjni, ipja euam Darratinnuni lioip^ 
ad morcm OriciiKlium acfommudaia, placcr. n 
Bihil eddidir Ca^icrut, led ömma iplit i_oraa%j 
fUSf five traJicionia auchcn[ic»u. «r auflorum Ait| 
ram vctbii ici;ciil«ti undc vcmrjbilis ^fitli Oa 
lai( xfio Muhammcdea ubivit idlignicur, augna et 
dmaa eiui encomja, upa cum lena dclcriptioac i 
coloniin « prodjgiorum , <)uac parpemS* faU» f 
benift primo inruitu, Jcäuiein taliuin laiuennB '■ 
dere p^Te videntuf. 

Cf. (bauhuahtkns) ththiiAtn mm tbmHé 

•Ä«. T.I. p. ,1-,,. 
Ifwt AA» firud. a. i^ij. f. i* f^q. r; «&, 



URranim aliequi non potnillc:) iiiu lanae 
[»dum dixeram rationis. (Xemfliii veneror.) 
aiim abfurda fapietiti viro, Abilfcdae tribuit, 
va aifi a fatuo exfpeiflies. Atqul ufu ]in- 
Bodcarent et ufu codicum, et bono, quem 
I Kolii . communi , fcriptoribug edendis cu- 
ipe geaeris illi apti non funf. 
iBva AsiLFEDAB particuUm celeberri- 
att AIbtrtui Schultens in iuo Sjmtagmate 
iSddkil *), ex eodem illo codice Leidenfe, 
loaim codicem anno 1745 induitu magni 
lU, praeceptoris et patroni mei, eius in ae- 
ftcL Sed vidi eum praeteriifTe paHim ali- 
eoeflfaria ; inteUe(fhj quaedam dUBciliora 
ij mutafie non monito leAore bonas ledtio- 
Mer rem, et finiRre quaedam acceptiTe. 
ehIh vilde mirum accidit. Unde intellexlj 
idifliäle efTe, hiftoricum fcriptorem bene 
[ari; et multo maius id opus efTe, quam 
uriilimos pottas. De iplb Abilfedae opere 
loftdicam**). 

L 3 CEO- 



)6$ ^triptorit 4i ftb^i, Araiatb^ 

Ceogn- GBOÖBAPHUS fic dwftuS NUBIEKSIS, Ro«Z>^_^ 

phus Nit mae editus e typographla Medicea, eft rarus ''^"■m — >i_ 
^ienO». et bonae notae. Multo plura locorufn »ominafT^g-^ 
exhibeti quam Abulfeda. Sed ordinem fcquitOLi^^ 
dcteriorem, Obfcurior eft^ quam ille, et laca 
fere dat et hiulca omnia, maioreque cum ciir 
quam Abulfeda, legi mcretur. Satis emendafi^»^^ 
pro Ubro certe Arabico typis edito, proiUt; • 
immeiito qucruntur yiri doéli de vitiis impreflW S-^ ., 
nis. Quid fentiendum fit de Gabrulit Sionitae t 

\0r. Ecckellenjf *). interpretationc huius libri I^Mi^ 
1103, dicere non habeo, ut qui noo infpexerim * '^^J^ 

DiMit Cftrrmt, Me Ante 1640, Rcpcua in L B. 1 1 1 ,■!■ »"^ 
Bjbliotheci hiflor. tegni Sidliic T. I. p, i^ fqq. et Li»-— "" 
tine folum in I. A. MhtshtU Ret. luL Scirptc. T. t— ' "■* 
P. II. p. 149 fijq. Af. 

*) Lapfui memoriae ctTe videcut, Jocoqse iUr. EuhtUnti 
ponendum Uipaiti H^mäu. M. 

^) Licee in hoc opcre Gugia^i fic difli Nbti^Vb 01 
pacnc Allac ■ Afticae et Europae paitium geogn] 
comineatur : tamcn Onenmi ;t jn fpec!e Arabi 
graphia c>iratiut et copiofius caetcrii pertraOatu 
quc hoc loco notitiam qualcmcunquc huius llbii !■' 
leramiii. ^ 

Anitot ib Abutfcd* appelhtur 8CHA.rii^ 04'^' 
¥»R1SI r. ADRISI, i. c. Nluriril Adrifidei. ^rfal^ 
f. Stbtrifi autcm ritulu ii praecipuc glntitintur, qui a Mq 
fiammcdc g;t:nus ducui^ti vd ci alHnitate coniuii^t fuAI 
NoDien véro ipli cuoi agnominibui eft : abu ab 

POLLAH MUHAMMED EBN MUHAMMEI 
XBN ABDOLLAHi KBN ADRlS IMI-KRA TO 

Kis FiDsLiuM. Oriundus crgo, aJtUt PoLo.kjui 
fuiui vcrbis utimur (>ii ^hiint Uft., Ärat. p. J7j-: iliu 
Itti Eiril^ifiiruin familifi qui olim in aliquibui Af^ki' 
partibus rei^nnruiit. Chalipluciim in Africa cunluii te 
ntiiffi: drtunt, iudeqiic ftudivilTe Emh til Mimtnin- pnl 
fiim autcm e fcgno ad Rogcritm II, rcpcm Siciliie, cod 
tii£infci ciust^uc in ufum, ad globuu nnelb 



/^N 




Sariptorei d$ nhus Arcäncif: \^f 

Qnid de Beniamin Tudelenfe? De Chronico 
Ecchdlenfis or? De Bradutti? de Maillec et 
liafcrier. de Teixeira. (Olim cum haec commen- 
faBffv iibri hi in poreltate mea non erant, cum 
Otiuin eflet eos examinandk Nunc funt, fed deell 
ctium, dedl voluntas cxpendendi, aiiis ita diArido, 
ot haud fciam, fimne unquam ad has priAinas iu« 

IT ^veDCu^» meae delicias rcverfurus,) 

:- Fertinet huc fupra iam laudatus pocokii Pocokt. 

Nflxr, /pecimen hifloriae Arabum. Eli libellus 

-' kflopiparabilis. Hiiloriam Arabum Paganorum 

L 4 exponic 

iijfciito puro conflanim, explicandunif gcographiam 

fivia compofuifTc 9 anne quidem Hcgirac ^489 anno au» 

RB poft Chr. nar. 1153. Quaproptcr libcr i(le etiam 

Toatur K»ah Raiiar i. e. Itc^i /i^;r. Au£lor vero ipfe 

ccndem nuncupac Nothat al Mofibtaåk phi echterak al npbak 

(Deiklae peregrlnatoris » novarum rcrum avidi). Aliit 

hwc omnia de epitomatorc operis maioris, non ampiius 

fiiperftiris » diccnda cfTc contendunr. H^cc epitome 

Arabicc prodit hac epigraphe: Dt gtographia tmivtrfalii 

åmtMlmt eukiJpHutSf mire orkit regiojiesf pminciart infular ^ ur* 

ler, cvmin^ dimenfianer tt mzmtta deferihenr. RomaCi in 

cypographia Medlcea 1592. 32^ pagg. in 4mai. Rariili* 

mis acccnfetur librls. Rara criam ell vcrfio eius Latina» 

Thuani confilio claborara arque hoc ritulo infignitai 

Omgraplna fMienfitt id cfl» accuratiilima tocius orbis in 

iéptcm Ciimata divlfi defcriptio» cuntinens praefcrtim 

cn&m univcrfac ACiic er Africae, rerumque in ils 

liaAenus incognicarum explicarionem. Rcccns ex Ara« 

bico Jn Lacinum ver fa, a Gabrulc Sionita, Syriacarum er 

Arabicåium lirrA-arum Profcfluret arque intciprerc vegio, 

et låOHiie Hefiwita^ earundcm rcgio i 11 torp re rc» Maroniris» 

Fari/iit, ex rypographia Hieronymi fiiagcirc 161^, 1 Alph. 

)i plagg, in 4. Adic^lus cic incerprcruin idorum Tra^ 

Sitjj hrc-jis de vomnilir OrUntalium ml: a a* et ir.disenartott re-* 

Hjimt ac Mtfti^Hr. Exccrpra c^ gcographia Nubienfi dedic 

Sot:. pHTchéi in Pilj^rii':c^ etc. T. II. n. 12. 

Epitomarorem non M ihamed.in'jni fuifTc (ur If. Cefiw 
htus in noris ad epiflohm Cregorii Xyflcni ad Eufta* 

chiaa; 



ÉtfMShit éf Abilfeda. Sed in et re iMlMj 
' fedtiit it efty .ut ODifiet And)idicrip0onÉ^'lf 
In theologii Muhtmmpdtitt tnédob 

genut tit litertturte AnMbMj liiintc«ié| 
X Uoc libro ,SbAv coadimtvlr iib d^^ 

. ProlqpoBient td 4 GoÉliid fiitoiJU^H^^ 
Hem. ■..,,.■ :• -,<! 

^^^^ t A ctföts ^pt^giuni -é6k mxrd|A *lk 

tum, didbui kd coiidnfitfiduin fuum 
Knxröt ufiis fiiit Httt^fhir-ftt rwiHhnirf m* 

1 



\kj|c|io^ • variit lib^ .lock 4ppmt MM» fä 
fpic) fna^iohrcm Mtomicae UU tpltDaif^ » irs< 
ftifltk iVpdbriiBt QifiifiWni )4Wni||h|^, Ok«>*i|l 

IMillii MIkibidu.codudlnif mtm fibipdit • fiAfjl 
|iie.. fuppleri vidaquf cmcndnri pondireat* Éi 
Jjfiib^ ohfenratt. crit. nov. T. IL p. i«5-i»»ii< 
Itolai StwutUs BBchmtit m qua nonnuilt huitts geo 
f cccat^ corriguncur. — Bficbt Cafin in Bibliodicc 
tico*Hifpana Efcurialcnfis (Matriti 1770, foL) f.II 
povam Ceographi Nubicnfis editioncoif eaouiiw 
cmendatiorcm et pcrfe()iorcin r^liquir poUictn 
adhuc vero promKIls non (tetit. 

Cf. Hmkwfpfibe Bikl. hift. Cent. T. p. aod fqq, 
(aOETZIl) MtrkvOirMifiaum dir Hhk ss ZhvJai 

p. 224. 
BAUMaARTSNii Praef. åd'^eiMffif Wk 

T. III. p. II. 
Eiusd. Htchricbtem v$n thm HaB. BiU. T. IV. p. j8 
Efusd* Såcbrichttn «oji NierAwiriiixeif BAdkm T. VL 
irtETTAGii Analeé^a litccr. p. ^79 fq. 
lOH. GSORQ HAGKHS gt^grafhifchtr éiebirfati 

t^ ^01 de ilio agemus in capice de fcriptoribus 
T«wicanun c( MungaUanm^ 



»m regnl Ottomanici fcripfit d c m e- Cjr.temiV, 
3»^TEMiR, Priiiceps MoId:uiac, libro 
e-llLondini liiigua Anglicaiia, ram nia- 
fplendide, quain non meretur *). Efl 
■^ralde mcdiocris, Videtur ex Leuncla- 
sdiitti interpretatione Italica Sadcddini et 
93m librum compilaffe. Ritus Muham- 
i et ilatum Turcicum et Graecum hodier- 
^^e tradit. Sed hiftoriam praefertim 
et Perficam, et qljae eo pertinent, geo- 
10, et genealogias omnino ignoravit. Forte 
fucos Inter fuos et RulTos erudttus \nr, et 
Ifinnis etiam, fi velis, absque controvenia. 
Doftratibus erit ad deos minorum gentium 
idui, 

]|graphoi et idneratores noAros non legi. 
{^Mappai f. tabulas gtographicas) infpexi 
im, neque malas deprchcndi. 
c ad libros manufcfiptos nondum editos Libii ma* 
fcro, quibus utor et ufiis ful in difcenda nufcnpci. 
orientali. Hi praecipue funt abulfeda 
liftoricus, quam a. Geographus. $. ibh , 

åH A U*U7»H TCPAHANff M«I«. C. TUM 



AbuKca». Ec primo quidem bcp nominandw 

f BDA hiAoiicus, iive. Äi^ ot Tåick UJi 
Jlétmät^ hUloria univer&lis piiiuäpit HboMI 
infcribitur a libnrite, iiye ut tofe wdor tp|i|| 
o/ JUochtaJero fi JkffaH HBM^m^ oonVWI 
rerum ab humano genere gwvum. De vi^ 
(bis huius vvi ilibl ågiin. Commode poic 
iiber in partes duas, fed mole perguåm Id) 
dividi; nam' pMma pari in codioe I^ädenfe p 
Un qiihiquagjbta, fecunda veip^ ngioas m% 
gentas quinotu^^nta impkt; lUa piior ^i 
piieter pnentionem diftribiica eflr tev^MM^ 
[dta, et ccm^eéhtur r^ anto Muhammeda 
tum gdlas. Adeoque pdluiit non male pn 
mena dici. In praefatiooe rsconfet auiorcsi 
buf coinpendfcim (mun compilavit luva 
eius verba huc apponere: uén^ mUdy i 
hme codUim mrfim quaidam renm cum m 
rum tam JJlamiauitm^ memorioi caufa^ quo m 
berem op%s Ubrof löngiare jUo hae de re dt 
itemdidem infpicere et relegere. Excerpji itm 
redegi adfuccinäam breuitatem memorabilia ex i 
mely libro V Schaichi Azzedin Ali^ qui uulgi 
ol Atfchir ol Gjazarenfis (five ex Gjazirat 
Omari oriundiis) audit. In eo libro perjequitu 
8or res ab orbii initio gefias usque ad annum 
fugam propheticam Ö2g, viginti tribus fen vi 
ntbus. Porro ex Tagjarib cl Omami CJeu ft 
tt experimentis gentiumjj libro Abi AU Ahmad 
JUaskujeh. Item ex Tarich (fm hijloria unive 

' Abi Ija Akviadyfilii Aliy iMonagjg jemi^ feu 

nomij qui Iiber infcribitur Kitab ol Bajjani i 

ficH fani ^mani V Alami etc, Iiber declaration 

rae annorum temporis mundi ^ modo demonfis 

io perfequitur aeras veteres. Libellus ejl tm 

Item if: ot Tarich of Mothafferico auffort V 



% 



T£al Biynr-o mjaiyfa (Jiu ci)!Il(^:io et de- 
i^^are 's ii:;j/..\^'/(j.yt'. litiii ix lir.icho \i 
^ionkathaati Qt.i hijloria dynaäiarum 
(ra), (vel etiam, dtfitarum, fl quis putec 
xérti, eft enim ad verbum ahfdjarum. 
yttfi absque libri infpeiftione iudicarl 
tSi») aiiSarit Abi ^anfur^ ftre quatuor 
■r s nte non tx Taricho AU filii Mufa^Jilii 
rfi, filii Abd ti MaUki^ fUi Saidi (vulgo 
tur Ibn Said) occidttitalis j^ndaltifeni, qui 
Of t hijoria^ infmbitw KHabo Luddzati 't 
'■ Titrichi Omami 'I Agjami, feu liber recrta^ 
t^StSuum in hijioria gentium barbararum, 
^ voluminibui. Ex tmdtm Ibn Saidi libra 
'i>^ vhhari aiit il Jllagrabij feu mirabiUum 
mm narratore de rebui occidentaliuiii^ quin- 
rt vokminibuj. Deiiicepi tx JtlofarregJQ 
'fi achbari Bani Ejubi, feu difiujjore eura- 
luftmmtj iT ejprit) per T(S gefias Ejjubida- 
åore 'I Kadhi Gjamnloddino , filio tfafeliy 
■e votuttänibuj , ex Tarich Hamzah V fffom 
jttoquiy modico libeäo^ tx hijioria Challatae, 



jé;' jfMfätiimé ad j 

jåA^aUe ci^a; Istäinicäs autem ftcmfii 
JiHm MÉoirum. Präifath perthiSat irlp 
0äBtumJ pHéinn Jeht Mel (Wf^åiH Haru 
åmd magnäjit Sntér chrotu^ogt^ A rebm 
Wcrepantia. -^ '^uundo fiiemUm qmd i 
' Toroij aut PHittiaéiihi) iria Jmt exmpk 
mmtammn^ Hi6raéum it Grätatm. — 
iabuUs éRumhm^ quas canfinximui^ H qu 
€mfpeSi$ éaehibtmus SffermHas atrarum 
rum, -T Quin^ illa präefatime JmlneS 
Junt hdic. ^rimum^ di prcMpkitis it mUäl 
litar Am &elmdim di regibus Pirfaritm; t 
Fvaombm {rig^ Aegmti antiqm)^ ngii 
forum^ it RéhumommLatfaribtu; quarSm 
pur Ardtmlki mdntum de gmtUms mundi \ 
Hadenus AbuJteda. * Et tantum ef I, qua 
cius präefadone in meum codicem tra 
Neqtte ex Ulia quinque capitibus trahsfcri 
quarhy praecer caput fecundum, de regi 
(arum, caput quartum de regibus Ärat 
illam capitis quinti partem, quae de gei 
bum et eorum genealogiis agit Nam 
illius quinti capitis, quibus gentes, feda5 
ludaeorum, ChriAianorum , Magorum, I 
defcribebat, omlfi, item vitam Muhan: 
Gagniero editam. Contuli tamen cum m 
hierano et haud^absque infigni fruélu, 
vero ab excefTu Muhammedis ad finer 
libri ad verbum omnia transfcripfi fideliter 
hiftoriae huius codex Leidenfis et meus 
Bm In anno 730, quum alii codices dece 
fet vlcennio dtius de(inant. Codex Leid< 
täe eft non optlmae quidem, neque tam 
inae. Kultum reperire licet codicem mani 
tolbicutn absque ^urimis fcribanun error 



Smptortf di rebur jfrabUu* 17 j 

rle genera grammatici, ut lexica etc. qui cum 
ra folent exarari. Hunc librum adeo celebra* 
m partim Leidae, partim Lipliae converti ia 
lötium rermonem, fuoqiie teinporC) ubi perpo* 
js fiierit et fecundum votum meiim periedus, 
ci pub^icae mandabo *)• Meretur enim. Sed 
bet tamen naevos iuos. Initio hiitoriae Muham- 
Kianae iufto e(l llerilior. E. c. de ortu dynailiae 
lacenorum in Hifpania^ et eorum illuc ex Africa 
hno traieäu, nil habet} et in progredu quoque, 
\it dynalba Alitarum ii at Kuiah; in al Hegjaz, 
i Thaibareitana; nil memorat de SaHaridis in 
fika; de Saffaridarum in Chorafana et Kermana 
Adhitumo irnperio; de illo Medraridarum, de 
))ailärid]s, Elia(idis, Kakujahidis, Spankarahidis 
tåk\ de Chakanis Turcarum, cum quibus Om«* 
aiadae, Abbafidae, Samanidae bella geflerunt } de 

dynaftia 

*) Mandare re ven coepityir de litteraturaArabicaimmor'* 
fatirer meritus. Prodiic nempe pars prima hac ep^ 
graphe: abilpedae Annales Muslcmici^ Latinos 
ex Arabicts fecit lo» lac. Reiske. Lipf. 17S4* 4- Poft au- 
Aoris morrem novo folum citulo, annuin 1778 prae fe 
ferente. Secunda ec tercia para in hoc hifloriae Ara* 
bicae conremtu nunquam forte lucem publicacn adfpi^ 
deat. Praefatio Reiskiana bnnae frugis efl pleni/Tima* 
Adiongerc voluic inrerpretationi fuae Latinac indices^f 
vnuin hiftoricunif nomina hominum ab Abilfeda me* 
■wnn ex ordine alphabetico rcccnliturum; alrerum 
icographicunii et forfitan alios quoque ; tum tabulas ge- 
actlogicaf genrinm illuftrium , quac» qua late patet Min* 
hammeduium imperium per Aliam, Airicam er Euro^ 
Mai, ad fuperiui laeculum usquc regnar unt. Agmen ex 
awnte ReisJcii ctaudere dcbuit libcllus Hagji ^halifae, 
qui horum prodidagmatum coniicicndurum aufam dcilit^ 
Prima interpretationis Reiskianac par*; inciptt a Miiham* 
ncde, annoque Hegirae 3(^3 (ivc a. Chr ^6) ablolvitus. 

Cf. Nova A6la Frud. a. 1755. p- ?c8 lq(]. 
jEVBCrl^ffipc Nfcår. vtm dem gtgtnwirt, ZtifianAe dtr Wif 
PiCLXXXL p. 53-..79. ili 



tf ynaftiå Algkiorum (vel Uguzocum) fai Cl 
tt Satnirkenda fub Selgjukidis oriebOlil 
Ir^Us Turcids. in Afia minore, ibb hpl 
^^ Sdgjukidanun occldéiitibiini QuibU] 
tdmodumvlciiiiis erat, quum ipfe militär 
■gro SwaTenoj de regibus Inocb poft i 
{vd Gufcnfi») prorius nihil affiert» quorun 
omnluin fa hoc parvo Ubello Mpmorfadi n 
temnenda reperitur noticia. Opolculiim h 
tot exhibei metnorabUes cafii* et vlma hi 




-♦'I 41 



fcurae fiunae. de qulbw idmm fflu»» 
AbuKedam. Ut autem fflidiå tranfit fdtt 
ifat necelbfia, fic praeTecthti U fioem ioq 
taxui eft^ et aul Inflair nu^gnöruia fl^num 
te^o, iM ptoceflic uteiiQf , kmplior < 
lutidentu» fluit Nimlmri fcitentt^ Sy; 
bug et Aegyptl, fuaequé ^fittåij Ejilridai 
ilcet, bblivircitur aliorum remolta pol 
Tam mirniia etpueriHa fåept de fe fuisqu 
affert, ut a crimine dTreifoKaXl»^ et eUtfn 
folvi nequeat Corruptum quoque fuum et 
prodidit In eo guftuhi, quod fjoetarum A 
rum faepe dcet atque laudet inepta et nivc 
dca frigidiora deliramenta. Sed de caeter 
fua dignus eft» Non enim habemus cx)mp 
luculentius hiftoriae orientalis. Hic certe 
tioset ^ Hägji Chalifah, vicifnm multa not 
quae apad Abulfedam leguntur; neque tå 
dl) neque connexionet rerum demonfbtit^ 
commentarium et clavem non habet ad ha 
pemodum dbcerim myfleria, nullo modo e 
fntdligere. Quae alia äd hane Abilfedae 1 
hifloriaiti^ pomint in praeFationlbus Gagi 
SdiukenfU ad fua i^ecimina *) legL 



9) ffbc héii m ipTtu» Reiskil pradstiohr ti j 
•iuudcf Moilfoucot. ifi * 



StriptoTit äi rebus Arabicir. i^f 

^ *^ Abilfedae geographia iam fupra dixl, et 
"''^ tfto capita percenfui. Gravius etiam de 
» ™ in praefatione ad tabulam Chorafmiae et 
taoxanåe latius cgit *). Meum exemplar feci 
lodiccy qui jn ufum ipfius Abilfedae fuerat 
^tuSj et in quo multa deleverat, addiderat^ 
r/r/A/ <*efixixerat ipfe äuélor, et erat plane ta«> 
feXy c]ualem illum. eiusdem viH hiftoricum^ 
ffiif e^^cOat, verbis Renaudotli, Gagnier ki 
jon^ ^^ vitam Muhammedis defcriplitj quö 
j mc^ittn exemplar ab aliis difcrcpet. Sed 
^g>^^ ^ btitudines locorum parum exhi» 
' ^P^^^^c* Ideoque meliores codices drcum* 
^ ^ Viuius Dbri copiam et caecerorum ferc 
\lffi^^ ^>^os manu mea mlhi comparavi Lei« 
l^^jL^Uotheca Leidenfe mihi fecit vir hiima* 
^^jjji3$, \t\fignis meus patronus, Albertus Schul*- 
^^ A^ftores, quibus ufum fe in opere geogra* 
^l^ (srontetur Abulfeda, funt hi. t. Ibn Haukah 
^I^Manialek m^I Mafalek, audore 's Scharifo 
^gdrifida- j. Ibn Chordadzabah. 4. Genealogiae 
^Sunflnenfis. 5. ol Mofchtarek, jakuti Hamareni. 
&Miazilol Irtejabi an Mofchtabchi 1 Anfabr, feu 
tkxSat dubiorum in (imilitudirubus nominum 

0^111], Abi IMagiH Ifmael, fillo Mebat ellahil 
lita, luélore. 7. Eiusdem Kitab ol Faifali 
^Afili). 8- ol Kanun ol Mafudiai;^, aTi(n:ore Abi 
rftÉano 'IBirunenfe; 9. ol Mafalek wal Mama** 
i^ vulgo 1 Asäzlcus, au<flore 1 Hafano, filio 

Ahmadi 

f) En libri infifriptionem! Cktrafmiae ft Mawaralnäbrae^ h9C 
4f. npMMW tiOfé fimvium Oxnm defcrifiio, e* tabnlis ABULr 
FEDAK iSMAELlSf Prindpis Harnahi Arakice tt Latin^f 
tfifM 10. GRAV II. Lond. 1650. 4. Quae parcicuJa» 
cam Abuitedac Arabia, itidcm a Gravio Latinc rcdditd, 
oftac crJtm la Gctgrtykint vttms fiHftmhtt öratcit vuimibm 
VoLUK i^ 



i 



176 Scriptores di rebus jfrabicU» 

■ 

Ahmadi '1 Mohallebcnfe. lo. Kitab Raf 
^1 Mamuri, feu o^icixos terrae habitabilis^ 
go Ptolemaeo attribucus. 1 1. ot Tacizi 
ftore Nafireddino ^c Thiifenfe. la. ol Ki 
boddin. 13. ol Lobab, auélore *s Sarra; 
ot Tartib, auélore Ibn Motharrek. 15 
Ardhi, auftore '1 Chawarezmico. 16. 
audore Ibn el Atfchiri. 17. Tarich ol \ 
Hofuni^ fcu Hiftoria caAellorum, et an 
dore Ibn Monkedz. ig. Harawenfis 2 
eil fupplementa}« 19.0$ Tamjiz wa 1 Faf 
Abi ^IMagjd, qui forte idem eA liber, 

Suem n. 7. citavimus. 20. Ibn Chalekan. 
oddin ol Kateb, ol Iffahanenfis, fcri 
(acri Francorum et Saiadini. 3 a. Kita! 
dani, feu liber regionum, auAore 1 Bt 
33. on Nafaénfis, de rebus Chawarezin 
Tatarorum. ^4. ol Anwar. 25. ol I 
Achbari Abli M Magrabi, audlojte Ibn S; 
tbn 5chf 3)iBN scHEHNAH cft epitomator 1 
nih* fed vix alicuius momciiti. Mirum ila 
femper vilum fuit, quod D^HcrbcIothu 
rem ubique allegct, Abulfodam vix unqu; 
ufu didici^ quainvis Abulfcda quoque c 
in indice au<ftorum ad Bibhorhecam c 
condendarn adhibitorum. Hunc audoreii 
defcriberem, ea fuit occafio. Videbam c 
cem apud virum cclcberriinum et amf 
Philippum lacobum Dorvillc; rogabani 
piam, et facile impetrabi.m; poiliceba 
edcre, quem bcne novcram a D'HtTh( 
pifllme laudatum} et repcribam quoque 
mum meum quondam et literarum tan 
cvergeten, comparandö librario, qui Uii 
tioni faceret, paratum. Cot^fer-^-ham dein 
.codice Leiden/is biblioihccae optimae no 




StriptoTif de rebus Arabicif^ l^^ 

dhmtf erat notae peflimae; et iam anima 
iibn editionein , quum haeHtans paHlm , ee 
jÉdl^^ens renim momenta ^ quae nutu tan* 
danooftrabat compendiator, et uberiorem 
defiderans declarationem^ adirem Abulfedaniy 
itiiim modo mente , ut cum Ibn Schehnah 
boD. Sed ex ea coliatione nafcebarur AbuU 
I liios(cribendi confilium^ et edendi Ibn 
abikäebam. Procedit quidem Ibn Scheh« 
ad ultimam fere Timuri aetatem, id 
807 pro)>eniodum ; quum Abulfeda de« 
|k anno 730. Sed nil habet, quod me certc 
ieopufculo procudeDdo, et intelligendis re« 
RÉAbulfedam in oriente praefertim Perfico 
inåum adiuvaret. Pertinet ad id librorum 
li fiod olim florebat^ quum dioecefeos quis- 
Äk coiuleret annales pailor paulo, quam 
ailtontion 

iHiiczAH isFAHANENSis fcriptor éA an- Hamtth 
f(iTxit cnim medio faeculo poft fugam qiiar- >f^«haneii« 
oodlias perhibet rerum praefertim Perlica*^'*' 
nt enim ipfe Perfa) et Arabicarum^ quas 
ufquam reperias. Ex hoc folo fcriptore 
Iqoid in hifloria ferocium Arabum videre. 
elianc eos^ qui ante Muhammedem et ab 
ndata facra moresque vixerunt» Ex hoc 
um duxi lineamenta obfcurae et intricatae 
;, quam omnes Arabici praetermittunt hi« 

Sed eiiam e contrario nön vidi compiia» 
am csfcfirdV) tam fui obliviofum, tam fibl 
icentem^ atque eA hic Hamzah. Codex 
is, e quo meum exehiplar feci, magriifi- 
ac, et ad miraculum pulchre fcriptus ei^ 
lus utut (it atque multa pafTus a temporum 

oculos tamen ledorum ferit et alteétat* 
ruic nifi pro principe exaratus fuifTe. Sed 
hijl^. å^oL JL P. J. M fciibå 



i 7g Scriptortt di rAtu jiraHHt. 

Iciiba melius fdebat llteras pingere, quam qus^fl 
fciibebat capere. Miléris modis comptiis efl, pra»Ji 
fertim in Pcrlicis. Libellus ell modicus. Coikr».c- 
Hnet libros decem. Primo exponit feriem regtiirxa_ 
FerfaKum; et quidem caplte primo nuda recenfe»>j 
regum Perficorum ex omnibus quatuor gcntibixj <^ 
nomina, absque rerum ab iis gdlarum narration»x-« 
et charafterum eorum notatione. Capite fecundt».,-] 
repetit in primo didU, cum commentario Mufai^^ 
filii Ifae, 'I Kofroänfis, capite tertio recenfet eot:>^ 
dem ex mente Bahram, filii Mordanfchah, .A^^*^ 
faaHzani (feu magi fupremi) In Curah (feu nonrr^ , 
Sapur in Perfide. Capite quano exponit res geftj^- 
regum Perficomm brevicer. Libro fecundo ^ 

Romanorum (fic Graecos appellant) qulnque ^^ ^= 
[utibus. Primo de regibus Macedonlae. Secuc^c^^; 
de regibux Romae. Tertio de Capitanis. Q^-^^ 
to de rebus cuique taudatorum regum g^^ ^ 
Quinto cadcm, ex relatione Wakii 'IKa-^^-J 
Perpauca ex hoc libro defcripfi. Librum Xfx^äSm mj. 
de regibus Graecis (Ptolemaeis, Seieucis ^^*e 
quartum, de annis Copthorum, et quintum .^ < 
annis Ifraelitarum, prorius omifi. Liber fc-Ärfti 
recenfet Arabum Chaldaeorum r^es Lachm/'^^ 
In al Hirah. Liber feptinius rcges Arabum 
rorum in campania Syriaca, circa Damafcu/i» 
Gazam, de gente Gaflan, Librum odavum, 
regibus Himiaritarum in Arabia fclice (vel aW 
Homeritarum), prorfus omiii, quia celeberrin»' 
Schultens illum arabice et larine in Hidoria r^!"*^- 
Jokthanidantm edidli *), Liber nonus recenfet r^^5 
ges de tribu Kendah. Liber dedmus perfcguitt^^^ 

. *) Cf. SBtSKll Animadvcrlionct ctiticie ia ^^"^^^^1 
Hiftamm tegni Jokranid^rum ab JUb. Sebnitaipå edJr 
in Ih Gmttfi. Sickhmi Monumeatis uti^utllimii t 



Senptårtf di ¥itms J^abiciii iff^ 

igis ^råbicoS Moslemos, de gente Koraifch» 
: CDin/>/e<flitur decém cat)ita. Primum agit då 
lir veteruni Arabum Maaddicoruiti , fi ve Ismae^ 
wrnij ante Muhammederti ulitatis. Secundum 
ftsmntj diem, menfem fnpae pröphericae; ut 
nativitäcis et miflionis Muhanimedis. Caput 
lluiii enarrat Arabum inlignia quaedäm a&A 
jlga foik mortem Prophetae. Caput quaitum 
il de catafterifihis indicantibus, quod Iflamtfmus 
jgg$ alias thundi religiönes fubaélurus f\t 
ygjti) Quiiitum exhibet feriem regum Korai<>' 
jjHficvuin (id eft Ghalifarum tam Omajjadarum^ 
MtfD MA>a(idarum) usque ad annum iere 334; 
Qi^fteto foiticite definivit, in quam diem men- 
C^n KtdMcorum inciderint NauruSi (feu calendaé 
amiftriici), inde a Fuga, usque ad (ua temporai 
(Oinfi*) Capite feptimo de calaniitatibus ^ quad 
fbb acn Muhammedica contigeranr, ut lunt peftis^ 
mamit caritas, diluvium, venti etc. (OmiJi.) 
, OfUt oäavo exponit ex Tfchabeti , filii Karrah^ 
' Cmnico tumultus BagdaHicos^ et iniurias, quas 
AUttfKj Chalifae a Bujidis acceperunt. Capitö 
AM perfequitur praefe(n:os Chorafanae a Chalifis 
" tfos, et inter eos Thaheridas, atque Sama- 
Capite vero dedmo et ultimo praefeelos 
dfarnae^ Dolendum, quod in hoe capitö 
.^ quaedam perlerint, ex qnibus potuiffemuå 
PMbI dubio lucem obfcurae hifloriae regni Ali* 
■un in Thabareftana accipere; 

5)iBN kotaibaH fuit vir doftus^ et fecre^ ibh kötii» 
Mus Dainawarae^ ubi obiit anno ^^6. Eft ergp^*^* 
lUe antiquus. Qi^iando illum cito, intelligo eiuis 
itun librum Kitab dl Maaref feu notitiarum^ 

M 2 qucT 

me Aribttfht <jaae po(V Åibertum Schutrenfium collé- 
|ir ^iditquc tutai Lztiht ^etfiohe et aniwdrcrfionibufl 



180 Stripfores de rebur Arabuit. 

quo carere nemo poteft, qui primrtnim a 
facculorum hiltoriam fcrutari cupit- Nam 
icriplit alia, q.iae non vidi. Transfcripli e 
dice Leidenie pefTmiae noiae. Totum latine 
comxrlum in Uht-dis fervo. Notilias pe 
viromm apud Arabes tam armis, quam ert. 
ne per tria prima jh)!! tiigam faecuk itluJi 
Ipic ful iibrl corirpedutn dat in pracfatione: 
hic Mifu/, aii, conipUSituF varia genera renat 
dignarum. Inciptt a priticipio rtrum. Pergi 
ad prophetai um et yatriarcharum fata tt ttt 
migratiomSy actatum Jpatia, yojlrrus^ et an 
furrint — dijfjpati. Per hare continuo ad i 
Umpora^ — fuhnrxui rtcenfionim tribuum . 
carum — eommemoro dtin^ qutbus tixoribus, ■ 
lihertisy fatis Muhammid ujus Jil — recenjeo 
tepi al OJi/irahj as Sakaba — inde Ckalifas a 
»M, — usque ad al Mojainum — ceUbtwrt 
niftrot fummas fammorum pindpum. al Charti 
Ot Tabtmc, ^t^arioiy leBorrs divnjarum gn 
gentalogoiy hifioricos^ carminum recmfuret it 
BtUum nanationum tt ludimagifiroi. — P 
inventores rervm — templa ceUbriora; dejcribo 
gut Arabiam^ at Sawadj Mefopotamiam, Jlioi 
jwffl pratlia ceUbriora^ guat »rbtt vt exjmg 
fiurint a MasUmis^ quae deditione acceptae - 
dl infHtuiii /frabum paganorum^ de ecvefxri^ 
morbojU — Arabum paganorum injignia praet 
proverbia praejlantiora, et eonan ortginei ~ > 
gibus al Hirae^ et ar Rtdafah^ de regibut I 
Suritj Homeiritis. En confpi&tan iibri^ $h quo 
fthmdo tt txctrpendo mihi maximt propofui, a 
dirtm. brtvitattm et uk^IQimv, etc. Haec ille 
hoc libro concinnavi tabulas genealogicas tril 
Arabicarutn , quas primis lineis hiltoriae v 
^rabum faguiOTum.plemores et certlor«, ( 





Scriptores de rebuf Arabicif. tSl 

j^^^ÄfilfcHam funt, addidi ♦). Scripfit hic idem 
*<%li£jah librum Adab ol Katebi^ feu de lite* 
• ife<tetario et librario fcitu neceffaria **). 
fe «ÄÄ tis poetarum Arabum , ut et Farajed od 
liiiM^^sos et incomparabiles uniones) quo ex 
or^ afTequor argumentum ***). 
fsL B^Ko IBN DORAiDy quo iiomine intelli- ibn D<w 
aiium huius audoris librum, qnamrald. 
al Ifcktikaki Camel feu conipletum Lexi* 
ilogicum. Exicripfi e codice Leidenie 
lae notae, elegante dodaque et accu* 
fcripta Inllitutum auéloris hoc efL 
>us Arabum, maiores, minores, fa- 
iareSy et illuflres in unaquaque viros: 
Siof ^orum nominum indicat, a qua radice 
j^^^^^rfant, quid illa radix fignifieet^ caetera 
^.^^^'^^a derivata, cum eorum diverfis et faepe 
jtl'*^! gnificationibus 5 quas allatis poetarum 
^aäS\3ruit Neqtie omittit, vlrorum iUuilrium 
I W* geJlas flri(!:lim enarrare. Qua ratione 
^ fT^maticus eft et hiftoricus hic Uber, et 
tfj^ parte prima magis grammaticqs, parte al* 
leit 0^ hiftoricus. PofTet ex hoc non magnae 
iDob wo Golii Lexicon egregie augeri. A Mu^ 
Iflnncdis familia incipit. Inde procedit ad illam 
Véi Parte fecunda pertraélat familias ab an Nafo 

M 3 vcl 

^ En^^em ttbulat / unt cum hiftoriii prifcorum regum 
Gaflänjorum et Hircenfium, e Rciskii fcriniis Arabice 
cdfdic fuasque annotariones adiunxit lo, Gottofr, Eichbwn 
m^ mu mi nih antiquijflma^ hiftoriae Arahim panlh änte laudatif, 
Uberiorem ucilemque libri deicripcionem dcdic /. B. Knb- 
knt in AMg^. tätt, Bill. T. XXX. p. 141 — 154. Cf. 
idem de Ibn Kotaibah in Refcrtorio fiir ML nnd marftnL 
tar. P. L p. 6$ fqq. M, 

••) Cf. KnUer in Repcrc. 1. c. p. €7 fq. 

•*) Ct l&cWcr 1. c p. 6s fq. 



■ 

vd Kais Allan orhindasj dem a iUbiah| ttfic 
foiucis Arabum Ifm^diticoFum genealog^y \ 
tahdein genuinorum Arabum, id eft Hlmjarhw 
vel Homyiritarum gentes. • Patet ubique ir 
Ituéloris (relebrata doéfarina ptiilolb|^ N 
icripfit aUa. \Jt al Mockammafah^ poefnadon, 
exfcripfi, pmeconio inciratus; quo-cdcbcn 
^chukens Ulud ornat; Me vero ddnoept w 
Ihfumcae poenitqitt Aigomentum eft leve e 
. fcurumt Vim ihtulit ubi audor in eo oqé 
nendo, quando referdre vocibut inufitatlt et • 
(iqdebaCi Ct aliquo modo pofléc cum CaflS 
Lycophronii comparaii Alia eius nqo yHA^ 
^rqg^us procul dubb liher dl eiqi Lodoon j 
|>icum) tribut voluminihus in folio, <|tiod ^ 
pbK Lddenfe Of 391* et a[Q)ellatur <{^o«A(v4 
lAjgati^ maxima e( leAiflima pars Ungu«e (na 
Arabicae). Obiit anno aai. et valde celdn 
AppeUsnt eum poe^im,dQ<%flvQ4in, et döda 
poeticotatum. 
lim Z^r 8) Per ibn zaidun intelligo Refalet Ibn i 
«w-. dun (feu epKtolam AbI '1 Walid filii Zaidun). 
Weziriis apud el Motamedum, al Abbadkl 
principem Sevillae in Hirp^nia, et obiit an. i 
}n hane epiAolam, quam fcripfit nomine ilh 
puel|ac, qu^e proco cuidam fup rep\ilfaip (än 
plvirima congeflit prpyerbia arabica et allufii 
9.4 veteres hiftorias. Exenipli cauffa, quum 
puella proci fui faftum et arrogantiam perilrin 
vult et rifui exponere, ait inter alia: Jmagh 
iibi quod — od Dhahhak provocarit te in p 
faciendamj quod Gjodzaimah *i Abrafch kah 
compqtorem praeoptaverit , quod Relkis te az, é 
basLc inviderU aemuta: quod Scliinn propter te 
Buran contendtrit^ quod Malek JiHus NotiHiirah 
fuerit Radifus^ qt/^od Orwcd\y JiHus Gji^ariy Q 



Scriptarn de rebus ^rabich, ig^ 

"^ MWBirU: qtåoä Kolaib territorium fuum prae^ 
ihgg^cejfum tua potmtia: ijuod (jjqi/as ipjum 
t tMsa iniuriarum impatitntia. (^uod jyohaU 
Hci^xt ceperit tiiis fpiritibus. Quod — ol Ah^ 
tc^^^aja Je amicivmt. Quod Hatevi tuis de du- 
tr€^ Iweralis; quod Zaid equitaverit tuis cum 
u. Quod Solaik tuis pedibus Juas perfecerit 

cwi^"-r. "m^ Qjwd intercejftone tua coQlmrit pax 
acr- tt Taglab. Quod negotia ^ quae Abs et 
3fi é 9:ittrcedebant, fumnt fponjtoni tuae innixa: 
la p^rrquam multa ibi teguniur ~- Circa 
1 Q?«Äiw, ait, fuerit anceps et pronum te ad^ 
\ oi ^argjamitarum ev åder e; et domum redire 
Tpfi^^ 'i Alutalammafi; et imitaturam me in ti 
^^ Okailiy qui procojiliae Juae inungebat po^ 
^ ^^'% tt prope nidum jormicarum deponebat — * 
JJi ^piltola ifta polita, faceta, falium plena, 
?""^U]tas hiftorias et proverbia, ad quae fit 
^^ P^rquam obfcura. Propterea commenta" 
^^3(plicuit prolixo doftoque praeter alios 
a iDrx Nobata quidam. Hoc opufculum ea 
tt nvihi exfcripfi , ut aliquando edcrem, Luce 
^ nöti cft indignum. 

9)^^ NUWAiRiUM quando cito, intelligo on Nuwai- 
JP'^ illud opus, viginti et ultra voluminum, ""»• 
)dhaud mala Encyclopaediam Arabicam ap« 
Isepollis; ipfe auäor Nehajat ol Arabi fi fo- 
ml Adabi feu ultimum terminum Audii in va*- 
^geoeribus litcraturae infcripfit, et eum con** 
dit in ufum principis Aegyptiaci Kalawuni , de 
jrc Mamlucorum Turcomanorum, Adeoque 
AbuJfedae aequalis, et obiit anno uno poil 
ilfedamy fcilicet anno 733. Feci huius libii 
I quaedam excerpta, fed quorum magnam 
911 amici alicuius, quicum coinmunicavéram^ 
ilari benevokntia pcrdidi. Hinx)rica, qupniam 

M 4 nunia 



■ Å 



Striptoret dt rebnt 

nimis multa erant, non attitji. Nefdcba; 
ubi facerem initium, ubi fiiiem. Tantum 
partem illam, quae de regibus et regnis 
payanorum agil, et de praeliis eorum at 
hammetlem geJbs. Hane particulam mag 
quoniam in ta librum anliquum Abi Obai 
certe Leiriae non exilat, de praeliis Arab 
cerpfir. Caeterum exfcripfi ex eodem 1 
quaedam poética, et anliquos Arabum rii 
fuperftitiones fpedantia. Sed ut eum de 
in tradenda vetete hilloria parum accur 
parum fidis ufum auétoribus: fic etiam de 
corrupto ufum iudicio in allegandis poéta. 
ciininibus. Raro enim vetetes citat fanos e 
!os poctas, fed plerumque recentes, obfc 
tuos et frigidos homines. Videtur eo i 
quo barbaries vigebat, comtnunis fuiffe 
rarum niorbus, itieptias magni facere. 
appareat, quid praellei et trädet grandis 
berque liber, apponam ex eius praefatioi 
operis brevem delineationem. 

Dtib-ibuit aufflor fuum opus in quinqu 
vel Fonun^ quod til pluralis a fmgulari fi 
mum Fenn agtt de rebus creatis, et con 
rurfus quinque partes. Qi^iarum prima 
igit et quinque capitibus abfolviiur. i. 1 
creationis coelorum. a. De coelorun 
3. De angelis. 4. De planetis. 5. De fti 
Secunda pars agit de meteoris. i. De 
•rive et fi^ore. a. De fulminibus, toniir 
a€ris demento. 4. De elemento et n 
Ignis. Tertia pars agit de temporibus. 1. 1 
ms et diebus. a. De menfibus et annii 
quatyor annl (empeflatibus. 4. De nu 
iobs. Quarta de terra. i. De eiui ( 
a. DiAinguit nooiina terrae. 3. De longi 



Str^OTis de rebui Arabicir. ig^ 

^ftnae. 4, De feptem climatibus. 5. De mon- 
&De maribus er infulis. 7. De fluviis, ila* 
t£>iitibus. Quinta de regionibus. i. De 
OiJusque regionis, et charaderibus inco- 
a. De propriis unicuique regioni. 3. De 
ledifidis. 4. De caiteliis. 5, De palatiis et 
itibus. 

C^cu genus fcientiae) fecundum agit de 
r^-xrfus quinque partibus, quarum prima 
Mnolc^am nominis eius, varias deno* 
indoles, affert defcriptionem mcmbro* 
comparationes , quibus poetae pul* 
ihturam, fuavem odorem, gratum 
Ä ^ commodum greflum etc. depiiixerunt 
A^ proverbiis et apophthegmatibus pro- 
& fodalrtii ; de iis, quae innotueruiit de fu* 
wSbvis Arabum, et corum fcientia vatici* 
,»igurio, cleromantia, ornithofcopia , pro* 
;raiamofcopia, anchinoea, cryptologia, et ae* 
atoVc^ia. Tertia de virtutibus et vitiis. i. De 
r; et quae fcriptores aut poetae dixerint in 
!ni a) liberalitatis, et hifloriis liberalium. b) De 
iidfce, patientia laborum, animo impcrterrito. 
c abundantia intelledus. d) De veracitate. 
? ftielitate et obfervatione fui axiomatis. 
animo fubmiflb. f ) De contento paucis et 
lio. g) De grato» h) De promiflis et eorum 
emento. i) De interceflione. k) De depreca* 
rt oixna/iS. 2. De iis, quae diéla et narrata 
iperium. \Jt a) De convitiis et ea merenti* 
) De invidia. c) De delatione. d) De calum- 
le et proditione fecretorum. e) De avaritia 
libus et fordidorum hiAoriis, et quae illi 
id excufationeni attulerint. f) De iis, qui 
. invitati in convivia ingerunt} item de vo* 
L g) De meticuiofis et fugacibus* h) De 



1^6 Striptorcr dt rtbus JlraSt^. 

fatuisct ferocfterltolMis. i) De mendacibus. k) 
defraudatonbus et i)erfidiP. i) De faflu et philii 
m) De aviflitate. n) De tarditate in pradh 
promitris. o) De loquendi inrantia el b^in 
3. Fars agic de iocofe, rare, argute lepidequcdl 
A. De vino^ quare prohibitnm iit, quid noxjd 
fcrat, et fcelerum; qutbiis appelletur nomlnl 
De iis, qiii iam ante Muliiimnicdem eo abife 
runt; de viris primi ordinis, qui propter eius u 
caeli publice fuerunti de iis, qu) ab eius ufu 
claruerunt, et proplcr vinuiii induerunt pill 
v^s eivotnBrinlxt xoci acvaix^vrlae. Qi,iae pQ 
de vino piilchre dixerinti quae de valU eiul 
calicibus, et apparatu ad ociiopoliam neceffi 
qiiibus rationibiis rapere \'olu^ua[uni ulum 1 
iaialem neceniratem fuarerint. De fympolrä 
limilibus. 5 De compotoribus et pincemis. 6. 
cantu et mulica; et quae eo p :rtiTient, ut qui 
de as Sahabah, et tmv Tjbeme, al Iniamoi 
aliorum lidcHum, hominum aufterac viiae, n 
cam amaverint; quhiani ex al Cbalifis, eoniE 
beris, Scliarifis aut nobiiibus, ducibus exercini 
aulae magnatibiiS ceciiierint: de liiiloriis mui 
rum; quinam cantica e Peidca lingua conv< 
rint in Arabicam. 7. De fcitii poiTeiTuque tu 
fariis mufico, et defcripnoncsinlirumentorum 
licorum. Ql^arta pars i. de gratulationibus. 1 
Epicediis et condolentiis. 3. De abilinentia a 
bus mundanis fuique perniilllone dco. 4. De 1 
et precibiis. Quinta eii politica, et agit i.de 
quifitis Imamatus legalibiis et moralibus. i. C 
rafleribus regis, et inoribiis, et quibus caeti 
excellit; ubi commemorantiir apophthegmataC 
lilarum et regiim, e quibus iudicium tieri pc 
de nobiiibus et excetfts eorum fpiritibus, 3, Qua 



t 



dvcs oporteac efle principem *). 6. De pul« 
ti^mixie, ec dus coniiitutione oer pruderiT 
, ooollanciani , capcadoneni occanonis, man^ 
dbem, ignolcendi faciiitarem, puniendi et uIf 
bA peritiam, 7. De confultatioxie, adhibitio^ 
BOI oontilii , ut quis oinnia fua agat ex arbi? 
de Bl, Qui fuae confiri fapientiae noiuerunt 
h conulium adhibere. g. De fecrerorum 
ilHione, d^ munere cubicuiarii et introduélo'!' 
iifriDCipein. 9. D^ Weziris et minillris fami^ 
IjiL 10. Pe ducatu exercitus, de bello con*» 
pkies. De ftrategematibus. De praeliis, ex- 
1^ dcfcriptiones armorum. 11. De Kadhii mu« 
il 13. De commiflariis appellationum. 1 3. De 
IqpRii computorum. 14. De fcriptione tt 
jttiniD, ut de pulchris fcribis et difertis fecre* 
Ndeeorum x^ariis officiis et generibus fcripr 
|MD| ut eil fcriptura 1 1nfchai (feu diplomat 
IttÄcrarum ad extraneos principes). Scripv 
IkDiwan (feu coniilio intimo), et in expe* 
IK rerum regni. Scriptura refcriptorum et 
Ifrimjm in caufTis forenfibus. Scriptura libro^' 
ffn oondendis bibliothecis. Scriptura tandem 
t^pftrorum in fcholis ad inilrudionem in* 

tnn feu genus tertlum agit de mutis aniina*^ 
' ftimum 4e feris faevis, \ , De leone , Babar 
Ipkie), et pardo. 9. De thoe, qane, lupo, 
Vec ichneumone. 3. De fciuro, vulpe, uno, 
et fue, Secundo de feris mitioribus, ut 1. d^ 
mto, rhinocerote, de oz Zarafah (vel caine« 
bil vid. Hyde de Schachilud. p* 1 07.) vaccis 
vis fylvcAribus. 2. De onagris, rupicapris etc. 
cervis, leporihus, fimiis, et Aruthiocamelis. 
>dc iumentis et pecoribqs, i. De equis. 9. De 

afin^ 

et s omiiSi funt, M- 



1 88 Smptortt de ribtu Ariéitit* 

ftfmis et mulU. 3. De camelis, bobus et o\^ 
Qiiarto de venenatis. i. De iis, quorum vene 
aélu periniit. a. Q^ionim aCKo lethalis nor 
(Hoc fic intelligo, de iis, qtiae non morfu 
contadu, fed viiu tantum, et auditu aut o 
perimunt.) Qi^iinto de avibiis, et pifcibus. i 
avibus rapac;bLis, ut aquiia, falcone, accipitre, 
cone alljo. 2. lie avium caiiino genere, vd 
natioiii faciendae apro, ut ert vultur, pelleci 
niilvus, corvus. 3 De gcnerc avium brul 
pimo humigrado, ut fraiiLoliiio, tarda. pai 
gallo, palliiia, aiifcre, anate, -larÅif (ji 
OåJjL/i hirundo, OtflXyJ /jpA7) coturnix, 
pa, pica, paffer. 4. De avibus de genere a( 
trino vilioribns t:inlivulis, venatioiii liieptit 
palumbes, (j<ix>J] columba li^ia, palumbes 
quatus, turtur, K.«hae, coluinbae domeftic 
earum diverfa genera, papagus. 5. De a^ 
nofturnis, ut vefpertilio, grus (vei otis) 1 
bilbo. 6. De inledis, ut funt formicae, m 
niagnae, araneac, locuitae, tineae, mufcae 
lices, pulices Ojöj^,::^. 7. De pifcibus. 8- C 
Jlrumentis venationis terreftris pariter atque : 
ticae, de iaculatoiibus glandium ex arcu, et 
libus. 

Fenn qiiartiim traélat de plantis. Et qu 
parte prima, capiie i. de origine et folo pi 
rum. 3, De plantis cuique regioni propriis. \ 
alimentis, vihdibus herbis et oleribus. Part 
cunda de arboribus et i- de iis, quarum & 
induä funt cortice, qui comedi ncquit. a. t 
quarum nuclei comedi nequeunt 3. De äs, 
neque corticem, neque nucleos dtifOS hl 
Tertia, de frutflibus odoratis. i. De recei 
fragrantibus et quae deftiUaatur, ut rolä, ca 



SnipioTif di nbm Arabicif, igg 

Tafrin) Chelak (nigrae baccae botryos vul- 
et Nilufar (Nymphaea). 2. De recentibus 
dnis, fed ddtillari non folitis, ut viola, 
, ntrdffus, myrtus, crocus, ocymum. 
i parte i. de hortis. 2. De floribus. 3. De 
lobus, quorum funt 28 fpecies. 4. De man* 
luinta de aromatibus. i. De muico et eius 
KS. a. De ambara et eius fpeciebus et locis 
ui 3* De agailocho. 4. De Sandalo. 5. De 
b&a et caryophyiiis* 6. De coAo. 7. De 
ificione galharum, et naddorum (Ju) g De 
ifitione 'r Ramek et es Sukki ex or Ramek 
pientii. 9. De compoluione 'n Nadhuhat 
SUD quae ori folent inUillari) et aquarum 
tmm et non ibllatitiarum. 10. De medi- 
itii venerem langueiitem erigeutibus. 
am quintum eft hiAoricum , et exponit Par- 
rine capite i. Initia Adami. 2. Res Sethi« 
4. Noachi et diluvii. 5. Hudi cum Aditis. 
i cum Tfchemuditis. 7. De rols putei va- 
tplatii firmi (vid. Surat). 8- De rols er Rafli 
\ Secundae partis capite i. de Abrahamo 
^ et Nimrodo. a. DeLoth et Sodom. 3. De 
hcob. 4. De lofef. 5 De Ejub. 6. De Dzi 
I filio Ejub. 7. De Schoaib et Midianitis* 
deMoie agit et Faraone et lofna, et Char« 
acule), et Elias ^ et Elifa, et Gila, et Sa« 
Saulo, Goliath, David, Salomon, Efaia, 
l, Boditaniar, deftrufto templo Hierofoly- 
, et reflaurato, de Ozair, filio lonae, cie 
t (de quo mira narrant ludaei) Zacharia^ 
, Omran patre Mariae, matris Chriitij de 
it, de Geoi^j de rebus ge/lis ante ad«* 
I ChriAit de al Mahdi, et antichriAo; de 
Ihrifti adventu in terras, quamdiu manebit} 
>ftea fiec, de refurredione. (Hane partcm, 

id 



100 Striptottt St ritmt AraUåt. 

Id eft, hiftoriam veteris Tedameiiti defcriptan 
ei latine verfam Leidae ab erudito viro I 
HtymannOy LL. OO. otim Leidae profefTore.) 
nain \ir doélus otium operamqtie fuam ad 
qiiid melius, ad aliam hutus Nuwairii parkem 
veitiffet. Sed adhaercbat ipli guftus theolo 
iplius. Fuerat oltm Smyrnae paltor ecxleliac 
gicae. Sed liniftra ufus fuit fortuna. Naiti ö 
fuos orientales thefauros in ipfo portu Livor 
perdidic in undis- Deinde Leidae contemhi 
cuit, vir non illiteratus, et adverfario fuo, i 
fio, multo doi^Uor, et aeger atqiie paralj 
traxit miferam vitam. Optandum, ut edatui 
iiberior recenlio codicum manufcriptorum B 
(hecae Leidenris, quani fcx voliiminibus CO 
natam vidi apud eius ex fratre nepotem « 
fedem, J. G. Htymannum^ M. D. et Praéi 
Leidenfem, audorem commeiitafii \W Inftitut 
Medicas fummi Boerhavii. Vidi qnoque I. 
manni fat grandem et furam recenfioncm 
Ipfius operis Nuwairiani, apud celcb. Schu 
His in catalogis argiimenta et difpofiiiones I 
rum cetebrkim et alicuius momenti fufe dift) 
que perfecutus fuerat, libros et capita figil 
enotaverat, et auétores, unde fiia quisque fi 
fat. Utilinimo in/tituto^ Tales edi catalc^< 
tum Interefi Saepe repertas ifl libro quc 
quae non quaefiveras neque exfpetfUveras. ! 
vano et pompofo titulo foede ddudaris. (i 
quoque idetn lo. Heymannus volumlnit diiC 
iiolarum vÄrii genefis, praeferfim Tufaöart 
Arabicarum, quas ad fe fcriptds Ehpetiiiis d 
liiiS ex oriente acctfperänt. Multum labprat 
tas nancifcerer. Sed ab hodiemo polTeflbre 
uti the&uro fuo nequit^ impetran non | 



SttifMtit é$ rebus Arabiiit. a^t 

occaiione Heymanni. Redeo in viam el 
isianum opus^ 

quarta Fenni quinti r^es enarrat varia<« 
tiunu I. De Dzul Karnain, cuius fit in 
) mentio (vid. Sale p. 4 .) 2. De regibug 
, Indiae, Sinae, Turcarum^ gentium in 
. 3* De regibus Petiarum, ut de primi^ 
egibijs (quos vicit Alexander Magnus), de 
egulis provinciarum , de regibus Safanicis» 
uf Gi^aecorum, Syrorum ^ Kawanicis ^)f 
pialyUbus) Tukbord (forte Longobardis) 

GaUaecis, et Nigritis. 4. De regibus 
i et rupcura catarrhaélae^ 5. De praeiiis^ 
i tempore ferociae. (Haec duo poilrema 
bU encrjpit, et eft aniinus ea^ fi Deiis vi-i 
vira concedat, aliquando in iucem pro-- 

Fés quinta res a MuhammedaDis gefla^ 
iRv. I. De vita Muhammedis. a. De legiti-^ 
ififif, Abn Bacr, Omar^ Otfchman^ et Ali 
filio 'i Hafan. }. De dyna/tia Omajjada-" 
%fm^ et alibi. 4. De dytiailia ""I Abbafi" 
1 al Irak et AegyptOé 5. De Omajjadis in 
1, et ftatu Hifpaniae poft eorum ruinam. 
bus Africanis, et quinam ibi tanquam \f 

tanquam autocratores imperarunt. 7. De 
tiflulerunt caput Clialifatum quaererites5 
) Abi Tlialeb, fub utraque dynadia, tam 
ica, quam Abbafica, fed occi(i fuerUnf 
I in mo^tione poft caedem el Hofaini^ 
beilioae Zengjorum^ et Karmathitarum, 

et 

It ^oreft alios iäceiiigere , quam tertiam daffeqi 
\ Periicoruin» alias Alchgamdas vel Ar&kida«f 
• Sed iMi regnarunt ance Salanidas vel Colroés. 
Pocok. Su H.-A< t'-7Si ee Perav. Rat. I* 2 p i$ö. 
ilt» ed. noTin*. Magnum in hoc commifit Nu-* 
n parnMoi^ifotta. Ne^ue ieotper ell fidas. A. 



iga Siriptorit dt rtlmi •^'^^'^TJI^^^^ 


a al Charegjitarum in al Maufda. 


^^^^H 


repnum iibi vindicarunt durar.tc 


'^"^5^1 


baiidanim, tam ii> \)roviiic:i'; v 


- --^3 


quain vcrfus feptemrionem fitis, ; 
Aegypto) nempe priticipcs Ciioi 




OXinae, regiOiiis montanae, Tha 


nae, ol Guri, Sirntiae, lji<!iae: ut 


•**?23H 


faridae, Gazriawidaf, Gurenfes, C 


' A^^i^^^l 


lalaniti. lo. De principibus el Irals 


i^^^^^^^l 


tibus, ut qui in al Maulel, in al O 


m^^B^^^M 


Becr, in Syria (vel Damalci et H 


l^^^^^^l 


ut Hanidanidae, Dail*>mila(r, Bir 


^9?3^^^l 


AtabekL 1 1. De ciynalba Chaw: 


'S^^^^l 


kizchanica Jeu Tatarica) et indt 


la. De principibus Aegy|)ii, ut 


i^i^L^^^^^I 


lilanim Abb^licorum eam atli ' 


■mSSÉI^^^I 


principes Tliulunici et Achrch 


2911^^1 


aiitocratice tenuerunt crepiam 


^^^^^^^^^1 


^ rum, ut principes ObaiHitae (v^ ., 


^^^^^^^^^1 


- fe atl genus Abi Thaleb (feu Af 


^^^^^^^^^1 


modo hi antea regiiaverint in A 


wSJI^^^^^H 


potiti fuerint Acgypto, et Dan^ 
Halebenfe principatu, et Arme 


'^^^B^^^^l 


'■'^r.tt»^^M 


lae/tina, et aliis, usque dum 


^'^^^''^2^1 


dynadia et furgeret Ejubitica; 


. fcilicet Ejubidis, ad illud usque 


dca fuhibat dynaflia, et quid h 


que liberi expiij^naverint et ac< 


darum et gefTerint alia, usque 


compofuimus hane hiltoriam, n 


<^H 


gentefimo et (erat Ipatium 




bu<i doniini riollri Sollhani potei 


^^^^^^1 


*n Naferi Nafereddonia waddini 


^^^^^^^M 


wal Moslemine, Abi 'I Fatahi . 


^rSB^^^^k 


*$ bolthani 's Schaliidi '1 M»leki ' 

1 


fl 



StF^cns di nbat Arabieit. f qi 

I£ni Abi 'I MothafFeri Kalawuni 's Sa^ 
antum de hoc en Nuwairii opere. 
ne de AL MAiDANBNSE dicendum. ln^A\Ut\iu 
I nomine collecflionem proverbiorum '^^o^** 
im, ab al Maidanenfe curatam. In ea 
ram origines ex antiqua repetit hiAoria^ 
at aiitiquos, et obfcura verba ex intimis 
inguae penetralibus declarat Unde pa« 
Q efle Ärabicarum literarum amantibua 
ceAarium. Ét bene certe fecit fummus 

quod hunc librum in latinum fermo* 
hiierit. Doletidum tantummodo, quod 
\ac labor adhuc cum tenebris, torte 
m tineis et blattis in Bibliotheca Bodle- 
å certet. Specimina quaedam eius dedi 
lo mco , Leidenfe , id eft ad Tharafae 
ij et praefertim lucu lentum in prologo 
YL usque ad L. unde genius huius libri 
ffigi. Eft facetus, fapientiae, bonae 
itiquarum rerum plenimmus. Sed eius 
tn requirit Pocokio parem. Codex Lei* 
de meum paravi, eft elegante dodaque 
itus, quamvis neque (ic absque vitii% 
or emendationibus meis inteiligi, quas , 
dcribendum codicis Leidenfis niargini 
mtinet ultra fex millia proverbiorum ( 
implet meae fcriptionis 718- 
\ wå% quibusdam ad hoc argumentum Rihan ot 
s nunc difleram , quorum tantummodo Aibabl* 
et excerpta mihi comparavi. Et primo 
x> nominandus eft rihan ol albabi 
um cordium) egregius iiben In cata- 
trfe p. 485. n. 87a. dicitur hiftoria eru- 
|ui In quacunque fcientia vel arte ex* 

Sed perdnet hoc ad illa perperam et 
diäa, quorum fat larga feges in ifto 
r. F0L]IL P. L N catt* 




■I 



11^ I ^^^?^1^^ 

154. Scriptorts di rebat ArtMttt. 

cataloco ell. Refert ad certa capita hiftorias qa^ 
dam, fere ut modo vidimus in Nuwairio: de Id 
ralitate, fordibus, fortitudine bellica, llrat«;en 
tibus, de heroibus «t bellis antiquis; et addw 
lllis tcmporibus di^ antiqua cannina, quae ■ 
non rqierias. Deinde Jnfpexl quoque codk2 
Bibi. Leidenfis 973- qui catal. p. 480. n. 17J0 
tis obfcure indicatur. Ed partrcula Mirai ez 
mani, fpecull temporum auäore 1 Gjuzii et t 
ta bona continet de vita Muhammedis, et otii 
vationes aliquot curiofas de fuperftitionibus 
biim. 3. Dcfcripfi mihi ex eodem codice C 
vilUano, in quo exftabat Ibn Schelinah, adiuiw 
Wam. Ipfi hiftoriam principum Aegjrpti audore moi 
filio lofefi, Hierofolymitano, qua recenfct on 
tam praefeäos, quam dominos Aegypti mk- 
irJtiis Iflamifmi, usque ad annum 1034. fercj 
Fugatn. Non magni quidem momenti libcUia 
neque tamen ideo conteninendusi nequel 
inurile, latina illum linj^ua ioquentem inlro 
cere *). 4. Infpexi codiccm Bibliothecae LdA 
fis 73- (Catal. p. 484- n, i8S9 ) ille»fi:us elOKS 
qiiod ibi dcderunt ilii iibro catalogi auflores. : /= 
deprehendi euin non continere iiifi vitat diö ^ 
gorum feflae Schafiaei, et pauca ex iHo excfl 
Si quis vellet hiltoriam ecclefiaUicam Mulumi 
danorum condere, huic liber irte poflet inag 
pere infervire. 5. De Abi Ofaibah vitis illuffi 
medicorum latius differui in diflertatione mc* 



*) IntroJuxiE ipfe Rciikiuti non rimco Lat!u9, fcd TI 
iiht lingua tuqueitTem , id bueschingii 

Hifi<nic'«nA Gnpriifhit T. V. p. ji; — ** 



Studio omillc pncfacioncm atqiie primum 
hiftoriam Argypti inb Chaliphis, Dccft 
Hah, de quo confulcndus cit iiftblniu fit 



^ 



' Striptans di rebus ^rabicif. tg^ 

I 6. Inf&tui aliquando Mafudii, vulgo ce- 
liftoiici, Morugi od Dzahabi, feu campos 
cxcerpere. Sed brevi' deftiiL Difplicebat 
katec fabulis. 7. In al Hamafa, five An- 
I Arabica, ut et in Diwan (feu coUedione 
rum operum) Gjeriti et in commentariis, 
iTebrizii, ad hane Nagjirii^ mulca funt ad 
m Arabum hifk)riam. Sed haec nimis funt 
bria. 

K funt fere fubfidia , quae mihi ad hifto- 
rientalem Leidae magno labore comparavK 
coUegiffem, injpexineni) examinafTem, (i 
iämate potuiilem incomparabilem, quem 
idenCi thefaurum örientalem verfare. Sed 
( dus academiae curatores pari feveritate 
m et indigenas ab eius ufa, certe tali, qui 
Qpene pretium, arcent O lim aliter erant 
i^pintae. Sed poflquam Burmannus, äfxix- 
i et terribile numen Hollandiae, regimen 
dus bibiiothecae, damnati funt manufcripti 
petuis carceribus, et murium dentibus. 
te, qui longe aliter meritus fui de illa bi« 
i (nam pulchrum ordipem , quo nunc di- 
mparet, mihi debet) ego inquam, fuiiTet 
rara humanitate et induitu celeberriml 
fij, vacuus et fpe votisque meis delufus 
fcefliffem. Et vel fic tamen furtim fere 
(nque mihi corrafi qualemcunque meum 
m codicum Arabicorum. Inde nt, ut mul- 
s, qui bonum aliquid in frpnte promic» 
xaminare et agnofcere non potuerim. 
parcus ero et brevis in commendandis 
örientalem hiAoriam fpe^ntibus, quos 
poflideo, neque vidi. 
0$ perdnent illi fere omnes, quos Abul- 
le ad hiftoriam fuam^ quam fuora 
H 2 exhi*» 



r ^' 



i 



.i)9 Seriptoret dt rtbas Arabitir. 

fti l a fcj min^ laudat. Ut et UH, quos psITimes 
tf'^o fiio opere hiftorico. Nec non iili, qd 
|d Geognphiam ruam laudat. Q^iorum eqt^ 
bmidiun lodices huc poHem appoiierc, aine< 
fibAoi, malö tamen ipli eorum tibroruni tåt 
tdérvut: Pertinent huc libri , hiftorid , gm 
eEdd elD>i qui in Catalogo Bibliothecae Lod 
a pi^ 477. usque ad p. 487- Tccenfemur. 
fiint 11^ njala mixta borus; neque fatis mali 1 
ob dlftbURias, aut inde dircas verum cuiquH 
I^Ktkua intuere. Muka qtioque gra\iter Ij 
peccata deprehendi. Sed non polerat »liter. ' 
ttpdl Ubrpcum farragine, et tama linguannn|)l^^ 
nbtfl, forte quoque magnis in teinpofum a 
nBl,'qiniido non licuit tmgiila per otiume 
tete; Kg^e et relegere, et tandem in tann a 
Um diverfitate, non potuit vir dodus, 
I mdor et digeflor (orientalis dico), *] 
i^ fa^ra laudatum I. Heyniannum Fiålie, 
'kbL 'Fidmam tamen omnibus cditis hadoiÄj 
In argumento catalogis hic praeripit. R( 
enim editus Bibliothecae Rcgiae Parilinae a 
gus ab homiiie harum iircrarum prorfus tm[ 
fuit confarcinatus. Dolendum, miferabiles 
nugas chariam typosque tam fplendidos lnv( 
Percurram itaque ftridim Catalogi Lcidenfisi 
hiftoricos et geographicos , et recenfioid 
iudJdum fubiungam. Scicndum autem qu 
dices huhis bibliothecae difpohti fint, non 
dum numeros, quo in catalogo rccenrentur,, 
fecuodum numeros cuivis libro fubie<5tos, ut' 
Geographia Abilfedae, quae p 477. n. 1700. 
cenfeiur, non eft vnalumen millefimum fcpti 
CefirQum, tot enim libros orientales manuft 
Lddae non habent: fed efl volumen 57. ut 
ritt fubioflus indicat. £t ita de caeteris. 



Smptoris di rebus Arabicis. ig<j 

umeius itaque 170 1. (feu volumen ccntefi- 
quinquagefimum odavuni) Charidat ol 
ebi, eft liber vetus et interdiim citatur a Geo* 
o Nubienfe. ludicare de illo non pofTum. 
K ehis particula in bibliotheca Senatus Lip- 
k 

703. lacuti Hamateni liber magni momentf, 
dtatiir ab Abulfeda; ut et qui num. 1705. 
IL Ibn Haukal n. 1704. pariter eA auélor 
Piphus capitalis. Sed n. 1706. Zamachfcharii 
RmGeographicum efl nullius momenti, parvi- 
ofiv lib^. Non enim continet nifi nuda vi« 
a obrcurorum Arabiae pagorum iiomina, 
palfiai apud poetas occurrunt Praeterea 
DC fcriptus. Euni olim in iuventute fua, 
nikidDi his operam daret, defcripfit vir cla- 
ni^ Ahrahamus Gronovius, bibliothecae Lei- 
if /nefeélus; fuumque mihi apographum 
Duoicavit; unde quaedam exfcripfi. Sed ope- 
duiL Et hinc agnovi librum, quem olim, 
encia nondum dodus y magni faciebam. 
1708. 1709 et 1710. videntur bonae nofae 
9e. D'HerbeIot al Kazwinenfis operum 
[ihioorum cum laude meminit. 
171 1. Macrizius de valle Hadhramaut ed 
xdofus. De fequentibus non audeo meum 
R interponere. 

1737. Ibn Schehnah hiftoria eft liber, de 
n fupra dbcL Codex hic vetuftus eft et 
sotae. 

1738- Schuthaibius male appellatur, pro 
i}ius, aut Schathibcnfis, aut Xativenfis. Eli 
rvi momenti, male fcriptus, charadere 
3. Compendium al Mafudii. 
739. Ibn Amid Chriftiani hiftoria ab O. C. 
d Imperatorem HeracUum, eft eiusdem 

N % audlo- 



r 

I 



ypg Striptorer éi ribut AraSiiit* 

auéloris, qui \'ulgo nobis Elmacini nonune c 
bratur, et eft prior quali tomus cius libri, oi 
fl placet, fecundum tomum appelUre poteris 
ftoriam fic ditlam Saracenicam ab Erpenio dii 
Hottingerus ex hoc codice mulia in Smegn 
fuo prodidit. 

N. 1730. Abu 'i Hafan Ali ben Hofain j 
graphia et hiftoria univerfalis oricntalis. Sic 
obfcure defignatur luc liber, quein, nifi deprd 
derem ex Arabica infcriptionc addiia , fere 
noffem quis fit. Ibi autem video Monig 
Dzababi efTe, feu prata aurea. Unde apparet f 
efie vulgo cclebratum alMafudium. Conf. N. i 
Incedebat aliquando me cupiditas, viri tam ( 
bris opus mihi comparandi. Et defcribere q 
dam incepi. Sed bre\i delUti. Mihi certe non 
ciiit. Obfcurus admodum et fabulofus eft. 
fa^e mihi contigit, ut, raagirtrorum defeélu. 
me mot^erent, quid bonum, quid minus fit, 
poris et operae cum iaélura reiflum vidert 
congruum de rebus ferre iudiciiim didicerim. 

N. 1733. fcilicet Arabfchiadae, celcbris 
fcriptoris vitae Timuricae, liber alter inei 
tnale huc rclatus efl. Non cnini continet ]«fti 
fed fabulas orientales. Fodus ad apologos ] 
net, quales funt Bilpai, Stcfanites et Ichne 
Mofchel Kadmoni etc. Librum hunc (ibi L 
defcripfit meus ibi quondam amicus vir Pi. i 
rendus et EruditiiTimus , lacobus Kocher, B( 
in patria V. D. M. vir ut aliarum OO. Ll 
etiam Kopticae perquam peritus, ut fpeciinei 
de voce Knef, MKcellaneis crieicis Amitelodi 
fibus infertum , monfkat. 

N. 1741. Nebaketaei hiftoria, Perlice i< 

laudem mereatur nec ne, nefcio, cum qut 

Idpexi, tuin qula Perfice prorfus non int 

V 



Striptoret di rebus Arabicis. 199 

Videtut idcm cum Binaktaeo D^Herbelori efle. 
N. 1742. cft celeber ille a Pocokio cditus Abulfa- 
ngpus. N. 1743. Abulfcdae hiAoricum opus fat 
im celebre eli et a nobis fupra fuit dercriptum. 
ff. 1746* Baidafii hifloria Perfica eii eadem cum 
DaBaidawii, cuius prciculam Andr. MuUerus 6e- 
oliai an. 1677. Perfice ec Latine edidit. Vid. ibi 
k a. notarum. 

N. 1747. ^ Hamzah Iffahanenfis, de quo !am 
iipca dbcL N. 1750. efl ille, de quo iam fupra 
MNuiiy quod fit excerptum ex el Gjuzii ipeculo 
temporum. Conditori catalogi Bibliopegus obfue* 
It, qui titulum libri munda charta oblimaverat; 
Ma remota libri inrcriptionem detexi. Sequentes 
Sbn de hiAoria Perf ica et Indico - Mogalica com« 
meodttidi funt ideo ftudiofis et peritis Perficae lin- 
^e, quod non adeo multa neque certa de hisce 
'xbus mvimus. 

N. 1768. non eft talis liber, qualis fertur. Sed, 
It ex curforia infpecftione intellexi, alia omnia 
aontinet. De n. 1770. id efl Ibn Doraid Lexico 
ifymologico - genealogico fupra dixi. Vitium 
Bodo hic animadvertam , quod catalogi auélori 
bcqifit Dicit ab hoc philologo decem priorum 
luhammedis califarum (eu fuccefforum vitam de- 
sU. Atqiu Muhaxnmed non habuit decem Cha- 
fa. Decem illi, ol Ofchrah, feu decuria diéti, 
hmiifunt ab al Chalifis, referuntque duodecim 
3uifti difcipulos, ut rem exemplo Sluflrem) 
uemadmodum os Sahabah feu Muhammedis 
rm^M fub imagine 7 a. difcipulorum Chriili poteft 
radfentarL 

N. 177a. perperam relatus fuit inter fcriptores 
nm Arabicarum. Aut non fatis exercitato in 
Vtanz orientali, aut nimis feAinanti audori huius 
■aiogi vitium fcripturae impofuit, quod aut in 

N 4 codici£ 



Sféripiont de rtbtu Ariéi 

codicis titulo inveniebat, aut faltim fibl vifusi 
invenilTä. Certe non exhibet dtulum, ut inva 
fed ex ingenio fuo concinnatum. Pro voce /v 
tantum (unde credidit hunc librum res Arabiae 
licis tradere) legere debucrat, « procul dubiol 
bebat fuo libro aJjOJI i^^^+j ^amin od Daai 
Adeoque pro verbis regis /irahiae feiicif repona 
funt haec: regis ^aminodiiaulah Abi 7 Cafrm 8\ 
mud etc. et pertinet hic liber non ad res Ani 
felicis, quam certc ille Mahmud nunquam oc 
vldit, fed ad res Gaznae et Indiae. Vid. D*!; 
belot p. 533. Poll haec a me iam dudum fcrt 
incido in locum memorabilem in Hiftoria Tin 
beki III, p. 133. qui haec luculenter" confin 
Leijitur ibi fic. jlbn Nair (lege Abu Nafir) ( 
a rapporU dant Jon liure apyelU Ttmini: el in r 
Pctiii de I& Croix: Temini^ hijloirt etltbrt d» 
tan Mahmud Sebnkteghia aux Jndes (forte tig 
tt de ft! expeditions aux Indtt). Appellatuf 
hic liber Jemini, a Jemin oddaulah, principe, 
dedicatus fuit liber, et cuiui res geilas expc 
Qi^ii mos elt orienialium. Conf. Arabfchiä 
p. 157. et Raudb p. 53- ubi Otabi, Otabenfis,! 
Otbi aut Otbenfis fcribendum et pronundand 
efTe tradit. 

De N. 1773. fcu Ibn KoEaibah iam fupra t 
N. 1777 et 1793. id eft Sojuthenfis de hifti 
Aegypti videtur non contcmnendus liber efle. 
N. 1779. 1780. et 1801. et 1888- id cft operi 
Wakidaei parum magnifice fentio. Ett quit 
fcriptor antiquiiVinuis belloritm et \i6lorian 
quibus prinii Moslemi fuam fidem Syriae et . 
gypto oDtruferunt ; ideoque laudatur et mag^ 
Mihi vero difplicuit ob fuperflitiofas et fabut 
tnultas relationes } nurorque, quare Simon 01 
magi 



Siriptarif A ntmt Arabins. toi 

huius auéloris partem voluerit in hiflo» 
a Saiacenicam transferre. Potuerat ille 
lunc didicifle, plura exiftere in Europa 
la tam fibi amati audoris , quam credebat 
lagis mirum , quod Petis de la Croix to* 
tjmaverit dignum interpretatione, quam 
vit^ Galllca. 

. 178a. feu Macrizii hi/loria Aegypti con* 
kI in fuo genere fit praeflantinimus , ex 
de Maillet et Mafcrier defcripdo Aegyptt 
it Neque male videtur n. 1787- (eu Ibn 
gdah^iKoria naturaiis Aegypti. N. 1734. 
hihio parvum quidem, et curiofum eJl 
D, quis ille Karmathita fit, id eA quotus 
I et quo nomine appellatus ^ et quis ille 
iMumenice Aegypti, fcire velim. Sed 
Mkularis eil haec hilloria. 
ifiDlBS quinque libri boni videntur et cu« 
Ibriam Saracenorum in Africa et Hifpania 
t Quae vero cuiusque dos , et quis eo« 
10 praellantior, dicere non valeo, ut qui 
ninavi. ^ 

00. efl ille cothumatus belli facri Frän- 
(un Saladino fcriptor, cuius fpeclmina 
cdeb. Schultens edidit. N. iSo3- vide- 
i aut Amadeddini Zenkii, aut eius fUii 
i, compleéli. Quare autem audor in 
It ret utriusque dynaftiae^ non perfpicio, 
iino voluniine Nureddini, altero Sala** 
^eftas expofuerit, quorum ille princeps 
Atabekicae, hic Ejubicae, erat. 
04. pars hiftoriae orientalis, diébe fpe* 
mponun, prodit efTe el Gjnzii, auéloris 
dem qui N. 1908- fcripfit. N. i8o6. quid 
onpe Ibn Ajas annales dynafliae mamlu* 
^cwlbrum in Aegypto, non dixerim. 

N s Operae 




ScrsptöriT dt rtbur ^rabfdf. 



Operae" pretium interim eft, quod audor h 
cataio^ foedo etrore CircafTos et Saracenos 
dem efTe putaveiit. Atqiii Saraceni non fuiil 
Arabes. Inde quoque corrigendum n. i^o- 
pro hijiorm Saracenica fcribendutn hijloria Tv» 
Ibn Habibi. Hunc auélorein laudat Peäs c 
Croix indice auiftorum ad Genktacluni vi 
N. igog. Dzaliabaeus eft bonus audor, ut 
fupra dixi. Sed neqiiit integer efle; ut qui i 
decim volumina implet Forte compendium 
Conf. n. I g 1 6. N. i g 1 8- a ceieberrimo Schultf 
editus efl, fcriptor vJtae Saladini^ et ab eo 
notatus error , quo audor citalogi titulum et 
men Saladini pro nomine (criptorJs accepit. 

N. 1834. feu Mirchond ell fcriptor lam 
nos celeberrimus. ludicium de Chondemlrc 
D'Herb. p. 203. b. CuiusquaedamTexeiraf- 
nice dedit, et ex eo AngHce aiiquis StevensH 
17 14. Quem Anglicum librum, nefcio qua 
tuiia, quod dolco, perdidi. Qi^il p. 4S3. b. re 
feritur libri, ab argumento luo fe commeni 
Quibus vero excutere eos licct, illi de cuiiH 
meritis viderint. 

N. 1S43. elt ille celeber primordiomm im] 
Turcici fcriptor Saadoddiu, cuius partem Bil 
edidit Italicc. N. ig 57. eil pliiiolbpiius aut 
daiftus ab Ed. Pocokio editus et in multas & 
paeas dialeiflos converfus. 

N. ig5ä- ert celeber ille Ibn Chalekan, qd 
D'Herbelotum et Pocokium noftris hominibia 
fatis innotuic. Sed immerito ad fcriptores ^ 
riae literariae refertur. Narrat omnino vitas 
ditorum apud Muhammedanos hominum. 
non eas folas; uerum ad inflar Bibliotheca 
Herbeloti aut Di<5tionani Bayiianl aliorun*. qu 



sptarif de nbut Arabicit. S03 

incipum virorum armis et potentia iUuftrium res 
(fats exponic ordine alphabetico. 
N. 1860. Ibn Sebeki liber (ic defcribitur, ut 
Gderium mihi moverit eius infpiciendi. Et efl 
er certe cura dignus, qui praeclara multa hlAo- 
e literariae monumenta continet Opinione 
oien inferiorem euin deprehendi. Non enim h:- 
xiain fedarum omnium Muhammedicarum con* 
Mt, ut titulus latinus praedicat, fed folos theo- 

fl feélae Schafid , quos inter non poflunt non 
multa obfcura et parum memorabilia nomina. 
^KBiadmodum taiium librorum natura fert, ut 
qms theologos Saxoniae, aut alterius cuiusdam 
rovindae recenfere velit, non potdl humiles 
i&Atos et parum de literis meritos liomines non 
tdEore. 

N. 186 1. Keflaei hiAoria prophetarum, liber 
ibulofuf ex Hottingen Smegmate et RelancU libris 
b rel^ione Muhammedana fatis notus eA. 

N. 1865. vitiofe, ut faepe, titulus exhibetur, 
Dancus enim eft, et pro verbis AU Ibn Ghazar- 
[ici legendum efl AU Ibn Atnarahy 7 GhazragaeL 
Ui ille audor, ex quo affert Abuifeda, quae de 
xkm Arabiae felicis annotat. 

N. 1869. et 1870. notandi funt Multum enim 
iMereft, nofle reÄam nominis cuiusque fcriptio- 
Bcm, quum linguae Arablcae fcriptlo plus quam 
ifios cuiuscunque linguae en'oribus librariorum 
obnoxia fit. NecefTarium quoque, nofTe (ingulo^ 
tum ethnicorum et patronymicorum rationem. 
Ea vero tradunt hi duo libri. 

N. iS7^- ^iud eli: quam in catalogo fertun 
liin fupra de hoc libro, Rihan il Albabi, dbci, 
verumque eius argumentum indicavL N. i879» 
de klös grammaticis traAat. 

m 

N. X904J 



S04 Scriptons dt rebus AraåUU. 

N. 1904. Ibn Hafscham de vita Muhammedis 
ex traditionibus Ibn Ishak , maxime comfnendatur 
a Muhammedafiis, tanquam praedpuus et fide prae 
caeteris dignlflimns huius argumenti fcriptor % 
N. 1 9 1 o. etiam vita Muliammedis eiL Abu *1 Qki 
fem enim eius eft praenomen, quo foiet a Mm 
hamniedanis interdum citari. 

Patet hinc, bibllothecam illam Leidenfem cpåé 
mis libris abunde inlh-udam efie. Doien^n 
modo, quod pofTeflbrem noa habeat, Wamcvil 
iimilem , aut potius poflefTores. Non enim fuflidl 
unus homo, tanto apparatui excutiendo. Dolea^ 
dum y quod invidia et morofitas quorundam maBl 
hos thefauros muribus et tineis, quam doftonm 
ulibus permittere. Modo concederetur ufus, oan 
dubito multos före, qui ufuri fint, quum hodie fit 
in Belgio, qui literas lias calleat, unus quantuia 
fcio , aut forte alter. 

Conferri quoque debent caeterarum bibliothe* 
carum catalogi, ut Bodlejanae, in qua Pocokiani 
praeAant. Parifinae^ Florcntinae, ab £vodio Affei 
mano editus. Sed hi omnes prae Lcidenfe macri e| I 
jejuni funt. Legendus quoque D' Herbelot paflSm;^ 
et praecipue v. Tarikhf et Hottingeri bibliotheci^ 
orientalis, donec prodierit Noffa*i Hagjt ChaliGd^ 
bibiiotheca. In genere tenendum, quod liii 
univerfalis orientalis feu Muhammedanae hi 
fmt fcriptores : Abulfeda, Dzahabaeus, ol Gjanoå»" 
hius, Kondemir, Nighareflan, Lobb ot Tawaridi|[ 
Ibn Chalekan, ol Gjuzi, Tarich ol Moagjgjaiii| ^; 
Nitham ot Tawarich, Firdaufi, Hezarfen **), j 

SECTIQ 

' f) Cf, T. B. Kochlcri I^nchricbtcn von vnigin Arab. Gtfdntkt' 
• *fihmbtrH;\n Rtfert, 1. c, P. II. p. ji. 

•*) Intcgro nominc Hnfiin Efittdi Hezatfin^ autiMt mådtnf 
T«rrr, qui fcripfit hiftoristni monarchiaruoi omnium Ma- 

bamme- 



i.t t 



Str^iarn di Arobia. AOf 

SECTIO L 

Scriptores de Arabia. 

ter ABULFEDAB geosraphicum opus at- 
OGRAPHiAM fic diétain nubiensem^ 
js Reiskius in Prodidagmatibus etc. nosque 
ad eadem egimus, huc pertinet alius geo- 
Arabs celeberrimus, cui nomen sche* 

DIN ABU ABDALLAH JAXUT IBN AB-Juknt. 

B ALHAMvi. Plura itinera fecit, mor* 
ed a. H^. 646. f. anno Chr. 1 249. ScripHt 
t Ltxkon regionum £ geographicum , maius 
ut £ maiore epitomen condidit s a f j o d- Safjoddia. 

klDALHUMEN IBN ABDILHAKKI. NeC 

OK Safjoddini Lexica geographica typis ex- 
*fant| nosque hane ob rem eorum mentio-* 
hnd iediTemus (quippe qui librorum typis 
Enm notitias tantum dåre folemus), nid 
éi&injiut multa loca ex Safjoddini epitome 
rbe iitterato communicaiTet , nimirum in 
^p^aphico in vitam Saladini ex Abulfeda et 
h thefauri geographici lacuti Hamatenjis 
n partem concinnato et inJbruSto. Qui index 
Smus lucem haud exiguam affundit et hi- 
t geographiae, licet auAor multo plura 
) potumet, fi aliis quoque fubfidiis, quibus 
ca Lddenfis abundat^ fifus fuiflet. 
c GE H LE KS Nochricktefi von einigen Arab. 
i/chreibem 1. c. T. II. p. 36 fqq. 

BLARDI f. ADEL AR DI, £athonienfify Mo-AtheIar« 

nedidini, qui laecuio duodecimo omnem^"'* 
1 occidentalem^ Aegyptum et Arabiam 

pera. 

nedanamm, qvam Pctis de la Croix» filius» Galli* 
fecitt ut conftar ex eius vita» quam £liu.s eius Hi- 
.e Timnrictt Schafareddini pracjSxIc p. XXXVI. R* 



* peragravit, exftat iter per Acgyptum et ArabU 

a. 1130 peraélum Anglice redduum in Sit^ 
Hackluyt Navigations , voyages etc. Vol. II P.| 
DiFpcr. Diiigenter, quae ante aetaiem fuam de Ai" 

aUisque orientis terris fcriptores occirieriiales 
tifTimum narrarunt, collegit olfert d.*ppej 
opere fequenti: Naukrurif^e Bijchryvwg tiw 
bihelfende de Gewejien van jllefopotamie , Bak^ 
^jjyrie^ /Jnaiulit, 0/ klein Alit: Bmcffms m, 
kome Bcfchryving van gantjih Gdukkighy ^a> 
Pdretfis af fietnigh /träbit, l^atooht in tat. 
äigh optwerp van's Låtits benamingtny bepét 
virdetlingm^ Jltdm^ vkkkm, gewaym^ ditrt^, 
dtttj en aert der tnwoonderr , b/Jliering^ 
fliken en godsdUnft^ infonderhett die van cC 
bieretij Mahomet en Mahometanen. Doorgi 
rykt met Landkacrtcn en ujiretdingen van dl 
nawijle Sieäm^ ärachtm der inwooadrri, dieth 
gewajfen tnz. Na't leven gttektnt en in't KopsA 
Jntden. Gelrokkm uyt verfcheide ouäe tn flWl 
Sckryv. Rotterdam i6yo. fo!. Theotifce \k, 
Chflph. Beren. Nuriib. 1681. foI. 

gj. CAMPEGius VITRINGA de defcrto Aral 
Petraeae Ifraelltarum caiibus illudri; iii eitud.Q 
facris [Franequ. 1703. 4.) p. iga — 193. 

ani. lOSEFHUS SIMONIUS ASSBMANI deAll 

eiusque incolJs agit in Bibi orientali Clemtni 
Vaticana T. III. F. II. p. 55a — 580. 

y. SAM. WESLEY DlfTemtiones de Arabia I 

traea, deferta et felict; in eius DilTertatt. in litffi 

lobi {Lond. 1736. foI.) p, 171 — igo. , 

Äiusd. Periplus rubri maris f. Arabicl fini 

ibid. p- 1 5 ; Tqq. 

Huc quoque pertinent nonnulla itineraria, fu 
(Vol. I. P. II- p.74 Tqq.) receniita, v. c. marti 
A 8AUHGAKTBN IN BKBlT£MBACHj CHST 



fi, ärtjféfur la obftrvations de cetix, qiii 
voyage. ä Paris 1716. iJin.ii. å Jimfi,.rd. 
lai. c. figg. aen. Anglice Lond. 1733. 8. 
u Theoulce L^/.iT^yS. c.li^. aen.— 
tAan quituor narrationibus abfolvitur. 
r muitbnum a. 1708 e Gallia in Ara- 
tptum et duobus annis fubfequenäbus 
, defcritHt. Secunda eiusdem eit argu- 
fddcm a. 1711. 171a. 1713. eanden) 
Iknint FnincK^alli. Ttrtia naturam mo- 
idcendi fabarum Arabicarutn, quibus 
praqiarationem potus calidioris, quam 
unui, expUcatj nec non efligiem arbo- 
roveniunt, aeii indTani exhibct. Quarta 
Uftoråm de wtu et progreiTu laudati 
mat Duo nimirum illa Francogallo- 
a, iftud genus merdum cumparandi, 
fiie lucnim condliandl caufla, fiteninc 

t fimpar ordr$ du Rot Louis XIV dans de la Ro- 
r vtn U Grtmd £»»■, Quf da Jrabit^i'^^ f- d" 
r foiu U nom de Bedouins, ou (f Atviwx. 

: /•. j:F...j. t- a—ltJ 



r 



flOf Seripteret tU MtUa* • 

ä Parit 1717. »amai. ä Rotterdam 1717. n 
ä Amiterdam \ii%. la. avec %. jingUee, Ij 
1734. 8- Tfitotifcc^ LipC 1740. g. — Au^w 
nerarii cft LAURENTIUS d'arvibux, rei n 
catoriae francogallorum Halebi degoitium pi 
feiJlus, alibi a nobis iam laucbrus: la Roque vi 
qut epiftolam dedicatoriam fubfcripfit, tblum i 
tum accommodavit. I 

BARTHELEMY PiAISTED'S ^Ottnttti J 
Calcutta in Bmgal hy fca to JiuJ/crak (Balfort)J 
thenct acrofs thc grcat tiijcrt to jilrppo. Lorf 
1758- 8. FrancogaUice hac epigraphe: //finft 
dt C Arabit äéferte^ ou Lttires fur un voyagt it k 
fora ä yittp , fiar k grand tt U pttit djfjert , /oÄ 
17J0, par MM. plaistbd et eliot, iré 
de r /inglois. åParis 1759. lamai. — PracKrJ 
rium fat Iterile, cuius inCcripiionem dedimu», k| 
etiam Elioti epillola, in qua rationem, qua II 
per defertum minus a Balfora verfus Bagdadum 
Aleppum prudentcr inflitui pofTit, dedarat. Ttf 
cpiftola ab aiionymo fcripta nonnulla de qulx 
dam urbibus Bengalicis et de itinere a fltf 
Gange verfus r^onem Tibetanam tradunl 
cum tabula geographica, qua oflia Gangis il 
neantur. Ulttma particula continet diarium W 
bii de naufragio horribil), quod ad öras AfH 
orientalis fecit. Anglus Plaiflid de Arabibui r 
adeo magnifice fentit, ut d'j}i-vieux Francog^ 

Monttgu. EDUARDI WORTHLEY MONTAGU OWcT 

tiones fuper finu Arabico et Arabia Petraea, i 
glice fcriptae , exllant in Fhilofophical TrattsnSt 
T. LVI. a. 1767 edito. Defertum maius, con 
facro codice, peragravit. 
Niebuhr. CARSTGN MIEBUHR Befchreibung von Å 

him', au/ eigenm Beobachtungtn und im Lande Jt 
gefammUtm tlachrichtt» abgejajjet. Kopenbaj 

17 



Seripions de Arabia. ^ oo 

maL cum XXV figg. aen. Francogatlica ab 
> elaborata veriio, recognita quidem a 
o, tamen afpera, prodiit a Coppenhagm 
cum iisdem figg. aen. Belgae typis repe- 
lanc verfionem (a. 1774.), fed quoad vo- 
krabica ViriofifTime. Melior verfio Fran-^ 
a Deguignejio recognita et emendata, edita 
f79. II Voll. in 4. — Auélor huius ope- 
antiiluni focius fuit quatuor virorum do* 
qui iufTu fumtibusque Frlderici V, regis 
in ufus litteraturae biblicae atque orien« 
verfus Orientem, praecipue vero in Ara* 
oon, SL 176:2 inftituerunt. Niebuhrius 
lerfiiit et hucusque fupereA, cum quatuor 
xä mox pofl iter fufceptum morbis periif- 
Jiw igitur iile non omnia, quae focietatis 
Mn ferire debebant *), obfervare atque 
^pocuit, quippe cui geographicae curae 
cumbebant: tamen, fociorum ope orbå« 
to plura indagavit litterisque coniignavit^ 
i demandata fuerant. Egregium profec^o 
i frugis pleniflimum opus, e quo multa 
r antea ignota aut minus reéle ab .aliis 
eC defcripta difcimus. Pruritus ifle, mul- 
ria et incredibilia, portenta ac prodigia^ 
aredendi atque narrandi, lonc^iHime abeil 
ria Caute fineque partium ftudio tradit 

obfer- 

Eo quidem te aufpiciis hanmt Dav» Miehaäisi qu2- 
innn«llis coUegisv prnfeiToribus Goettingtnftbuft 
iftos ad iter rcAe inllituendum pracparaverat» 
que quaeflioncs illit inquirendas propnfuerar, hac 
?he: Pragtn an ehu CtfiUfchafi gcUhrtir Männttt dit 
fäbkn rd/kn. Goetringen i-^di. 8« Adic^e funv 
ones» ab Acadcmia infrriptionum Parifina ii^Jcm 
rommunicatae. Cf. Hifi> d* I' AcatL dis h^fcrifi^ 
IX. p. I iqq* 

ior. f^oU il* P. /. O 



il^ Scr'^ortT dt AråbiiK 

obfervationes fuas, ideoque narrationibus fumn 
concUiat fidcm. Rene daUngutt, quae ipfe v 
ab iis, quae tantum audivit. Opus ipfum dm 
abfolvitur partibus. Altera de Arabia in ui* 
fum agit, altera de (ingulis Arabiae regioni 
Et illa quidem fiftit primum fines rationfiBl 
phyficam Arabiae, deinde Arabiim nobiiiraw 
religionem, educationem , morcs rjtusquc, n 
circumcifionem, iinguatn et fcrinturam, eiu4! 
nem, agriculturam", annexis obfervationibus B 
nuliis in hiftoriam naturalem. Pars altera åtii 
bit fingulas Arabiae regiones, quaeque illis i 
prta funl, nimirum: terram Jemen dusque j 
vindas, lerras Hadramaut et Oman, minorcrl 
naftiae, nemini fubieftac in fmu Perfico et m 
eundcm, terras Lachfa feu Hadsjar, Neds^äfl 
Hcdsjar. Sinus cum Perficus tum ArabtcusP 
raque eonim multo maiore cum ciira ac inIS 
gentia, quam alibi, defcribuntur tabulisqucfl 
graphicis delineantur. Beduinorum five AtsM 
Scenitarum mores egregic pinguntur, aequc' 
loca deferta circa montern Sinai. i 

Cf. aATTKRKRs hijl. journal P. IIT. p.t—Slå 
Goetting. get. Anztigen a. 1773, p. 457—471. 50 
5'8- i 

BUEScHiNos uiSckttttL Nachr. 1. 1773. p. I ujn 
fqq. 149 fq4. T 

Eiiisdem Reifebefchrcibung näck j^rabim uWj 
dtm umliegenden Ländern. liriler Band. Köpen] 
gen 1774- cum figg. aen. LXXil. — Zwej 
Band. tbcnd. 1778- cum %g. aen. LII. 4mai. 
Non omnia, muita tamen, ut vel titiilus mosi 
ad cognitionem Arabiae pertinent. Variae fdS 
obfervationes, quae in opere fuperiore, maxim 
partem; goographico, lociim aptum obtinere fi 
potuerunt, hie quall fuppleoienti vice tradita^ 



I 



Striptorn di Arabiaé 



•r» 



luAore peritiffimo* Hoc fine ilfo, praecipuo 
^ tabulas geographicas, fi Arabiam fpedles, 
tern praebet imminutam. Volgmen primum 
itineris per A^yptum et Arabiam usque 
n Bombay fiftit. Defcrlptio igitur Ae- 
etArabiae potiilimum ineAj et Arabiae qui- 
ip. 355 usque ad p. 450. Eadcm circum- 
et osxfi/SfMss' lauS) praefertim in^. rebus 
quae opus fuperius magnopere com« 
huic etiam fummo iure tribuenda. Multo 
dkus ad regiones lAas nunc patet peregrh> 
I, auélorque aeftumatifTinius de re geogra-» 
orientali ac de humani generis cognitione 
ne immortaliter meritus efh ~- Epitomen 
^pofterioris, cum tabulis duabus geographicis 
aliis figuris aeneis, invenies in coU 
Jtinerariorum Berolinenfi Theotifca, fae^ 
t mils memorata, T. XVII. p. 17a — 435» 
iWa p- I — 224* T- XIX et XX. Alia epi- 

Ei/iar völumine primo et fecundo operis (ic 
: Reifen unJ Beobachtungen dnrch ^egyp^ 
Arabien^ aus den gropen Werken ver/c lite* 
}ft gtlihrten Rei/tnden. Bern und Winterthut 
Pf ec I78X- Smai. cum figg. aen. 

CaATTSRBRs hijl. ^öumal P. III. p. 65-^ia4« 
rP* XII. p. 37$ — 286. P. XV. p. a6i — 282. 
yuing.giL Anzeigen a. 1774. p. 91 4»- 920. a. I778« 
Zugobi p. 449-^ 456- 

'9. xjcHAKLis oriental. Bibi. P. IV. p. 64-^ 127* 
W.Vtt. p. I — 54. t74 Tqq. P. VIIL p. 1 - 6. 
iriscHiifOS wöchentl. Nachtk a. 1774. p. ii6fqq« 
M4 fqq. a. 1775. p. 115 fqq. a. 1778- p. 19 %• 

17% III fiw- 117 <qq- 1^' %• i^gf^iq- 

A Seriis of jidvmtures in the courjt of a t^oya* 
Ip the Red - Sea on the Coajts of Arabia and 
ft; nnd of a Route through the Utfarts of The* 
; AiiAirto unknown to the Eurojjcan TraveUer^ 

O 2 in 



Seriptorir dt . 

SM the year 1777. in Letters to a Ladtf, bt/ et 
JRWIN, Eiq. in the ftrvkc of the hon. the I 
India Company; illuJiraUd with Maps and C 
The fecond Edition. London 1780. 4ni3i. Eoc 
anno etiam editio prima prodierat. — Thea 
{%LA. Engelbrecht) Lipf. 178". gniai. — G 
graphia parum incrememi ex hoc diario ca 
(mappae adeo geographicae, quibus liltus fi 
Arabici feptentrionale atque Nili Delta repnic 
tantur, nihil novi ofterunt, fed ex opcre Nict 
riano modo recenlito defumtae funt, fine h 
mentione, adeoque corrupte)} maior eiiam 
pars ad Äegyptum, minor ad Arabiam fpo 
cuius pofterioris incolae eorumque mores I 
penicillo pinguntur. Caeierum auftor narrl 
fatorum fuorutn non eft Lniucundus. Nithå 
ipfe (in Teat/chen Mufeo a. 1781- Decemb.p,4| 
ubi usque ad p. 499 Irwini ittnerarium fub exw 
vocat) (atctur, fe ex huius libri kiflione volupaf 
cepiiTe. Idem, rei mercatoriae huius itinais' 
fcriptionem profuturam effe, atlirmat, addit^ 
ante Invinum neminem Europaeorum iter il 
tuilTe indc .1 portu Kofsir verfus Nilum, inde 
in Aegypnim inferiorem. Ea igitur libri par», 
qua regin ifta defcribitur, emoluincnto eft gcq 
phiae. Qiiae Nicbuhrius ibid. p. 497 fqq. de 
baeis fivc ClirilUanis St. loannis, circa Bairam 
tiffimiftn dcgeniibus, narrat, conferenda funt ) 
monitis in J. D. Michaelif oriental. Bibi P.i 
p. 3 fqq- et p. 149 fqq. 

Cf. GocUing. gel. Anzeigen a. 1780. p, 963 — 97C 
I. D. MiCHARLis oritntal. Bibi P.XVJ. p. ac- 
j9Ugtm. tevt. Bibi. T. XL VIII. p. 49^— 503. ' 
Mkussls ki]it)r. Litteratur a. 1781. O^ot). p. a| 
303. 



SaipioriS di fuftoria Arabum. öl^ 

TrmU to tbe Coqfi of Arabia fäix ^ ^^f^ fromKotiVt. 
nuby thi Red - Sea and £gi/pt to Europé — in 
^is of Letters by henky rooke, Esq, late 
Ifor ^tbe zoo. Regiment of foot. London 1783. 
IM. — EpUlolis Xill audor fata itineris ian« 
' nita exponit, ut Jedores facile alliciat, licet 
m Dovi inde vix reportaturi fint. Idem paene 
ti quo Irwinus iter fuum direxerat, tamen 
coeptus quidem a. 1781, atque finitus 

ifiMtfiqr. gtl Anzeigen a* 1784. p. gi fqq. 

adde, fi tanti videtur, defcriptionem iti- 
iiéli per defertum Arabiae minus, notata 
ventorum ac tempeflatis, itemque natu- 
m^etc. in Gefchichte der Empoerung des 
f,— von Hm, saviour lusignan 
'7W. 8) p- 308 — 351. et lACOBi CAP- 
RI O^nations on the PaJ[age to India through 
Épf atd acrofi the great De/art. London 1*783. 4* 
UL in Éeyträge zur f^ölker- und Länder^ 
å — vonM. C SprengeL IV Th. p. i83 fqq» 

SECTIO IL 

iuPTORES DE HISTORIA ARABUM. 

L Scriptores univerfaks. 

klL ABULFEDAE, MACiNi alioHimque ope« 



b Rdskii Prodidagmatibus et in notis ad Ola, 
flfita, nocninandi (unt fcriptores fequentes: 

IIU DSCHAFAR MUHAMMED IBN D S C H O' Tiubari. 

I AL THABARi, theologus et iureconfultus 
bdenfis inclytus (fa. Chr. 92 a) compofuit 
liain univerfalem a condito telluris orbe usque 
Chr. 914, cuius tamen pars potior exponit 
iam Arabum aliorumque Muhanunedanorum. 

O 3 Macini 



é»4 Sff^Mrti dt hijtoria 

MacW liiftoria cpitome huius operis eft usqu. 
aiinum ilUim, Duo o|)eris volumina, fecvmi 
fcilicct, Muliammedis hilloriam comprelicnd 
tertiumque, (ic hitloria Arabica ac Perfica, ii 

^iJ^l0^heca Leidenfi, n. 1737 et 1987, ^"15 
jiLB. scHULTENS Htjioriat imperii vtt^f^ 
"Juktanidarum in Arabia fäut ex hoc fonte hk 
hiftortam iiittritus imperii Homeritarurn in Ar 
felice. Caeteruin Tliabari Mlona a poputiil 
eius maxime laurlatur. Ftdus fuit in alitgatiti 
fuit, tfiqxit hijloria ivfius hijioiiarum venfmaå 
tijima^ inquit Ihn thalikhau. 

Cf. I- v. Koi:.Hi.BRs Nackr. von eittigtn j 
fchichtfchr. in Kepert. P. I. p. 69 fijq. 
Jchulwni. SckuUcti/i opus, modo mcmoralum, aliaj 
jnonimcnta aniiquinitnae hiftoriae Arabumfi 
nct. Qiiäe coHeL^io quidem baud prorfusadn 
perduci poterat ab audore, quippe qui a. iTJI 
imniortuus dl: profht tamen Lugduni BacAni 
venaiis, Tine titulo autem et praefatione. 1 
faiilum, ut laurieturvel hac infcriprione: ^.JS 
ttnt htjloria imptrii vetujiijfimi ^oktanidaré 
jSyabia felice ; vel iAa: Monimmta antiquijftä^ 
fioriae /Irnbum^ ex editione et cum verpottt'L 
jilbvti SchalUnjSi^ opus morte eius interrt^ 
Forma qiiadrante typis imprciTum continctj 
culas fequcntcs: Hijoria imptrii vefufiijmi j 
. fiiiiarum i» Arabia felice tx Abulfeda p. i »i 
Jltjloria i. vet ^. in A. f. tx Hamza Ifpäk 
p. 17 — 4s- — ex Nuweirio p. 46 — 99. iJ 
tverfi imp. ^okt. in Ar. fel. tx Taberita p. l 
137. Hiji. everji regni ^'okt. in Ar. fä. ex M 
p. 139—159- Adiecla eit Hijloria diluvii & 
guQ Sabaea evcrfa., p. 1 60 — 1 8 3 . De argun 
et utilitate harum fedtioniim confulcndus eft 

Michaelit in Qrienioi. Bibi, V. IV. p. 143 — 1( 



Striptorts di hiftoria Arobum. 9 1 f 

• Alia eiusdem Schukenfii colleclio hoc loco 
haud inepte laudari poterit Carmina quidem fo 
lummodo infunt, at maximam partem hijlorica^ 
notisque hifioricis ab edicore illiiflrata. En titulum ! 

Honamenta vetuftiora Arabiac, five fpedmina quae^ 
dam illuftria autiquae hifroriae et Unguac. Ex va- 
riis Manufcriptis Arabicis excerpHc et edidic albbr« 
TUS scnuLTKNs. Lugd. JBat 1740. 10 plagg. 
in 4. 

Sunt autem XIV carmina, et fingula non adeo 

; jODga. 1. exhibetur carmen Principis giorha- 

ViDAB, Salomonis aut Davidis aetatem attingen- 

Is, qui illud compofuit, Mecca cum fuis eiedus. 

Qua occafione de Giorbamidis^ ^oktanidis^ et 

Mm&tiSy ac fimul de aede Meccana facra difTerit. 

' Ifaffctrii quoque mentionem facit, e quo. carmen 

I hoc cxocrptum eft, II. Aliud fragmentum carml- 

; MUSy ab eodem giorhamida confcripti ; et hane 

lacffijaxn editor tomo IV Nuweirii exihre ait. 

ID. Verfus multo antiquiflimus, ex Abulfeda de- 

fiimtus, quem dixit decimus regum ^oktanidarum 

. iD Arabia felice, cuinomen noomano almona* 

r PHiRO inditum fuit Hoc verfu artem fancit au- 

i oxidae ac retinendae in pcrpetuum domlnationis. 

Aetas eius Mofe non inferior eft, vel et fuperior 

^'afiquanto. IV. Fragmentum carminis, ab asaad 

^IrOBBAO, five rege magno Homeiritarum , edltf, 

ftptingentis ante Muhammedem annis , cum vefti- 

YinSstCaabam praenobilem, feu templum Mecca- 

'luim, pretiofis aulaeis, ac foribus aureis ornafTet 

Excerptum e libro Kotboddini^ Nabarwalimfis^ quo 

Mlloriam templi Meccani breviter compieétitur. 

V. Specimen nameiriticae linguae et venae, quod 
In Hamafa^ veterum poctarum anthologia, exftatj 
lo proelium aliquod, verfus Homeiritas faélum. 

VI. Allud carmen eiusdem temporis In idem 

O 4 proc- 



I 



no- StriptöTU ds kijioria 

proelmm. VII. Aliud eiusc!em auftoris in eun 
conflidutn, ex Hamafa. Vltl. Aliud eiusdeni i 
poris in eundem cafum, quod ex Scholialte 
mafae, Taurizio, illuJtrat editor, et nobilis f 
bum durtoris, al-adbati, fpecimen fenten 
fum ex Tomo III Nuweirii lubiungit, IX. Ve 
culi, diifli a fecundo Hirenfium rege, giodei; 
BL-ABRASCH, quibus fororcm Ri&njck, iun 
comprefTam , perltringU. X. Verficuli, di(flij 
AZZEBAAA, regina, quae GiWatmom e medio R 
tulit. XI. Fragmenlum carminis, ad A'iMl| 
El- Awari feu Lufoi, decimi Hirenfium regii,! 
tatem percinens, quod in fuam baciili pulfatioM 
qiiam explicat, dixit, ex Timrizio illulbag 
XII. Infignes verfus, quos panxlt Arabice Bl 
HAM GiAUR, rex Perfiae. Fragmentum prinn 
cum vicUTct Chakanum^ eumqiie occidiiTet. Fil 
mentum fccundum, cum brevi accelTione, i! 
ftraadis num. XI et XII fubferviente. XIIL C 
men, diftum ab aeu adina, cum JllamM 
Momiivi filjum, duodecinnum Hirenfium rep 
Incitaret ad captivos principes GaUanidas intt 
ciendos, ubi de Gajfanidis nonnulia obfervatl 
tor. XIV. Cartnina antiquinima, in Arabiaft 
inventa, fuper marmoribus arcium dirutarumj 
traftu littoris Hadramateni, prope emporium J 
Carmen primum et fecundum, ex opere G/^j 
phico ' kijlorico y quod allegat, excerptum, quo 
tae genus hane arcem inhabitantium defcriW 
In notis varia Iiiftoriae ac geographiae Arabi 
argumenta cxplicantur. Sic p. 6 agiiur de d 
bus montibiis prope Meccam, HagiounQt Tzi^ 
p, a de Himjariti! vcl Homeiritis, Arabiae fe 
fefToribus, vulgo Sabaeis; p. 17 de äzu ^oi 
rege Homeritarum, et Jazaniticis halUs. Frove 
etiam varia , quibus Arabes abundant, explicai 

/ 



•4.* 



edis annus iiativitatis, usque att a, 1305, 
iperium Osmanoruni onuin, primuiu, (;iiaii- 
:idagafle dalur, profliit.a. 1550, ei (juidcm 
btum curatUis, autflutnque usque ad eun- 
umuin a Georgia FabriAo. Secunda editio 
: inter tomos ChrQriiccr'.im Turcicorum a 
Oaaftro cAitos Bafil. 1556. Tertia Francof. 
: EdL cum Cuiionis libro, ftatim indicamio. 
ta SaJiL 1 578 8- QLiina ftudio loan. Rofiniy 
spendicem ad fua usque tempora fubiunxi^ 
1594. 8- Sexta rurfus cum HiRor. Saracen. 
[lis, Francof. 1 596. fol. Septima loan. GuaU 
'. Jani Gruteri Clironico Chronicurum in- 
F^anccf. 1614. g. (Cf. de hoc opere Bibi. 
m VoL I. P, I. p. 1 1 3 fq(.) Odlava fub titulo 
le Arabum recufa, qua-n lo. lanfunius ^m- 
1633. 13. emifit. Noiia, eaque reccntiflima, 
>igraphe: Chronicon Siracenicum et Tur- 

WOLFGANGI DRECHSLERI, a GEORG. 

(CIO et lOANNB RosiNO cmendatum au- 
ue; huic in libros quauor et capita divifo 
atque fupplementa tum liillorica tum chro- 




^Ag Stviptorit dt ki/loria-A-iiimm. 

perio Turcico, ob raritatcm exemptarium d 
excufx Lipf. 1689. 8- — Thtotifce a Nic. 
uigero cum Cnrionc Ba/iL 1580. fol. — Bre 
haud ubivis latis accurate, notata funt men 
hilia, addiiis tn margine antus Hegirae et poli 
Chr. Cominuationes ampHores funt DrecJ 
plagulis, praefertira recenrior hiftoria. 

CAELIl AUGUSTINI CURIONIS (/"Wt 

BaftUenfis \ J567) Sarracenicae hiftoriac librfj 
in quibus Sarracenorum, Turcarum, A^y(j| 
tanorum, Mamalucarum, AfTallinoruin, Ts()| 
rum, Sophianorumque, qui in Perfide r^ 
origines et incrementa, fepringentorumque ai 
rum res ab illis geftae, breviiTime explicaiitur.J 
acceHit wolfgangi drechsleri, reniraS 
racenicarum Turcicarumque chronicon , autf 
et ad annum M.D. LXVIl usque perdui^m. C 
rerum « verborura in hisce praeclpue manj 
bilium copiofo tndce. Oinnia ab erroi^ 
numeris nunc primum vindicata-, et concon 
tiis in margine illuftiata. Francof. ad Mom. ijfil 
De ediiionc prima Sa/il. 1567. fol. apud bibta 
phos, qiios conlbleie licuit, altum fitentium. j 
diit ctiam Francof. adMoen. 1 59Ö. fol. , qua COT 
DrechsUri Chronicon emendatum et znda 
Georgia Fabricio et loanne Rojino , itemque { 
Auf^ujlini Curionit Marochends regni in Mau 
nia defcriptio atque caelii secundi c\Å 
NiS de bello Mclitenfi a Tnrcis geilo hll 
nova, comparet. — Nkolai Eomigeri vcrfio ' 
ti/ca prodiit Bafil. 1580. fol. — Curio hane I 
riam totam , brevitlime comprchenfam, et ctfl 
Graecorum ByzantJnorumque et Latinorura \ 
minibus, tum ex Arabum Maur.irumQue » 
bus colleétam, in tres libros partitus eA; iic 
frimuf Muhammedis et Saracenorum 01^ 



SMpt^Tif di hifioria jfrabum. 019 

;>eriique incrementa, ad fummum usque fa/li^ 
m, jper ducentorum annorum fpatiuin conti* 
it) Jecundus^ a prima dus inclinatione ad eius- 
n excidii initium, totidem annorum fpatio; 
(m/, excidium ipfum ac Turcici imperii origi* 
n ad Osmanum usque , trecentorum videlicet 
Qorum res geltas compledatur. Ita ut haec 
mis hiAoria ab a. pofl Chr. nat. DLX, quo na- 
\ eft Muhammedes, ad MCCC perveniat. Prae- 
it caeterum, quantum pro penuria fontium 
ieoialium potuit, ftiloque ufus efl facis probabili. 

lOH. HENRICI HOTTINGERI, Tlgurini, Hottinger. 

leologi, hijlarici et phitotogi eximiij mox Tigu^ 
ii, mox Heidelbergaifts y mox iterum Tigurini 
1667.) Hiftoria orientalis : quae, ex variis Orien- 
iliiim monumentis colleda, agit I. de Muham^ 
tdijmoj eiusque cauflis tum procreantibus , tum 
)f]ien'antibus 9 inprimis de Muhammedc, eius 
aioribus, parentibus, patria, nati vitare , educa- 
me, pfeudoprophetia, aemulis, dogmatibus, He- 
niy iucceflbribus , morte. II. De SaraceniJmOy 
u religione veterum Arabum. III. De Chal- 
ifmOy feu fuperflitione Nabataeorum , Chaldaeo- 
tm, Charranaeorum etc. IV. De ftatu Chrjfiia^ 
nm et Judaeorutn tempore orti et nati Muham- 
edifmu V. De variis inter ipfos Muhammeda- 
», drca religionis dogmata et adminiftrationem, 
uintiis y fchijmatis et haerefibus excitaiis. VI. Ac* 
flit, ex occafione genealogiae Muhammedis, 
enior illuftratio Taarich Bene Adaniy qua ex ipfis 
rabum fcriptis vita et res geftae Prophetarum, 
icriarcharum , quorundam etiam Apoilolorum, 
gum Perfiae, aliorumque ab Adamo ad Mu- 
mmedis usque natales in orbe degentium et re- 
ntium, expiicantur. Tignri 165 1. 4. Editio 

dtior^«tque, ut auélor ipfe in fronte ?libri ngtat, 

chara* 



Striptoris dt hijloritt a 

charaÄcre Orientali nunc prjmum veftiB^ 
1660. 4. — Omnia, quae libii titulus prori 
linguhri Hiligcntia et emi^llfione, ordine va 
dileéhi pallim nefjiertis, expoÉita funt. 

deklcy. SIMON ockluy's, M. A. t^teoT of Suii 
in Cambridges liire (poilea ProfcfTor linguae A 

cae Cantabrigienfis f ) ConqtieJ of i 

Ptrfia ti Ejiijft by the Saracens: contaimngtk 
vet of Ahubeker^ Omar, aiui Othman^ thtk 
dtate Succtjjors of Mabomd. Giving an accM 
their mojl remarkable Batiks^ Sitges etc. parHei 
thofe of Alepyo, Antioch^ Damafcus^ AUxa 
miä ^tnifahn. lUufirating tht Religion, j 
Cufloms et Manner 0} Uving of that warlikt Pi 
CoUeUedfrom the maft autlientick AuUiort, efptt 
Manufcriptt y not htthcrio pubUiheä in any jS 
pean Languoge. London 1708. — Volunw 
ibid. 1718- 8- Nova editio prodiit ibid. \\ 
\i Voll. in 8- Theotifct a Theodoro Arnold, lå^ 
und Altona. 1745. II Partes in (j. Franco^ 
a yault, Pi-ofe(l'ore lingaae Syriacae Paril 

aParis 1748- II Voll. in lamai. Bcigice 

Opus, ex feiitentia Äfuiii *), fummo iudiciol 
confcriptuni : quamvis cnim auétor Abulfc 
quoque in iisauiiloribus laudet, quibus fe ufumi 

* fitetur, parum tamen illi fe familiarem eo pr 

quod Herbclotium et Gravium , prava de Abi 
dae aetate psrhibentes, quae pro ilirs refte v 
que a Pocokio traditis noiinulli arripuerunt, fi 
tus ett. — Codices manu fcTipti, quibus An 
ufus ett, Oxonii in biblioilieca Bodlejana a 
vantur. Per omnem fere primam partem fe 
tur opus hiftorici Arabici, ol wakidi, deSj 
expugnationibus, plenum fabularum aiUlium | 
di 

' *J In pracfatione id «i<u verHoäcin Latimm Aball 

Aooal. MosUm. p. IV. 



Srr^tari/ d$ hifioria Arabum. ogr 

rmque. Tdtiinonia fcriptorum negligenter 
-gtne flint notata. Verfio Francogailica mi* 
:Ubriéla dl: auélor potius loca contextus 
ope iciiptorum Arabicorum, quos biblio* 
regia Parifieniis offerebat, emendavit et di- 
vit, virias infuper annotationes in margine 
IL Multa quoque loca, minus fibi arriden- 
■ifit Quid? quod Muhammedis vitam, ex 
il luftoribus, ut ipfe ailirmat, hauftam, de- 
iu camque volumini primo paginis CIU 

lAifrJWfof Naekrichtm von dem Zuftande der 
IftC P. CVL p. 735 — 763. Haec cenfara critica 
ftfinlio profefta nobis videtar. 

ISfmn da Arabes fous k gouuemement des Ca-- Marigajr. 
kPvM. t Abbe (augier) de marigny 
^TÄaX « Paris 1750. IV Voll. in i3niai. 
M^ (a Gotthold Ephraim Lejfmg) Berolini 
1^1754. III Partes in 8- Anglice Londini 1758. 
VA in 8. -— Laudanda quidem audoris VO"* 
V, qoj, cum hiftoriam Romanam a Rollino 
bOy et ab aliis continuatam, placere avide* 
hg) noffet, Arabumque res menioria omnino 
icfie oc^ovifTet, confilium cepit, de illis 
ido, quo illi de Romanis fecerant^ breviter 
Rnfi. Sed levern profeAo oportet efTe ac fui 
ifcniem, qui de rebus Arabum diflerere, fer*- 
rinonimque, quibus ea gens utitur, ignarus, 
, Si hiflioriae rerum geflarum condendae 
t narratio facilis et lepida, quae ignavis et 
I de veritate follicitis tempus fallat, animum- 
Meftet, ii caufTas geilanim rerum tales fin^ 
ieet, quales cafus phantafiae obtulit, ii mo« 
t ingenia hominum, de quibus fermo ell, 
il fuae indoli conformare , ii , penuria et in* 
rcnun grandiuni, minutis inhaerere, ii in ioco 

com- 



^9 Striptorts lig kijiofia An 

communit unrtecumquc arrepto, eloquentia 
oftcntare, fi tempora, locosquc et viros aut e 
notare, et fecernere, aiit nincer", M<ivt el Ii 
efl; locus huic auäori afTtgnandus erit intet 
ftoricoriim priiici[ics. Agnovit ipfe vhium ftaj 
defcc^um in praefauone. Negat, ilbi tubiidl 
marins fuifle, praerer Htrbehtum ^t JienaiiJitt 
Galiicam interpretation m Macini. At iihimj 
dem paUim tradere ()ngna:itia, quae 
fecile non fit: alrerum inlra lines Acgypnacjc 
rtoiiae fe continere, quis nelcit? l^atxtti 
opus qiiis dcnique non novit mali coiijcisl 
niani tiiHito peiorcin intet pretaiionem elTe? j 
vharagium proifus ignoralfc videtiir. Q^ 
miriini lit, a viro tam praeclaris opibui i' 
profetihim fiiiffe opus, quod pcrquam fre 
cmendari, ni(i uin litiira, nequeat? Aeqot 
veruniquehcic iudicium, demonllravit ccnf 
nymus, Rtiskiut line dubio, in Novit jfBi 
a. 1753. p. 348 —35?. et in Zuverläff. Naä 
P. CXLIII. p. 673 — 696. Addimus, Alar 
perpetuo fere e(Te Ockkii metaphratien, et c 
fatts ineptum. Minime iijitur dignus erat, 
Lejfmgius Theotifce loquentem introduceretn 
prehentus ob ollicium illud intempefbvum a E 
gartmio, defendere fe conatus eli acerbc, uti 
per lolehat, et iminititi*: at aufn trrito. J 
Eoi^em tempore Mnrigniui edidit opeilsj 
tinuationem live hilioriani minorem et hriguSj 
dynaftiarum, quae variis temponbus vafiae ( 
Arabes, et in univerrum Muhammedatios, ( 
ferunt, lioc quidem tiiulo: fiifioire det nvoi 
de C Ejiipire Hes Jrabei. ä Paris 1750. II Vol| 
lamai. lliorum igititr regulorun. hi/tori»m * 
gemino voliimine peijtquitiir auitor eo;lem, \ 
cocperat, lilo, fed non onuuuin. MuIiqs i 



pt, aeindc breviter i[)tos rni.cipcs eo oi- 
recenfeat, quo (cfe vivciuio rf;;rir;nc!oir.:c 
autit, eorumque res gcltas pcdiiingar, ilc- 
piullo fufius eadem enarret. Qi^io iit, ul 
I ödem absque necdiitate et fhifihi ite- 
'• Micilentus in pturimis et ftri^us ibi exun- 
loobrea eloquentiae confumit omnes, ubi 
nt ndolemque viri alicuius pingenrlam na- 
ft Res nempe geAae leétione et aiTidtiitate 
nndae Tunt: charadlerum colorcs ingenium 
(fum ultro et absque labore fu^eiit. Fran- 
j nofter neque locorum tnus , neqite gen- 
Eratates ^ feries geneatogicas, neque tem- 
rationes tenet, contradiélionibus fek im- 
librosque non confulit, in promtu pontos 
one cruclitis familiari conceptos. Qiiae 
maltii exemplis proba\it Keiskiut in Növii 
ntd. a, 1753. p. 307 — 316. 
HABLis CA8ISI infcruit BibUothccae fuae CaHri. 
'-Hifpanae Efcmialenfi CT.ll.p.x7 — 37) 
tonem, tenuetn ac llerilem, de Ärabum 
moribus, inftitutis, ftudiis, lingua et epo- 
;f. f ortett. BttrackU iilier die tieuefien hiH, 



r 



fi^ Strtptortt de kijtoria AraimL 

partibus abfolutam, exllare. Nam ec ifta, ( 
i^itvir tomis XIX., XX et XXI operis vaiiifi 
ex Anglico fermone in nnllnim translati {A 
Mtine tf^elthijorie etc.) melior quidem eft prioq 
Arabum hiltoriis: ai perfecla minime pracjj 
potcit. AuCtor ne linguam quidem Arabij 
"calliiit, feti verlionibus paucorum fcriptoruin4 
bicortim typis exprefTorum Latiius, bciiC qu^ 
ufiiN eli. interpretes Tbeotifci male rem B 
geffere, tonio in primis dccimo nono. SfiMtll 
tanien, editohs munere fuiiclus, pcrmulioså 
vit naevos, aique in praclatioMibus doctifl 
Wurtrationes et caibgaiiones cxhib lit. Epn 
opens Anjilici, a Guthrio et Grciyo neglijjeiilM 
rata, quoqut Arabum hiltoriani offert, « qu4{ 
tomo VI, dnabtis partibus ab'olMto, fecun^ 
verfioneni Tlicotifcun (Upf 1768 et 1769). 1 
dem vero admodum manca ell et inculta; |1 
enim vuidcxftininii, c g. ueynius eti.Mii^ 
Kl US, in notis adieäis multa Aittrlorum pcci 
fultulerint et correxerint, neccfTariaque dA^ 
rint: operis tamen ilunma diltorta et vitiofii 
paret. 

Silentio tandem praetermittere nequimus di 
tationeni doOlam utplemque, infertam ab Al 
novae editioni hiftoriae modo memoratae uni 
fali, tomo quidem XX, atque Tbeotifce redd 
tomo IV Su|iplernentorum {Sammlutig von & 
teruiigs - Schriften zur ailgemtinm IVrlthiflorie i; 
p. 317 — 376, ila inicri|)[ani: ^un der i/tuA 
gigkeit der jirabir. B aumgartcnius notat 
ctas larga maiiu adf^erlit. 



a, 



t, Monciidiim vero antea, ex rccention- 

hriftianis fcriptoribus miiltos qiiaedam de 

(unede referre, quae Muhainniedanis rilum 

t) eosdemque in fuperAitione (ua firmiores 

t ItA certe iudicat LuDövicus MAttAc-A^itåcdioi 

paefatidne vitae rerumque gtjlarum Muham^ 

wBorif Jikorani fynopjeot^ quae Corai il edi- 

Putmi 1698. fol.) eit praemifTa, atque ex 

iffimis apud Arabes Muhammedis vitae äu- 

f defumta. Similia tiionuit Iacobus Eit-Erhått^ 

r diflertatione de illuArium ac obfcurorum 

lim enroribus praecipue in hiftoria Maho- 

Borumque cauflis. Memmingae 1731. g^ 

(ane, qiiam.paullo curatius defcribamus» 

I agitur de vatiis perfonis et vitae rationi-^ 

lae.Muhainmedi affinguntur. Cap. 11 in« 

le Muhammedis rebus tefles nonnulli alle« 

cauflaequti proponunturj quas intei^ vul^ 

tuinis Arabicae linguae ignorantiam paend 

*m efle^ capita III iucuientis exemplis de** 

itiilr. Succedunt cap. IV errores chrono* 

t geographid, atque infinitae fere variatio* 

:z, Miäiafnmedis aetatem et patriam hota* 






1 

I 1 

V! 

■t i* 

I 



M 



090 Snipiores dt kijforia Arabma, 

(iirta erga Iu'1aeo3 atque Chriftianos comm^ffa 
quiritur curaiius. Cap. Vill invelljgamur offuc 
quibus Miihammerles auäoritatcni iibi pa^are^ 
luiffe tradttur, praecipue miraculum olulÉ 
Errorcs circa fe[)uicrum Muh. delineandua 
fcriptoribus commifli cap. IX piopalaiitur. Cm 
fingulari opera de fabulatoribus MiihammeJ 
difteritur; cuius rei in praeclarum fpecinicn cadi 
proferuntur, quae Arabes de icone Muhanwl 
infipienter nugantur. Claudit denique Ciltl 
Inanis de tpfms epilepfta fabula. % 

Bibliin* Hoc etiam loco commemorare iuvat coSn 
åtx, nem tkeodori bibliandri hoc infigfl 
titulo: Machumeiis Saracenorum Frincipis,Ä 
que fuccefibnim vitae, doétrina, ac ipfeAloi 
quo velul aiuheittico legum divinarum C(ri 
Ägareni, et Turcae, aliique Chrifto adveifiå 
popali reguntur; qiiae aiu<r anrios 400 vir im 
nommibus, Dlvi qiioque BetnardJ leJkimomo^^ 
rifiimus, D. Petrus Abbas (Jluniacenfis, perli 
eruHitos, ad tidei Chriliianae ac fanébe matrij' 
cleliae prcputinationem , ex Arabica lingua to) 
tinam transferri curaxir. His adiutiiftae fimt Q 
fuiationes muttoniin, et quidem probaCifT. ai)i 
rum, Aiabum, Graecorum et Latinorum,'] 
cum doélilT. viri Phil. Mtrianchthonis praen 
tione. Qi^iibus velut inllrudlillima fidei Cattn 
propugnatorum acie, perverfa dogmata et ton 
pel"/litio Machumctica profligaiitur. AdiuntfHl 
etiam de Turcarum iive Saracenorum (qui ( 
tam fc(Satores Machumeticae vefaniae, quamj 
dice-ict propugnaiores nominisque ChrifUami 
rimos hoiies, aliqnot iam feculis praellitei 
oripine ac rebus g^is a 900 armis ad nolbni 
qiic tempora, libelli aliquoi Il-^u dignillimi. 
ORinia ,in unum volumen reda^Junt, \ 



Sn^itis då Mftoria Arabum. 027 

moDORi BiBLiANDRi, eccleflae T^^ 
ni^ (t M64O qui collaris ctiam exem-i 
Ladnis et Arab. Alcorani textum emen-* 
inai|;inibiis appofuit annotationes, quibus 
I Mrchuinericae abfurditas, contradi^tio- 
^Dcs errörum^ divinaeque fcripturae de<i 
lea atque alia id genus indicantur; Quae 
n lucem edidit ad gloriatn Domini lefu 
st imilciplicem eccleiiae utllitatem, adver* 
am jprincipem tenebrarum eiiisque nun^» 
ti-(Jhnftutn: quem oportet.manifeÄarii 
d f^tu oris Chiifti fervatorir nofhii 
4}. lU Tomi in fol« ibid. 1550. III Tomi 
EMo prior maioris et rarioris aeitimatur} 
^ftiun rara e/t 5 fed Graeca fcripta omnia 
otf) Iblaeque verfiones Latinae retentae^ 
I fåietn parte continentur: i. M. Lutheri 
bT ieélionem praemonitio} quae in edi« 
.1550 Melanchthoni tribuitun 2. Th^ Bi* 
poiogia pro editione Corani, non Ara« 
Latina vulgata. 3. Petri^ Abbatis Clu<- 
cpiftola de translatione Corani« 4^ Eiusd^ 
t|uaedani brevis contra haerefes et feélani 

firaudis Saracenorum. 54 Praefatio Ro* 
netifis Angli de Corani verfione. 6. Co-» 
nticus Corani^ verfus per Robertum Reti; 
wtum Dalmatam. 7, DoAriria Machu-« 
imatim comprehenfa^ ab eod. Hermannö 
o translata. 8- De generatione Maliu- 
utritura dus, eod. Hermannö interpreten 
79. mendofa et ridiculofa Saracenorum^ 
[ahumetis et fucceflbrum eius^ eodem 
I o. Annotationes eruditi cuiusdam ef 

fcriptoris, quae in Corani MSti mar- 
leAae fuefunt — fn fecunda: 1. JLnrf* 
rlaiioinete et Corano ipiius cenfura (cm; 

P a mut^ 



gs( Siriptiirtt dt liijlorta AreAum. 

éhiSfleTn libris de veritate religionU Chrifl). a. i 
httrranut de Mahoin-:! eiusqce legbus « Safl 
norum rebus. %. Hitton. Stivonarolae commo 
thincula de Muhametanoruni fela. 4. Dim 
tio Chrilliatii et Saractni. 5 Nic. Cojani en 
tiones Coraiii. 6. Kuhardi^ Irat. ord. PraedM 
confutatio, Latine « Graeie. 7. ChriJbanael 
confellio, Saracenii tada. Gr. et Lat. — 'iJfl 
j. Luthtri Epiltola f. Fraef. ad LeÉlorcm. a^J 
&tus de nionbus, religinne, conditiotubuidl 
quitia Turcorum, aikiore Svptemcaftreiifc J 
oam. 3- Epiflola Pil II ad Morbiraiiiim} Tfl 
mm priiicipem, de eiroribus fedae MaliumeM 
et amplexaiida religione evangelica. 4. JUaM 
rerponfio. 5. Ordinatio politiae Tiirct|| 
6. Turcicaruni rerum commentarius, aui|| 
Pmdo ^ovio. 7. Ordo ac difciplina mililiacT 
dcae, eodem audore. g. f^ivts de conditionei 
ne Chriitianorum fub Turca. 9. FeL Ptå 
liber, quibus itineribus Turci fint aggredll 
10. Jac. SadoUti homilia de regno Hungarte 
hollibus Turcis oppieiTo et capto. 11. i« 
CantacuTLeni chriiliana et orthodoxa contra Ml 
meticam fidein afTeriJo, conllans 4 Apologj 
totidem orationibijs. — Haec fcrjpta in etfi 
pofteriore excipinnt Bartholomaii GeorgitikkX 
« Chrifioph. Jiichm fcripta de ongine Ti 
rum etc. — Ex hac collciftione olim ma 
par» hiftoricae fcientiae de Arabibiis ac T 
hauriebatur, eaqiie vel hodie, ubi fubfidiis & 
Kibus nitimur, non plane inutilis, hillonani < 
hi/ioriae atque errorum hiftoricorum iu\-are pi 

Cf. (goktzens) MtrkwUrä. ätr klSnigl BA 

Dresden T 111. p. 4.54 Tqij. 
(BAUMGARTENa) Aof Ar, von tincr HaU, 

T. V. p. 336 %. 



i 



Sirjftor u de hifioria Arabum. 899 

\i trm matmn of impofture^ in the Ii/e of Ma^ Pridetux. 
dimmfirattd; by humphry prideaux. 
in 1697. 8- ^Tzncog^WiCQ ä Mmferd. 1698 8» 
gg. aen. nullius pretii. Theotiice Lipf 1699. 
* Fragmentum operis multo amplioris, quod 
Mroverfiis et exitio eccleiianim Orientalium 
lix molicus erat, farna eius illuftri non fatif 
a 

;Ttus BAYLE in DiSionnaire hijlorique et Bzyle. 
nfiib voc. Mabomei^ (T. III. p. 185 1 •— 1867. 
rfL 173Q. fpl.) comite iudicio acri, varias 
ftunméde eiusque religione opiniones prae- 
liii jmpiignare atque toUere conatus efl:, 
bfie quah dedit, alrius in easdem inquirendi. 

ttåmiANi RELÄN DI librls II de religione Rehad. 
nnefica {Ultraj. 1705. 8 ) de Muhammede 
paii döde difputantur. Verfio germanioa 
likfprodiic Hannoverae 17 16. 8* 

moBixps Arabifehe Bibliothek 1 Band. Frtnkf* 
ii Léfz. 1769. 8* 

I ^ de Matumed; avec des reflexions fur ta Comet d« 
i MeAametane^ et les coutumes des Mufulmans. Bouitla^ 
[bComte de boulainvillibrs, Jluteur^^^' 
t di la France. å Londres et Amfl 1730. g. 
idiiion. å Amft. 173 1. 8* ibid. eod. la. 
.;.•.. Itatice Venet 1745. 8* Theotifa 
IM747* 8<^naL -— Opus fabulae Roma* 
Dulius, quam biographiae, per tres libros 
lim. Primus continet defcriptionem Ara* 
unam minimeque accuratam. Inquiritur 
It leviuicule, in nationis Arabicae indo* 
in cauflas fimilitudinis linguae et morum 
jdaicae et Arabicae. Defcribuntur pra6« 
eccae ac Medinae memorabilia, resque in 
i^ftae inde a Fatriarcharum aetate usque 

F 3 ^ 



( 



I 



\ 



ad Muhammedis tempora. ludaifmi ac Chri 
nifmi in Arabia et Perlia propagatio enarn 
Regum Jamanenfrnm « Iracerilium, Gasvai 
fium et Hepiafenlium hiftorra ex PocoJcio { 
traifla exhibetur, ac reg' ii Palmyreni fata Q 
nuntun Status poftca religionis ame MiiJiam 
dem, inter Sabios maxime, ac reliquus dein, 
tus et caerimoniae iiniftre falls delineantur, 4 
ritu« varii, v. c circumcifio et poiygamlii 
cauflis naturalibus, politids et moralibus, Inga 
luud raro, animo tamen fimul pravo, deducu| 
tiber feeimdus genealogiam et vitam Muhafflj 
dis ad primam usque Ilegiram, feu primumj 
Muhammedicae annum, continet; ubi m<fl 
auClor, quilms ailminiculis novam religionenS 
Imperio liabtliverit, euinqiic fingularibus anna 
Corporis dotibus inltrudkim, numinisque i 
afflatu quodam tantuni opus aggreiTum fiiHTe, of 
^ere Audct, ac in utroque veras tam adn^ 
eventus caiifTas invenifie fibi vifus eft, cum 
bus ipfam religionis ab eo inrtitutae naturam, 
tioni et fenfibus amicam, coniungit. Ubtijue 
fanaticnm hunc felicem immoderate laudandp 
liorem defcripfii, quam fult. Felicius paulto 
pugiiat duas vulgäres opiniones, de fumma 
gionis Muhammedicae perverluate et de Is 
auftoris illius fliipore et barbarie. Accertitiö 
liber teriius, vitam Muhammedis a primo < 
Muhammedicae anno usque sd mortem eiusi 
pleiftens, fed nullis fententiis aut meditation 
nec bonis nec pravis, quibus duo libri pil 
abundant, flipatus, ab alio quippe auifloi;^ 
jibufeda^ Pridiatix, Maracåo, Herhilotia, 4 
äor aftinnat, collcdus, re autem vera e Li 
verfionc Muhammedis, a Gagnicrio e maiore' 
n Abutfedino edita, Fiancogallice reddttus. • 



Sfripians di hifioria Arabum. 23 1 

Goni Theotifcae addicae funt diiae tabufae aeneae, 
defumtae e vcrfione Theotifca Corani Saliani, ab 
eodem interprete profedar 

* CL ABa Erud. a. 1731. p. 42 A}q. 
; (baumoartsiis) Nachr^ vou einer Hall. BihL T.L 
p.a6-**33. 

' Nec (ilentio praetereunda funt oeorgii salb Sai«^ 
IMegomenc verfionis Anglicae Corani^ quae 
Lamiini edita 1734. 4mai. In iis enim eruditione 
Ouidplici iudidoque iubado difTerit de Arabibus 
we Muhammedem , de flatu Chriitianifini et lu- 
jprifini in Oriente Miihammedis tempore, de huius 
Ifasinfeulb et aftutiis, opiniones fuas propagandi^ 
ilé Corano eiusque ojtu, indole ac praeceptis va- 
iSs, de Testis Muhammedahorum etc. Åequiot 
cft Sate caeteris fcriptoribus in diiudicando Mu« 
bunmede eiusque religione; reprehenfus propte- 
lea ab auftore operis vafti Anglicani, hiAoriam 
ttuverfalem • cOiitinentis : probe vero defenfus a 
I £ Sernkro in . praefatione ad tomum XIX ver- 
wm Theotifcae eiusdem operis. 

. DBBRBQUiGNY Dijfertution fur la fondation ie Brt' 
jk_ la rttigion de Mohamed et de Jon regne; in Mi^ V^i^Y^ 
ires de Pjlcad. des Infcript. T. XXXII. p. 404 «— 
II. ToUuntur etiam in hac difTertatione, ope 
im Arabicorum, errores et criminatione^ 
Qniftianis faeculoruin fuperiorum de Muham* 
eiusque dpélrina reli^ola excogitatae et pro- 
ä^tae. Et primum quidem inquirit auélor in 
Arabum antiquitates religiofas ratione Muhamme* 
jkfj deinde Mubammedis vitam delineat^ habita 
liddein ratione eius fe^ae acque imperii ^ ab illo 
DnditL 

TUR PIN Hifioire de la vie de Mahamet^ tegis^Tntghu 

Umr äe t Arme. T. I et II. å Paris x773* ^- ^^ 

^ P 4 ibid. 



• Seriptorit di hifioria Art 

^id. 1780. la mai. Throtifce HaUe Magdd). 17)^ 

gmaL — Egregie qutdcm narrat Turpjnm, läi 

paHim dedamatorem verbnfum agat: fed op| 

iplum minime e fontibus hiltoriac Arabicae ni 

num; tetbmonia enim niargine n^ligentil&É 

lauJata fucl excitandi gratia lölum adfunt. Ra 

Ötiones, contradidUoiies, fetitemiac temerariwl 

que narrauoi\es ad rem nil iacientes tiaud ^ 

gccurrunl- • 

Cf. Goittiug g*l. ^nxtigtn n. \^Ti. Zugabt^iX^U 

jc4fq. «. i78<- P- 331 — 337- 

Omnibus hkce de Muhammede fcrip* 

^onfideralts et examinatis , Gagnieriui c 

dctur, certe a reliquis nondum fuperatiis. 

4. Dt varas ad hijloriam Arabum pertinm^kiWu 

V' tn äi torum txptditionibus belUeis^ f»ipmal 

jijma It in Hifpania etc. 

De Momeritif in Arabia fclici, ac de 
mutatione rellgionis et imperii valde infigrå, 
culo port Chr. nat fexto fadla, critice atqueC 
piofe duabus diflertarionibus agit christi. GV\ 
TRANciscus wALCHius in Novis ComtU 
lariis Societ. reg. fcient Gotting. (1774) T.l 
JEpitome harum differtationum Theodfca, abi 
étore ipfo confeifta , exftat in Goettine. gei M 
gm a. 1773. p. 849 % lasi % 



lOH. SIM. ASSEMANi de CliriffianU C I 
nis in Arabia, Perfide et India, in åvsL 1 
orient. Clementino - Vatic. T, III. P. II. p. sjaj 
<li4, Non propter Chriftianos tllos, de quiM 
Jln bibbothecis tuiloriae ecclelial^cae a^eoiM 



Stripi»iS di UJIoria Arabum. 93} 

dflbftaitionis doéliflimae meminiinus, fedquia 
•lU, quae ibi haud quaefiveriSy de Arabi» 



nmt 



10DBRICI XTiiENisfive siMONiS) Archie** Rodcrioif 
tiyi Toletani, (t I34S0 hiltoria Arabum inXimenct. 
, fupra In nota quadam ad Reiskii Prodi* 
a nobts lauHata, 

verdadira Hifioria del Ritf Dan Hodriga^ Ahui c^. 
fi träta la caufa principal di lajperdida fem f. 
^ y la conqutfta que deUa hizno Jmramo^ ^}^^^^'' 
por; con^ueja per el Sahio Atcayde^^^ 

CACIM TA&IF AB&N TARiqUE de NaCiM 

r, y natur al de la Arabia petria; traduzida 
M^gaddeLuna, vicino de Granada ^ interprete 
^Bf Dm Phelippe. Granada 1592. 1600. II Par- 
fåi4. Saragoita 1603 4. Valenza 1606. 4. ibid« 
46.4. Madrid 1654. 4. ibid. f. a. 4. Ante hane 
inain alia editio prodiifle fertiin Veriio Itala: 
jp ét Ri ^acab Miratnamatino Almanfor etc 
noL 1663. 4.) elaborata a Francifco Rinuccini^ 
mohoc nomine: Sennucci Gtfranci^ in fronte 
fe ir^Rgni^t Verfio Francogallica, au(ftore 
iaXj hvic prae fe fert epigraphen: fftfioire de 
^fuifie itEjpagne par tes Maures^ compofee en 
k par Abulcacim T arif Abentariq : traduite eu 
mal par Michel de Luna : avec une dijfertåti<m 
édj qui ta mife en Frangois^ (nr la veriti di 
ktfioire. å Paris 1630. Il VolL in ismai 
in veWionem curavit l^bis Alexius Lolrineau^ 
BfiAinus e congregatione S. Mauri , fio infcri* 
a: Hl/loin des deux conquites de t ÉJpagne par 
Waaresf ta premiere faite par Tarif et Mufsa 
b Owäiensi la feconde par Abdmajfif fur tu 

wtt^ rtvMéf^ rt tet revotutiom amivéet dam 

P 5 fempin 



IL 



Fempire dei Califes ptndant pris de cin^uaiUé 
par jibukacim- Tarif' /ibtiUariquey tun ät et» 
ont tu part ä la prcmirre conquéte: avfc la i 
ption de I' EJpagne par le nieme auteur; la i 
grand jilmanzor^ par Jlli Ahenfufian^ ti j 
Ittirtt ou pieces originaUj. k IWis 170g. 1911 
Opus hotce verain fidequc difinam hilloriM 
tinere, olim a nemine in dubium vocabai 
deque faiftuin, tit errores, fabulae et contP 
nes innumerae in hitloriam Arabum irreperi 
quc invalefcerenf. horlie vcro liber e claflél 
ricorum eiedus ablcgatui^que in iAam fabu&T 
quibus quidem hUioria fundamento, verum B 
nibus ita corrupta ert, ut vix agnofcere m 
quid verum, quid falfum (it. Hoc vere ficft 
bere atque Michaelem de Luna elTe impofta»" 
lOANNES LiKONf et ipFe BenediéUnus e £ 
gregatione S. Mauri, contra fodalem fuum I— ' 
neau clanffime docuit fcrijjto lingulari, in C 
maraa noftra valde raro: Quejiion curieuft^^lT 
foirt des deux conqukes par Its Jllaures, pur m 
caciin Tarif yJbmtarique ejl k» Roman ? a P 
1708- la- Cf. etiam Ockky in Praef. ad T 
hilioriae Arabum fupra a nobis laudatae, Ifli 
pres Ockleii Francogallicus, ^ault^ in praef. to» 
p. a I adeo atTirmat, huloriam liuiusmodi Ai; l»< 
in bibliotheca regia Hifpana minime aflerwii j 
ctiani Nic. Anlonii Bibi. Hifp. T. II. p. 337. J 
J-Iijloria /ifricana deUa diuifione deW /iM 
degli /irabi. E diW origine, e dei progri£i 4 
Monarchia de* Mahomctam di/hfa per t Africa^ ij 
k Spagne. Scriita dal Dotiort gio. battiJ 
-BiRAGO, j^vogadra. In Veneiia 1650. 4. q 
volumen quoque libris, a quibus quisque fibi (K) 
caveat, accenfendum. Licet enim audor longl 

a fe in ufus fups convecibrum Itbrorum cuni fn| 



Smpieris d$ hiftoria Arabum:^ 93 f 

feriptonun^ tum typis expreflbnim feriem nobis 
pftencbC) sdeoque archivorum Hifpanprum ufum 
aftec; tamen hiitoriae ipfius examen llatim docet, 
liaec omnia eiTe vana atque coniiéla, Italumque 
Impo/lorem ne linguam quidem Avabicam calluiiTa 
Ses libds vera falfaaue narrantur de Arabum in 
Afi^ et Hifpania rebus gellis, inde a primordio 
;|npeiii Moravidid et Mohaden(i$. 

fV est BiiUMGARTBNS NacHv. voH mifkiffUrd. BUcheru. 
% T. IV. p,264 fqq. 

Marchionts de mokdejar Examen ^hronohhie, 
dål aio^ m que entraron los Moros en Efpana;^\^^ 

ciusd. Obras ckronologicas etc. (en l^alentia 1744) 

ao4 fqq. 

OTTifR Relation fommaire de ta conquéte deOttnl ^ 
täfnqui par les Araba. 

Eiusdem Obfervations g^graphiquet et hiftori^ 

wx^ tirees d" Auteurs Arabes; in Hifi. de tAcad. 

%i Infcript (ä Paris 1747. 4.) Tom. XXI. p. m - 

p. i:j5-i36. — Narratio ifta e Nuweirio 

ita atque obfervationibus hisce memoratis 

Lta eft. Nonnulla alia hiftoriae Arabicae geo* 

le eiusdem temporis Africanae argumenta 

expUcantur* 

Memoratu di^niflima quoque eft DifTertatio A/remini^ 

iSE?Hi siMONis ASSEMANi de hiiloria Ara* 

in Africa et Hifpania, ab a. 661. usque ad 

13, e monimentis orientalibus condita^ in quii 

lologiae ratio praefertim habita eA; in eiusd. 

L9 hiiloriae fcriptoribus ex bibliodiecae Vati<* 

aliarumque inngnium bibliothecarum manu«» 

codicibus {Romae 1752. 4 max.) P, III. 

4j— 199. 

(DIONYSIJ DOMINICI) PB CARDONNBdoCtr^ 

lingt Arab, PariC "et imerpretif rqps.Gailia- donaci 

rum 



^»4< 



'ttoae 



1 36 Scriptoret di hiftoria Arabkm. 

rum t '783) Hjfioire de t Jfriqui it di fEfpagni 
fous la domination des Arabes. å raris 1765, III Volli 
in I a mah Theotifa a Chftph. Theoph. di Murr^ 
Norimb. 1768-^1770. 111 Voll, in 8- ^^ ^Mfc 
Conr. Faefij Tiguri 1770. g. Liber, prae muldl | 
aliis magni aeflimandus, qiiia auAor illius duo(b' \ 
dm codicibus manu exaracis, ab aliis negleftis, in ] 
elaborando lAo ufus elt. Lacunas fupplevit ataus 
narrationum Arabicarum ieiunitatem pellere Au« 
duit ufu fcriptQrum Chriihanonim, in primisMh 
rianae, cum potius Ferreram fide digniorem con» 
fulere debulfTet. Hinc faélum, ut fabulae Anbum ^ 
et Chriilianorum fat multae repetitae iint in lävo^. : 
alias minime contemnendo. Prior verlio Theo^ 
tifca notulis inftruAa eft ab eius auAore, quibu - 
Francogallum fupplevit et correxit Pluribug, ul^ 
videtur, opus fuiilet Praefixit tomo fecundo In- 
dicem pnncipum Arabicorum in Hifpania dmh 
nologicum. Volumen huius verfionis tertiuDi < 
praeter librum quintum et fextum hi/loriae Car* 
donnianae, tres interpretis difTertationes compre* 
hendit, feorfum quoque a bibliopola vendttat: 
primam; de hiiloria Arabum (praefertim de eorum 
chronologia) ; fecundam, de numis Arabum; ter» 
tiam, de eorum (igiliis, quorum XIII e muieo 
Prauniano Norimbergenfi aeri indfa funt. Oie» 
terum verfio Murriana bonitate et elegantia fijpcral» 
tur a Faedana, cuius audlor recentioris hiitoriM 
Hifpanae brevem addidit epitomen. 

Hiftoria Arabum imperiorumque ab iis conålf 
torum hiftoria perfeéla omnibasque fiiis partibuf 
abfoluta adhuc eft in votis. 

3* Di numis y gemmif it men/uris Arabum, 

dcLafU- VINCEMCIO JUAN DC LASTANOSA, Stkt : 

no<k« di Bganalasy Mufia di la Medallas defconocidm j 



StriptöTif di hifiaria ArabunL 037 

Sbmokn illuflrado^ con tres difcurfos^ dit Padr$ 
jpatdo de Rajas di la compana dt ^ijus; dit DaSor 
Dam Francijco Ximetuz di Urna; i dil D> ^uam 
Itmup Jindris di Ufiarraz. En Huefca 1645. 4. — 
VogDus in CataL libr. var. hunc librum appellat 
rariora rariffmumj quo continei>tur aeri in* 
numifmatuin icones contum feptua^ta 
quinque, quas communis velut rerum andquamm 
mdragii reiiquias collegerac Laftanofa. Inter- 
nl^ennir paflim numi Arabici et GothicK 

CL GUST. PBRIMOKR LILfSNBLAD Eclogt C 

Cattlogos librorum» quos Sparfweufeldc dedic bi* 
Uiocbecae Regiae, p. 41 — 45. 
' AUO. 8STSRI Memoriae libror. rar. p« 67» 

lOB. HBNH. BOTTIN GBRI DifT. de numis Hottiftgtr. 

oiiaitabum, ludaeorum maxime, ec Muhanune- 
ibnonun; arl caicem commentationis de cippis 
tiebraicis. Heidttbergai 1662. %. Nonnulli numi 
Arabici aeri incili partim recle, partim pra ve ex-- 
|ifcantur. 

HADiiANi RELANDi DifT. de marmoribus Reläna 
Arabicis Puteoianis et de numo Arabico Conilan- 
U Pogonati^ litteris Cuficis. Anift. 1705. g. Reis* 
kktt non magnifice adeo de hac diflertatione fentiC 
h epillolis mox laudandis. 

GEOiGii JACOBi BEHR (LeSorts linguarumKthu 

OriiMtal. Lipf. pojlea proftjjom et interpntis ting. 

mtf. Pitfvpolitani) Moiiarchiae Aliatico - Sara- 

codcae ibitus, qualis VIII et IX pol t Chriilum na- 

lum feculo (uit, ex numis argenteis, prifca Ara- 

bum fcriptura Kufica« a Monarchis Arabicis AI* 

Manfor, Harun Rafchid^ Al -Mamon aliisque, in 

Qictropolibus Chaldaeae, Perliae, Transoxanae* 

Oue cufis, et nuper in littore maris Baltliici prope 

Gcdanum effoHis, illuilracus. Lipf 1724. 4. Cum 

Aabus tabulis aeneis, quibus numi Arabici X\'III 

deiineati 



ft3g Scriptoiref de kijforta Jrabum. 

delirtead eorumque fcripturae explicatae funt Es> 
plicationes ipfae Relskii plaufiiiti haud tulere. "^ 
Eiusd. Monarchae Mogolo - Indid, vel Mc^d^ 
lis Magni Aurenk Szeb numifina ; argenteum qunH* 
quelibrale in renovationem clientelarum urbis im* - 
peratoriae Dfchthanadab iignatum^ e gft^ophyladd^:^ 
Gothano recenficum et expiicatum. Lipf. 1725. 4*^ i 

Muller. lOH. ERK. MUELLÉRi Programma de eodeni'1 
nummo. Ifenaci 1725. foK M 

Scholcz. HENRici scHOLTz, Silefil, defcriptiö niiminl!^ 
Saracenici, anno 171a. in agro Slesvicenfi aratfo i 
deteéti; in Novis Aäit Erud. a. 1733. p 41^-^^ 
435. Numus ipfe in tabula V Iftiu;; aani aerl.^p^ 
cifus confpidtur. ' \ - 

Eiusd. Erklärung einer Miinze det Jilmanimt 
in Hamb. Berichten a. 1733. p 8ifl — 814. / 

SchUeger. JUL. CARL scHLAEGfiRS Anmerhtng iibttf, 
diefe Erklärung; ibid. '^^ 

Schoin. H. scHOLTZENS Afitworl ovf dujt Aimtt^ 

kung^ und Erläuterung einer JMimze AbnahtapH^ 
Bellahy Chaltfens xu Bagdad; ibid. a. 1734. p»^;- 

364 — 374. . '^ 

Eiusdem Erklärung zweytr Arabifihm MiuzeUh ' 

ibid. a. 1735. p. 653 — 656. 
Schulz* lOH. HENR. scHULzii DenariuS a_ 

Arabicus explicatus > in ContmeM. Acad. /ciinL 

tropoL T. XIV. p. 375 — 381. 
TrifUn. JEAN TRisTAN ExpHcatiön d' une medmUi 

menienne et Arabe; in Coinmtntaires hifioriquerT. 

p. 588 iqq 

LiUcAthal. TtiEOB). CHRtSTOPH LlLIENTHALS kUfti^ 

hifiorifche Befchreibung und kritijche Beurtheilung é^ 
niger griechijchen , römifchen und arabifchen Muniun^^ 
iveklie in Preujén gefunden worden fint. Königsbertf 
1 74 1. g. C£ Erläuttrtes PreuJJen P* IV. p. 83a — . 
843. 'i 




Sif^^Mtit di UJaria Arabum. t39 

ihifinata quaedam cuiuscuhque formae etArrjgonu5i 

MufeiHONORii ARRiGONL, Veneti Tar^ 

45. f. T. III infunt quoque numi ArabicL 

IL wiLH. OSTTERS ErlUuterung einer ra^^Oettt^ 

har vom Coelnijchin Erzbifchon PtHgrinty -, 

VDO Anbifchi Miinzen zur unUrhaltung 

tiltt werden. Nfirnb. 1748* 4* 

AKCiflCUS wiSB quoque numos quosdam wifc* 

tt exhibet in Numorum antiquorum, fcri'- 

bdlejanis reconditorum , catalogo. Oxon. 

JbL p. 3 9 — 35. 311 — 315. Expllcationes 

taaekguntur in novh ASHs Erud. a. 175a. 

r COSTA RD two dijirtations: / eantainir^ an Co/brd. 
ivj Bfa» the Meaning of the IVord Keiitah, 
■M ii ^ob. chap ^2. v. 11 y in which is en^ 
Mk be proved j that though it moji proba* 
mjmisjor the tJame of a Coin yet that there 
"^^ for fuppojing itjtamped with any figwre 
\ må theryorey not with that of a iMmb in 
ér. IL on the ftgnificätion of the word Her^ 
SL Oxford 1730. g. Ineft explicatio numi 
Emi Cufici, anno gs Hegirae cu(i. 
ITHBLBIMT Dijertatton fur les midailles "RuthtU^ 
\ in Mim. de FAcad, des Infcr. (i753)'"y* 
^' P- 55?-^ 576- Hacc differtatio, inter 
huhjs generis fcripta referenda, explicat XII 
Arabicos^ duabus tabulis aeneis eleganter 
ntatos. Omnes imaginibus iniigniti funt 

OLI ABRAH. CLEWBERQII de numitf CIei^btr{, 

s in pacria repertis difTertatio prior. Aboae 
U Pofteriorem auélor, morte prae ventus, 
ie haud potuit. 

mo/uis des Arabes^ qui ont en cours en Por* 
Q ^ommal etranger a. 1755. Mart. p. 5a — 

Numi 




140 &riptorit di hifioriA y 

goeblcr. NumiArabici eihm occurrunt in lOH DA1 
KOBKLBRi MuHKbelufiigmgm P. VIII. p 31' 
330. Vill. 358- X.a49 35a. XII.33S. 341. Xt 
105. XXIL 177- 

T.Murr. CH8TPH. GOTtLlEB VON MURR Mk 

lung unä grjamtntltt Nachiicktm von dtn Mi»^ 
dtr /irabm m eius verlioms libri CardonnI 
P. III. p. 41—83- Nunius Arabicus aureuji 
tncifus, cuni explicatione Rei>kiana, adtlitus. I 
Ekhboin. tOH. OOTTOFR. cicHHORN, liiiguar. Ofll 
Prof. ord. lenenfis, commeiitatlo acaletnia 
rei numariae apud Arabas initii^. imac 1776 
Incit explicatif) arlmoHiim do<;ta ac iubolis ie( 
nii Gregorii Macini de argumento Kto in " 
eius Saracenica p, 64 fq. 

Adler. lACOBUS GEORGIUS CHRlSTtANUS . 

LBE Mufeo Cutico Borgiano Velitris ^Ronmi^i 

^ 4 mai.) praemifit dineitadonem fen pottus ciul| 

primas iineas de Arabiim re numaria. Longe 

ter forte rem fiiam aiSlurus fuiiTet, fi epift 

Reiskianas, eodem fere ttmpore typis exprfi 

legiftet. 

Reiiite « Prodierunt nimirum In Eichkornii Reperi 

Eiehtiwa. faepe a nobis laudato, et quidem T. IX. ^i^ 

p. 199 — 368. T. X. p, 165 — 340. T. XI. p. f 

44. IO.ANNIS IACOBI REISKE Briift uhtt , 
Arabijche Mmzwejtn^ cum eichhornii iq 
tationibus cnpinlis doi^tisqne. Rei kius, diu 1 
obitum fuunij (mortuus autem ert 1774) epifl 
hasce fcriplerrit ad Richtcrum, curtorteni ijiimi^ 
lacii ele<Jioralis Dresdenlis. Sed inedirae rtW 
bänt, atque cum aliis cimeliis Reiskir port M 
fnoriem a ÄÄmio, litterarum fiimmo patrono t 
tiieiifi, emtae, (?t ab hoc Eichkomio conimifTaC] 
tsks t/pis mandaret Epiiblas iplaa editor in f^ 



SmfÖTif dt hiftori^ jtr,abuni. §4! 

^fifpdcuit^ quibus agitur de recflö vcroque 
lorum.Arabicoruin, de tetnpore, quo Ara- 
uuam cudere coeperint, de infcriptionibus 
1) Atabkrorum, delitteris CuficiSj de pre- 
alore pecuniae Arabicae dusque generi*" 
ntimis Ar. argenteis et aeneis, de eo^ 
oprium tiumis Turcicis, Perficis et Mor 
le ufu numorum Arabicorum in hiilorii 
ttuo adiutorio, quod numi et hifloriae (ibi 
\y de imaginibus in numis Arabum, dd 
Ir. laeculi XIII^ et de eorum, qui numos 
xoinr ac deferipferint^ Audiis > quae fedio 
ut negligenter traélata, in poAerum ab 
nio perfedior reddetun 

biUNi RCLANDi Diftertatio de getnmisRdaii^ 
%i in eiiis Difll mifcell. ( Traj. ad Rhen. 
.jPi III. p. aji — 350. — roll monita 
ganmarum Arabicarum, ad ipfam Aatim 
titionein de gemmis auélor fe accingit^ 
t qidnque potifTimum recenfet atque 
Praecipue autem in quartae gemtnae 
jttioiie copiofior fuit, quod ad exadam 
raphes Cognitiotiem haud paruni facerö 
i praeter viri, qui ea ufus ti\ antiAitum- 
Ittiamorum !KII nomina propria, quae itl 
xfbint, exMSto, quod pofTidebat, Tda^ 
aéleres quoque ac titulos, quibus illi an- 
fint, uberius declararet, effiglemque la- 
renteie qiiädratae^ quae Mahadi^ ultiiiii 
memoriam (igillatiiti confervat, ex cime^ 
tariano tepraefentaret 

tro fl HURÄ Mhandiung von den Siegetti^* Matf- 
tj paullo ante iam memorata. 



St4A S(riptoH$ di hifiaria Arobrnfk 

« 

FRERCT des me/uret det Arabes; in Mém 
tAcad, det Infcr. p. 538 — 546. Anno quic 
1733 audor praelegerat hane difTertationem , 
potius libellum (nam antea p. 433*— 537 
etiam de aliarum gentium prifcarum menfut 
poil autem, antequam typis experimeretur, qi 
an. 1756 fa<flum, eandem diiigentifliine perpol 
atque auxit. 



r. 



QAPV 





hiai Imperii T\irtUh 243 

r xiir. 

: REBUS OSMANI* 

TURCICIS. 



CTIO I. 

et topographiae. 

.m pars, fupra Vol. I* P. II, 
:er Icriptores de ^laellina re-» 
am referenda > praefertim s a n-^ 

TROILO et VON STAMl^EH 
N (p.-9o), THOMPSON (p. 91), 

aliönimque auc^ores. Et ex illis, 
;rarunt, ioidemque p. 54 fqq. rt* 

lullij v. Cé PAUL LUCAS (p. 62) 

4). In hac ipfa eriam parte e prio-* 

i^lurcs huc pertinent^ v. c d' a r* 

. u u &• Nunc récenfum eorum aga* 

i nondum a nobis mer^tio inieda^ 

pltira etiam geographlae et hiiioria« 

ends regionum atque populorum lu« 

äncur. 

CknmUuL Glaube^ GefatZy Sittm. Fon 
en^irgir^ jo da ynn der Turkey gefenklich 
d frid jarnachmals dar gewontU /wickaw 
^«te .Fraeter Chftphi öuil. LUdeke^ qiii in 
w^det THrkifchen RiUhs (T . II. p. loi fq») 
huius libri exhibuit) neminem, qui idem 
nrimiis. Idem fufpicatur, illum efTe ver- 
bdUb fiG infcripti: De moribus, conditio* 
leqiiitui Turconim, a quodam Chriftianp 
e Sfgftaacåffirenjif (Transfilvaniae) diu i(i 
Tweonun captivo conferiptus liber^ 

0^2 iunäiii) 




S44 Itmtraria et lopograpkiae /nrpfrff TlvtM 

lunflim edifus efl cum RicoUi libello cnntra feéj 

Mahumeiicani et opusculo t'^iaorit a Carbo^ 

vita et moribus ludaeorum. Parif. apud Henr.j 

phamim 1511. 4. Qi^iae colledio plerisquet 

rilTima audit. Scriptor ilte Septemcaftrenfisin( 

loquio affirmat, pauUo poft obitum Sigismii 

Imp. et regis Hutigariae, dum Turcae Vala 

L coniun(fli in Transiilvaniam irrumpentes SeM 

I obferfiiTent, eamque Valachorum fraude ceptfll 

I fe. qui XV aut X.VI annum agens illic nuaJOi 

■ caufTa morabatur, captum et Adrianopollm, J 

|. corum Cae&ris per id tempus fedem, det} 

et usque ad a. 3458 barbaroruin iugo 1 

fuiffe. 

MenaTi- GIOV. ANT. MENAVINO Trattato rfC (i 

«»• t vita dt Turchi. Firenze 1548. 8- Alten* 

hac epigraphe: I cofiumi et la vita de Tm' 
Gio. Ant. Menavino, Gtnoveftt con una \ 
t altre cofe Turchtjche^ traäotte per Jlf . I 
Domenichi. ibid. 1551. S- Theotifce a J 
Licentiato. Francof. ad Mom. 1577- foI. cuirf 
lifjno ificifis. — Audor, quae, dum cid 
Conrtantinopoli detentus fuit, ibi obfervavit Q 
divit, tittens ila conlignavit, ut hodie eiwl 
facife carere polTcmus. j 

ctenaidui. cLENARDi epJJlolae de rebus Muhamnw 
titulo quidem huc pertinent, at non ai^ui 
utpote quod ad res Maroccanas potius fp 

lAtiCigVt. LUIGI FERDINANDO MARSIGLI 

zioni intorno ai Bosforo Tracioy ovvcro 
Cotijlantinopoli , tapprejetitatt in Lettert a i 
Stgina di Svezia. Rotna i68i- 4- — Opus' 
tabulis aeneis V ornatum, raro occurrir, ir 
mania cene. Auttor, myileriortim natui 
indagaior feliciflimus, agit de nomriie, oÄ 
finibus Bofpori, obrervsique omnium ji 



1 



g$ topographiae Impml Turcicl 245' 

flumfana unico illo alveo, fecl diverfiflima 
decurrerep Vencos etiam notat, qui cum- 
lofporum perflantt Naturam porro aquae, 
colorem, pondus, et quae fuiit reliqua^ 
-, pifdumque genera enumerat 

borom Erad. Supplementa T« I. p. 307 fqq. 

El GTLLii {Albigenfis yJquitani^ Jrchaeo- Cyllins f. 
mHis naitiquam felicijfimae fortis f 1555) ^i^^cs. 
ftantinopoieos topographia Jibri IV. Lugd. 
. Jm^. Bat 1632. 428pagg. in la. In 
i Thef. ant Graec. T. VI ; et in Anfelmi 
i bnperio oriencali (de quo alibi agetur) 
hgBci Lond. 1729. g. — Auftor iuffu 
flifaram Francifci I iter per vanas Orientis 
intttidt^ eo quidem fine, ut earum cogni- 
ipiDttorem codicesque Graecos manu Icri*' 
nttttur. Minime autem, ut par erat, ad*- 
.1J47 vel 1548 coa<ftus erat, caftra Tux-^ 
CQotra Perfas militantium fequi. Pofl varia 
ifminaque rerum Romarn advenit ibique, 
ledas fuas in ordinem rtfdigeret , in aedibus 
is Armagnac, qui opem illi ferebat, mor* 
Cardinalis ifte nonnulla Gyllii fcripta, 
e libros tres de Bofphoro Thraciae ec 
i quo loquimur, Ubrum typis excudi iuflit 
srte, praeter Gyltium, maiorem curam 
liae ätt impendit. Omnia diligentillime 
^ita. Quae fcriptores veteres, v, c. Strabo, 
tti Procopius, alii , de Condantinopoli re* 
um iis, quae ipfe ibi viderat, dexterrime 
vir* Ipfe etiam fuum iter fmgulari epiilola 
, in Sylloge epiflolarum Burmanni obvia 
asa — 335- 

DB NicoLAY quatre premien Hvret nfexdeNko- 
m it pifigrinations orientaUs. å Lyoni^y* 

Cl 3 .1568* 



046 Itintraria et tepngraphiee Imptrn 71 

1563. fol. cum fips. aen. Edirio auflio 
hoc titiilo: I^t Navigations et f^ot/agts 
. Turquie par Ntcolas de Nicolay , Seigneu 
villig tn la compngnie du Sieur äwlrmont,' 
deur de France a Conflantinople y comm 
JSS^- -^^^^ ^"^ figvfts (fiwmtmi et de fem, 
Vers 1576. 4. Thtotifce Norinib. 1573. 
ficg. aen. Be/;,^iVe Antverp. 1576.4. Italici 
Éori da Lilla, Venet. 15^0- M. cum L 
aen. — Iter inde ab infuia Melita usque 
ftanlinopolin , et haec ipfa urbs, uberius 
fcripta, quam quae praecedebant. Perfar 
(jue. Armenorum et Graecomm mores 
^s defcribunUir. Comparationi utili et i 
morum prifci ac praefentis aevi opus hoc 
VIK potert. 

AUGERII GISIENII BUSBEQUII L 

Turcicae epifto!ae quatuor. Qiiarum pti( 
anie aliquot annos (is^i Antverpiat in H) I 
prodierunt, fub nomine Itinerum Conlla 
iitani et Amafiani, Adiedtae funt duae 
Eiusdem de ro militari contra Turcam in 
contilium. Antverp. 1595. 8.; cui edition 
Soiimani Turcarum Imp. Legatio ad Ferd 
Rom. Caef anno 1563 Francofurtum mil 
apud Busbequiiim mentio. Hanoviae^ typ. 
.1605. 8- Jllonac/iii (620. 13. {^.Sadelero fi 
ornatae) Hanov. 1629. S- Accedunt l 
equitis FKerofoiymitani , aliorumque clar 
rum de rebus Turcicis epiftolae impenfe 
defideratae. Lipf. ifigS- la- (ita titulus: (t 
exomplo nollro ioco epillolarum i/Urum 
Busbcquli epiAolas LIII ad Rudolphum II 
torem a. 1533 iijq. Pariliis fcriptas) BaJiL 
(Hii)c editioni etiam infunt epiflotae ai 
phum il Imperator, atque Soiimani legatii 



€t topographiae Intperii TurcicL 04^ 

I Imp.) ExAant quoque ciim aliis Biis- 
u(culis et epiltolis iunélim editae yJtnJlelod. 
a Eizev. 1633 et 1660. 24. — Tlieotifce 
1596. 8. Francogallsce ?2iri{, 1636. 8- iun- 
:piilolis ad Rudolphum II, cum notis hi« 

geographicfs, haud magni momenti, ab' 
loy^ ibid 1748. Ill VoU. in 12. — J5tt/- 

a Busbeck^ Cominicnfis Flander, vir eru* 
-enun agendarum pericia, candore et pro- 
ignis, natus a. 15212, rem publicam pri- 
0t 1 554, cum in Anglia folennibus nuptiis 
£qginae etPhilippi II, Hifpanorum regis, 

idque in comiiatu Petri Lafli, quem Fer« 
ii Germanorum rex, honoris caufTa eo 

Londino in Flandriam patriam reverfus, 
iBdi Viennam evocatus eil, eique legatio 
D&ad Solimanum ab eo commifla. Initio 
rj Conflantinopolim pervenit: fed cum eo 
fore abfens efTet Solimanus in Afia apud 
n, coaéhjs efl;, quod res nullam moram 
a^ etiam eo transmittere, praefertim cum 
Solimano, qui de eius adventu compere- 
Suecur. Itaque a. d. VII Id. Mart. afTum- 
ris collegis, CPoli profeéhis, in Aiiam, 
icNatolkivocatur, transmittit, et a. d. VII 
s Amafiam venit ^ urbem infignem Cap- 
I ubi tum Solimanus commorabatur, 
cm introduélus, cum mandata fua expo* 
alde abhorrentem a poftulatis Ferdinand! 
lec quidquam aliud niii inducias femefbres 
r. - De quibus ut quam celerrime certio* 
m fuum faceret, flatim CPolim repetiir, 
urbem a. d. Vlil Kal. lul. venit, febre per 
id iter mifere afflidtus. Quapropter, ut fe 
I e morbo recrearet, aliquamdiu ibi mc» 
Ineisque ufus tepentibus, a. d. VII Id. lul; 

CL4 CPoU 



9|;g mniraria tt ttrpogrt^hiae In^trti Jkrnd 

CPoli profeélus, a. d. VII Id. Aug. Budam, a 
måe iplis Mib. eiusdem menlis Viennam r 
Ubi ciim Ferdinaudnm iion reperiffet, exfpei 
dus adventum, fcriptit tpijiolarum Turcicarrm 
piatH, quae omneni huius legationis hitlorianii 
tinct. Ferdinandus eundcm rurfus CPolin mk 
dum p'Havit. ordinariumque apud Solimanum 
torem libi e(Tc iufllt, datisque eain in rem neo 
riis niandatis ftaiim mcnfe Novcmbri 155;^ 
iterum dimilit. lllc cuin iiicunte lanuario feq 
tis aiinlCPolim veniiTei, per lex menfes unaJ 
coUegis diirUTime traäatus efl Tandem cc 
liato iibj UiiAano, Magno, quem appellantf' 
lio, melioicm reriim fuarum fucceffum Bujfa*^ 
expertus ert, iu ut etiam fub finem menfil, 
guiti 8. ISS7 coll^as domum pofTet rtoM 
to(e folus, line pcriculo, immo amicilTimiscll 
feventibus CPoli Turcis, remaneret. Undp- 
im (lemum annis, poll^u^in ^f^ profeän-^ 
vicefuerat, eseunte Oäobri a. 156a felidtd! 
dtit. Alteram epiftolam fcripfu CPoli 1^55! 
♦tflin ibidem 1560; quartam Francofordiae,! 
tum Ferdinandus comitia impcrii habebat, 1^ 
Alia vitae memorabilia nen funt huius lod. t 
tuus clt a. 1593. In epiiblis iftis fat longli' 
ncm itineris fui duplicis ad Solimanum \wa 
eo candore, eo rerum dileiftu, caque diélionil 
ganria expofuit, quae tam gravem virum,i 
prudentem legatam, tam doiflum denique fcr 
rem decebat. Sunt vero praeterea plenifiima 
bus variis et iucimdis, defcriptionibus regionU 
locorum, narrationibus de Osmanorum relig 
veltitu, militia, moribus, atque aliis, qua 
peainent, gravifliniis dei^ue et aQutiflwÖl 
(entäa, 



rflfji §t icpograpluQi Jmptrii Thrciti. ^49 

^TX-B DiBfiommre T. L voc. (Auger Gislen^ 
neur de) Busbeck; et, qui ex hoc fua Jiaufit, 
KRoii T. XXII. p. 350— 363. 
CORG. Kccji Diir. de Aogerio Gislenio Bas- 
no (Lip/. 1768* 4). 



di UAJLC* ANTONIO P I G A F B T T A. Pigafctt«, 

1585. 4. Opufculum hodie fere negie- ' 

!t quidem imiherito, Auélor enim, comes 
B, ab Iinperatore Maximiliano II a. 1567 
mm II miilae, occafione, memorabilia KAt 
tsque audiendi, egregie ufus efl. A fexto 
nmie ad decimum fextum ordine ratione* 
pnm digna narrat de Confhntinopoli ao 
me icriptoribus fequentibus ufui efle po- 
\ Hi^qua capita continent mémoratu digna 
JMifoli aliisque locis, reditu verfus Vindo^^ 
iUntis. 

r- 

l^ffQCKE L C. T. II. p. iiofqq. 

MTSES ALMOSNiNO, Hebr0o^ Extremox Ålmolkif 
éxMS ii Conftantinovla. jyaducido par Ja- Q^* 
bfinOy f^ajallo de Su Magifiad Catolica^ In- 
Sii^ , y Lengua en las Plafas de Or an. En 
1638- 195 pagg. in 4. — Audtor Theffa- 
b, filius Rabbi Baruch, vuit circa annum 
: icipublicae Theflalonicenfis commiflarius 
in aula Turcica fult Itinerarium, cuius 
ihum Dunquam editum, tribus abfolvitur 
. Prima agit de e^tremis^ ut auélor dicit, 
ils, quae.QPoli miratMiia et fingularia fibi 
Cf lecunda de imperatoribus iTurcicisi 
: Solimani U rebus geflis. 

:, wo LFi 1 Bibi. Hebr, T, I. p. 805 fqq. T. IV, 

;3i. Tom. m. n. iioi. p. 534. 

Fzcvs) Mmrktffitri. 4er Dresdn, Bibi. T.IU^ 



-0fD jénirario tt topogrophiai Impirii ', 

Befchr. *i. B*fchreibmg eimr Rrtfr einet fiirnthmlicbti 
ner Reiie nifchn Herm Bntiifthajlfrs gm Con^antincf 
•"■ intidie Tartarrif. Niimb. ij?'- 4- Nil pra( 

fuliim, verlioiiis forte ex alia lingua, nobis 
tefcit. 
derbch. sTBfHAN geklachs det atlttm Tagt- 

der Von zic-an glorivitriiig/Ien Römtfchm 
Maximiliano tmä Rudulpho ba/dtrjeiti dtn 
äiefei Naniens^ huchjljtdigjltr GiJachtniJi, 
Ottomannifche Pforte zu Conflantinojitl a 
ifii, und diirch dtn wohlgeb. iienn 13avid 
Frnfherni zu Sonntgk und f^rtfbutg^ 
J^yftrl. Rahty mit wärkiicher Erhalt-und. 
gtrung da Frudmj zwifthin dem Ottot. 
und Homifcbrn Kayferl. und dem/elben at 
Ijindm und KUnigreichen gtucklkbfl voUhn 
fandtfchaft: am denen Gerlachijchen Zett fä 
btu btäientm Hoff- Prediger- /Iints Stttlt^ok 
dig aufgefezien und nachgelajjentn Sehri^ 
Jurgegeben durch ftinen Enkel M. Ssmurkm 
iacliium , Syecial' Superintendenten zu Grotm^ 
dem Hetzogthum Ifiirteniberg. ATtt einer Kori 
Hrn. Tobiae Wagneri , der h. Schrifft D. u. I 
auck Qinzleri der Hohen - Schul und Prtjpjit^ 
Kircken zu Tiibingen. Frankf. am Mayn i( 
.618 pagg. in foI. cum IV figg. aen. — Ditt 
hocce itineris Turcici a nienie Martio a. 1 57! 
dpit et menfe Septembri 157g iinit. Sunt k 
mixta malis, iUlo expolita afperoi plura etiam 
funt, ad rem haud pertincntia. Metnoratu ud 
digna funt, quae audor narrat de religrone Q 
corum hocliernorum, quibuscum a thcologis\ 
tembergicJs, Gerlaci opera, varia tradata I 
Narrantur quoque fara Ad. Neuferi famoflil 
atque hilloria fratrum Holicinicorum C Moraii 
rum, quos aut^or in reditu falutavit. 



€t topogfäphiai Imptrii TurcicL 3f X 

aialogo bibliothecae Ludewigianae manu- 
^ A L D. Michaek confecito p. 80 mentio 
cis fub hoc titulo: steph. gerlachii 
rimtalia^ inprifms Turcica. 4. 3 jllph. Ad- 
\ haec nota: i^Habeshic Gerlachii diarium 
usque: plurima monumenta, litterarum 
fiha, negotia et legationes Caefareas ad Tur* 
monarcham exponentia : de Turcorum ik* 
et poiitico plurima : de fide Armenio* 
s: lingua iam Latina iam Germanica 
In fine accedunt Gerlachii epiilolae 
et acceptae Connantinopoli, a. 1570 (1^^ 
fi^. Graeca Latinaque lingua. Nomen 
"^ _ cruditi curiolique dieologi, fuis oculis 
inibus orientalia credentis, fatis librum 
Accurate defcripfit ex autographis 
Aifer, . Auilriacus, ut vel receperit, lapfus 
^ flon efTe fuos , fed ex autographo träns* 
Super his in Baumgartenii Nachrichten von 
Måi, BibL (T. VI. p. 144.) monetur, diario 
^oa hac memorati, minime iter integrum '• 
Iferiy fed (blum iter parvum, a. 1576 a CPoU 
iPhifiun in A(ia minore peraélum^ epiftolas 
pom huic codici inefle valde memorabiles. 
I to MO scHWEiGGBRf Reifebefchreibufig aus Schwdg^ 
*ékmd mach Conjlantinopel und ^enifaltm.g^^- 
\mg léog. 4* Francof. 1609. foI. Norimb. 
.4. ibid. 1619. 4. ibid. 1639. 4* i^^^* 1664.4. 
B cum oentum figuris ligno incifis. Et in 
%aat itinerariorum Feyerabendiana (Cf. Bibi. 
I* Vol. L P. II. p. 8 5 fqqO- Epitome huius ith' 
i prodiit Norimb. 1665. 8- Martinus Crufius 
I et filta Schweiggeri Latine et Graece narra- 
que MidL Neandri orbis terrae partium fuc« 
te explicationi fubiunxit. Lipf. 1589* 8* -^-* 
»-9 WinembergenTis, antifles v^bi divini 

Norim^ 



r 
I 



rr— r n 

S5t Itimraria rt t^ogmpkUu NipmU TmMA 

Norimbergne, ubi a. ifisa moituus, munerel 

fue funftius eft coticionatom aultci loachroi 
inzendoif, legati in auia Turcica Caefarei, i 
tiuin a. 157? OinAaiitinopolim petiic. Ibi per 
annos coninioratus, reverfus cft Viennam, \-en 
que, Hierofolymas vifeiidi, naélus a. ijgr 
hocce pertecit. Itinerarium iprum libris tribm 
capita tiivifi?, abfolvitiir. Primo iter Tubio§H 
fus Vindobonam et CPoliii breviter expontttwi 
cundo de Coiidantinopnli aiiisqne locis id 
Turcici atque de Turcarum inoribus ajjitiÄ.I 
tius defcribii suéloris iter CPoli verfui Ha 
Ijnmam. Breviter otnnia fere narrara funt, tm 
que credulitatc Jaborat, haud tamen prorft^l 
tcmnendus. '/( 

Cf. 1. KABRrcir Hift. bibi. fliae P. V. p. ait. ' 
G. A. w IL I. II NUrnbtrg. Gtlthrtn- Lixitnt 

p- 649 fqq. 
^UEDEKE I, C. T. IL p. 116 fqq. , 

Sfidel. FRIDEICH SEIDELS DttlkwHrtHgl G^ 

■ fchafft an die Ottomannifchs PJorte^ von Frk, 
von Krekwitz verricktet; mbji Änmerkungm Afl) 
gtgeben von sal. hausdobf. Goerlitz 171IJ 
P<3lea fub hoc titulo: Merkiviirdige RtiJtbiA 
buag aut TetitfcblanH ^ ff^ien, Oefiernkhy Ui^ 
Tiirkey bis ConJlantinopaL Leipz. 1733. g. j 

• tlech- HENRICUS A LIECHTENSTEIN, Dnl 

tenliein. Jn Nicolfpurg, quoque Conftantinopoltm aoj 
radem III ab Imp. Rudolpho II a. 1584 oM 
Busbequio minime fimiiis, diarium folumid 
itineris, rebus inane, fermoiie Theotifco I 
XVI paginis in folio. 

Sind«r> lOANNES sANDiRsoM, mcrcator Ang! 

fen- tria itinera verfus Orientem in regiones a Ti 
fubiugatas ab a. 1584 usqiie ad 1603 fecit. 
«nuin a, 1 584 Ci^olui iadeque Kahiram in Aeg 



it topographiai 



TuriiiL a^J 



ipolin in Syria direéhim; fecundum a. 1591 
A CPolin litcoraque Syriae; tertium etiam 
n, indeque Syriam ac Palaeflinam. CPolin 
In ftudio deunipfit. Q^to vero anno itine-^ 
n Anglioe fcriptum prodierit, nullibi reperire 
i Belgice cum Ttmbertii et Smithii itiiierariia 

An^. 1678* 4- cum Hg. aen« 
[IVBDXKK 1. c. T. II. p. isr. 

[Oioix DOUSAE (lanifilii^ Fräncifci fratrir^ Domfä. 

" ^ PhUologi f ijy^ in itinere verjus In-- 

\takm) de itinere luo Conilantinopolitano 

Acc Veteres infcriptiones Byzantio et 

Oraecia cum quibusdam doélorum viro« 

Antvirp. ex oif. Plant. 1590. 8^ 

1600. 8- unde in Thefauri Antiq. Grae* 

Tomum VI immigravit. — Dé- 

CKdeos admodum fuccinda, folum ob 

antiquas Graecas adieélas gråta. 

Seruitus: d. I U^ahrbafte Be/chrei'* 
mr dniffährigen Dienftbarkeit^ Jo zu Altxan^ 
Am An/ang u, zu Conftantinopel ihre Endr 
nra — durch michael heberer, 
CanxL Regiflr. -^ Heydelberg 1 6 1 o. 4^ 
£ripliimf emendata narrationis forma, denuo 
io Nem Sammtung wahrer u. merkwUrdiger 
^ak rii/emUr Ptrfonm. 1 Th. Er läng. i^jg^. g. 
K QonnuUa de rebus, regionibusque rurcicis^ 

0B. wiLSBNS (civis Norimbcrgenfi^ ) Neuivnii^ 
\efchnibimg emei gefangtnen Chriften ^ wie der^ 
ttm Jtem mak virkäufet wordtn^ welche Jich löo^f 
hagen wmä ifii ikr End genonmen. darinnen 
krluk mfinéen dii Städte^ Länder y Kanignichi 
Jr^aria usque 9å CPnlim et in aliis iinperii 

ad rcfionm^ A^ypto, Aral»a ttc.)yJo vid 




§ff Itintruritk tt iopograpkiatbupirH 



tr in wmnd(T Reyr grfthen; tn 4 B'chent begn 
mit eitier {''vrredt Salom. Schwe^ers. VilS 
1615. 4. ibid IÖ33. 4. Epiiome huius itini 
inlerta eft ff^akrhapm u. mtrkwiird. Sc/ärifaliw 
fmder Ptrfoncn. T. I. P. IV. (ärlang. 1761. tf 

Cf, I. F A D » I c I u s I. c p. a 1 1 fq. 

w 1 1.1,11 mrmb. Gli. Ltx. T. IV. p. 34J. 

i yj Relution of a JJoumnf begtm i6w, 
a deftription of the Jurkijh Empiriy ^y} 
Land and the remots parts oj Italy. Londoi 
fol. cuni figg. aen. 

ADAM WENNESs, vo» CraihHmty 
Rcyfrbttch Vm Prag aup btfz gen Conji> 
das ijl: liefchreibmg dir Ltgation imd Reu 
von der Rbm. Kayj. atick zu Ungartt utia 
Kunigl May. Matthia II an den turkifchm J _ 
jiekmct den Erjen diefes Namens^ und den /aät. 
OftmMnifchm GefciilechtJ, utben dtjjdben voml 
jyi iVien ankommenen Bottfchaft ^ nach CoafiA 
pri, und du Ofsmannifchen Porten abgeordnet : i 
1616 angtlangen und j^nno löig glkklich erft 
und völiig abgekgt morden. Dartnnen die von- 
xu Tag gehabte partier., felbiger und der im 
Jlen Oerter befundetie Gelegen - und' Btjcha§m 
auck wns tägiichs., jo hiehero gehörig. vorgm 
und Jonjlett der Sachen Erklärung erfordert.w 
andeien, ausfiirlkh vermeldl: mit ange/iengler '» 
marijclier /Inzfigiiyig , worauf das machtigj^e B( 
der Tiirken, öder wu fit fick nmneti, JTluJainUå 
und feibigtr JUacnt fiirnembltck bejleket. A 
dreyen l/^erzeichnijjen , in welchen die mit dem A 
Oratom au/sgrzogene Heirnjlandts - AdiU-vw^ 
dern ihm migehörige Ptrjonen , und war auf dif l 
ehe von Tiirken an l-l^aiiin täglkhs zu gebtA\ 
ordmt tooiäeaf auck dit taitgefuhrte Km^'. Ptn 



it tcpographiai Imperii Turcisi. sff 

. ^äif m vier TAeit abgetheilt^ fetbften mit 
nnrt umd befchrieben. Niirnb. 1622.4. ibid. 

-^ Pars fecunda agic de CPoleos me- 
3US et de iis, quae tempore iiio gefla funt; 

caeterum vet manca vel fupervacua. 

^UMGARTSMs) Nockr. voH einer Hall. Bibi 
• p. 119 fq. 

Igr di Livant par k Commandamnt du JRoi D. c. Vq« 
10c) m f annei 162 1, par te Sr. D. C. iyagc«tc. 
124.4. ibid 1629.4. ibid. 1632. 4. Cum 
ik — Auélor nobis ignotus magna cum 
I defcribit CPoIin , in primis memorabitem 
sen, quem Sferay Turci appellant. Inde 
i(éSL fldae) legimus varia de ilatu impe« 
ÄAdvili ac religioTo, qualis eo tempore 
li^ct a p. 332 iter verfus Hieröfolymas. 
p^JD primis delineationes praecipuarum 

i^sdum. 

» - 

VDBKK L C. T. TT. p. T 34 fqq. 

M^tiations of Sr thomas roe in hisKoe, 

^lothi Ottoman Portefrom the year 1621 

recc London 1740 90g pagg. in folio. — • 

ea, qiiae cognltionem liacus imperii Tur- 

praebent, infunt quoque multa^ alia 

peria fpe^ntia, epiAoIae, relationes 

b oocfidbus manu fcriptis^ numis, infcri- 

I efc. 

RlicB von POSBR LebenS'Und Toden^y^ Vottti 

f, norkMn dar Tagebuch fäner Reife , von 1 

wofit durch Bulgarien^ jirmenieny Ptrftm 

\iM iBthåUtin. lena 167$. 4. — Andori 

ilefius, fuis (umcibuS iter fecit per impe- 

ircicum er Perficum ab a. 162 1 usque ad 

^o a. 1661 mortuo, filius eiusdem 'no« 

ffium patria typis mandavit. 

SAMUS- 




4f6 tiintraria et topograpfuai ImptrU Tttrtii 

KuKc- sAMUELis Kus/Ewicz NaiTaiio legatl 
Zbaravianac ex 1'olonia in Turciam iufcepti 
rerum apud Otthomannos An. 1633 gdta 
Dantifci 1645. 13. ibiä. 1653. 4. j 

HlilNRICH RANTZCTWEN (cquitisHtm 

1673) Htijtbuch auf ^criifalan, Caho unä Gm 
tinopel. Kopcnhagen 1669, 4. fiamb. 1704.8.1 
fanguc nimisque breve elt diarium itinera im 
fuice^iL m 

GEORO CHXISTOPH VON NEtTZSCU 

fchiiu. (NobiliS Saxonici t ^öjg) Siebenjährwi fl 

jchauuiig durch Europa^ yl/a una AJrtca.J 

dejjcn Tode aui /eintm Hmdbuche durch Jv 

laegerii zum Druck hforätrt. Buciiflin 18 

Ktirnb. 1673. 4. M;igtlcb 17J3. 4. CgA 

aen. — Itinais ab a. 1650 usque ad ifiJTBr 

dcfcripdo niulta continet, quae auiSor ilj» 

Osmanicis, praecipue Conflantinbpoli atquA' 

■■ laeftina, vidit atque audi\nt; in audiclidO^ 

credulus ftiir. Vana tamen infunt, quae iuVH 

deleitare leiftorem pofiint. J 

Cf. I. FASRtcii Hift bibi. fuae P. V. p-aij.! 

L u E D E u i{ 1. c. T. 11. p. 141 [qq- ■ 

ftwfcburg. pAULLi STRAssBORGii, Sueciaercgbl 

dam conliliani fecretioris aulici et ad Aniu«l 

IVtum Icgati, Relaiio de Byzantino irinerea^ 

gotiis in Ottomannica aula pcradis, nec ni 

ilatu ac facie Orientalis imperii, qualis eraU 

A. 1653.-* Rclatio quidem perbrevis, pagiM 

in quaito typis exprtfia, at \et\u non In 

Haec Ludeke 1. c. T. II. p. 146 Cq. Plura di 

fcripto hucusque nobls haud iiinotuere. 1 

N. se HM I DS fiinfjährige Gtfängnit tmi^ 

Tiirkaié Dresden 163$. 4. Cum tigg, ligno i^ 



HehiniJ, 



\ 9t tppogrtfiiai luqarH Titnid. stif 

ELCRISEDEC) DE THEVENOT Xe- dt 

cjfogi fait au Levant , dans laquelle il not. 
nt tratte des EJlats fujets au Grand 

Moeurs^ Religions^ Forces^ Gouveme^ 
pufy LanguiSy et cou/lumes des habi^ 
und Empire. Et des fingularitez partu 
Archipelj Conjantinople j Terrejaintty 
amideSy Mumies ^ Drjerts d'jlrabity la 
ie plufieurs autres Iteux de T jljie et di 
marquez depuis peu et non encore de^ 

prejent. (Jutre les chojes memorables 
Urnier Jiege de Bagdaty les ceremonies 
xptions des Ambajjadeurs du Mogol: Et 
tAuthiur avec celuy du Pretejany ou it 
Jimrces du HU, \ Rouen^ et fe vend' 
.4. et in colleétione itinerariomm 
quae prodiit Amftelod. 1727. VVolL 
dgicey Amfi i68i* 4* Theotifce Frän* 
KL 1693. 4. UI VoIL c. figg. — *No- 

fcnptor hodoeporicus , qui varias 
n peragravit, minime tamen Orientii 
\ ipfe \'ät, fed ab aliis per^inatori- 
ue ab Ameufio, fua accepit et e fcri- 
dignis haufit ; quocirca opus illud ni- 
ugni aeitimatur. Iter per imperium 
lois 1655 et i6s6 inftitutum nngiL 

EALAMS Om/lantinppolitamjh Refa.¥3hMu 
679. 93 pagg. in 4. — Auetor, rc- 
^aux>li GulUvi legatus extra ordinem, 
äcft ver<atus ett annis 1657 et 1658. 
Boet brevis i it, hodie tamen etiam 
Ddigentiam enim haud vulgarera 
jtan& rebus memorabiitbus, ftatu po- 
bili imperii Turcici, adiutus in hoo 
h. BabmiQ f. Bobowshfy Folono a pa» 



'ftfS Itineraria tt topogrophia$ Impifit "7 

rentibus quidem Chriftianis prognato, iuv 
actate a Tiircis capto et ab iis feAae M 
dicae acliun^o, Chriftianis tamen fa\'ente 
boviui ipfe l^ellum de Turcarum ritibu 
dam compo&iit, de quo videnda fe^o 
pitis tertia. 

Cf. LITEDEKE I. C. T, H. p. r48. 

Qiiickt. p. M. L. ^oyagt de M. Quiclet å Ct 

fik far tme{2L. 1657). äPads i6öo. g. il 

13. 

fwOM. ■ pouLET NouvelUs Relatiom du Ltvan, 
Difcours fur le commerce des Angloit tt di 
äois. a. Paris 1667. 1668. U Voll. in ta. ■ 
In hoc iiinerario leges, quae haud faciie 
venias, ftilo tamen oblcuro, et multa Inft 
tinet phyfica, quae audor reélius in aliu 
coniecifTet. 

Tifferner. PAULLI TAFFBBNERI (GirmMwci, 
^tfu adfcripii) Caefarea Itgatio, quam 1 
Imperatore Leopotdo I ad i'ortam Ottor 
fufcepir perfecitque Walteriis, S. R, I. ( 
Leslie. l/iemae Auftriae 1668. 8- ihid. 
Theotifce, l^ratiil. 1680. la. — Audor 
mtte ifto, culus concionator fuit, a. 16C 
bona CPoIin profeflus, anno fequenti ci 
rediit. Varia memotabilia, potiflimum nu 
carum exponit, eo certe tempote non 
nota. 
. Cf. BambHrg. Bibi. kifl. Cent. III. p. 83 fq 

CoUier. J.USTIN COLLIER journal du voyaf 

4u i/Jamandpar (Vinc.) Minutoli. ä Paris 
Aai^f oraior Belgii foederati in aula Ti 
a. 1668. 

dela FRANQOIS PETIS DE LA CROIX 

tiojx. fotutnotu diverftsjtiationttm cutieujes di 

-'3' j; ' 



im it tépographiai Jmptrii Tufiid. fify 

lims. k Paris 1684. II Voll. in lamai. -~ 
iptioncm hane imperii Osmanici ex diariis 
>mpofu]t audor, qum legato extraordinario 
Galliae, Marchioni de Nointel, ad Impera- 
I Turcarum, ab anno 1670 usque ad 1679^ 
lAoKs eflef. Tradationem totius operis un- 
I quitolis ad amicum fcripris complexus eÄ, 
■iflla explicatione vocabulorum linguae Tur- 
t kl libello occurrentium. Epiftola I iter ex 
b per Archipelagum , ad ventum legati in in-^ 
^' " Ii, adiunda delineatione urbis et mu- 

y func obirum et appulfum ad infulas 

et Chium, icem ad propugnacula, Var* 

äååj in fme ad ventum in metropolin, 

Secunda epiAola iter legati Adrianor 
[MCk, ubi tunc temporis imperator vena- 
nperam dabat, exponit, cum accurata re- 
bmnium folennium et caerimnniarum, 
rleran, quas Turcae in feAo Bayrdm diélo 
bunt Reverfus cum legato CPolin auélor, 
bh in urbis huius memorabilia accurata de« 
fooe exhibet. De regimine et politia Turca- 
, de fumma auAorirate Magni Vifirii, de difci- 
niilitari et dvili, de coeca obedientia fubdi* 
B erga Imperatorem et de viribus imperit 
( quidem exiguas admodum et deminutas efte 
erat) epbftola IV refert. Qiiinta iter fecundum 
: Adrianopolim et eius negotia cum Magno 
Oi tum qui apparatus bellum cum rege Polo- 
a. 1672 geftum in aula Turcica anrece(Teiint^ 
K memorantur. Epiftola VI exponit de pa- 
IropcFatoris, dusque incolis, variisque ritibus. 
obiungit finem n^otiorum legati, additis ar** 
I fbederls paétL Cum his ipfis poltquam 
IS a legato auAor in Galliam fuerat, ut con*- 
tionem regiam afferret^ redux CPolin, Volu- 

R a minis 



fi€d lUimaria it topogrophiiu Imperii IWrin 

mints fccundi epUtola I ad amicum refert, quii 
In itinere fibi obugerit , cum dcfcrq)tione iiil 
Scii et urbis Smyrnae, quas in itinere falutavi 
Riliquam epiftolae partem rclatio de origineM 
Vifirii tunc temporis KJuprili, eius varia fon» 
(umlibus et reditibus occupat. Annexa cft t 
meratio praecipuorum confiliariorum imperii' 
In epijtola 11 de caerimoniu ctrcuincilionis jilni 
Imperatoris ac de infecutis nuptiis MuHaphu 
trapae cum filia Imperatoris agit audor. lut 
itou IH exhibetur defcriptio Moldaviae et Vi 
duae, deque nominatione et invefbtura Priocii! 
cet. agitur. Ep. IV de adventu I^ati PolooÉ 
aulam Turcicam et de pace per eum inaw 
Mox caufTas natl belli inter Ducem Mtfrt 
RufTiae et Imp. Turcarum, litieras hinc indeö 
hoc bcUo fcriptas, profedionetn exercitusT* 
dusque res geftas refert. Tandem epiiloiili' 
Ealfo Meilia ludaeoruin Sabbatkai Stvi ifuegi 
concinnat hilteriam fimulque de religroM, fl 
caerimoniis hidaeorum non pauca käu DoniO 
cunda apponit. 
Cf. AHa Erud. Snpplement. T. I. p. 519 fqq. 
Migni. Qitanto di piu curiofo t vago hå potuto roa 
coRNELio MAGNI ne! pHmo bimnio da ijo 
fumata in viaggi e dimore per la Titrckia, t pt 
palmenie tefame di ConflantinopoH t delt fjercitt 
tomano. /iggiuntaui la relaziane del Serri^k 
Gran Signore^ dijlefa da Alberto Bobovio L» 
lltano. Parma 1679. la. Venezia iGga. la. 
logna 1685. 13. — Audor, Parnienlis, cum 
In Afiam a. 167a fufcepiflet, m)0is inde ad i 
cos in Italia viventes litteris cbfervare voluit, ^ 
quid notatu dignius ac in aliis fcriptoribus m 
obvium occurrit. Septem funt epiltolae, qua 



TI in tabemaculorum figriorumque difpo- 
m in copiarum inllru^tione auflor vi- 
Ulola Vt Muhammedem IV Imp. eiusque 
m imperä proceribut, defcribit. Eadem 
I dräntem ddineationem, quoad inte- 
(Bma partes > ad quas paucl penetrant, 
ne I Pdono, Bobowskl, paullo ante 
A ehis mortem ad Comelium nofbnin 
. In ultima epiflolarum refeitf quae in 
■dam a CPoli panim difUndbus, et ad 
wnque tittus ntis viderat; in primis fo- 
K raU oommemorat, quae fuo tem- 
e partim ex annua con(uetudine, par* 
itn ob felica Imperattuis progrdTus ia 
obnvennt 
Imä. ft. 1684. p. SS fqq. 

I OKELoT Relation nouvette d'uH vm/age Crelat. 
■opiir. iFaris 1680.4. ibid. iCsi-iamä 
Eg. aen. ^nglice Lond. i683' 8- — : 
aox fiuls celebris, chakdini comes 
Te, cuius defcripdonem fupra Vol. I. 
fq. recenfuimus. Chardinus ipfe de 



fi!St Itimraria tt topographiai Irnpmi DtniA 

confuleret, defcribendam , aut potius a fe ipfe de- 
fcriptam tabulis aeneis exomandam permiferit. Pov 
egic illud Grelotus, fed animi ingrati notam fibimel 
ipfe inuflit, quod ne verbulo quidem Chardinl 
mentionem fecerit. Aufpicatur vero Grelotus id- 
nerarium ab Hellefponto, paucaque de promon- 
torio Sigaeo, ruinis Troiae, et celebratis lanto* 
pere apud veteres , etfi exilibus admodum, fluvilr 
Xantho et Simoénte praefatus, latius diflait d» 
duobus novis caftellis, quae Muhanunedes IV Iin*i 
perator, ut aditus Hellelpond, in quo non femA! 
clafTem Turcicam opprelTerant Vened^ coin&nS4 
niret, exArui curavh; monetque, non faifuperakH 
iia ea efle, aut formidanda m^nopere ChrubttÉHi 
ex ea parte Turcicum forte impöium appagut 
turis. Exin ca/lella duo vetera defcribits £qfA 
fic fenfim in Propontidém delatus, recenfet hnit 
perfun(!lorie tum urbes in utroque nuuris illiiis JHfi^ 
tore fkas, tum infulas de Marmara. Poftea ao 
urbein CPolin progrefTus, ubi de fitu eius« dN. 
gine, ac nominibus, de arce item, quam fiptgg^ 
iurrium dicunt, de turri Belifarii, columna Arab '" 
ac palatii, quod Serrai Turcae appellant, 
quaedam commemoradet, templum S. SopUae 
ratiilime defcribit, vel hoc labore, folo, quo ootf" 
ciliare praecipuum libelto fuo pretium ac decu^ 
voluit, applaufum ledoris promeritus. Qua oooåk 
fione et de Graecorum caerimoniis religiofis, W^ 

3uae olim, cum Sophiae templum adhuc poifif*« 
erunt, receptae fuerunt, quam quae hodienufli 
pbtinent } et de Turcarum religione eiusque praéj 
cipuis capitibus et externo cuitu diflferit. Inde 1s 
Turcica templa tria potiora defcribit; finemqi|(^ 
iibello rclatione de fummo Turcarum tribunaK 
aliisqué eorum inflitutis imponit. Tabulas aeri in* 
cifas relpondere ad amuffim operibus ipfis, expii? 

mendi 





urana Mtytöpcgrqfhiae Jmptrii Tur nä. 063 

quae fijfcq)it, celebrium aliquot virorum, 
^1 per Orientem peregrinationes olim fe« 
leftiinoniis praefationi fubiedis artifex con« 

kftft EnuL a. 1682^ p- 17 fqq. 
Kinckianm p. 34a. 

OV. BENAGLI A -^ RitaZiOne det ^a^^O BenagUa. 

I Ctm/Umtinopoli y e titomo in Gtrmania del 
åttrto Caprara^ Gentikomo di Cantera deti* 
Morty e da effb mandato come Intemunzio 
IfavTo e pknipottnziario per trattare la con^ 
)lmAlla Tregua. Roma 1684. la. Milano 
ino^ 13. Bologna 1684. i a. Venezia i688* 
Bn^, Fräncof. 1687. 8- — Auftor uti 
ipliBi Zifrae , quam vocant, mifTus fuit cum 
K€lpara CPolin a. 1683. 

éissoT Relation du voyage de Vmife^^^ou 
lie. å Bourges 1684. 12. 

äbptio imperii Turcici, das ij Be/chriib^^^^<^^'^P^' 
ludEntwerfung des Turkifchen Reichs unter i"»P«Tuf<^- 
■/ 11^. Wiirzburg 1687. 4- cum figg. 
• Opus compilatum e variis Cofmo-Geo- 
Topo- et Hifloriographis, quo hodie fa- 
K pofliimus. 

B. BBNVENGA (Afcolcnfis) f^iaggto diBcnv^np. 
^ €0H la defcrizione di Conjlantinopoli y e 
^Uriacddittti. Bologna 1688. ia« Venezia 

a. 

II DN T Nouveau voyage du Levant. a ladaMont. 

»94. 13. cum figg. aen. Editio longe au- 
c tiCiilo: Voyage en Francey en ItaliCy en 
u it m Turquiey contenant tes recherches it 
ms cmiiufeSy quUt afaites en tous ces pdiSy 
ks moiurSy tes coutumes des peupleSy kurs 
it kurs nligionSy quejur ttitfioin ancienm 

R 4 ^ 




it möderne j ta philofcphie et Ut mmmmmt emtiqus 
klaHaye 1699 — 1700. IV VolL in iainai..ciin 
fifig. aen. Betgke fecundum editionem priorea 
Ultraj. ad Rhen. 1695. 4. >— - Voluminis fecuml 
epiilola tertia et fequentibus incipiunt narratione 
de imperio Osmanico ac de dus incolis, in primi 
de CPolK Volumen tertium integrum paene a^ 
de religione Muhammedica. Quard etiam voki 
minis epillolae priores fpedtant ad res Turdk» 
aguntque potiflimum de Graeds atque ludaeii 
rooribusque Turcarum variis. Omnes annis 169 
et 1 69 1 fcriptae, non modo uSj quae auAor ip 
^ vidit et obfervavit, funt refertae, venJm etian 
quae alii fcriptores hodoeporid retulerunty intei^ 
ita ut auélor eorum relationes vd probaverit vf 
confutaverit. Tabulae aeneae non adeo magi 
aedimandae. Editio pofterior longe quidem auAit 
eft priore, neque tamen ideo ilhm poflidentflmi 
ut eam plane feponant, fuadendum; nam fiii 
quaedam in priore, quae non-l^as in pofterion 
quod pluribus exemplis probavit Chri/U. Grmlå 
bl Apparatu de fcriptoribus hiftoiiam fiieculi aVi 
lllullrantibus p. 563 fqq. 

Cf. LUEDEKK I. c. T. II. p. l6o— 156. 

De editione priore ASa Enul. t. 1695. p. 384*- 9g 

Sinpcmis. siMPERTi (Abbatis in Nereshdtn) IMariun 
cdir Reifebefchreibung WotfgangT^ Graven %m Oi 
tingen^ katfferlicken Grosbothfchafters näck Con/k^ 
tinopel, von 1699 bis 1701. Augsburg 1701. 8.- 
Singulari cura compoficum didtur. 

dcTour- JOSEPHI PITTON DB TOURNEFORT (CSoi 

nefort. filjaru regil, Acad. fdent. collegae, horto inedii 
regio Parifienii praefeéli^» D. et Profeflbris Mec 
dnae f 1708) Relation (Tun voyage du Levantj tu 
Unant Phiftoin anäenm et, möderne des flufewrs is 




fi t^jfögrapkiai Iwpiru Tkrdtu a0f 

Ird^M/, di Qmfiantinopli y des cåtes di ta Mer 
ii tArmenigj de la Gtorgie^ des frontieres di 
it di tJlfii msHiuri. k Paris 1 7 1 7. 11 VolL 
Vipiae cditio admodum rara) å Lyon 1717. 
qL in 8niau k Paris 1718 II VolL in 4^ 
ift. 1718. U Voll. in 4 å Lyon 1727. IH VolL 
»kAmlt. 1738- II VolK in 4mai. Omnes cum 
Tkioti/ci (a Gi. U^olfg. Panzer) No« 
i\fl6. 1777. lU VoiL in sniai. cum figg» 
Hiftoria itineris viginci duabiis contine* 
\j ad Comicem Pontchaitrainium , Se- 
Siitais Regium, perfcriptis; qiiibus prae* 
prooemium, e quo dHcifnus, illius co« 
Ifaftinéhi regem Galliarum conltituifle, niit« 
pAos afiquot viros in regiones exteras, hi« 
fftnaturaiem curiofis obfervationibus locuple» 
im, geognphiam iiluftraturos, atque religio- 
plora, commerda gentium bona fide de« 
Ina. Eieéhis hinc Toumefordus, qui pe« 
OiieDtis r^ones, ilrenue hoc iter ingreflus 
ttife Martio anni 1700, adfcito fibi medico 
Emo, Gtmdilfhiimerj itemque piélore Aubrier. 
D in prooemio recenfionem exhibet eorum, 
Mafliliae, ubi navem confcendit, notatu 
n vidity atque in urbibus, inter Lutetiam et 
hm interiedis. In ipfis epi/Volis praecipua 
impenditur defcribendis plantis cuiusque re* 
v. iplarum vero r^onum atque urbium non 
ns folum ftatus, verum etiam vetus hilV)ria 
■mentis antiquorum fcriptorum diligenter ex^^* 
ur. UiMque elucet auélöris candor et haud 
I veritas, qua in re vitium peregrinantibui 
pn^niuin uncere evitavit. Antiquitatum el 
liae gnarus, ulnvis oftendit, fe ultra doébi-' 
medlconim iapere. Merlto igitur praedpuif 
i noftri Unerariis opus hocce accenfetun 

R 5 Epiflola 



-^66 :limirma. it topogråpUoi Imj^rU '3Wwi 

EpiAola prima fecundaque Crefa infula defciihitMi 
accurate, (imul prifcae urbis Goitynae niiriae if 

graefentantur, adieébi numorum mendone oBi 
ac in urbe aiforum cet. Ep. Ill hodiernus Gnf 
cae ecclefiae ftatus mifer defcribitur. Ep. IV infiii 
las, Argentariam , Melon, Siphnum et Seriphuii 
perluflrat Ep. V infulae Paros, Antipvos d 
Naxos perfbringuntur. Ep. VI niinores aliquot Av- 
chipelagi infula defcriptas exhibet DdcMi. infidw 
ep. VII defcribit, et in ea veterum templorum ro- 
dera , (imulque inferiptiones aliquot Graecas in Q 
obvias offert. Ep. VIII, IX et X caettns infbitt 
Andron, Chium, Tenedon, Samum, Patmuj 
Lesbum / Gyarum eta perfequltur. Ep. XI et Xp 
praeter Hellefpontum et Gallipolin urbem åcctnii 
defcribit CPoIeos amplitudinem, templa, porttdl 
palatium, quod Seräi appellant Turcae, et ' 
Dia, adiunoa plantarum, circa hane urbem 
tium, defcriptione. Regimen civUe et 
Turcarum artes ep. XIII enarrat, ac diligöitiffimj 
cum militarem, tum ci\nlem Turcarum ftatun 
^ponit Ep. XIV de religione Turcarum, mod' 
bus, viéHj et anudu diflerit copiofe. Ep. X| 
Bofporus Thraciae defcribitur, et oppida ab un^f 
que eius parte fita. Ep. XVI latus meridioivdll 
maris nigri inde ab oftio fuo ad urbem Sinopoi 
usque , hinc ep. XVII a Sinope usque Trapezunr 
tum defcribitur. Ep. XVIII auäor iter enaint 
quod per Armeniam confecic ecGeorgiam. Ep.XUi 
contendir, Paradifum olim fuifTe in Geoipa inta 
urbes Erzeron et Tiflis. Hinc triAem foedamqw 
fedem montis, quem putat, Ararat defcribit^ fiimil 
narrans, quousque eum afcenderit et cum quantt 
moleftiis. Ep. XX mores, religionem atque coor 
mercia defcribit Armenorum ; atque XXI duas i» 
bes, Tocatum et Angoram f. Ancyram, -cini 

hiflo 




tHm. a töpograplMi Impmi TurtsA 907 

antiquam perfecutus, praefentem fhttJin 
US monimefiti Ancyrani tradit £p. XXII 
T exponit, quod Smymam^ hlnc fiphe- 
e per oj^da vidna fufcepit. -— Inter- 
Kifcus bene rem egit fuam. Plantis pailuii 
fynonyma Linneana. 

. EnicL a. 1719. p. r95-— aoi. 
ASa Erud. V. UX. p. gn— S^?. P. LXL . . \ 

— 46. 

tnU. Bibi. T. XXXV. p. aoo fqq. 
:kb L c. t. i. p. 416 fqq« 

fs rf the Right HonourahU Lady M •-yMontaguc; 

M-*e (MARY WORTHLBY MONTA- 

friUm durif^ her Travets in Europé^ AJia 
i», to pirpnf of DiftinSion , Men of LeU ^ 
k åffirent Parts of Europé. K^hich ^o»- 

3' i other curious Relations j Accounts of the 
Manners of the Turks: drawnfrom ^our^ 
koe been inaccejjible to other Travellers. 
1763. III VoU. in lamai. Berlin 1781.8— 
at non fatis bene, Lipf 1763. 8* Alla 
dior prodiit Manhenå. 1784* 8- FrancogaU 
imeto) Amfl. 1763. 8- Rotterd. 1764. 8^ 
64. 8- 

Iditional Volume to the Letters of Lady 
UB. London 1767. 8- Theotifce^ LipT. 

— Audor harum epiflolarum, foemina 
a, coniux l^ati Anglici CPoU, elegan- 
iidem , at non fatis hdeliter defcribit iter 
n per Bel^um, Germaniam, Hungariam, 

Osmanicum , regionem Tunetanam, 
que Italiae, annis quidem 1716, 171? 
Maxime iiia verfatur in defcribendis Tur* 
ynbuSj fexus potiflimum fequioris, quem 
le impedimentis iftis, viris infuperabiubuf^ 

opportune poterat. Varia autem infun^ 

quae 



I 



SSS Ithnraria tt topograpHai t^Hptrii Tt 

3 ute diffidcntiam creent, varU, quae fibi 
icant, quacqiie fiHe pline liiit indigna; 
dor ipfa alios fcriptores hDdoe[)oricos p: 
prchenderit. 
Cf. Gortting. Anx. ■- 1763. p. 1333 fqq. 1. 
94? k- ^ 

LUEDEKE L C T> I- f- 419 fq. 

OlitCih. GCRARDt CORNBLII VAN DEN D 

Hiftoria magiiae k-gationis, quam Caroli 
aufpiciis fufcepit comes Dnmianus Hugo V 
tius ad Portam Otlomannicam. Viennae i 
Theotifce ab auiftore ipfo Norimb. 173= 
Cum ticg aen. — Auåor, hif\oriogra 
rurus omciuin, Comitem iftum anno 1715 
comicatus eil, uberrimamque Inde nai^ 
riem narrationis fiiae memorabilia perm 
pnmis de Turcarum politia , religioiie, mc 
re militari, antiquiratum quoque curiofus, 
ftilo Latino, horrido autem Germanico, co 
Ordo et nexus haud raro defiderantur, n 
infuni ad argumenta propofita haud per 
Palfini alios, non fatls caute, in narram 
tus efi 

Cf. LUEDEKK I. C. T. II. p. ig; %. 

T<^ot. TOLLOT l^oyage fait au Ltvant is am 
tt 1732, continant Ul defcriptioru it Alsiir 
TripoU, AUxandrie m Égypte, Tore Sak 
JantinopU etc. å Paris 174a. la. 

Perry. . CHARLES PSKRY*S M-D. I^twofth 

fdftictäarltf of ConJiantinopU , Stfria, E^ 
Grea. London 1743. fol. Cum XX> 
aen. — Auélor agit de antiquitatibus, in 
ttone, moribus, ritibus aiiisque memorabi 
glonum Ularum. Qua ratione? dicere ne 
mus. Idem valet de fequentibus : 



i» U tcpaffråfUoi Jmpirii TwiUi. a6g 
.L*s VOTAGB Mto Difky. London Gishuii. 

\. Mimmris contenant fes Foyages in d. l. il 
aHaye 1749- i^. 

PORTBR^s Obfervations on the reKgion^ Portcr. 
mitU and tnanners of the Tures. Lon- 
IVoil in I a. Theotifce^ non optime, 
8. FremogeäHce a B ♦ * ♦ (i. e. Bergier). 
9* IlParties in la. — Nouvelte edition^ 
mt tn^umentée de noteSj faites par un 
m afttH unffjaur en Turquie. å Neuf- 
. I a. (Notae nuilius paene pretli, ceite 
xe, fed In mufeo conceptae.) Auélor 
o legatu; Angliae CPoli verfatus, va« 
fcitu digna nec inlucunda, quaedam 
ms facile carere poflis, v. c. de Mu- 
ruin k&i$j de Corano, de defpotifino 
bus. 

EKS 1. c. T. I. p. 433 fqq. 

ERO 6IUSBPPB BOSCOVICH (otim Bofcovich. 

Prof. Math. Papieniis) Giomale di un 
\ C&nftantinopoli in Polonia. BafTano 
u Duodecim annis antea verfio Fran- 
ab audoris amico ex itinerario duB 
D confeéb, prodierat, hac infcriprione: 
m yif^age de Conjmtinopk en \Pok^gn$ 
te A JU. PorteTj jimba//adeur (fAngU^ 
Laufimne 177a. la. Haec verfio orl» 
iifca$ dedit, ab anonymo additamentis 
nappaque geographica aiiélae. Upf 
- Iter fiebat a. 1761 et 176a; cuius 
«uca fiine exhibet, quae ante ignota 
^t\Sé% condkio regni Turcici, oinnibus 
tlbiis larglilime inArudi, a tyrranidc 
ati^ vivis pingitur colonbus. Novitatis 

gratiam 



f 



e^ i^mrariå et tepogri^hiain^mi 

graliam quandam prae fe ferunt, quae auA» 
ibtii civili Moldaviae ac Valachiae narrat. Edg 
Italicae ab auctoie ipfo curatae inéil (p- t6o>ij 
celaoo de ruims Troiae, quas vero Chandlenj( 
opere fupra a nobU laudato multo accuratius^i 
loreque aiitiquUatis (denda delbnpfit. i 

Cf. Gottting gtt. Anxtigen a. 177J. Zmgahi p, 34a 
a. (7»4- P- 'Saa'''W 

AUg. Uut. Bibi T.Xtr. 58)- 588- 
Baitimorff. Lord baltimore's Tour to the Eafi i 
and tf^, tvith Rrmarh on the Ciltf of Conjlani 
London 1767. g. 7'heoli/cas veiliones hutas 
mus, alteram Lipf. 1768- 8-, alieram Jug. 
1770. lainai. in lucem edhain. Mchercle 
nonell Adgli fcriptio, ut ftmel modo. muJto 
bis , in vemaculam noltram transferenda i 
Futilla enim aiqtie ex trivio petita permulti, 
pauca contra nova continet. FraeierCPoUni 
IV fere de aliis imperii Turcict locis. narratur. ^ 

"■ Cf. LötnEKK I. c. T, I. p. 4igCi\. 

•''• jfUgtm. teat. Bibi. yinhaag zu dem iJliH bis i 

Bcitid. P. II. p. 79" H- 
rUchit. JEAN CLAUDE FLACHAT {DirsSfUr dt Ut 

nufaäure orientale ä St. Chautnotid en hjon 
Obfervations fur le commtrce et Its arti ctme p 
de I' Europé^ de I' j^Jte., de C /Ifrique ,, et mha 
Jndtt onentalet. k Lyon 1766. II tomi in la 
Cuni figg. aen. haud elegantibus. Au<:lor q 
decim per annos CPoI) cummoratus, maxti 
operis parten» narrationibus eorum, giiae ibi 
audivitque, complet, A pap. 518 — 563 tomi 
^um inier regem Galliarnm et tmperaiorem 
manorum, quo trancogallorum priviiegia in li 
imperio Habilita audave funt, iegitur. Ton* 
teri infiint relationes aiibi haud obviac de M 
muCe ec Oimano, eo tonpore, quo 4u^tor C 



rmimtit tapogråpMoB Impmi Tmtiii. vft 

JT, regént&us. Mercaturam agerid ac- 
atebat ad aulam Imperatoris dusque pro- 
de de multis, quae altis funt occlufa, cer* 
US, interiora quoque palatil Imperatori^ 
um urbem haud exiguam coniiitiiic, per* 
polerat Quae ibi vidit memoriaque te- 
juity (nam litteris quidquam mandare Ilci- 
I erat) fufe narrat comoll. p. 164—334.' • 

rf<M|g* E^^ Amuig. %. 1766. p. 170 Tqq. p. 935 fq. 
£KX 1. c. T. IL p. 343—396. 

U HERMANNI L. B. DB RIEDESEL, nunCdeRlcdf- 

nifliae legad in aula Vindobonenfi) l^oyagi^^^* 

agiur möderne au Levant å Amflerd. (feu 

)iMgordiae) 1773. g. Theoti/cey cum anno 

s nonnulik, a ChrjfiL GuiL Dohm^ Lipf. 

— Audor a. 1 768 Neapoli verfus Smyr- 

inftituit. Obfervauones fuper infulis Ar^ 

, Athenis aliisqueGraeciae locis, ataue an** 

veftigiis ibi obviis, parrim confumant, 

mendant^ quae alii retuleruntj contulit et 

lotata cum relationibus aliorum, v. c. Tour« 

Septimo capite continetur defcriprio CPo« 

ipli , oiim S. Sophiae dicari ; menfuras ex* 

medico Anglo, Makenzie, fibi commu** 

exhibet auélor p. 173 fq. Sententiae de 

urcanim ritibus moribusve audaces funt 

[ue no vitaris habent, dignae certe, quae 

)eregrinatoribus examinentun 

xscHiiraii wikhentt, Nachr. u^ 1773. p.373* 
P- jag. 

g.geL Jmeig. ju 1773. p. 801 — 807. a- i774» 

»3 fq. 

treUmng der Stadt Conjlantinopel und i/rr Befchrel- 

a«i. Berlin i77i.8* E 1 ournetortio, The- ^"'^i «^^- 

ac Sponio compilata defcriprio. 

xoxKx L c T. II. p. 371 f^. 

Neuefie 



éJ9 itmtnria tt topogrt 

Neucft* Ntutjit Rcijtbcfckrcibung durch äie vornrké 
Reilcbe. Provmzm der Uttomunntjihm 1'Jorte. Berlin ■ 
Breslau 1773. s Mtmme iuiieranuni, led oj 
pilationem aUmodum tneptam impollor aiuHn 
„ exhibuU. 

k Cf. LUKDEKE I. c. T. II. p. 364 fqq. 

BjSrnftlM. ■ JAC. joNAE bjÖrnstÅhls Rt/a till 
ryckt y Italitny SwtitXy Tyiklanä, HoUand, 
tanä^ Turki et och Grtckntand. Stockholm 
V Partes in 8- Thtofi/ce cum noti« a ^a,! 

" , RoAö 



et Chriji. Henr. Groikurd. Straifund, 
Leipz. 1777— 1783- VI Voll. in 8- — 
Protcflbr lingg. onent. Liindeniis dcfigrnl 
1769 iter iiigrefTus, eptllolis ad CaroL ' 
Gjoerwellum^ biblioihecae Holmienfis r^ae 
fectum celeberrimum, datis, memoraiu qu 
digna videbantur, defcriplit^ cumprimis tahi, 
rem litterariam iuvare poflent. Gjoerwdl prin 
fln^ulas epiltolas diariis fnis litterariis (v. c Sm 
larm) inferuit; e quibas Schloeztrut (in Britftä 
fel meifl hiJJorifchen und politijuken Inhaits) ntxA 
las, 1 heocifce redditas, Gennanis exhibuit. j| 
cogallice etiam qnaedam leguntur in E/prJt^ 
^ournaux a. 17S0. Mortuo amftore ThelTaM 
cae a. 1779, Gjoerwelliis epiftolas iftas, cuml 
atque cum potiore parte diarii popuiaris fui, 1 
Äim quiiique tomis edidit. Epiftolae, CPoUr 
alia imperii Osmanici loca fpeétaiiteä, tomo IV I 
Germ. exhibentur , plenaeqiiae funt narraiioe 
utilium aeque ac iucundarum, quid? quod c 
mam totius operis partem conftituunt; quod 
pertinent, quae ex diario viri doftiflimi tonw 
verf. Theot., nuUo tamen dilcétu haknU, pn 

ntinfiir. ' 



% 



SlHMr«ri0 ef tcpcgruptuae fmpmi TurcicL m 

BUBscHiiias ffVcheniL Nachr. t. 1777. p. 364 
r^]!}. s. 178K p. 83 Al- 
l^fw. tnu. BibL T. LIV. p. 600—605. 

lOMENico SEStiNi {Jlbatt) JMtere fcritteStainU 
Scitia idalla Turchia. In Firenzc 1779* 1780. 
olL in 8* Theotijce cum notis, Lipl. 1780. 
I. 1783* m Partes in 8- Et in Jagcmanni Ma* 
udtr ItaL Utt T. Il, III et IV. Nondum in 
hisce cpiliolarum voluminibus quicquam de 
per Turciam occurrit j Siciliam iolummodo 

ik Baron nfi tötr fur Ut Turcf rtdcTott^ 
Tårtaret. k Amlterdam 1784. IV Voll. in 
^ R.centiflimum iimulque praeiUnti(fi« 
Ifedul generis opus, cuius auétor XXlll per 
^ kier Osmanos Tatarosque vixit ~ Anno 
■ I^S 5 ciJin legato Francogallico de Fer^ 
GoDfbintinopolin venit, comitante quidem 
<få oilm cum Principe Ragot2io Turciam 
pnt Filius ftatim linguae Turcicae adrlifcen* 
PteQuam dedit operam, nuptiasque, quibuS 

ri honore dignitateque confpicuis innotuit^ 
Anno 1763 in Gailiam reverfus, munus^ 
l^liriae utilitatem promovere pofTet, ambivit, 
l|ue 1767 ad Principem CrimeDfem, Makfud 
iy^ abiegatus, pofl mortem ruccefToris, Ke- 
jKiaray^. CPolin repetiit Paullo pofl iufTu 
atoris Muftaphae caAeila, DardamUae diéla^ 
a dafliem Ruflicam communivit, reirique 
■mm tonnentariain omnem meliorem firmio* 
fie reddidit Pace demum inter RuiTos ef 
IK pcraAa» mandante rege Galliarum, rei mer« 
iks FrtDCOcallorum in Arcliipelago , in Ac« 
ec In Ana variis modis profpexit Parti 
pritnae praemiBa ell introdudio, qua au« 
viria fuper rr^arione tnorum, clunati^ ac 
U^ar. yoL il. P. L S regiml- 



t 




Serlftorer dt fåfioria 



I 



teg'minis cum populorum conHitione drflcrit, 
nionesque nonnullas (jraeiuHicatas de Turd 
Britanna Montagu in piimis diflemrnatas, impij| 
Opus ipriim, praecipue voluinen I ei III, perr 
tas continet obfervationcs novas relaiionesqui 
Osmanorum indole, lingua, politia, regiminc, 
riisque riiibus ac caerimoniis, in primis rie ea 
re niiiitari, deque miferrima rerum Turcicit 
conHitione bodierna. Volumine II eadem fert, 
tione de Tataris dilTeritur: quarto vero inefti 
per Archipelagum, AeRypfim, Syriam, w| 
Smymam et regionem Tunetanam ; obfervif^ 
paene innumerae et in hoc volumine noi 
utllltatis et iucundttatis gratiam habcnf. 

C£ GoettiHg.geL Anztig. >■ 1785. p. 161 Tqq. I^ 
18" M- '8^ % ! 

EJfais de Giographie^ di Politique et d'BH 
fur Ut pv£c£iotts det Tum en Europé ^ évije] 
ParHes; par M. L. C D. M. D. L. pmir je" 
Suite aux Ménioiies du Baron de Tott. ; 
I7SS* 8- "^i'^'' hijcusque, piaeter lituluni, B 
de hoc libro iunotuit. 

SECTIO ir. 

SCRIPTORES DE HISTORIA OSMAH 
RUM EORUMQUE IMPERIO. 

1. Scrtptores univerfales. 

Osmani ipfi hiftoriam gentis fuac varibn 
condidere. Maxima honim librorum pars al 
lypis haud exprefla. Indrcem plurimorum eK| 

lOH. CHKISTOPH. FRID. SCHUL2 IH FffJf 

iiiji der berubmtejlen Turkifchen SJtriJIJhiierÅ 

dem jq. i^. ij. 16. und lyttn ^ahrhundtrtCj^ 

der Jinztigi ihrtr vomtiimjitn Hchrtjten; quem O 

■^ . JoJ 



Osmmanm ionmque impmo. s^^ 

adeAinn invenies ad calcem I tomi tertii 
le imperii Osmanici, audore de la Croixy 
an Schulzio Theotifce redditae {Lipf. 1773. 
}74 — 410. 

mclauhåfy feu potius loh. Gaudier^ mox lau« 
; nonnuilis volumiiiibus iisdem manu fcriptis * 
I 

NCBNTIUS BRATl^TTI, RagU&nUS, ImpC- Saddedi- 

Rom. in interpretandis Orienris linguls ab ^^^ «c 
is, primam Chronici Turcarum praecipuij^'^^^ 
IMDINO / SAiDiNO confciiptiy partem, 
vtriam, Ptennae 1649 in 4 edidit: mox 
poft fuum in Hifpaniam difcefrum (interpreds 
nnere apud Philippum IV, Hifpaniae regem, 
iinflunjs in hane abiit) fecundam qiioque, 
;jpftna efl, praedidi Chronici partem, Ma* 
|K[i, typis vulgaverat. En operis epigra- 
f Chmka deW Origine e progreji degts Otto* 
mmpojla da Saidino Turco in lingua Tur ca 
itta in Italiano da Vincenzo Bratutti. 

iKTTAGii Anale6bi p. 153 fq» 

H. DB jknisch) Commentatio defatis linguar. 

sBt P.CLVL 

[faro danum aevo adamus FRANCiscusSaddcdi- 
I, Conliliarius caefareus aulicus et biblio- "^^^ ^ 
oeC Vind. praefcftus fupremus (f 1783 ),^''"*^' 
oitn Indiwerat, ut Ipfe in Grammaticae 
le MefdnrHanae praefatione indicat, hiito- 
Aed^nis Byzantinae infhr, Teleéliores re- 
nrdcarum Icriprores Turcicos publici iuris 
quo criam confilio feptiiaginta omnlno et 
pbgulac ex Saddedini hilloria aim verfione 
a. 1755. in fol. typis exctifae fiierunt 
aliis n^otiis diitrictus, tantum opus im- 
" Sa per- 



t^S^ 



9fj^ Saiptorit ii 

perTe^m reliquit au(^or, omnis litteraturae ( 
ta^s cxperientäHmus. 
Cr. Cotnment. de fatis etc. t c. p. CXLEI et CL 



Qi^ium praeter fpem atque exrpe^tionein 
nhiin. lub ^chmeHisI] imperio anno Hegir. i 
Chrifti 1726, Conftaiitinopoti typoeraphiainm 
ceretur, mox aiitt-m rurfus fuppumcrctur, &if 
cft, ut inicr fededm libros, lypis ibidem ab 1. 1 
usque ad 1730 impiefTos, hiJlorici qnoquealiq 
Turcici typis Arabicis excuHerentur. Qant 
laliem dtulos hoc loco exhibere liceat. 

Bifloria de btUis maritimis OsmaniJarum. 

Tabnloi chronologitae . auffort Kintib Celebt^| 

Annaits Ottomanici , auftore Naeims. 

Annaln Ottomaniei KaCd Efendi. 

AnnaUs Ottomaiuci, auSart Celebi Zade 

L^ir dl tis, quai uitimo (inCer Dotnam An 
Portam Ottomin i cam) helh m Bo/nia gi^t }t 

Cf- Gtfchkhte des (hman, Reichs — näck Hrt. t 
Croix, — von I. C. F. Schalz. III B. p. q^(^ 

Comment. de fatis etc. i. c. p. LXXXVII. 

-*■-#--!*- 

E fcriptoribus hiftoriae Byzantinae, alibi re 
fendis, huc pertinent: Georgius phran' 

XAONICUS CHALCONDYLAS, NICEFHO 

CPoIita, NtCEFHOaUS gregoras, ioan 
( 

.") ExOat harum nbuhrum verflo Ttnla, c codicc 
confefla, hoc titulo Crnmltpa bifltrira , /crittt k 
Turen, Perfina tt Aritia, da hazj iialifE MB 

FA, t iTadatu ntll' idiauit Italiavt da Gin. Rinatd" 
Ne*i7( yKftintftliUM, e Diagitmant litlla Strtnijfiifu Så 
di Fcnttia. In Venetia lÖp;. joö i'Jeg. in 4. 
Cf. (GOKTZBHS) MtrktJkrd. in Dniin. BiU. T. 1 



OsMumorum iommqui imptrio. 977 

:uzBNUs, et dugas. Omnes partium 
>ntra Osmanos laborant 



luntur fcriptores de rebus Turcicis univer- 



i ADELPHi (D. Medl Scaphufienfis fae-Addphuf. 
I) liirki/chi Chronka. Strasburg i$i6. 4. 
nmnerandus folum, non defcribendus. 

IH. BAPT. c GNAT II, Vencti, UbelluS de EgnatfUf . 

iTmtarum et pomponii laeti de ortu 
jpfis, adieéti coUeétioni, cui inell RoberH 
UUShm Chrifi etc. Bqfii. 1533- foL Ad- 
tt diain oolleétioni icriptorum Hiftor. Au« 
Y fmrt. ap. Aldum, 15 19. 8* nec non cd- 
åflnim Sylburgianae,^ Francof. i5S8* foL 

* J57 rt 590 fqq. 

jMiis CUSPINJANI (Suinfurtenfifj Bijlo' Cnfyinh* 
'■'l'^ t 15^9) ^ Turcarum originCy reli^nos. 
mmmanijjima eanm in Chrijlianos tyranmde; 
Wj per quax Chri/Hani Principts Turcas 
n a imadere faciU pofent Antverpiae 
. Lugd. Bat. 1654. 13. (cui editioni acceflit 
lAPT, HONTALBANi de Turcarum mo- 
tninentarius.) Prima editio, a Cufpiniano 
9tMj nobis eft ignota. Infertus efl hic de 
eorumque imperio Commentarius Operl 
jonbus atque Impp. Romanis, in cuius edi« 
BDcdurtenfi, 1601. foL apag, 4S5-<^484« 
; Eiusdem Cufpiniani Örat protreptioi 
L Piincipes, ut bellum fufcipiant contni 
y cum defcriptione confliéhis in Hungaria 
JO periit R. Ludovicus etc, adiundla efl; 
firioij eodem anno et löco excufae, a 
i2. — Audor, antiquitatis inveftigator 
CmuB^ iblo faäU, quae apud fcriptores 

S ^ hUtoriae 



tf% Sn-iptorii dthi^oHa 

hiftoriae Byzantinse et hiftoricos Chriftianos 
Turcis invenit, expreftit. Pluribus quidem fegm 
tis agit de Turcarum origine, de Mahiimmq 
de orjgine Osmaiiorum (f. ut rpfe fcribit OÄ 
mannonim) et familiae luccelTione, de fing^ 
imperatoribus, ab Osmano ntmirum usquead^ 
limuni I. Anncxae funt relationes de re mifia 
reiiijione, morib'isque domefticis rurcarumi il 
adi Pttnntii Cancellarit Setjniae, qiiibus itinnfa 
Tiirci Imt aggrediendi, ad Uladislaum, Hungartl 
« Boheniiic regem, difTertatio; ConlUntinojiÄ 
tana expugnatio, ciim exhortaaone ad bohj 
Turcis inferendum, eodeni auclore. 
(, pAULLi lovii (Epifcopi NucerinI t [$|! 
Commtntaria Heilt taft de' Turchi^ da Oreanaäi 
it 1328 a Stim cma U yi3. Venezia ijji. 1 
ibid. 1538 8- ibid. 1541.13. Latine, hoc liDil 
Turcicarum rerum commentarius paulli loVj 
epifcopi Nucerini, ad Carolum V ImperatoraB 4 
giidiim, ex Iralico Latinus fac^us, Francifcoif^ 
Bafiianale, interprete. Origo TurcJci imp^ 
Vitae oniniuin Turcicorum Imperatorum. Q 
ac difciplina Turdcae miJiriae exadbJllinc fl 
fcripta, eodem Paullo lovio autore. Addi» 

Siraefatio Phitipfii Mtlancbthonis. In fine libri 1 
egitur: ntebergcie ex officina lofepht Oug. A 
1557- 8- Reciifa Parif. ap. Rob. Stephanum ij 
g. Et fiaec editio rara eft. Tiguri 1550. 8- ^ 
1545. ibid. 1567 g. Latine etiam in /ouii C 
rJhiis, qiiorum editiones Vol. I. P. I. p. 137 ^ 
bibliothecae indicavimiis. Editio BafileenfisdJ 
fol.) commentarium illum pofl vitam Gardin 
Prmipeii Columnae exhibet, additis ImperatM 
Turciconim effigiebiis (igno inci(is. Francoefi 
Paiif. 1540. 8. Jnglice Lond. 1 546. 8- Intro™ 
de origtne Turcarum et appendix de 01 " 



Oimamarmm iorumque impmo. 37^ 

tfdpiina Turdcae militiae exflant quoque in 
Sekardu Scriptt. rcr. Germ. T. 11- p. 1483. eH. BafiL 
Hodie lovii hocce fcripto facile carere poflumus. 
Mdanchthon in praeBitione edicionis Vitebergenfis 
ågit de utUitate, quam religio ex hifloria iinperii 
Turcici capere poilit. 

CL Hamburg. Bibi hift. Cent V. p. 113 fq. 
(bäumgartevs) Nachr. v. iiner Hall. Bibi. T. L 
P*44afqq. 

ANDKBAE CAMBiNi (Floreiitini) Commentario 
éOa origine de' Turchi^ i deW Impmo della cafa 
Ottommaj in Libri /^. Vinegia 1538* 8* ibid 
1541. la. 

CHRiSTOPHORi RicHERii, TorignH SenontfyKcb»: 
{CUncularii ngii et Cancellario Franciae a fecretis) 
v rebus Turcarum , ad Gallorum r^em Libri V. 
Pmf. ex officina Rob. Stephani 1540. 4. Infer- 
tom opufculum etiam Th. Bibtiandri colleiflioni, 
ctpite fuperiore receniicae, et quidem como HL 
Eseibf etiam inter Schardii Scriptt rer. Germ. T. IL 
(L 1447 — 1 48 1 ed. Bafil. Liber IV et V eft infer- 
txa M. A. C. L. Syndromo rerum Turcico - Panno* 
Mcarum , mox Indicando. Liber fecundus in Frän- 
LGögallicum converfus fermonem hoc prodiit titulo: 
pu cauftumes et manieres de vivre des Tures fatSl en 
Latin par Chriilofle Richer, et par iceluy Richer 
kmhäa en langue Franfoife. å Paris 1540. 4. -— • 
Auélor in praefatione libri I hac ratione de opere 
Eio fcribit. i^Semina mihi collegi ex Egnatio, 
Biondo. Platina , Rivio , Gaguino , Paullo lovio, 
fVndr. Cambinio aliisque , (1 non eloquentiae pri- 
nae. maximae tamen fidei fcriptoribus, ut quae 
puru eflent ac didipata in unum locum mitteren* 
ur, quo projdus videri pofTent Parum quidem 
xdcus efl hic äger, fed rerum frequentia copiofus. 
^imuni, quae lit origo Turcarum: deinde, quas 

S 4 occu* 



08o SfriptOTis d$ KJloriu 

occupaveiint fedes: poftea Ottopiaid et p< 
rum imperium usque ad Solymannum prae 
breviter diluddeque narro etc.^ Haec v 
iibrum tantummodo I fpeélant Libro enii 
ninribus atque inftitutis Turcarum, L. III de 
merlanis Paithi rebus geftis, L. fV de exp 
a Mahomethe Conftantinopoli) et Lt V de 
liovi, Dalmatiae oppidi, reccnti direptionci 

,Cf. FRBTTAQii AnaleAa p. 776 fqt 

4oiikmii. PHILIPPI LONICERI, Theolog^ (Pf^ 
orient et theoL Marburgenjis f i $69) Chron 
Turcicorum, in ouibus Turcx)rum origo'^ 
pes, imperatores, odla, praelia, caedes, vi 
reique militaris ratio, et caetera huc pest 
continuo ordine, et perfpicua brevitatc ex 
tur j et Mahometicae reUgionis inftituta, i 
rumque proceflus, et aulae conftitutio} Pn 
item ac populi mores vicaequc d^nda 
percenfetur : accefTere, Narratio de Bajazedi 
rum feditionibus; Turdcarum item reruir 
me, quomodo nimirum captivi Chriftiani 
hantur, et ab Lnperatore Turdco caeterisqi 
ds trac^entun Tomus L Omnia nunc | 
bona fide colleAa, fermoneque Larino expo 
Tomus II — Francofiirti j excudebat loar 
chelus , impenfis Sigismundi Feyerabendii i 
Prima edido prodiiffe didtur ArgenU 1537: 
Bafikenfis a. 1556 nobis etiam fida videti 
certior Francofurtmjis a. 157g, tres tomos 
volumine exhibens, fol. Editio anni 15^ 
priores tantuih editionis a. 1 57g compleétiti 
ius igitur editionis copiofioris contenta lia< 
Tomo I comparent: i. Turcorum origo; I ta 
mum fcripta ad annum usque 1574. x Ji 
ticae kgis^ autai apparatus^ it £ajazethis 1 



\fått Italice fcnptae primum perANTONlum 
lAViNUM. 3« Turcicarum rerum tpitome^ Icii- 

e BARTUOLOMAEO GBORGJfiWJTZ. 4. 

ill. AVENTiNUS di rebus Turdcis f. Lib^r, in 
hdedaraiicur cauflae nulériarum, qiiibus Chrift. 
premiTur a Turci< — item de Turcarum 
{Theatifcidb Henr. MoUero^ Francof. 1563 
fffol. Biponti 1606. 4. 1697 4.) Tomoll: 

IIU CALLIMACHT £XPERIENTIS (U ckuk 

nairaöo. 3. lbonhardus chiensis 
Qmfiantinopoli. 3. De Nigroponti captione 

\y 4 MARC. ANTON. SABELLJCU$ di 

wkr t^inetos et Turcas (1478); ex eiusdem 

de antiquitate Aquilejae U VI, 5. iaco* 

[tONTANUS de bello Rhodio^ fupra iam ter 

6. MELCHiORis soiTSRi bellum Pan* 

Defcribitur potiilimum obfidio Vindobo- 

[jiTiircis a. 1529 fhiAra tentatae. 7. ioan, 

Efiflola de deditione infulae Naxus 

II). 8« MARTiNi STBLLAE Epiflolae di 

Jiåccejftbus in Hungaria A. 1543 et 1544. 

tortio infunt: i. martini barletjx 

Cafiriota vulgo Scanderbeg. 2. Idem d§ 

ScodfOi. 

Hmikmrg^ Bibi. kift. Cent. X. p. 304 — 215. 

lANC 5ANS0VIN0 (Romani hi/lorici et rhe- Sajifoviar* 
[f 1 586) Hifiaria univerfate deW arigine ed tm» 
\é fkrchi^ raccoita ed in diverfi luoghi di nuouo 
ta — neOa male fi contengono le leggi^ g& 
i co/hånrij i ia miJitia di quella natione; com 
k ewfatti da toro per terra e mare. Om k 
farttmari di Prenäpi Ottomani; cominciando 
fnmo fandatofe di quett imperio , fine al prefente 
matL in Venetia 1563. 4. ibid. 1582. 4. ibid, 
ih. 4« Au^ a Comite majolino bisao 
mu ibidt i6s4- 4« -^ Argumenta politica et 

S 5 *^ hiftO' 




I 



^ 



torit ät hifioria 

hirtorica promifcue trartaniur, aliorumque 
quam auétoris f. compilatoris dilTertationeä 
bi-iitur: clignum tamen opuj, quod paullo 
raiius indicemus. Primo igitur libro e varii 
ptoribtis iiarralur de moribus, legibus et ca< 
niis gentis Osmanicae, de imperatoris aula 
Que fervnrum Chrilliannrum. Quibus atiu 
dtfTertanoiies ludovici bassano et the 
XI sPANDUGiNi, Graeci, de variis Ture 
litihus; pol erioris quoqiie vita r^is Perfici, 
Sckah Jfmaciy lusque lilii, Schah Thamas; 
epiitolae Pii 11 Poiit. Rom. ad Muhammed* 
Imp. Osman. , quibui illiim ad religionem Ch 
nam protitenrlam adhortacur. Libro fecLindo j 
k. CAM B IN I difTertatio de orlpne Turcactim 
SPANDASiNi diiT. de orifriiie imperatonim 
cicorum, paulli lovii conimentarius, 
FONTANi delcriptio belii Rhodii, SoUraaij 
gellae poil captam Rhodum iisque ad a. ijj 
epillola fecretarii Sigismundi Malatertae del 
g'^liis Miihammedis II in Peioponnefo. Libn 
tio: Chronicon breve hilloriae Saracenicj 
Turcicae; difTertatio de Muhammede eiusqul 
ceflbribusj i,eonharri. Archiepifcopi Ml 
et Cardinalis isidori ad Nicolaum V Pont'1 
de capta a Tureis CPoli, atque c hk i st. ki 
Rii narratio de eodein argumentOi variae 
que dilTertationes de Dalmatia, Negropontia,] 
derbego, et de expeditione Philippi II, regisl 
niae, contra Mauros in Africa. 

Cf. LOBDEKK 1. c. T. 11. p. IlSfq. .1 

Eiusd. Annali turchefchi, ouero U vitt dé Pi 
e Signori dilla ca/a Othomana. Venet. iS7li1 

UBERTUS FOLiETA {Genuettjti y Hhttorl 
Jloriau t 1 j80 de caullis aiagiutudinis Tut| 



Ojwumorum eormupu imperio. fig^ 

tå M. Antonium Columnam, Cardinalem. 
cftant editiones, et in Italia et in Germa- 
rae. Novimus camen folunimodo binas^ 
nter Folietae opera {Romae 1 574 4 ) P. I. 
3 rarifiima!) alteram, quam David Chtf'* 
iiuo fbrmis defcribi iuffit, hoc quidem 
Jt cauffis magnitudinis imperii Turcici et 
t feUcitatis Turcarum in bellis perpetuae^ 
slietae, Genuenfis^ lucubratio. Cui adiunSa 
Imp. Turcicorum et narratio beUi Cyprii 
€tos et 7 ureas Juperioribus annis gejli. Ro^ 
194. 8- In dedjcatiune vehementer hunc 
Chyrraeus landat. 

LEUNCLAUII (vulgO L O B W E N K L A U, Lcuncltll. 

i, nobilis Jingrivarii U^fjlphaliae^ IHi^ Hi^ 
: Philologiy mox Sabaudi^ mox l^ennenjis 
Annales Suttanonim Othmanidarum a 
ija Iingiia fcripti. Francof. 1588- 4- — 
hiftoricum libnim Turcice fcriptum, ex 
lus quid cönftaret de Osmanidarum ori- 
ndpum veris nomlnibus ac rebus geftis, 
)ajn ex peregrinatione in PalaeAinam a. 
dux Hieronymus Beck a Leopoldstoff refe« 
rdinando I. Caefari f. Regi Rom. obtulit. 

I hoc voiumen manu fcriptum i o a n n i 
a. alias spiegel, interpret! Turcico, in 
D Theotifcum vertendum tradidit. Latuit 

haec verfio per fex ferme luftra, donec 

UHCLAVius, ConAaAtinopoli Viennam 

eandemque cum autographo, quod in 

II Imp. bibliotheca ailervabatur, adiutus 
:ano Ungaroj Turcicae, Arabicae, Pcr- 
liaguae gnaro, revidendi copiam naéhis, 
]iddem Latine, deinde et Theotifce edidiC 
i adhuc laudem meretur Leuitclavius ^ quod 
deSy qui definunt in annum Chrifti 1550, 

usque 




fi84- SmptoTit d$' UJlariu 

usque ad annum 1588 condnuaverit OpdEntm^' 
de hoc dodtflimo viro iudidum fert Tkunm fhf] 
fine libri CIV hlll fui temporis ad a. 1 593 : »/mm] 
Leunclavius — iuris Romani Graecique oonfuldim 
mus, et rerum Turcicarum apprime peritut, all 
quas linguae ipfius Byzantina perq^rinatione cqom] 
paratam cognitionem, exaélam uitimae hifloiMf; 
Graecae tectionem, et acre et admirandum iuåi^\ 
cium attulit; quod non folum in fcriptia ab 
dum viveret, publicatls, fed et in iis, quae 
mortem dus edita funt^ elucet^ Contruiae 
dem opinlonis in Commentario fuo ad lnbSatmuK(lk 
yindob. Caef. (T. 1. p. 97 ed. Kollar.) LamktmH^ 
eft, in laudes viri huius parcus admodum, tt 
infuper animi ingratiflimi ei^ Blothtm^ Ublic 
carium Vindobonenfem, innmulans, Fallere 
terum Qmringiumy qui auc^rem hunc cum 
vidi Ungnadioy legato Caefareo, CPoli (uifle 
rit, bina ipfius Lmnclavii aflerta.non vane 
ftrant; c^uorum \mo \n defcriptimt LUhUn^am 
ad aulam Turcicam tegationis^ quae in finem m< 
Augufti 1584 incidit, fe liuic interfuilTe 
teiUtur, anno vero 1585 a praediéta nu 
fefe Hifcefiifle, in praefatione ad annales Sul 
rum comprobat altero. — Eorundeniy quos 
Gaudier Theotjfce, et Leunclaviw Latine 
Annalium Sultanorum partem primam, ek 
MSco exemplo , narrationum et aétionum 
litate copiofiore, iterum Latine transtuiit fub titidoj 
Tramlatae, Turcicae Chronicaty ioh. baptist/ 
PO DES TA, Caefareus orientaUum linguarum ^ 
cretarius, quae verfio prodiit Narimb. 1672. g, 

lAusd. Pandeétae hiAoriae Turdcae, adieäMi| 
operi praediélo, illuArant narrationes Turdca^ti 
easque cum hiAoria Graega, Itala, FranoogalM^ 
8C Cermanica conferunt. Elaboratiom harus 

anno* 



Omåmanm wnmqui impnio. sSf 

kmum infervierunt fexaginta drciter iibii 
cprefli et manu fcripti. 
m/. Hiftoria Viennae AuAriacae a Turds 
) obfcflae, finem imponit volumini ifb, per« 
aro. Edkio altera cum ChaUondyla^ opera 
FabratH^ Parifiis 1650. in fol. curata e(L 
itur etiain editioaes Francofurtinfes a. 1596* 
1690. fol. et 1698* fol. 
sdL Nau Chronica Turkifcher Nation von vitr 
1. Frankfurt 1590. fol. Libro primo infunt 
B Sultanorum modo memorati ab a. 1303 
ad a. 1550; fecundo, continuatio ad a« 
, ttrtio Pandeéhe hilloriae Turcicae ; quarto : 
ILLI PBSELii defcriptio obfidiorus Vien* 
a. 15^9* 9- Nia HAUNOLDi) Vratisla- 
ly defcriptio drcumcHionis Sultani Muham* 

^1589. 3* HBNRICI DB LICHTENSTEIN 

Hb nuptiarum Ibrahimi, Magni Viflirii^ 

Ii 

mC HiAoriae Mnfulmanae Turcorum^ de 

■éntis ipforum exlcriptae, libri XVIII. Frän* 
191. foL Libri (inguli (ic infcripti funt: i. de 
inperiis Mufulmanicis, Agarenico, Tograno 
dnio* 9. Ertogrulius, vei OsmanidaruA 
3. Osmannicus. 4. Urchanius. 5. Mura- 
6« Bajafiticus. 7. Temurius* 8- Anarchia^ 
US. 10. Suleimannicus* 11. Mnfaiciis. la* 
netictis. 1 3. Mufiaphaeus. 1 4. De Murare IL 
X Muhamete IL 16. De Bajafite IL 17. De 
L i8« De Suleifnanno IL PraemifTae funC 
I genealogicae* In praefatione agicur de 
lentiSy quibus imperium Osmanorum niti- 
lulaeque percenfentur, cur gens iita non 
foenda (it; In calce operis exftat Index Li* 
mt Oimamdarum^ cum epiftoli^ quibii^Ham, 
OnomaftiGum ^duplex. Leunclavio anlmus 

erat, 




i 



Seripterts de iöJlorU 



erat, trlpnfa huius generis librof o 
oäoiitcim vcro folum, iti a. 1553 fin» 
borare potiiit. Aiue quam archetyi 
Éticm imponeret, vcdionein opcris 1 
Incepit: Itbros autcm tres priores f( 
Theotifce reHrlidit; quae verfio prodii 
.1590, fol. ibid. IJ95. tot. Auctior did 
arclietypo. 

Cf. Hambw^iftkf Bibththtca kiJI. Cent X. 

LUKDKKK I- C. T. 11. p. 1 16 fqq. 

(dk jknikch) Comment. de tatis Ungs 

lOH. lACuBI BOISSARDI {Vtfot, 

thatohgi et Bibliographi Mttenjs-^ 1603 
icones Sultanotum Turcicoriim, Prinu 
farum, alioniinque illuUrimn hemum he 
que, ab Osmanne usque ad Mahomet 
vivum expieffae et in aes incifae per Th. 
Bry. Francof. ad Mom. 1596. 4. lenai 
■Ti-ic quidem litulo: Res TurcKae, hoc 
icr^tio vitae rerumqne gellariim Iinpcrato 
cicorum, fnncipnm Fcriarum , alioriii 
ftrium Heroum Heroinanimque, ex 1 
aimalibus Turcicis deftimta, additis ico 
inctlis, aiithore /. /. B. Rariflima haec 
.dtur.) Theotifce Franc^. 1 596. 4. cum fig 
.Raiionem in hoc opere, inligniter rare, 
BoiHai^iana, talem fervat aui^or, ut ic 
mo exhibeat, dein brevem addai vitae 
nem. Icones autem fumliffe fe ait e 
meiallis, ConAantinopoli Fcrdinando Irr 
Schulzius vero I. c. p. 4 1 7. illas nulbus 
aiHrmat. 

LUDOVICUS CERVARIUS TUBER 
Me&ttnjis in Daimatta \ , . . .) '\e 1 > u- 
gme, moribus et rebus geitis. Florentiat 



% 



OmåBomm Mrmqm imperio. «g7 

DBBNTII tISEBBRGII OOmpCndiaria re*Rifeberf. 

jircicaruni relatio. Helmft. 1596. g. 

OKGII BERTHOLOI PONTANl (i?oA/ll2/,Pontina5. 

kmnati^ Martino jirchitpijcopo Pragenfi a 
y it Pratpofiti Mttropolitanat eccUfiae Pra- 
•i6..) hUltoria rcrum Turcicarum. Francof. 
4.' — Uberior forte huius libri notioa 
i poterit e yoigtii Effigiebus doélorum Bo 
P.DL p. aa, quae nunc non ad manus funt 
i&CHiMi CAMBRARii Commentarii duoCamen* 
bl Turcicis a filiis nunc primum colledi ac >'^u'* 
'AccefTere et alia nonnulla ledu admodum 
jRutilki, quae in adverfa pagina indlcantur. 
fanperatorum Turcicorum Chronologi- 

iJBiMrj/ro Sanfovino de Italico in Latinum 

converfum: Domini de la Nue Galli, 

bellici danflimi, difpuratio de beilo 

Latine de Gallico fermone interpretata. 

_ I — oratio protreptica, qua Chri- 
'jf bcUum Turcicum excitantur. Cui acceflit 
|(, R^is Neapolitani fapientifTimi , oratiun- 
ijidcin argument!, opera loliannis Weidneri 
iUB. Francof. 1598. foL 

irirofnus rerum Turcico * Pannonicanjm. CraueL 
\ M. A. C* L. (f. i. Magifter adelarius 
\LivSj Leutnngtnfis. Fuit fcholae Moeno- 
funeniis Redor. Nihil amp^uis de eo nobis 
.) Framipf. 1603. 4. \hid 1627. 4. — Opug, 
ftoiia Osmanorum ab expugr^atione CPo« 
pic ad a. 1600 illuftratur, duabus abfolvi- 
Sbus. Et prima quidem excerpra e variis 
iiiSy v. c. e Richmo^ Bonfinio^ Paullo lovio^ 
rio^ SUdanOy SambucOy comprehendit : altera 
\ibinmii oommentanum de temporibus fuis^ 
m quoque a Crauelio editum ; de quo infra. 
c partis aUerius Turdca et Hungariae 

audo* 



^y Striptortt dl hifloria 

■ •uéloris Tunt Candoris ac veritatis fb. 
commcndat. 

Cf. Hamburg. Bibi. kiji. Cent X. p. 3iy fqq. 

fuidJcr. MtcHAEL BAUDiEK (contiliarij et hifl 

phi Ludovici XIV, rcgs Oalliarurr.) Imt 

tkifioirc géntraU ätt Turer. ki*vist6., 

1Ö30. 4. ibid- 1631. 4. 

BcM4 CHKISTOPIIORI BESOLDI (ISi tt 

Tubin^enjt X löiy) hiltoria Contlantinq 
polt avili.im a Carolo M. occtdeiitem ai 
usque tem()ora deluda. Argtnt. 1654. 
ill g. — i. M. Oejuerus in pradeCtiunibu 
mas a fe diu"las Ihita'. iiajiOges in enifiition 
Verfalcm (T. I. p. 421 fin a. 1774 ) fet 
fenlentiam de hoc libro tradit: ^Ltber cJtc 
Addidit rei Turcicas, Hierololymiranas d 
utniisque. qnia nimirLim coniun^iinmaecu 
ftantinoijolr fuerimt. Nihil |)0{iiit, nili ipf 
aucloriim, et ordinavit loca, qiiae le^rat, ' 
hic libcr fundamenta dåre hiftoriae exp 
Hilioria (iedufla u\qiie ad Muradem IV, qui 
imperium nactus ett. 
CF. Hamburg. Bibi hifl. Cent VII. p. lo^fqq 
KdoIIm, RICHARD KNOLLES (Re<floris Schola 
vicen(is f 1610) Turkijh Hijiory, Opus,.p 
tioribiis in hoc geiiere adlciibendum, faq 
tum et ab aliis locupletatum fuit Prima et 
btet. Nefcimus etram, qui Londinenfem 
II Voll. in fol. condiderit. HilViria in hac 
conrinuaia usque ad a. ^6i%. Ulrehns u 
KjrenitC a. 1677 perdti^a a paullo aVcAtJT f. x 
Rinac. qui olim fept^nnio integro Comiti wiNCH 
Caroli II ^ Britanniarum regis, ad Jmpe 
Turcicum Legato, a fecretis ♦■lerat, et ' 
tempore totis uadecim anais Confulb, qu 



^. 



Osmmolmm eorumqui imperio. ag^ 

^ Smymad ofiicio cum laude funéhis eA; 
;>ropcer eius continuatio praellantidima huius 
ris pars eft. Scxta Knollii et Rigattii erJitio 
fet Lmuäm 1687. 11 Voll. in fol. in qua r o g e* Maniey; 
IS iiANLEY hiitoriam usque arl a. 1687 per- 
dt. AdieAus quoque eil eiusdem Rigaltii trä- 
bi de Aatu imperii Ottomanici , de quo infra. 
' i continuatio FrancogaUice reddita a BriotOj 
167 • . ibid. 1683. IV Voll. in i2mai. Ex 
le Itala enata proAiit Bononiae 1674. i a, 
hiitoria Betgice exAat^ jlni/i. 1670. 4. 

iAEi £SnM<. a. i6S4- p* 1 14 fqq. 
liSFAE MAUftERS Turktfchi ChronUk. Numb.Maurer. 

^Nec oontemnendum eft antonii verde-cIu Ver- 
yQmpmdhåm rerum Tfimramm Gallice fcriptum, ^^f* 

firiMa. i3/< Ita Bibi. hift. Struvio - Bude- 
p. dog. 

jlACOBi STRUCKHUSCN Syntagma hifloriae Scruckhtr* 
iBeno-Turcicae, quo a Muhammede I Sarace*f«a* 
Én Fhylarcho et Pfeudo - Propheta ad Muham- 
bn IV hodiernum Turcorum Padifcachum 
Crfiie propemodum Muflimicae gentis origines, 
tia, horuinque vices, res item vario Marte 
e, ec quae a. 104 a inde in Saracenicis Turci- 
le regnis memoratu praecipue digna contigere, 
srium duAum optimorum huius argument! 
lorusn, praefertim vero ad Arabum Turco^ 
l|ue anhalium fidem, traduntur. Helmfi. 1664. 
pagg. in 4» — Audor, Hildef hemienfis, tunc 
poris, cum fyntagma hoc concinnaret atquc 
ttf erat in numero (ludioforum Helmiladien- 
i, e lenenii academia reverfus; cumque ordo 
dbf^icus, (ingulari tnduitu, privatim docendi 
xftatem ipfi faceret, temporis illius^ quo in 
m. Hftor. VqUILJ?. I. T Hun- 



Setiptortt dl hlftoria 

Hungarla caedibus et rapinis Turci omr 
bänt, rationem habens, ea, quae ad Sar 
et Turcicum imperium (pe(Sant, comper 
randa in fe fufcepit. In rebus Saracenic 
mutn fequitur Cedrcnum et Zonaram, i 
manicis Nicephorum Gregoram, Nicetan 
tern, Laonicum Chalcondylam, et lo. 
mm. 

Cf. FABKrcii hift. bibi. faae P. V. p. 171 

deStocho- viNC DE STOCHOVC T Othoman, ( 
»e. dts Empcreurs Tures, k AmAenl. 1665. i 

ziia I. c. p. 417 rdum huius Ubri, no 

ignoti, titulum pofuit. 

lOHANNis SAGBEDO (Nobilis Venct 
fuae Legati in Gatlia et Anglia, poftea 
tons S. Marci ■}■...,) Mtmorie iflorichi 
narchi Oltoinanni , dt quali cuntiaie qutfio 
vita e Vimprefe d^ Ottomantto ^ Oreano^ 
jinmoy Amurat /, Bajazä i, ^ofue ]\\ 
Moife, Mremrt i, /iniunit 2, Ålutui-t 2, 1 
Sriitiio j, Soliniatnio z, Siii-no ^, jlniura 
met^y Acniar, Mitftafa^ Osmantio^ Amur. 
nezia 1673. 4. ibid. 1676. 4. Bologna, 
Venezia 1679. 4. Venezia 1697. 4. Fra 
aulSore Laurtnt^ Parif. 1734. V Voll. in i 
Praeclaris hiltoricis adnunieratur Sagri 
^uidem immerito: excipias tamen partium 
quo vehementer laborat. Odio enim in 
peWequitur Osmanos , Venctorum hoiles 
piles, aequitati nullibi locum cedens. I 
libris omnem Turcarum hilloriam, ab a. 
^uead 1646 (non 1640, ut alii volunt) c 
iur. Copioliores fiunt narrationes de rect 
imperatoribus, inde a SoUmano II, cuius 1 



Osmmtorum eorumque imperiq^ i3Qf 

xmuntur. Turcarum leges et mores haud 
le flint 

LG KM ANN I Magazin der italieififchen Liltera^ 
T. IV. p. 363 fqq. 

II OLAVA FORMANTI Raccolta delie hiJlo^VotmtnA. 

• vite de g? imperatari Ottomani ^ fvno a Me^ 

[/^. Om il ragguaglio della ribeUione de gli 

rij e delt ajfedio di Pienna. Venetia 1684. 4* 

tus (T. XIV. p. 73.) huius libri meminitj 

fios, quos conlulere liciiit, altum (ilentium, 

ieiuAore% tum de eius libro. 

iHBL (Confiliarii regii Francogallici f • • . .) Vanel. 
iwweau de Phjfioire generale des Tures ^ ou 
bitr ies éuenemens et les revolutions arrivées 
0kvqfie Monarchiey dépuis fon etablijement 
jkfiämt. k Paris 1689. IV Voil. in 12. ibid. 
islf VolL in I a. — Hiftoria usque ad Soli* 
klä five ad a. 1688 deduda eA. Praemifla 
ntio, huc non pertinens, de origine reli- 
Muhammedicae, de Muhammede, imperio'* 
afi£mjin. In expofitione hi/loriae Sultano* 
wdcorum fequitur potiflimum Leuncla- 
iagredum et Rigaltiuni, ut et annales Hun- 
atque Polonos. 

HUi.z. 1. c. T. III. p. 413. 

Hi/lory of the growth and decay of tbe Oth- Caatemtf « 
firt. Part /, containing the growth of the 
Empirefrom the reign of Otkman the Foun-^ 
\be reign of Mahometh IV ^ that is from the 
9 to the Siege of Vienna Kfgj. P- Ily con* 
ke decm — from the reign of Mahometh I Vy 
igm offAchmet HL Written originally in 
f DEMETRius CANTEMiR', late Prince 
avia. Translated into Englifh from the 
wn Manufcript^ bij N. Tindal, M. A. Vicar 

T 2 of 




Striptortt di Jujioria -^ 

of great IVattham m EJffx. ^dorrCd witi 
of tht Turkifh Etnpcrurt, Jngravrn from 
km from OriginaU iit tht Grand bågnm 
by tht late Su!tan'i Painter. London 
irancogallice , libere nimis, auc^tore dt ^ 
ä Parit ij4%. IV VoII. iii i3 mai. Thioti 
Laurtnt. Schmid) Hamburg. 1745. 4.' 
vertio ex Anglicana confeda. — Au< 
operis, cuius archetypum nunquam in 
lucem prodiit, naius c(l a. 1673, patrem( 
Conjantinum Cantemiry primum parti fä] 
daviae praeieclum, iucce(Tu temporis K 
patet, Principem. Inter conditiones c 
eum dignitatis haec erat, ut unum ali 
filiis CVolin mitteret, paternae fidei fijtm 
dem. Qiio pado noiler Demetrius a. 1 
fe conferre iufTus eft. Ab eo itiHe tempc 
ad a. 1710, praeterquam quod nonnui 
breve umus aut duoirim aimortjm (patiut 
reviferet, etiam fcmel Magnum Vifirium 
proficHcentcm cninitarct:]r, Tiirciciqne 
apud Zentam cladis ex altera fluminis 
cflet oculatus . perpetiium CPoli domidl 
ftituens» in hoc totiis fuit, ut Turcorum 
Inilituta et mores fibi redderet quam i: 
mos. Circiter annum 1710 Moldaviat 
creatus, nec multo poft a Magno Vif 
affedus iniuria, iupum Turciciim excuti 
cum univerfa Moldavta in libertatem 
clam meditabatiir. His confiliis agitati 
fuper\'enir miflus a Petro 1 , RuJTorum ^ 
expertae fidei homo, opem poilicitus, m< 
in pofterum fidem ac obrequia, a clienti 
ftarifolita, exhiberet, armaqie contra Ti 
Iplis fociaret. léto his legibus foedere, i 
.cum exercitu RuJIorum cupiis, ipie in 1 




OsmMnorum torumqu$ imperio. SQ} 

Tvenit difcrimen. Obfeffo quippe ad flu- 
uth cum omni milite Petro tancasque in 
IS redaélo , ut in pacis impetratione, quali- 
<pie fub conditionibus datae, (alus unice 
"kleretur, Moldaviae Principem atrocifTimis 
tionibus (ibi dedi poflulabant Turci, nec 
brtaflis potui/Tet, niH, didimulata eius in 
nraefentia, in carpento Imperatricis tam diu 
Hisnt, donec, peraiHio pacis negotio, tuto 
A fefe offerret occafio. Spe igitur Molda- 
ctinendl exclufus, accepto diplomate, qiia 
Rparationem , liberumque in terris fuis re- 
åim, largiebatur RufTorum Imperator, a. 
Én cum milie aut pluribus Nobilibus Mol- 
l^potas fibi in Ruflia fedes i vit occupatum. 
9 Vw minimam quidem dignitatis iaéluram 
Ébttur, in Ruflici Imperii Principes leéhis, 
^A Sereniflimae Celntudinis cohoneAatus 
Koeffu temporis, pofteaquam Petropolin 
[raverat, aulae admoveri coeptus, fummam 
in confiiiis dandis dexteritacis retulit lau-* 
'andem Imperatorem , in Perfas iter feden- 
ui lufTus, graviffimoque in via morbo cor- 
a. 1733 diem obiit fupremum. ExcelluiC 
am linguarum cognitione; praeter Grae- 
n veterem, Slavonicam et Gallicam, qui- 
im in modum eruditus erat, Turcorum^ 
, Periarum, Graecorum hodiernorum, 
m, Italonim, Ruflbrum et Moldavorum, 
que fermoni adeo fe afTuefecerat, ut In 
oc commode verba facere valeret- In 
iiam ac mathefm haud proletaria quidem 
nibuit, architefturae in primis fludio de- 
[K>tiifimum tamen hiftoriae utilitate paritet 
tåte inflammatus , ad eam excolendam 
dainve curas omnes cogitationesque con- 

T 3 vertit. 




Scriptaret di kifiorta ^ 

venit. Libros rcliquit bene multos , pa 
rici, partim philofophici argiimend 
edicionem debemiis Jntiocho^ Demetrii 
Cemir, qui ab Imperairice RufTorum cu 
quam leqatis alias Iribui fölet» auflorit 
raäere de Almjire pUnipottntiairt) in 
mifTus, allatum iccum MStum codicer 
vertcn-lum atqiie praelo fubiiciendum 
Biriae praefatiofies funt praefixae, altera 
liae brevior, de orthographia ac proi) 
vocabulonim nont>nllorum Turciconi 
praemonentis. Maioris inomeiiii res cc 
altera, quippe in q-ia au<flor, praepai 
ipfani hilloriam loco, tres vexatilTimas q 
in quarum folutione imiltum graviflim 
calTe arguit fcrlptores Chriitianos, de at 
Turcicae, quam Hegiram vocant, cum 
comparanrlae ratione, de noniine ac g 
corum, denique de imperialis Osmani(£ 
liae origine, data opera excuOit. Opu 
diias partes, prior in tres rurfus libros, 
qiiibiis XIX Imperatoruiii vitac ac res g 
rantur. Primus fpatium ab Osmano I 
fic diflum interregnum fub Solimano 
3.1401 compleflitur. Secundus fubMuf 
a. 1 4 5 1 , tertius vcro fub Muhammede 
fubiillir. Ab eo enim intle tempore o 
<juam maxime infringi coeperunt et dir 
tera pars uno libro abfolvitur, rerumqt 
hammedelV, Solimano II (III), Achme 
Oaplnll, AchmeHc III geftarum hiftoria 
In hifloria conficienda iion optimae f 
Turcos et Pcrfas notac fcriptoribus uf 
et ex relafu vironim ufu et experienti 
rum, item ex chartis et monimentis 
quorum Iiaud exiguum luimerum coi 



Osmattorum iorumqm imperio. ^g^ 

ma intexuit. A Chriflianis contra hiiloricis 
LCtfe aut quicquam in commentarios fuos 
sfumere, confuito noluifTe videtur, nec uliius 
5 mentionem fieri fcriptaque citari reperias, 
ubi rem vel obfcurius, vei absque idoneis ar- 
entis, vel prorfus faifo, commemoratam in 
>rem lucem coUocandi, novis firmamentis ful« 
rii, aut, errore patefado, in veritatem revo- 
lt, fuppetebat copia. Dici igitur vix poteft, 
itopere caeteroruin fcriptorum, qui in eodem 
mento iliuftrando Cantemirium praeiverunt^ 
brationibus opus hocce anteccllat. Praeter- 
n enim quod plurima nomina propria, ob 
italium linguarum ignorationem mifere depra- 
, eroendatius legantur ; in rebus geftis enume- 
is teniporum ordo haud perfeéle quidem, ta- 

melius fervetur; de confiliorum arcanis re- 
)ue a^rum cauflis certiora fuppeditentur ; 
ttatum atque officiorum, cum militarium, tum 
um, darior notitia praebeatur, et quae funt 
i huiusmodi: tum innumera aiia proferuntur 
Tus no va, praecipue ratione rerum civilium 
aiique adminiArationis. Praeter ea, quae i?^/- 
in Prodidagmatibus nimis acriter, ut nobis 
em videtur, arguit, difplicet partium Audium, 
audor, Turcis nimlum inimicus, paflim la- 
t. In rebus geographicis, hiAoricis etiam, 
31 titubat. Inter operis vitia nefcimus, an lau- 
referendum fit, a continenti et perpetua ledio- 
m crebro avocari leélorem, atque ad fubieélas 
extui annotationes remitti : cuius tamen inter- 
tionis molefliam abunde compenfant digreflio- 

quanto longiores, tanto plerumque ieiHiU 
öres atque iucundiores. 

Noua ASa Erud. a. 173g. p. 97—105. 

T 4 Multa, 



fi96 Serlptorts d§ hijbria 

de Gui^ Multa, ex parte nova, de Turcarum oi^fiN 
gnes. primisque dynaitiis, e MStis SineniibQ» aliisqo^ 
orientaiibus, in bibliotheca regia Parifina aflervMi^ 
eruit ac cum republica litteraria largiter commiH 
nicavit iosephus de guignes, inteipres w 
gins linguarum orient. Prof. lipguae Syriacae Parif^ 
lociusque acad. ihfcript. et litterarum degantim ' 
rum, in opere, de quo alibi fufius agetur, iminor* 
tali: Bijoire genérale des Huns^ des Turcr^ duMoé 
gols^ et des autres Tartares ocadentaux etc. {k Park 
1756 — 1758. V Voil. in 4. Theoti/ci ^ loh. Qnk 
Daehnerty Gryphiswaldiae 1768 — 1771. VVoBi 
in 40 volumine potiilimum primo p. 489 ^ 
verf. Theot. 
de la DB LA cROix (JUotiachi jiugufinU^ Pfrfijom 
Croix. Neapotitani • • • • ) Abrégi chronok^iqui di£tykkt 
Ottomane. k Paris 1768. II VolL in 8* 
cum emendationibus et additamentis 
loh. Chrifioph. Frid. SchuM, Profeflbris 
orient. et graecae Giefsenfis, Upf. 17 69 --1779^! 
(Exempla operis etiam funt, quorum tria volumim.] 
annum 177a prae fe ferunt.) III Voll. in 8 mal 
Ordine chronologico eaque ratione, qua Hå 
tuSj hidoriae Frandcae cultor dexterrimus, 
mum ufus fuit, de ta Croix enarrat podflBmi 
Osmanorum res bellicas, infertis tamen hinc h 
iis, quae res in pace geilas, leges, mores, 
ac caerimonias illu/lrant. Ita hlftöria imperatorua] 
ab Osmano I usque ad Muhammedem V (f. potiof, 
Mahhmudem I. a. 1730) traditur. Introductio ia 
hane hifloriam ex opere Deguignefiano, modo iau* 
dato, haufla eft. In hifloria ipfa auélor duces fe* ; 
quitur potifTimum Sagredum^ KnoUeJium^ JOg^ 
tium et Cantemirium. Nova hic fruitra quaefiveriP - 
Adieéla funt calcibus voliiminum hiftoriae pojw 
lorum aliorum Afiaticorum^ cum Osmanis cognf 

torum» 



Ommotw» iorwmqtn impmo. ^97 

aTatarorum, Perfarum quoque, et Sol* 
A^yptiacorum , adeoque Polonorum, 
n, fiohetnorum ac RuiTorum, breviter 
et ex fontibus turbidis, ex hiiioria uni* 
iglicå in primis, hauflae, ideoque erro- 
:iqptiaruin pienae. Multa huius generis 
Theotilbus exittrpavit, aliisque modis 
i praeitantiorem reddidit archet^po. Non 
im interpretis officiis probe fundus tft^ 
auétorem multis in lods enrantem in 
jxit redarn, addicamends nonniillis, plu- 
emus, hifloriam auxit, recentiorem hi*- 
N)ue ad finem imperii Muftaphae III, bre* 
cet, nullisque teibbus laudatis, addidit, 
Rufliae, ab auélore vitiofiflime narrataii^ 
khloezero et Lomonofojfio ^ muta vit melio* 
ixpofuit, atque 01 Uiographiam vocabulo* 
linumque orientalium, a Francogallo pla* 
tam, ita, ut Arabes ac Turci folent, fe- 
Parti fecuhdae appofuit mappam imperii 
1 geographicam, e Comitis Marjigli opere, 
ferius recenfendo , defumtam , paflim ta- 
ndatam et mutatam. Haud paiica igitur 
praeAitit, plura, ut confidimus, praeiti^ 
nunc Francogallo opem ferre deberet, 
c fieri poterit, ii nova operis editio cu« 
et. 

^timg. geU Anzeig, a. 1769. p* 563 fqq. a. 1770« 
be p. 33 fq. p. 313 fq. a, 1773, p. 68 fq- 
teut. Bibi T. XV. p. 103—119. T. XVII. ?• 

I O T, Abbe de Scellieres^ ConfeiUer Äo»o- Mignosb 
Irand-Confeil^ Hifloire de f Emvire Otto- 
uis fon origine jujqu" h la paix ae Belgrads 
a Paris 177 1. IV Voll. in 1 2 mai. aut uno 
i in 4- Theotifce a loh. Godofredo IVaehi^ 

T 5 muth^ 



S98 SeriptoTif di Ufionm 

tnuthj Archidiacono Kembergenfi, Mkau. tt 
1774. III VoU. in gmai. — Osmanonim hii 
hoc opere nec luce clariore affiifa, nec no vi 
pertis documentis aut relationibus incrementa < 
Licet enim audlor glorietur, fe^ Orientis lin 
ignorantem, a Cardonnio^ quem fupra budavl 
adiutum, verfiones codicum tnanu fcriptc 
orientalium e bibliötheca regia Parifina ante < 
los habuifTe, a Barone de TbU^ CPoU diu 
fante, vana hucusque ignota accepifle, (ibiqu 
archivo regio reiationes legatorum Franciconu 
aula Turcica per ducentos abhinc annos vei 
tium communicatas fuifle: frufba tamen, (i c 
pias aulae Osmanicae artes, imperium labafi 
fuftentandi, temporibus recentioribus cultas, n 
inauditave quaeres; nihil, quod non antea ia 
Rigaltio, Cantemirio aiiisque, a de la Croix a 
bitis, didum fueritj adeoque plurima ifta, qu 
Francogallus magniloquus fu perbit, vana i 
fidaque, leéloribusque incautis oculos adimi 
Interpres Theotifcus, ante quam fe ad laboi 
ingratum accingeret, comparare debuifTet libi 
cum prioribus, et a propofito profeélo tuncfe 
flinuiflet. 

Cf. AUg. teut. Bibi. T. XXVI. 545 — 55X 

Guthrie et Digna etiam eA , quae confulatur^ hiftoria i 
Ifcync. manorum, inferta operi faepius a nobis cita 
GUTHRIE etc. AUgemeine JVeltgefchichtey nimk 
fecundum verfionem Th?otifcam, a c. g. hi 
NIO emendationibus et adJitiimentis cultam. Ii 
vero parti II voluminis VII, {Lipf. 1773. 8.) 

dAnviUe. D*ANVILLE Etfwire Ture confidéré dans 
itabliffment et dans fes accroijjemens Juccejfifs. ä F 
1773. 8. Theotifce a, C. E Hugo^ cum annota 
nibus et addiiamentis Antonii Frid. Bufch 

Be 



Omanormm iorumqui impirio. S99 

. 1 773- 8. — Auftor more folito, I c. accu- 
oftendir, quibus rationibus ac temporibus im- 
n Osmanorum feniim incrementa ceperit^ 
otius fines fuos dilataverit. Inde hiftoriam 
K>nim eo folum fcopo perluArat, quantum 
t novas terras occupaverint easque veteribus 
nnt; ad annumquidem 1739, quo paxBel- 
lenfis fancita. Ita libelius brevis quafi epi- 
hiftoriae Turcicae ed, non pueris quidem 
US, fed vniSj qui lacimas, quas audoris peritia 
pi vulgo notis fecifTe videtur, fecile explere 
t» Adcbtamenta Bufchingiana maximam par* 
lefiimta funt e Nubulirii itinerario, Mar/Uti 
I de Turcarum re militari, et Mignoti hiiloria 
ireoenfita. 

GBON, Secritaire ' interpret e du Rot {de Fräna) Dlgcom 
rejpondant de t academie des infcriptions et beU 
Hnrx, Nouveaux contes Tures et Arabes^ pré^ 
fw abregé chronologique de thifioire de ta maU 
^omane et du gouvemement de I' Egypte^ et 
ie plufieurs morceaux de poefie et de proje^ tra^ 
ie t/irabe et du Ture. ä Paris 178 1. U Voll. 
mai. — Epitome, cuius epigraphe operis 
Mt, e MSto Arabico in fcrmonem Franco- 
im veria dicitur. De auélore interpres plane 
erty ne quidem nomen eius. Utrum hiitoria 
norum novam inde acceperit lucem, an non, 
: non habemus, cum libri notitia nobis folum 
ex ephemeridibus Galiicis: journal encyctom 
e. a. 1 78 1. T. V. P. III. p. 464 fqq. 

2. Scriptores fpeciales. 

&z Mechmeti I , Saracenorum principis ; ge- Aaa 
gia fucceflbrum eius, usque ad Mechmet III. Mcchme- 
inia Severi et Leonis imperatoruin, interitum" ^ ^^^* 

regni 



300 Smptofis d$ htjf&ria 



>»:*)i^ 



rcgni Turcici pråedicentia. ■ Cäin 
JTicod. de Bry. Francof. 1597. 4. 
Codja Ef- Hifiohre du regne du Sultan Orchan , feco 
fcndi. pereur des Turcs^ écrite en tangue Turque par i 
EFFENDi, et traduiti en ^nglois par Will 
mon. ä Londres 1653. la. 
Maumctls Epiftolae M A u M £ T 1 s ( Muhammcdis II ) 
«pÄft. carum Imperatoris elegantiilime multa pri 
acrimonia referte {Lipj. 1488- 4-) (ibid. 14g 
Alia editio in 4. fine anni mentrone prodii 
titulo: iMudinH^ Equitis Hierofolimitani, ad 
cinum Beltrandum Comitem in Ejdftolas * 
Turd Praefatio. In fine leguhtur haec ' 
Epiflolae Magni Turd finiunt, a Laudino 1 
Hierofolimitano edttae. G. F. T. {Gerardus 1 
Tarvifii). Anno i $ i o prödierunt Skfrnmachi 
Rom. Epiftolae familiares; Item Laudiuij < 
Hierofoiymitani , in epiftolas Turd xnagn 
dudio. Argent. ex omdna loannis Sdiotti 
penfis Georgii Maxilli, in 4. Anno autem 
haec colledio : Epiftolarum Synnnachi Lib. II. 
Jltnbfofii Epiftolae in Symmachum II. et Ep 
Magni Turci a Laudino Equ. Hier. Lat rec 
Bafil. ex oiHdna Frobenii, in 8* Exflat etiam 
Marpurg. Cattorum 1604. 8* Easdem ep 
edidit M. lok Augujlin. £^eRo^ hoc titulo : i 
Turd i. e. mahometi Secundi, Turcarur 
peratoris, Epiflolae, in gratiam ftudiofae iuv 
trs, cum brevibus notis, et diverfis leiftio 
A no MDCLXXX denuo ediue. DresdOi 
( pp. 71 ). Recentior Egenolfiana eiusmodi [ 
titulo: Epi/lplae mahometis, Turcarum 
ratoris, elegantifliniae, multa prudentia acrin 
que refertae. Accedunt vita Mahometis, i 
item hidoria de imperatoribus Conllantino| 
nis, tyrannis Turdds^ regibusque Hungari 



. (hwumcnm earmq^ impmo. 30! 

onim index in fine fubieélus, cura et ftu- 
tmis Goibelii Romhildenlis. Francof. et Lipf. 
[2. — Gilbertus Cognatus illas inferuit 
rum Lduotucarum atque feUäarum farragm 

quae BaJiL ex ofBcina lo. Oporini 1554 
rodiit Habemus etiam Laconicarum Epu 

thefaurum bipartitum opera M. loantiis 
i a Gladbach coUiäum et digeftum^ CoIon« 
a, in quo reperiuntur Magni Turci epi* 
• 633 — 651. In fermonem Italicum con- 
»(tant hac epgraphe: Lettere del gran Mof^ 
II. Imper. de Tur c/d ^ fcritte ä diverfi Ri^ 
I, Sgnari e Rqmbhche^ con le rifpoJU lorOj 
nitta vo^ar lingua da Lodovico Dolce; 
PM U tettere di Faiaride, Tiranno degti Jigri-^ 
tradotte dal Greco dal medefimo. In Venczia 
(• — Larga*haec editionum feges probat^ 
s epiftolas re vera a Muhamniede II fcriptas 
reditas: fed recentiores cenfores illas iup- 
s, et a quodam exerdtii caufTa fermone 
^tino confcriptas fuifTe reAe exidimant. 

30BTZ1I) MeriwUrd. der königl. BibL zu Dres^ 
T. I. p. 463. 
rTAGii Apparat litter. T. I. p. 188 fqq* 

tRANTB CAaACCIOLI CoTlte DI BICCARI Caraccioli, 

itari delli guerre fatte co" Turchi da Don 
ni it Jlujlria. Fiorenza 158'* 4- 
»ARB CAMPANA Compendio iftorico dette Campam. 
iiucejfe tra ChriJHani e Turchi e Turchi e Per^ 
f alt anno jjp^. Venezia 1597. 4. "* 
ioire du regne de McAomet II , Empereur des Guillct. 
(or i!r«Smr GUI LLET. åFarisi6si IITonii 
— Auélor divilit opusculum in libros VIL 
ab ortu Muhammedis huius, qui incidit in 
Chr. 1430, finitque anno 148I9 quo fla- 
hoQ Aiiae atque Éuropae^ in medio viAo- 

riarum 



i02 



Scfiptoref di hifioria 



de Roco« 
ics. 



Guaxzo. 



riarum curfu, fato fuo fuccubuit. Stilo fat elq 
commodo ordine, fententiisqiie opportunis 
eft Francogalliis : ne tamf;n credas, omnem 
narrationem firmis niti fmidamentis hiftorids 

La Vie du Sultan Gemer y frere unique di . 
zet II j Einpereur des Tures par k Sieur 1. 1 
ROCOLES. å Leide 1683. la. — Turd 
fl ve Geinis^ (ive Zizimi, aut aliud nomen h: 
crudelitatem fratris fugientis , fed ab Alexand 
Pontifice, aere Turcico corrupto, veneno fi 
multi iilorum temporum fcriptores memine 
Excerpfit et examinavit illa Rocolius, addh 
ingeniofis digreflionibus , commentarii hii 
modum imple\nt, in argumento fere fterili. 

MARCO GUAZZo Hijloria delle guerre di 
honieto con la Signoria di f^eneäaj con il Ri di 1 
il Re di Napoti Ferdinando^ rajjedio di Rodi 
la guerre di Bajazet fatte con il Carabogdan. \ 

1545- 8. 

uBERTi FOLiETAE de facTO foedcre in 

mum iibri quatuor. Eiusdem variae expedit 

in Africam, cum obfidione Melitenli. A< 

index copiofifTimus rerum memorabilium. G 

1587. 4. Exrtat etiam in Gro^i/ii Thef. Ital. 

P- 937 — 1 176. Liber in lingiiam Italicam a 

Guajlavini converfus prodiit Genuae 1598- < 

Philippi, Hifpaniarum regis, nomine Paullus f 

port Uberti mortem , opufculum , calle et pt 

fcriptkim, in lucem cniifit 

Cf. FREYTAOii Anal. p. 343. 

Ancilion. Hijoire de la Vie de Soliman Secand^ Emf 

des Tures var Charles ancillon, Con 

dAmbaJJade de Sa Maj. le Roy de Pruffe^ et J« 

périeur des Franpois quijunt dnnsfon Royaume e\ 

fes autres Etats (t i7*5> a Rotterdam 1706. ; 

£ 



Folieti. 



Ofmamorum éormnqui impnio. 303 

dds variorum fcriptorum relationibus Ancillo* 
opufculum concinnavit Multa ibi memoratu 
i occurrunt, nec iine quadam animi delecla- 
! legi poiTunt, quae de Solimani iteratis ad- 
s Ungaros, Rhodios, Perfas atque Armenos 
jioonibus, de perpetua inter Solimanum et 
lum V Imp. aemuiatione, de foedere Gallo* 
cum Turds iéto, de ftineftii Solimani cum 
ilana ferva nuptiis, ac fubfequentibus inter 
odiis atque bellis intemecinis, memoriae pro- 
Poft bella recenfita ad familiae Solimani 
iptionem progreditur audor, cuius tragioa 
ncer coU^c^ additis infuper fatraparum ao 
iratorum in aula Osmanica cafibus, et admix^ 
»nnunquam, modo Imperatoris ipfius, modo 
un quoque faKUIimis fapientiflimisve diäeriis. 
aefatione, quae dimidiam opufculi partem 
; conftituit, de elogiis virorum illuffaium in 
ini opere immortali exftantibus aliisque de 
; fufe difTerit. 

jl3a Erud. a. 1706. p. ao6 fqq. 

NDREAE A LACUNA rerum prodigiofarum, a Lacuiu« 
in urbe Conftantinopoli et in aliis ei finiti- 
cdderunt a. 154a narratio. Antverp. i543.... 

icoLAi A MoFFAN, Bufgundi^ Defciiptio « MofCKi. 
ndii Soltani Solymanni (II) in proprium fili'im 
maximum Soltanum Muftapham, a. 1553) 
tum. BafiL ap. Oporinum 1555. 80 ^ in edi» 
Vitebergenfi libri de origine Turcorum (156a) 
recenfendae, in calce adieéla. In bibliotheca 



Striptortf de kiJJoria^^^m 

ibMemque etiam in confpe<fliim noftn 
Mcolaui ifte a Majau. Poftquam multur 
ris perdiHeramus in liuius icriptoris, 
quos confulere licuit, bibUographis ipnoti 
velligatione, adivimus cl. Schtvarzium^ 
num, qui Telidor canrlem detexit, nomci 
a typographi et correcloris negligentia 
traxifTe, atque pro hiitnanitate fua nobisc 
tiam exhibtam communicavit. idem m 
biblioihecae hiitoncae editionibus annun 
fionis 1555 fallum atque legeiidum ä 
Addimus infiiper, a vira ifto doclinimo 
in I/raeL Spaclåi Nomenclatore fcrijitorLi 
fophicorum atque philologicorum (j^jgen/, 
p. 55a nomeii fcriptoris iftius alio modo ci 
apparere, Mafan niminim ibi expreffum. 
rum ornnis illa narratio XXVlil tantum 
pagellas. 
Devize. DEvizF. Hijoire ds Mahomet W 

i Amfterd. i6S8 H Voll- 'i o. 

Bihhaiår. PaUL CONRAD BAt.THASAKS 7i7r 

åtm trjlm Ottomanno an bis aufKaifer Mal 

Ntirnberc 1678. la. 

Hift. des Hijioire des Emptreurs Otiomatis^ conti 

Emp. Ott. ce qui s'efl pa(fé dt plus remarquablt Jour la 

partuulierement Jous celui de Mahomet Ji^ 

ou ton voit le detail de la guerrt de Hc 

conquetes des I/enitiens^ et les entreprijes de. 

tt des Mofcovitei. å BnixtUes löyg. la m 

Flore hi- Floro hijlorko de la guerra movida t 

ftoricoetc. tan de los Tuicoi Mehmtet ly contra el 

L^opoldo 1 Emperador de Romanos el at 

traduzido de Jtaliano en Cajieilano por O. 

Bremundan, Madrid 1634 Iqq. V Voll. ii 

hoc opere rariiTimo nil iigbis innotefci 

tttulum, a FrtiftegiQ in Anal. p. 154 exh 



OimoMorum eorumque imperio. 30^ 

%MP. M. K Dommico de di S. Tomafo. detto Bul^rui7» 
} Sidtan O/man j Ottomanno ^ Jiglio d^ Ibrann 
äTurchi. LibriXy di F. ottaviano bul- 
[Ni (vicario generali congregationis S. Ma- 
Suikalis de Neapoii, ordinis Praedicatorum f» 
»rum). NapoU 1689. 4- — Osmanm 
cum matre Zafira, Ibrahimi concubina^ 
vcAus ab equitibus Mditenlibus capcus, re- 
Chriitianae adfcriptus, iu venis ordini Prae- 
fe addixity anno 1676 Prior ac Vica- 
ilis monafteriorum Melitenlium fui or- 
mortuus eit a. 1676. Praeter narrationem 
geftis huius Ofmani Bulgarlnus inferuit 
qdllolas ab eodexn, agt de eo ad eundem 
itemque digrefliones de ferie omnium im- 
im Turdcorum, de bello Cretenfi, de 
Iki Ihralmi et Muhammedis Kiuprili , magni Vi- 
|de conventu S. Mariae Sanitatis Neapolitano, 
II» id genus rebus. 

t éBa End* a* 169a p. 601 fqq. 

^hrire des grands yizirs Mahomet Coprogli CbaflfepoL 
Ii it Jlchmet Coprogli Pacha ; celle des trois der^ 
f grands Seigneursi de kurs SuUanes et princi^ 
f favaritis; avec les plus fecrettes intrigues du 
m et pbtfieurs autres particularités des guerres de 
tgttfj Tranfylvaniej Hongrie^ Candie et I^ologne: 
k fdan de Ja batailU de Cotzchin. å Amiterd. 
L la maL Dedicarioni fubfcriptum nomen au- 
DE CHASSBP^L. ItaUce librum reddidit Gof 
Faatana. Venet; i683- xamai. 

Snudotii ou Hijloire fecrete de la maifon Otto^ Anecdo* 
u å Amlterd. 173a, II Vol!, in la. Verlio Itala, «• «^' 
30 auébor archetypo, prodiic hacinfcriptione: 
oAriJ) ojfta la Storia fegreta della Famiglia Otto^ 
fl tradotta dal trante/ey divija in X tibriy de* 
m. U/lor. yoLll. P.L • U quaik 



^J06 Striptortr 4e kiJM» 

tjuaU ii IX e X fono del Traduttort , e « 
gli avvenimtfiti jjiit rimarckevoli del Rig9 
fiafa 27, t di /Iclmtt III, con le ultime gaer\ 
haia , e dtHa Moren, t con le fanguinojt i; 
dtli' Imperio dello Per/ta fmo alT anno l{| 
mtjfa la relaziont del Serraglio del Gran i 
detla Qttå di Conjantinopoli. Napoti 171 
Suni vera mixta fiilis, temporis fallea 
magis, quam animum rede inllruendi c 
it 1» Le Miroir Ottoman, avec un fuccint ni 

Migdcici- ce qui i'ejl pajfé de covjidi-rabU penäant la ; 

»*• Tures en Pologne jujqu'en löjö; par U 1 

LA MAGDELEINU. a Baflc 1677. 8- 

C»r»M«- Cara Mujlapha y grand i^jir^ hijlotri 

&»pbam.j^f, tltvation, fet amouri dant le Sirailj 

tmphii, le vray fujet qui lut a foit wiirt 

Jttge dt yienne, tt la particularitét dt 

å Paris 1684. la, ' 

ItcUiion Relation des deux RebeUiom m-rivtet J 

*"■ tinople en lyjo et ly^i , dans la dfpo/tio 

met III et C elevation au t/vnr di: Mahomt 

pof^e fur det Mtmoirtt originaux refut di 

tinople. ä la Haye 1757. 8-; ^t in A. F. 1 

Magazin fur die neue Htjlorie und C 

(1771). P.VI. p. 1-46. 

Dadich. Comitis FRANCISCI DADICK (oUm 

bus Valachiae et Moidaviae ab epi/toUs. 
forte adhuc degentis) Denkwurdigkeiten 
Jlantinopel vom ^ahr 1710 bit auf dat ^i 
in I. C. Gattercri Allgem. hifiBibL T.TX 
388. T. XI. p. 365—386. T. XII. p. a: 
T. Xrif. p. 237 — 384- T. XIV. p. ii 
T. XV. p. 355—384. T. XVI. p. 195- 
Permulta de hiftoria ilatuque politico n 
cici per priorem faeculi nollri dimidian 
referuntur, quae^ atibi, frullra quaeliveris. 



. Omåmorum iorumqui impmoi 307 

renim hic expofitarum audor ipfe teftis fult 
culatus. 

Piures edam libri exflant, in quibus bella Os^ 
unorufn cum aliis gentibus narrantur, quorum 
nentio fiet, ubi iftarum gentium hiitoriae fcripto- 
es Fecenfebimus. thomae minadoi Iftoria 
yia gwrrafra Dirchi e Per/tmi fupra VoL 1. P. II. 
L 5 1 lam a nobis memorata. Verfio , cuius no- 
'na ibidem nos latuit, Theotifca prodiit Francof. 
idMoitu 1592. fol. 

SECTIO III. 

kriptores de impmi Osmanici Jlatu politicOf 

religiofo et domejlico. 

Pneter libros libellosque nonnuUos^ duabus 
iétionibus fuperionbus receniitos, itineraria in 
imis legatorumque Chriilianorum relationes, liic 
^latim in cenfum veniunt fequentes. 

Libeilus de vita et moribus Turcariim, anteLibelias 
XX annos edims , cum praefatione Martini Lu- ^^^• 
leri yiteb. 1530. 

'PHiLiPPi CALLiMACHi Experutitis (gente CzlWmåi» 
infäjpqftea in Polunia commorati^ Cracoviaeque^^^ 
miui 1496) Oratio de bello Turcis intcrcndo, 
abka ad InnocenciumVIII P. R. a. 14S6, ut illum 
1 irftundum cum re&;e Poloniae contra Turcas 
ledus exdtaret. Primum prodiit cum eiusdem 
iftoria de his, quae a Venetis teiftata funt, PerHs 
: Tårtans contra Turcos movendis , HagenoaCy 
t ofHcina Seceriana 1533: 4- Nic. Gerbelius 
mm hane editionem curavit. AcceflTit pollea Petri 
izari colleétioni fcriptorum rerum Perficarum, 
oLL P. IL p* 51- a nobis receriiitac. Oratio 

U 2 quidera 



"^OT Smplorit it imptrli Osmatäci 

miidem eft, fed mere hiftorica, de ftatu xns^ 
Osnjanicl , quatis ante CCCC annos fuerit 
Cf. FHEYTAGi» Apparat litt. T. t p. 46jfi3. 
CwffrtT- ^- ACf^TON) GEUFTROY Brufvt dtfcm 

di la Couvt du Graad Ture. ä Paris 1 542. g. r 
haec editio infcio aut^ore a GtuL Qiunonioc 
crroriim typographicorum plena eft. Qriapt 
aucftor ipfe corrcétiorem exhibuit Panf 154a 
Recufa jW. 1546. g. f7i(t7. GodcUvatus Ubniml 
tine reddidil Bafil. 1573. s. Cuius edJöordiJ 
graphe ; Jlulae Turcicae Othomanicique imfaT 
jcriptiOy qua Tunarum palatina officia^ morajj. 
item AJaltwncticae imperiorumque ex m t 
Jlatuiy luculcnttr marratitur etc. Acceffi 
quam alcera pars, tria fetri bizari fcij 
quibus alibi. Ma le Geufraei opufculum t 
cizaro in Bibi. Struvio - Buder. p. 213. 
verfionem Ladnam elaboravit Nlcoiaui 
^^ (f. ffoninger f. Hocnigery varie enim fcribitur^ 

nig';hofa-t"rancus, eamquc ctiam Bafil. typisj 

firimi curavit 1577- 8- Cum aliis opufcuKs^ 
is arguinenti contra Turcas confcripiis, v. c 
farioni^^ j^inea Si/lria, loan. yiventino^ cC 
belloCyprio, bello Pannonico, el epitome rcr 
a. 1564 usq-je ad 1573 gcJkrum, Geufrad j 
coniundim edirus hoc ötulo: yhda Tunka^ > 
1577. Voll. II. in g. Volumen alterum ab \ 
gero compilatuni tradit hilioriam bellorumTuI 
conjm, impeiaforibus Soliinano II et Selimo j 
a. 1530 uscjue*a(l 1577 gellorum. IdemHoM 
rus Litramque huius Aulae Turcicae partem Ta 
lifce recididit, eamque hac epigraphe edidit: j 
haltung des Turkifchai Kaiftrs., Ratll. 1596. III 
in fol. min. — (^lod Geulraeum attinet, equel 
Elit Otdinis S. lohannis, diu inter Osmanos vaW 
Cf. Hamburg. Jiibt. hijt. Cent. III. p. 146 fqq. 
^ Kli 



fi^t^pptttlco, ntigiofo et domeftUo. 309. 

BNAVINO Trattato de cojlumi e vita de Tiir- Menavino. 
548) fupra fedlone huius capitis prima com* 
sratus. 

HEODOKO SPANDUGINO (Manachi Graeci Spandugf. 

S XV) Origine e cojlmii de Turclii. Firenzanuf. 
. 8- Legitur qiioque in Sanfovini opere, fe* 
i fecunda huius capitis laudato. 
iriL- POSTSLL de la Republique des Tiwrrj, Poftdl. 
M toccajUm f offer a ^ des moeurs et loy de tous 
hiamed0es. å roitiers 1553. 4. ibid. 1560. 4. 
ia bibliögraphis appellatur rarjiUmus et pau- 
B oogniais. 

AtTUÖLOMAEI GEQRGIEVIZ ( HungaHy Ccorgl^^ 

Ridam religionis caufla luflrantis, annisqueviz, 
ipudTurcas fervitutem pafli !••••) de ori- 
inperii Turcorum , eorumque adminiitratione 
l^iaa. Romae 155a. 8- Lugd. isss* is- ibid. 
1,1 9. ciim praef. PhiL Melanchtonis ^ Fiteb. 
.8- Parif. 1568. 8- Genevae 1598* 16, ibid. 
12. (vel (i ma vis in 8 formae minimae. Haec 
jDi eil infcripta: De Turcarum moribus epi- 
I Heb/nft. 1671. 4. InCeger liber etiam infer- 
iTomoIII coUeétionis, a Bibliandro curatae 
fiipra a nobis recenfitae. Freytagius loco 
audando ait: y,Verfio fine dubio libri Teuto* 
ft, quae hunc praefixum habet titulum: 
Acmiaei Georgiewiz Jtirkenbikhleiny darinnen 
trkifchen KeyjSr Namen^ Empter^ Lebetij Sit^ 
d J\franney in ihrem Reich erzehlet werden^ 
B ZM fehen j wie eintrachtig Jte beyfammen haU 
2r diejmigen auszurotten^ und zu demffetiy die 
' ^ubnys des Herm Owijli bekennen. ^dzt 
fekt ckus dan Latein. Zerbit 1 583* 8- Si libri, 
deicripfimus , verfio dl, titulus admodum 
B improvidum ledtorem adducere potefl, 
lium imperatorum Turcicoruni feiiem et 

U 3 hifto- 




Seriptörts de imptrii OtnianiH 






htftoriam in illo inveniri fibi perfuaderc i; 
Aigiimentum libri, breviter nunc recenfcndi 
coiiHrmat Freytagii affertum. Capitc nimii 
primo agitiir de Turcarum ritu et caerimoi 
Cap. Il exponitur, quomodo Chriftrani in bel 
Turcis captidiitrahanturettradetituri agiturfl 
de Graecorum et Armeniorum pietate erga c 
vos, de tributis Chriftianorum etc. Infcruilj, 
caput Pftil. ]jonmrus Chronicis TurdciS; 
L. III. fol. 1 06 b. (qq. Illud praeterea . G(å 
TJieotifce ediiTjm elTe feorfuin, intelligitur < 
Hyde Catalogo bibi. Bodleianae T. I. p 
Cap. III de Chriftianorum cladibus et calä 
bus; additur de Turcarum ad fidem Chrilfi 
verfione vaticinium infidelium, Ilngua Td 
cum interpretations Latina, et commentarioi 
fingula vocabula Turcica paulio fuflus explicwl 
In Loniceri Chron. Ture. hoc capui 'egimrj 
p. 104 b. fqq. et in Nit. Seufntri iele<:lilt 01 ' 
confiiltat de belloTurcico T. I. p. 349 fqq- 
ieiftum etiam a Nic. Hotnigno yintomi 1 
aulae Turcicae parti I. Cap. IV invenitur lii 
tio difpiitationis, quam auii^or ciim Tu rea, 1 
perito, VaraHini de nonnullis rcligtonis Chrilft 
dogmatibus iiiltituit. Addita eft Dominica or 
Ilngua Turcica, cum interpretatione Latina, qi 
a Turca rogatus, illiim docutt. Difputatio 
cum Turca inferuit Homiger I. c. Cap. Ve 
dep!oratia cladis Chriftianomm ad Principet< 
ftianos. Inreruit il!am quidem LonicermexSi 
ntt 11. cc. , fed multis in locis mutatam et Bi 
ram. In cap. VI legitur exhortatio contra '^ 
ad Principes Chriftianos , quam I^nicgnu (i 
in nonnullis lods mutilatam fol. 1 1 1 b- fqq., l' 
^gP- gfl i ft B » 1a; n..ay Iqq. In finec 



X 




3ld Scriptofif di ki^irii OsminiH 

apud exteros reges, Francogalliae, Aragoidie^; 
IJngariae , Sueciae , Poloniae, funt agitatae : pai^ 
autem altera complecftitup varia virorum dcxflonni! 
(cripta^ quae in hane caufTam faciunt, veluCi Bi»t 
bequii, Sambuci, Wolfii, et funilia. Opus hoooe 
rarioribus adnumeratur. 

Cf« (b. o. struvii) BibL antiqot a« ifofi. p. 62^ 
73- • 

Eiusd. Epiflolarum Turdcarum varionim el; 
diverforum authorum Libri XIV. In quibui Eph 
ftolae de rebus Turcids fiminionjin Ponlificii% 
JfnperatoruHi , R^um, Prindpum, aHorumqn^. 
mundi procenim , iam inde a primoixlio regcA Sa^^ 
racenid et Turdd usque ad haec noftra tempoiai 
l^untur. Ultro dtroque a Chriltianis et Tiarcil 
aiiisque extbris nationibus fcriptae. Opus noa 
folum leéh] iucundum et confultationi noftEonoÉ 
temporum utile, fed etiam ad cognitionem cosf 
aliarum hiftoriarum, tum potiflimum de iiulii%- 
progrefTu et incrementis regni Turdd, maxini^ 
neceflarium. Francof. ad JUoen. 1598* i599* 160a 
4. — Raritate aeque ac utilitate haec coIledkK 
priorem fuperat ^ 

&ortA2o. LAZARO soRAKzo OttommnOy nok trattar 
delt impmo Turcico. Ferrara 1598. 4- — 
hac epigraphe: Ottomannus lazari soeanzV: 
Patrlcii Vened , five de rebus Turdds liber uiiuiu 
in tres partes di vifus ; continens exa^tifiimam de« 
finriptionem non modo potentiae Imhemetis IQl \ 
Turcarum Imperatoris hodie regnands, et quo ; 
nomine aim aliis prindpibus obftriAus, qiMve; 
contra Chriilianos machinetur, quave rationeii' 
ip(i nocere pofTxnt, verum etiam plurimorum po^ 
puiorum, regionum, urbium et itinerum^ aliarum" 
que rerum ad cognitionem belli, quod nunc to 

Huir 




ftatå poUHco ^ nligio/o itäomefiieo. 313. 

Ja geritur, neceflarium. Nnnc piimum 
onatus (a loh. Geudero ab Herokzberga^ l^a- 
[orimbergenli). 1600. la. (Sine loci men- 
qul tamen ex verbis in titulo pofitis: Ex^ 
GuiL jlntMtuSy erui poteil) Parum obvia 
c cditio. Repetita cum duobiis opufciilis 
eodem Geudero editis hac quidem infcri* 
Turca vtnnres: hoc eA: de Imperio Otto 
>evertendo et bello contra Turcas profpe- 
ndo confilia tria i) lazari soranzii^ 
httHiiannum, five de rebus Turcicis, 2) 
LIS TRADUCCii, quod Turcam vincibi* 
iTibere placuh, 3) Anonymi cuiusd. DifT. 
Imperii Turcici. Francof. 1601. 8- Exibt 
libdlus in colledione Conringiana , mox 
ida^ — AuAor in praefatione affirmat, 
multis vlris ludido et experientia renim 
itibus faepifnme iis de rebus contulifTe, 
center iis ex locis venifTe noverat, neque 
fidifle, licet ibidem antehac plurima vide« 
bfervaverit. Opufculum ipfum, leAu uti- 
num, tribus partibus abfolvitur; prima de 
membris et viribus imperii Osmanici agit; 
, de confiltis Muhammedis III et de caufla^ 
et progreffu belli, tunc temporis in Un- 
d^j fitfnto initio a Murade, Muhammedis 
n tertia parte auélor quaefijonem difcutit: 
u/ar et Dransfylvanus pacem a Turca obla^ 
fptare debeaty nec ne? Omnes tres partet 
a CXK minuta diiTe(fbe funt. 
9ATI DE LUSINGA, Bomint de, ^timer^ de LuSat* 
äabauäiae D. Cönfil. et in aula Ch'iJiianiJ. ga. 
fgif ligati ordinarii libri III de incremento, 
atione et occafu imperiorum (Turcici in- 
; lingua primum Gallica confcripti, inde 
ab Hur. Nafelh (Fenarae 1590- 8*) 

U 5 con- 

i 



314 &riptorif ds impirU Omumiei 

converfi (in Latinam a Tac. Geudero ab Si 
berga). Norimb. 1603. g. Francof. 1609. 8- 

Dornau. GASPARIS DORKAVII (MidtCty Hlfioi 

Philologi Briega^ Liegnitii f 163a) liber de i 
mentis domiiiatus TurcicL Francof. 1 609. g 
Saplenza. OTTAVio s^piCNZA Nueuo tratodo de 
chittj con una defcHttion de Confiantmcpla, N 
1622. 4. 

Montalba. lOAN. BAPT. MONTALBANI, JBöttOn 

»»"• Philof. et I. U. D. de Turcarum moribus 
mentarius. Romae 1625. 12. Lugd. Bat 1651 
Exflat etiam in coileifHone fequentL — Lil 
let^u fåne iucundus, cuius auaor omnes fen 
perii Osmanici res civiles iudicio fubado ftil 
faciii defcribit. 

Turcici Turcici imperii ftatus ; item de xegno Alj 

imp.fta- no et Tunetano. Lugd. Bat. ap. Elzevir. 163c 
"^ ibid* 1634. 24. Continet haec colIe(%o Ut 
fequentes: i. ioh. bapt. montalbani n 
Tiircicarum commentarius. 2. Imperii Ti 
defcriptio apud hokorium. 3. De urbe ( 
flandnopoli relatio apud honorium. 4. Ti 
ciim regnum infuperabile ex eodem hon o: 
5. uoRATii MALAGUzzi de Turclci im 
magnitudine. 6. Ritus fepeliendi et nubend 
BUSBEquio. 7. De variis monetis, ex le 
c LA VI I Pandcdtis. g. De annis, menfibuset 
bus, 9. Notitia Beglerbegatiium. 10. De m 
Turcarum ex lazaro soranzo. ii. Si 
Imperatorum. 12. Politia regia. 13. Deregno 
geriano, ex variis auéloribus. 14. i. bapt. gr 
MAYE defcriptio regnl Tunetani. 

Baudier« MICH. BAUDiER Hiftotre du SeraiL ål 
1633* 4* 9 et in eiusd. Hijloire de la Cour du 
de Chine .... 




/Mt politieo^ rttigiofo et domeftico, 3i{r 

9RN GKBAVEs ( Mathemadd , Hiflorici etGrcaves^ 

aeologi Oxonienfis f 165a ) Dejcription ofthe 

i Siignor^s Seraglio. London 1653. 80 et in 

. åtijcellaneous (Torks ^ editis a Th. Birch. 

. 1737. Ii Voll. in 8. 

D. ANDRBAE Bosii (Refpondente jflhard ^oGuu 

OM Ktåmmen) Difcurfus academicus de cde- 

no potentiflimoque imperio Turcico. hnae 

4 Tertia vice cum IVolfg. DrechsUri 

rico Saracenico {Lipf. 1689. 8 ) tupra re*- 
OL ^ Nimis paene fuböiiter, pafTim etiam 
t et jpiuile, de Osmanorum artibus politicis 
ique diflerinir. 
rRMANNi coNRiNGii Libri vaiii de bello Coiuins. 

Turcas prudenter gerendo. Helnift. 1664. 4. 
olleéhone fequentia continentiir : i « l a z a r i 
MCI I Ottomannus f. de imperio Turcico; 
Bco vertit lac. Geuderus ab Heroltzber^a. 
iiLLis TARDUCii Turca vincibilisin Vnr 
te. 3* Anonymi cuhisdam difTertatio de 
nperii Turcici, cuiusmodi fub Amurath6 lU 
eque eius evertendi modo. 4. a. g. bus* 
[I Exdamatio f. de re militari contra Tur« 
nftituenda confilium. 5. 10 n. tarnovii 
lo cum Turcis gerendo difputatio. 6, la- 
suENDii etc. quomodo Turcis fit refiften- 
:oniibuin. 7. fel. petancii libellus de 
HJS aggrediendi Turcam. s* c. francii 
L Diogenis, ilrepitu fuo collaborans dynaftis 
anis, bellumin Turcas parantibus. 9. h. djs 
BNNB de bdlo Turdco oratio. 

VL STCAUT f. RICAUT Hifiortf of tht pn-Rycznt (^ 

Ui of thi Ottwnan Empire. London 1666. i^caun 
d 1 668* fol. ibid 1670. fol. ibid. 1675. 8* 
»83* 8- ibid* 1 689. 8- Omnes cum figg. aen. 
i editionen forte exfhiit.) FrancogaUice a 

Briotio 




3 1 6 Striptofis di impmi Oswuimd 

Briotio Parif 1670. 4. et la. jtmfierd. 167 
(Editio in forma quarta rara, eaaue pulch 
^lendidior, magni aeAimatur ob nguras fci 
in aes inciras a Sebajliano U Qerty artifice o 
rimo.) Alra verfio Francogallica Befpieri\ 
annotationibus variis edita k Routn 1677. 1 
in I a. Optima tamen Briotii cA verfio, B 
vero obfervationes commendant, quibus ni 
plura momenta, a Rigaltio obiter tradata, 
hus illullrantur. E Briotii verfione nata ti 
per Conjlantinum Belli^ Bologna 1674. la. 
1677. 4. Belgica quoque exfht a I. H. Glaz 
elaborata Amjierd. 1670.4. Theotifce in^ia 
ropaei continuatione XXI. a. 1671; et in 
mlne priore operis ita infcripti : 'Die neu a 
Ottomannifche Pforte (Aug. Vindel. 1 694. fol. 
etiam fcriptores, v. c. Sagredo, in hoc operc 
piiando in confilium vocati. — DeRigaltii di 
ac fide fupra, cum de eius continuatione 
Knollefiani fermo eflet, mentionem iniei 
Omnes, quos hucusque recenfuimus, fcri 
Rigaltius fuperat ocKftQstef et veritate ; multi 
poileriores, recentiores adeo, qui de Osmai 
ilatu politicp, religiofo ac militari retulerui 
eius opere tripartito haufere. 

Cf. LUEDEKB I. c. T. II. p. lööfqq. 

Nagiiis. IAC06I NAGII DB HARSANT G)l 

Turcico - Latina f. ftatus Turcicus loquen 
toniae Brandeb. 167a. 8- — Alexius Hord 
Memoriis Hungarorum T. II. p. 675. ita d 
fcriptore: |,Nobills Hungarus. Varadienli ii 
legio dum iluderet, Michaelem I Apaffium, 
liivaniae poflea Principem, praefliantibus d 
nis erudivit. Poft perluflratas dein Germai 
Bcigii AcademiaS) laudato in Coll^io Pr 



fiaim poHtieOy rtUgiofo et äonifjllco. 317 

cft eonftitullR, munereque hoc ad annnm usqu6 
165 1 fiinAus eft. Inde Hungaria relida, petiit 
BéroGnum y ubi ob linguae Turcicae , in qua eum 
Georgius II Rakoczius quondam erudiendum cu- 
nverat, notitiam a Friderico Borujffiae Diice^ oricn- 
tdium commerciorum notarius , pof ka et Confiiii 
membrum creatus, magna in celebritate vixit. 
Edidit Colloquia famliäria Turcico^Latina^ feu fta« 
tom {Turcicum) loquentem. In hoc opere, quod 
Coloniae Brandeb. MDCXXII. (lege MDCLXXII.) 
8. prodiit, iniignis iudidi acrimonia elucet.^ Ar- 
flmentum libdli, alias nobis plane ignoti , tacet 
Horanyus. 

THOMAB SMITH Epiftolae quatuor^ II de mo- Smlth. 
dns ac inftitutis Turcarum, II de ecclefiis Afiae 
et Conflantinopolitanis. Oxon. 1674. g. 

iiiCHBL LE FE6URB Theatre de la TurquieAcVehJire. 
^ Paris 1675. lamai. ibid. i6g2. 4. ibid. i686. 4. 
ftalicej Vcnet. 1684. 4. — Auélor, oélodecim 
innis in vegionibus Turdds verfatiis, in hoc libro, 
iraeter Turcarum originem, horum mores, regi- 
Tien, rel^onein, potentiam, provincias, reditus 
st fimilia accurate defcribit , atque imperii naevcs 
K defeéhis notat, multisque rationibus Galliarum 
r^em ad bellum contra Turcas excitare annititur, 
wonque fententiam contra obiecfliones Salcedi, 
r^ expeditionen! adverfus Turcas diiTuadentis, 
luetur. Coniilia infuper, Osmanos ad cafbra Pon- 
lifiäs Romani agendi, benigne exhibet. 

C£ X.UEDXKK 1. c. T. T. p. 404 fqq. 

CONR. SAM. SCHUKZFLEISCHII DjfT. de ^churz- 

a^nibus Turcarum. Viteb. 1680. 4. et in eiusd.^^^^^^' 
Opp» hi/i polit. p. 1 01 9 fqq. Nullius momenti! 

Retazione del Serraglio de gt Imperatori Turchi Rela^Ionc 
OUomani. Venetia 1684. 4. ^^^' 

P. NIC 



^11 , 

jtg Stfiptorit dt imperii O/mauUi 

ÅTttu. f- NIC. ARMi, l.omtfe^ dtlt Q/rä. 

Prtfiigio äeW tmminente ruuia e caduta dtl 

Oltomam^ deile Juture viHoriey e profpe 

. della chrijiianitä; cavato de dwtrft projetit 

Pado^a 1634. 4- 

Ccropol- ANTONIO GEKOPOLDO {NobiliS All 

il»' lattcia htfiartco-politua dtiT Im-ptrio Ottotna 

Anaai ftcondui del Maomtttijmo. Vciiw 
4- — QyM ^ opcre hoc Tuicicarum r< 
titias auClor fuppedicat, eas lam ex allis 
bus, quos omnes, qui de iis egeruni, a 
habuerit, quäm colloquiis, iion fine maj 
tibus Ic hauiifle, et mgeiitem earum pai 
gato cuipiam R«;io deberc alhriDat, a 
inde alicubi obfcuro diccndi genere ufu 
fpcrfis paflim notis hiflorico - polUico - 
compluribusqu*; parallelilhiis ex Täcuo 1 
Dcccm amem libris volumen hocce — 1 
an aliud, ut audor certe fpem iniectt, fucc 
abfolvitur. Liber primus duorlecim prio 
tatiorum annales, a /. Leunclavio Latine 
a Geropoido collatione cum novis MStis 
correiflos comple<^itur. Liber [I triur 
Turcici adminilfa-orum Chrillianorum ver 
fuperioris (aeculi fioremium, Fanajoti 
Alexandri Maurocordaii et Andreae Bar 
tam et diverfa hta. exhibet. L. III Co: 
eo tempore excitatos motus, inaufprcato 
in LTngaria aufus, aliaque exponit. L 
Wefirii Karae MuAapliae virtutes et viti 
gellas fiftit. L. VI et fqq. varia continent, 
Turcicae ftatum et arcana fpeélantia, Hol 
Caprarae, Internunciorum Caefareorun 
aulam Turcicam , expeditionem Osmano 
fus Vindobonam infbtutam etc. 
Cf. ASCa Eruä. «. 168B. p. 158 fqq. 



upaSticdj ntigio/b a damijlko. r^M 



NAU, Efcufftr Sieiir des ^oanotf^ cydnVign^vL. 
take d^un jåmbajfadeur de France ä la 
jni de Guilleragues), Secretaire ^ Intef'- 
Efcadrit du Roy dans toute la MéSter^ 
atier du tres -^int fepulchre de Nojlre 
^us^Chrifi en JerufaUm^ Etat préfent de 
Ottamaney avec les caufes de fon accroijfem 

de fa decadeuce. å Paris 1687. X3« a la 

13. — Errorem ChriAianorum, quo 
n de Osmanorum debellatione abiece^ 
mat audor, defcribit fununam Turci* 
indarum vaftitatemi plebem per mili- 
iftramum exadiones ad mendicitatem 
dnam oommercionifn; enervatam ava- 
^ ipfiusque Imperatoris, Praetorianam 
um miiitiam, laxatamque difciplinam 
einde afiert de imperatorum tyrrannide 
1 neceflitate eiusque effedibus. Poftea 
iminutae Osmanorum potentiae plura 
xhauAum v. c. luxu quorundam Im- 
erarium, quod per, immodicas licet, 
epieri nunquam potuerit; ingentem 

et fifcalium exaélorum numerum, 
uf non rapiatj dein quod femel illata 
ntoris pecunia ad ufum popuii nun- 
latur^ fea otiofa iaceat; quod monetae 
ur ratio } optimaequae merces adulte- 
roémantur, aut meliores exportentur; 
[ malum^ dum iudicum fententiae et 
lia in quavis caufTa vili pretio emi 

MiUtarem fcientiam ipfam, nifi apo- 
ratu effent, fere totam ait periifTe, 
lamore omnia geri, et numero iidij 
xiiemos umbram folum veterum efle 
m inter duo illa Sel Ii et Abydi caAella, 
>ardaneUae vocantur, tam difficilem 

non 



990 SeriptoTts dt imptrii OtmamäX 

non efTe, quam viilgo defcribi. fölet, I 
caiiHis iuHicat, retcrens funul, quae di 
ipCe obfervarit a. 168». Deinonrtrat etii 
micatcm Turcicam in bellii navalibusj 1 
cuiida funt, quae de cooBtdibus quibusd 
tiinis narni. Pauca haec excerpta docent 
rem buncce varia iam tradidi^c atque \ 
quae recentiores recoxcrim: liccc negari 
nonnulla uuoque iam a prioribus^ v. & 
doiSa ftiifie. 

Cf. Aila Erud. a. 1687- p 677 f^q- 

Tivrrnier. I- B. TAVERÄIER Relation ät t lid 

Serrail du Grand Seigneur, a Pari» ifig?. 

Bobovius ALBBRTi BOBOVii, Turcarwn Jmp. 

« Hyilc. mtdiiil^ti olim Inmprttts primarii, Tra 
Turcarum iiturgia, |>eregririatioiie Mecfl 
cumcifione, aegrotorum vilitatione etc. K 
annoiatiunciilas, prout occallo fe obtulit 
adiedt thomas hxds. Subiungitur caf 
^»gtlum a SanSo loffpho (alias dlftum de I 
Carmelitarum dilcalceaiorum in Fertide Fr 
oliin generalein; primiini ab Hi/dio cura 
itiiieribus miinrlt cet. (Oxott. 1691. 4.) ed 
Inde in Hi/dii Syntagmate di/Tertationum 
gorio Sbarye {Uxon. 1767. 4.) in lucem e 
lumine pniiio. — Mobovii meiitio fupra ia 
ne htiius capitis prima, ubi de Ralamii, S 
nerario Coiill funno erat, inie^ta. Qliii 
ut ex ibidem dic^tis letJlores fciimt, Bg 
ChrUliano Mtihammedanus. invitus quidei 



fiulm potitUo, riligiofo et domefiico. jfli 

orumque regni procerum. Hydius libellum Tur* 
X fcriptiun Latinum fedt notulasque doélas ad* 
er6t. 

FRANQOIS FETIS DB LA CROIX GuerTif deS de Ig 

m^cs auec la Potogne^ la Mofcovie et la Hongrie. ^roix. 
I9 Hayc 1689. 8. Theotifa a G. F. C. S {Schad). 
»thae pro^ Norimbei^m 1775. g. — Auftor, 
As oculatus fideque dignus, bella ilh, imperante 
luhammede IV, geila, motusque inde in aula Os- 
unica natos, defcripfit. 

Die neueröffnete Ottomannifche Pforte. Augs* NeueröfT- 
wrg 1694.^ Fortfetzung ibid. 1700. fol. Cuin""cOt- 
miltis figuris aeneis. — Volumcn primum dua- ^®°*' ^^^"^ 
iXii Dartibus abfolvitur, quarum prima gubernatio- ^^* 
il Turcicae fonnam et conditionem religionis , a 
^attio defcriptam, altera res Turcarum gcflas, 
\loh. Sagredo narratas, compieélitur. Volumine 
feéro editor anonymus nobisque ignotus impcrii 
Dsinanici viciditudines fub quatuor Imperatoribus, 
tfuhainmede IV, Solimano Ilf, Achmete II et Mu- 
bpha II, nefcimus quibus ducibus , uberrime ex- 
lonit. Subieda eA appendix tripartiti. Primo loco 
odefiarum Graecarum et Armenarum Aatus e Ri- 
dtio defcribitur. Dein, quae de la Croix in Geo- 
raphia fua de Maronitarum ecclefia obfervavit, 
Khibentur. Denique de martyrio et condantia 
iraeci cuiusdam adolefcentis Nicolai relatio, Fran- 
Dgalllco edita fermone, féd hic in linguam Theo- 
Icam translata, fubneélitur. 

Etat géndral de tEmpire Ottoman^ depuis fafon^ Etat gen»- 
Bijofi, jufqu^ä prifentj et Pabrégé de la vie det Em^^^ ««<?• 
iTMrr; p» un/olitaire Ture; traduit en Franfois 
wr Pctis de la Croix, ci^devant Secrétaire de tam- 
mffade de OmJlantinopU. å Paris 1695. III VolL 

mu. Ujior. VqU il P. L X • Al- 



i 



jSS ' Scriptont de impmi Ofmama/- 

Sdmoa. SALMONis, Angli, defcriptio geograpUc 
politica ioiperii Osmanici, in eiusdem Modm 
fiory ortheprefentftate of all Nations j (primum i 
edita) alio bibiiothecae noArae capice recenfefa 
Videatur interea iMdeke \. c. p. 196 — soi. 

Ibrahim IBRAHIM EFFENDI Ihliti de TaSiqUi 

BiTendi. Turcs^ impfimi ä Confiantinopte o. i7J|| Tradu 
Ture. åFrancf. 1769. g. Tneotifee... 

Mbrflgli. Conte dt maesigli, delt Academa Reak 
Scienze di Parigij e di MonpeUeri ^ $ dilla So 
Reale diLondray e fondatore dett Inftituto di Bok 
(f 1730; Stato militäre deW Imperio OUomama 
cremento e dea'emfnto del medefimo. Opera oma 
Tauole tagliate in rame. In Haya e in Amiterd 
1732. II Partes in follo. E regione cuiuscui 
paginae verfio Francogallica ponta. — Operi 
jblendido, ita argumentum magni momend 
delibanti, fed ita pertraélanti ^ ut requiri amj 
magnopere nihil pofTe videatur, nulla maior a 
dere poteft commendatio, quam ab nomine, 
ac eruditione auéloris fui. Is enim a tenera 
aetate legendis de imperio Osmanico hiftoriis 
tentus, cum intellexifTet, Osmanos a nemine 
fcriptorum fummae fortitudinis laude celebrari 
reéHus ipfe ea de re fententiam ferre poflet, a 
aetatis vlcefimo Conftantinopolim una cum Si 
tore Veneto, Petro CiuranOy abiegati patriac 
partibus funfturo, petiit- Eo cum accefliflef, 
nuo fere fpatio ibidem commoratus, nihil i 
quantumvis res in Chriftiano Iiomine periculi 
niflima videretur, egit, ut miiitarcm Tutcai 
liatum penitius iibi cognitum perfpeéhimque 1 
deret , ipfis , id quod minim , Turcis ei viam 1 
ad rem fternentibus, qui, tametfi magnis impei 
librum, Canun Nemeh f. Canon Name; ci proct 
runt» Compiedticur ^le reditus imperu Osmai 





I 



flåté poBiico^ nlsgiofo it doMiJUcQ. 3S3 

et rationem militiae Turclcae^ ac leges^ 
e^tur; quem quidem librum cum per in« 
n Italico idiomate fibi praeicgendum c\x* 
arfilius, faciie perfpexit, leges illas potius 
endos imperio milites, quam armis exer* 
pertinejre. £0 cempore Kära Muflapha, 
nagnus, bellum in Ungarja parabat. Qiia 
s Marlllius, Leopoldo Imperatori facra* 
dixit, fed fiib ipfa belli aufpicia a Tatarig 
in Éuniliam Achmeti, Baflae Temefvarien- 
iil. Gum eo in caitra profedus, obfidioni 
Auifariae iiucrfuit; poika, caefis ibi fuga- 
urcis, in poteftatem militum Bofnienlium 
, qui in patriam fuam ad radices montis 
im abduxere. Inde fubfidio laudati ante 
in libertatem fefe vindicavit, denuoque 
uam Leopoldo Imp. obtulit, cui per va- 
us militiae et plura proelia obfidionesque 
|uibus interfuit, virtutem animumque in<« 
ontra Turcas, et in pacificatione portea 
:enft dexteritatem in conrtituendis utrius- 
aii limiiibus comprobavit. His opportu- 
Turcarum ftatum miiitarem propia^ co^ 
i expendendique reéle ufus, fundamenta 
fluni huius libri iecit, cuius pars priot 
capitibus abfolvitur , atque ex libro fupra 
wn Namij (iilit, quae ad indices redituum, 
iBtum , et [eges militäres , pertinent, qui- 
r caplfö quaraam praemittit , ut fequentia 
cAius pollint Pars pofterior ipfam bei- 
mem, ut Ipfe eam, intcr Turcas pariter 
eos milicandö, penitius exploravit, exem- 
hi/iratam cofnple^tur, praemiffis rurfus,* 
»mnlå probe tenenda defiderari ab inltio 
l>antur, aliisque itidem, quae requiri pa- 
pocerao^ fubiundlis* Dolendum, quod 

X a maxima 



3S4- Striptorit di imperii Om 

rnaxima vocabulorum Osmanicorum | 
rupta, cum fennone Ita!o, mm Francogj 
pareat. Audor opus ante obitiim fuum 
nbfolverai, typographis aiitem Bcigicis < 
bus, typis imprefTum non vidit. 

Cf. Nova A3ä Erud. a. f7?j. P' 19J Hjq. 

LUEDEKK T. II. p. 173 fqq. 

AAEON HItL's fuU and jujl ^CCM 

jtrtfmt fiatt of tht Öttoman Émpire in a 
cha; with Ute govemmmt and policy^ rd 
Jioms and way ^livirg oftfu Turks in gem 
ful rtlated from a Jrriout obfervtttion takti 
vråns travets througk thofe countries. Lom 
lol. Exempla opeiis quoque proAant 
titiilo: A gtntral tlijloitj of the Ottonui 
illujlratrd with afeful notfs and obftrvatU 
tht manner of Mr. Sandyfy Mr. Addtfon fl 
viith Copper-Plates. London 1740. 

Moturt et ufages des Tures, ttur rt^ 
gouvemtment civil, militaire et politique. 
abrigi de 1'liiJJoire Ottomane. Ouvrage 
fgurtt, en taiiics douces. ä Paris et fe trou 
ilerd. 1747. II Tomi in 4. — Auiflor 
dedicationi rubfcriptum eii (ioh. ant 
Advocati, quantmn fciinus, niunere fiim 
fatetur, fe regiones imperii Osmanici 
adiiiTe, fed opus fuum ex antiquis et nov 
ribus fide dignis fdegille, feu potius coir 
quidem dileCbi non fatis laudabili. Cc 
cnim inter fubfidia eiiis adhibila quoque Ii 
lius in hUioriis aiidoritatis, v, c. tEfpion '. 
Sionnair^ geographique , Lellres Perjanne 
^uivet. Laudat tanien auctor etiam colio 
Marchione^ rff Bunnac, Lejjato quondan 
gallico in aula.Turcica, quibus fu^er va 



Jlnirk poiitico, ntigiofo et dotniJUco. js^ 

ntior faéhjs fuerit. Volumen primum tribus ab* 
iblvitur librJs, plura in capita fingulis divifis. Li- 
ber I continet epitomen hiitoriae Imperatorum Os- 
manicorum; II res et caerimonias Turcarum reli- 
gjofasj III varios eorum mores ac ritus. Volumine 
dtero liber IV agit de aula Turcica ; V de forma 
r^minis Osmanici, de reditibus piiblicis ac mone- 
tis} VI et VII de re milirari} VIII de variis fellis fo* 
lennibus ; IX de Osmanorum artibiis politicis ; X de 
corum potentia feu potius impotentia. — Ludekt 
L&p. 905 — 214 nonnulla audloris peccata notat^ 
dUIo minus eius compilationcni omnium efle co« 
fiofiflimam et praeflantifTiniam, aiTerit, cui fenten- 
tiw caiculum noArum y ufu operis edodli , lubenter 
adfcimus. 

G ALL AK D (interpretis ollm re^s Galiiarum inGaiiand. 
aila Turdca ) Recueil des rits et cerefnonies du pete- 
mage de la Mecaue; auquel on a joint divers écrits 
rdatift ä la religion , aux fciences et gtix moeurs des 
Tures, å Paris 1754. 12. åAmfterd. 1754. 12. Se- 
cundum hane editionem loan. Ge. Angerer col- 
leélionem Theotifce reddidit. Norimb. 1757. 8* 
|(^e Osmanos proprie fpeélant, pauca funt, ea* 

rnon magni momenti, nimirum : Zehny Effendi 
Furcarum re litteraria ordineque, quo Utteras 
|lldi(cere folent, c fermone Turcico in Francogal- 
iciun a Galiando translatus ; et defcriptio caerimo- 
^lianjm , nuptiis filiarum imperatoris obfcr vatorum. 

Tableau de PEmpire Ottoman. å FrancfourtTableau 
1757- '^' Opufculum, compilationibus medio-ctc. 
oibus accenfendum, quo de (religione, re militaii 
st poUtica Osmanorum fat negligenter agitun 

Cf. LUSOEKE T. IL 1. C. T. II. p. 331. 

DE WARNER Y, Major giniraly Remarques JhrdeV/^me' 
p mätain des Tures et des Ruffesy fur lajafon ta^v- 

X 3 plus 



gaö Seriptoret dt imptrii Ormaniå ^ 

plttt tonvtnabU dt combnttre l/i premien; fur 
lineätsdtux emjjhei bdligeranlt ; fur ler peuf 
ont joint leurs annes ä ccUes de Huffie , ttls t 
/« (jtorgiem, Colchiäoit, Mmnolla, Monti 
jilbamit^ Chretimt Grea etc. j^vtc diverfi 
vationi fur les granda arliimr , qut fe fon. 
dans la dsmiere guerre iCHutigHe et dam ta 
tn Moldavir , comme aufft fur l'expedilim de 
Ru(J'e en Grece el fur atle du Comte de T 
avec da plans, ä Breslau 1771- 8- Theot 
auäoris nomine atq'ic hoc titulo, quo ne 
quMlem, librum c Jcrmone Francopatlico efl 
latum , fafla : Étijtrag zur Grfchkhte des gt^ 
tigen Krieges zivijchen dtm Rufffcken uttd Ti 
Jieiche^ als auch zitverfåjfire Nachrichttn ■ 
Schlacht bey Cltozim iy6f/ und der teg Kah 
Jjitbfl tiner grmdlicbm Befcfireibuag atrer i 
Kriege fich mit befindiithen fremden Natiom 
Stlfn und Gebräiuken , Uirer Art Krieg ^ 
li.f. w. Mit Plans von einer Perfoa wm 
Bresbu 1771. a- AutSor antea lam, i 
fine iioniinis fui mentionc, etliderat Äfmui 
le Milihiiye des Tures etc. ciiius libelli quo 
flat veilio Theotifca f. I. 1769. 8- Se 
cdJtio, cuius epigraphen plenam dedimus 
amplior eft bcliique, anno demum 176c 
hifloriam fimul exlubctj necde KufTorum 
tari in ctlitione priore quidquam invenie; 
(Hior, omnis rci bellicae pritiflimus aliisqt 
iniliMribiis clariflimLis, hoc opuiculo fiip 
tum operis MaHlHani pautlo ante recenfiti 



fiotm jfolitico^ religiofo et domijlico. 327 

wmnt civil des Tures , la religion , ks grandis 
rges it dignités de PEmpin. Nouvelle edition. 
\mitercl. et fe trouve ä Paris 1769. 19. Nec 
aa iibri edicio, nec eius auc^or nobis inoote- 
. Hic quidem , librum e fontibus limpidis hau* 
D efTe, affirmat. 

CURISTOPH WILHELM LUEDEKB, f/OH/ia/j^ Ludeke. 

Predigers des Daenijclmi Miffionscollegii utid 
Mjähngen Pajlors der evangelifchen Gemtinde zu 
fneHy ietzt Pajlors an der Catharimnkirche zu 
" trg (pollea D. Theol. Padoris primarit 
(acri Lutheranorum lingua Theotifca uten- 
Holmienfis ephoriquefcholarum) Glaubwiir^ 
^Naikrichtin von dem tiirkifcben Reiche nach fet" 
len Religions- und StaatsverfaJJung y nebfi 
fcbreibung eines zu Smymen errichteten Evan^ 
Kirchenwefens. Leipzig 1770. gmaL Secu« 
editiOy plurimis in locis mutata et a^da» 
minutiis, iter auéloris fpe<^ntibus, nac 
le: Befchreibung des turkifchen Reiclis nach 
igions • und StaatsverfaJ/ung in der letzten 
dit achtzihnten ^ahrhunderts. ibid. 1771. 8 
[0åm figg. aen. — Zweyter Theil^ welcher 
jmd Bertchtigungen enthält. ibid. 1778- 8 
F Sine horum fupplementorum et emendatio* 
I ufu fineque uUa mutatione defcriptio iila a. 
I typis expreila repetita ell ibid. 1780. 8 maL-«« 
la quidem infunt, quibus facile carere pofli* 
u paucaque nova affert auélor: nihilo tatnen 
il öarratio eius aefliinatione leéluque digna 
'jfuippe qua, quae alii ante eum retulerunt, 
innantur, recentiorque impcrii Osmanici (la* 
npoiiitur. Gråta in primis efl recenfio niul- 
n itmerariorum et relationum de imperio ifto, 
oe alterique parti fubnexa. Dimidia paene 
alterius pars coxnprehendit BufinelU re- 

X4 



mm — 

lico in Italicum liber translatus dicitur. 
BuGncllo. PETER BUSiNELLO, Staats <- und ( 
^j^^ fchafts-Secretairs bey dem Bailo van f^enedig 

\\ ca 1768), Hifiorijche Nachrichtm von dtr 

I \ rungsart , din Sitten und Gewohnheiten der C 

II fchen Monarchiej in le Brets Magazin (Ulm 
t| T. I. p. 53 — 161- T. IL (1773). p. 107- 

t||l Editionem, fecundum archetypum Italicum 

I i| datapi et corredam iedhique iucundicH'ein, 

I u iMaeki volumini alteri operis modo recenfiti 

\m tamen operis redemtor etiam figillatini, tiCi 

\% culiari praefixo, vendit, Lipf. 1778* 81^ 

hg Auélor prudentiflimus et fagaciflimus inter 2 

% et 1740 ConftantinopoU legato Veneto ab 

é^ Us fuit, ducique Veneto, Pifani, memorabiii 

ibi obfervavity in epiitolis ad eiim dåds 
Inde nata eil haec defcriptio, magni fan 
inanda, quippe quae obfervationes varias, 
!;f|| aut plane ignotas, continet, in primis quic 

\:M per Osmanorum riribus religiofis, aula Osi 

4f!d magiftratibus , imperii reditibus, commer 

^*f8 milicari terreftri et maritima, artibusque po 



^.^\l^ «...t«.^ 'T*. 



Pflli pMiUo^ religio/o it domijltcdl 3S^ 

f Exnjlufi haben (Frankf. und Leipz. 177a. 

>.74 — 85- 

van den Handtungsverträgen der OsmannU 

rte; ibidem p. 86 — ii8- Prior differta- 

: rationem, qua Osmani cum gentibus 

ci folent : pofterior enumerat omnia com- 

m paéla ab Osmanis cum diverfis Euro* 

liis inita , eorumque argumenta accurate 

— Cf. eiusdem auéloris Ferfuch iiber 

und Schiffahrtsverträge. Halle l^^2. sniai. 

G. HAYNB, königU Preujf. Ingmieur etc. Hzyne^ 

ng iiber die Kriegskunjl der Turken, von ih^ 

ihen^ Lagern^ Schlachten und Éetagerun^ 

Usgleichen derjenigen l^ölker^ wekhe unter 

tmi/chen Schutz jiehen^ als: Griechen^ Ar^ 

irahtr^ Drufen^ Kurden^ ^e/iden^ Tatamj 

» , Möldauer u. d. gL Nebjl einer militau 

lefchichte der drey letzten Turkenkriege in 

In zweyen Theilen. Mit 10 Kupfertafeln. 
Stettin 1783- Smai- — Diligcnter ordi- 
:élo, nec tamen cognitione hifloriae et 
liae Osmanicae fatis imbutus, audor plu* 

fcriptoribus , quos enumerat, collegit, 
po fuo infervire poterant. Rerum dileétus 
; caute inAitutus. 

. MEBES, Confiliarius regiminis Werni-Mebci. 
is) Ueber die Urfachen der Gröfie und des 
des Osmannifchen Reichs. Niirnberg 1783* 
[axima pars cauflarum incrementi et decre* 
iperii Osmanici, ope fuperiorum fcripto- 
is apte expofita eH; atque illufh'ata : pamm 
flor negligentius rem fuam egit. Idem 
eius dioione. Occurrunt etiam peccata 
contra hiAoriam, in primis antiquiorem. 
STOEVBUS hifiorifch 'Jatijlifche Befchrei^^^^^^^^' 
Osmannifchen Reichs. Hamburg 1784- 8- — 

X 5 Dileftu 



I 



no 

Dilcélu ftilnqiie laudabili, nec copiofe nlmlf j 
nimis breviter, tradita Tunt, quae plures alii 
ptores, quos praefatio enumerat, de Osmioi 
hilloria, gcographia, moribus rkibusve, relig 
ft^mne polmco, iurisdictiunc , reditibus put 
reniilitari, agriculiiira, commercii», ac liner 
fiudiis, pafTim narrarunt. A^liechi eH reruiti 
morabilmm recedtiirimarum expofiiio* fuccinj 
ELIAS HABESci (Graeci, plures per j 
Coniiacitinnpnli Siiltano M^idiphae III ab em 
Prrjint State of the Ottvman Empire. Trm 
from the Freneh Manufcript. London 17J 
Theotirc'^ hac epigraphe, c qtia funtil libii 
letita copnofcas : Der gtgenwartige Zufiaad ■ 
totnamiijchen Uttcht, worinn tint richiigt sum 
liiiUtnde Nachricht von dtr Religion ^ der Rta 
dtm /imgswrfeti^ den Sitten^ Gewofmkeitm anÅ 
vtrtrtibm der Tiirkm, alt in dm hishrr davoft ■ 
daun Schri/ten ge^^'rt wird. Nel^ thur 6gt 
Brfchreibung dts Hofet und Serrail det Grojii 
und vieien befondern und angemhmcn Jinekäoten 
einer franzi'/ifchiii Handjclirift dts elias 
B&sci -» ins Etiglifche^ und aui dem EngUfch 
Teutjche iiberfitzt (ab Albr. Wittenberg). J 
1785- Sniai. — Liber XXXVMI capitibus) 
vitur, in quibus auélor de Muhammede, c 
ftoriaOsmanica, de Osmanorum religione, 
nuptiif; , aula imperatoris , de fonna rt^mini 
reditibus pubiicis, re militari cum terremi tun 
ridma, artibus politicis, caerimoniis pomp 
folennibus, de incolis ConAantinopoleos, « 
que moribus, de Osmanorum commcrdii, tti 
ut partim, quae iam alii obfervarunt ac nana 
coniirmet vel confutet, partim proifusnovaf 
Don adeo multaj doceaL 

CAl 



ic7/. gisgrapUci it hodoiporici umvnrfaUi. 331 

CAPVT XIV. 
CRIPTORES DE REBUS INDIAE 

ORIENTALIS. 




SECTIO I. 

Scriptores geographici et hodoeporki 

univerfales. 

orimtalim hoc loco fen/u tatiore appellamus 
n Jljiat terram continentem , inttr Perjiam et 
iacentem , infulasque mans Indici. Scriptores j 
*" \$ recenjendi^ non quidem finguli omnes ijlas 
tornen earum plures defcribunt fm i/lujlrant. 
'iS proxima feäione Jtquentur. Qtio in ne-- 
WMxime doluimuSj quod nec CC.W. Dohmius 
P"S^9 praefatione ad T. Il veijionis a fe elabo* 
kr Theotifcae ante hos decem annos facits , Jietity 
Auguiti Hennings catalogo critico omnium ad 
wiam Indiae orientalis pertinentium librorumy 
meperrime in praefatione ad T. 11 operis prae* 
Imi: Gegenwärti^er Zulland der Befitzun- 
^der Europaeer in OAindien, tanquam tertium 
operis tomum in poflenim exhibere poUicitus 
\Ui potuimus. 

COTARDI ARTHUSii {ConreSoris fcholae Moe^ Ardmi, 
trawcofurtanae 1 16 . .) Hilloria Indiae orien- 
, ex variis audoribus coUeéla et iuxta feriem 
Sgraphicam regnorum , pro vinciarum et infula- 
I, per Africae Afiaeque littora ad extremos Ia« 
icos deduéta , qua regionum et infularum fitus 
Duunoditas, relig^num et fuperftitionum ab- 

furda 



))« Stript. gåograpmi it heäåiporiä tmkm-fi, 

fuHa varietas, Lufitanorum item, Hifpanon 
Baravorum res geihe atque com/nerda vari 
fcribuntur. Cohniat^ fuintibtis VVilhcImiLu 
kirch 1608. I Alplv 17 plagg, in g. — C 
bus LX haec concifa abfolvJt;ir defcrtpdo ge 
phica ac poUtica regionum ac goidutiif qu; 
Indiam orientalcm pertinent. Libri hodie fi 
notitia haud ingrata erit. Cap. I cft quall proi 
loco, quo in generc bre\'irerquc agit auät 
Afia. Cap. II ad Indiam orient. , tanquam maxi 
Afiae rcgionem, fadt accelTum , eamque di\i 
Indiam inträ Gangem (. occidentalem, et 
Gangcm f. orientalem. De hac igitur pontu 
mcmorat eius fertititatem, flumtna, varios f 
los illorumque mores, denique et Nobiles 
gentis ac Sacerdotes. Cap. III agit de pritno 
ropaeorum ad Indiam orient. acceflu et per!» 
tione. Caeterum , cum in via ad Indiam ir 
Africae pars et plures Infulac circum navig< 
digrelTionem audor facit cap. IV et tum de / 
in genere, eiusque titu, habitatoribus , finlbus 
agit. Inde cap. V de duobus illuftribus A 
promontoriis, quorum alterum viride, alterai 
nae fpei vocatur, exponit, ilbrum incolasd 
bens. Cap. VI pervenit ad infulas Africae in ( 
no Atlantico fparfas, quas Azores, Canariai 1 
rides vocant. Cap. VII elt de infulis in Oi 
Aethiopico navigantibus maxime obviis, vÉ 
S. Thomae et S. Helenae. Cap. VIII perfo] 
viam verfus Indiam , et infulas pöft Caput fc 
fpei in itinere occurentes recenfet, praecipu 
infula Madagafcare, cuius fitum, incolas, iUo 
que mores, arma, reges tradit. Pofthaeca 
fulas S. Mariae etS. Mauritii (hodie ItUde^ 
defertur. Cap. IX et fqq. defcribunt GuiD 
regnum Congt, regionesque AfricM occidef 



ifi, gtegraphiii et hodoiporici univerfatts. 33 j 

XXI et XXII ex Africa aucftor tranfitum fadt 
iam, finusque defcribity qui in itinere Indico 
ibvU j quorum praecipui funt Arabicus et Pej> 
Cap. XXIII agit de inferiore India, maxime 
de Cambaya, cuius fines, et praecipue In* 
fluvium, regis fuperititionem. et potentiam, 
tes, Luntanorum res geitas caet latius de- 
bat Cap. XXIV et XXV aguiit de Decani 
> urbiumque in eo praeilantiorum Ciauli et 
s ad Lufitanos translatione, eorum incolis, 
itutione et commodiutibus variis. Cap. XXVI 
ne r^num eiusque oppida praecipua de* 
L Inde cap. XXVII pergit ad Malabaricae re- 
I defcriptionein. Cap. XXVIII in fpecie de 
ciilo, Malabarici regiii metropoli et emporio 
ifarn celeberrlmo, a^t. Cap. XXIX de Co- 
Malabariae regno aJtero, et rerum a Lufita- 
idem gellarum hiiloriam exponit. lade cap. 
1 ad infuias iinus Cambaici tranfit, deinde ad 
tales r^ni Indici regiones et hiflioriarn , inter 
Narfingae regnum , urbescjiie eius praecipuas 
git. Defcribit cap. XXXIII Bengalac regnum, 
legotiationes, Gkingem fluvium, infuias, in- 
y arces a Lufitanis exftrudas, aliasque res ibi 
• Cap. XXXV Candefii regnum in infula 
1 perliulrat, eius amplitudinem , gemmas, et 
odo Lufitanorum iugum excufl*erit, porro 
rum adventum caet demonilrans. Inferiore 
abfoluta, fuperior capite XXXVI fequitur, 
ne vero de regno Pegu et regis Peguani po« 
^ aula, fodetate cum Luiitanis caet. Super- 
is dusdem folennitates et bella varia cap. 
m enarrat. Cap. XXXVIII exhibet defcri- 
m Siamii r^ni potentiflimi. Addit de regno 
?, inter Siamum etPeguanum medio, ibique 
CNdo piper crefdt. Cap. XXXIX tracflat de 

Malac* 



0g4 Stript. gtt^aphiti rt Ämft>#p<*MTW(Wl!^ 

Malaccae urbis et ref*ni initio , progrefiu « tr 
ad Lufitanos. Cap. XL Sumatrae infulac t 
plionem t-xhibet, capitaqiie duo fequcnt» 
niaioris et minoris. Cap. XLIII agit deinfdS 
ter lavam et Sintlas praecipiiis, in prlmis <1e B 
incolis, fertilitace etc. de Madura, Borneo, 
cazare. Cap. XLIV perlequiiur mfulafi, quai 
lemaeus Sindas vocat, uti e(l Cctebes etc. < 
XLV et XLVI recciifet Moliiccarum infubi, 
nnnquefitum, fer[)litateni,<incolasetc. Cap. XI 
refert de Banda infula; cap. XLVIII de infufal 
Uppinis. Cap. XLIX et ft]!]. exhibent Indiam 
Ganf;cm, praecipue regnum Sina; cap. LIV6 
Iai)oniami capita denique LIX et Lx catafej 
arborum, frinjtuum, lierbarum, gemmanimi 
aromatun), quae per univcrfam Indiam reperia 
Fratruni n E b r Y India orientalis. Tomi 
in fol. emu iigg. aeti. — Theodcricus de 
Leodienfis, bibliopota et fculptor Franct^urM 
duo magna opera liiis impenlis prodire iuflit: 
rum de )ioL'o orbe, cuius prima pars: Ifundir^ 
doch wahrhalfte ErUarung vun dnr GrUgtnhåt I 
Sittm der Iräden in I-Virginia ifilcribitur, relltjl 
vero undecim tituluni Americae gerunt; de h 
oritntali alterum. Qyac poll mortem eiiis, al 
1636 fecutam, inter eius generos, Afaltliiam i 
rianum et Gud. Fitzerum^ ita divifa iunt, uti 
Americae, hic Indiae orientalis defcripiionem ac 
peret. Hoc loco Indiae orientalis tomos XIII b 
viter dercribere animns ert. Pars I, re^ni Coa 
defcriptionem, aiKlloie eiiuardo lopez LiA 
no, Latine redditam a Calliodoro Reinio (deRi 
na), continens, prodiit Francof. fumi. lo. DitU 
et loh. Ijraei fralrum de Bry i 597, et iienim iS 
in tbl. Fars II ioannis hugonis linsc^ 
TANi, Batavi, navigationem in Orietitenij Lall 



1 



lorgFlL giogrephici it hodaparici univerfaUs. 33Y 

itam ab Anneo Lonicero, enarrat, Francof, 
]. Pars III Linichotani navigationes continuar^ 
tis navigationibus Belgarum in lavam et Su« 
am et per feptentrionem, Ujjyenheim 1616^ 
IV aninialia, arbores, frutices, plantas et alia^ 
* Linfchotanus in InHia orientali viderat, cnm 
Nadonibus Btmardi Paludani Med. D. Enk- 
id, ob oculos ponit hiiloriamque uitimae na* 
tionis Belgarum, a. 1598 quatuor navibus 
■n, memorat, Opptnh. 16 17. In V parte in- 
itinera Batavorum ad infiilas lavanas et 
nfcs a. 15985 VIII navibus fada, Francof. 
VI pars delcriptionem regni Guineae^ La- 
itam a G. Arihuiio, compleélitur, Francof. 
Pars VII iter Georgii de Spilbergen et CaJp. 
Veneti, zyx&or t Arthufiq^ recenfet Francof. 
Pars VIII fiftit navigationes lacobi Nicii 
[dl), Admiralii, Cornelii de Brée, mercato- 
ivi, Corn. de Vera et Steph. de Hagen, au- 
G. Arthufio^ Francof 1606. Huic parti ap- 
adiedta eit, quae tres enarraAiavigatlones, 
ignationem caftellorum Lufitanorum Ana- 
Tidor defcribit. Pars IX ex relatione loan. 
ii navigationem Petri Guil l^erhafftn ex- 
Francof. i6ia. Pars X Hnir. Hudfoni iti- 
Petri Ftmandtz de Quir relationem de qiiinta 
terrarum parte f. de terra auArali incognita, 
Wcriptionem Samojedarum et Tur^gulornm 
fcict, F)rancof. 161 3. Pars XI jJmerici l/^tfputii 
-navigationes in Indiam oricnt et aliorum iti- 
in Cambayam et Spitzbergam defcribit, Op^ 
MS 16 1 8- Cuii) illa autem parte, quae cum 
t X folius loan, Theodorici de Bry impenfis 
ift, opus illud fratrum de Bry, proprie fic 
ni, abfolvitur. Cum vero pöft eorlm mor- 
coUeöio itinerariorum^ Indiam orientalem 

fpedans^ 



3)6 S»^. gtograpmä åt hodo^orid ■ 

fpeélans, ad Fizerum pervenirel, hic iUam a. i 
duabus partibus, XII et XIU, auxit, omnesque i 
partes, eodem anno, in conipendium redacta 
riisque navigationibus au^as, ita tamcn, ut pi 
duas poJkriores, XII et XIII, a p. ;66 usqu 
finem, ne verbo quidem immuuco, rurfus 
deriL Contincni vero varias navigailoncs An 
rum et Batavorum in Indiam, cum Jtuohi i 
milae periplo, et defcriptionem quarundam fep 
Irionaliimi regionum ac inlularum. — V< 
Operis Tfieotifca prodiit Francof. iGoi fqq. foL 
figt;. aen. — Oiramque vero Indiam, tama 
lalem quam occidetiialcm, variis acceilia 
auélam, bibliopola Leidcniis, Petrus van da 
in uiiuin corpus redegit, et VIU voluminih 
fol. et XXX in %. edidit, hoc quidem dtulo: 
cutil des yoyagts aux Indts orimtala tt oceiéa 
It atäres Ueux du mottäty par GEoFKor. i7( 
17 1 o. Loco igitur noiniDum de Bry po6o 
Godofredus^ nefcio quis? Idem faiJlxim in vet 
operis Bt-lgici, ab eodem bihliopnla eodem d 
pore procurata, Lugd. Bat. XXIX VoH. iit g. q 
t^p. aen. Argum,emum huius editionis expo» 
jiBa Eiud. a. 170S. p. 102 fqq. 179 fqq. 448! 
Suppl. T. IV. p. 6 G fqq. 1 

Cf. Catal, bibi. Ricckianae p. 3i6fq. | 

FREYTAaii Anal, liiter. p. 161 fqq. | 

Coiieflio LtviNi HULsii ( linguac Francogalllcae 1 
HulCina. giftri, Mathematlcj, Notarii, ac bibliopolae No 
bergenfis , nati Gajidavi, denati Francofurti ii 
Sammlmg von fahf und zwanzig Schiffahrttn ffi 
fchicdmc Ländi^ ; aur dem Hotländifchen ins Tflj 
uberfetztj und mit aUerhand /Jnmerkungm^ Fij^ 
und Cha^en verfehen. I — VII Theil. Nurnb. IJ 
1 60a. Pars VIII etiam ab HuUio Frafic^ti, 



n 



1 



iijpim giogn^bici it hodaporiä univnfalef. 337 



e vcro ab aliig cditae funt^ v- c. a G. Arthufw^ 
ijophoro Blofiy editaeque partim Francofurti^ 
im Offprnhimiij partim Hanoviae^ ultima qui- 
1 1650. 4. Unaquaeque pars fingularem habet 
lom; omnes rariflirne iunélim confpiciuntur. 
{anim in prlmis navigationes verfus Indiam- 
btalem et occidentalem defcribuntun 

^ QtiL bibi. Riockianae p. 237 fqq. 

AKD&BAB SCH OTTI AuAores varii de rebus CoiieAi« 
FroHcof. 1603. fol. Qj^ii fcrlptores huic Schottia- 
infint, nullibi indagare poflumusj nec"*' 
ooUeétio ipfa nec notitia He iitius indole ad 
[pervenit. Nifi paflim laudaretur^ eam allcubi 
oftare dubitaremus. 



•*• 



flAVIUS ARRIANUS, NicOflltdienfiS , CUiuS Arrianus. 

Ponti Euxini fupra p. 5 3 fq. defcripfimus^ 
l^d f. de rebus Indicis librum unurn. Qui 
lolim pars operis eiusdcm Arriani de ex- 
Alexandri magni credebatur, eaque opi- 
a librariis et editoribus femper coniunAim 
ifto fcribebatur atque edebatur, cum tamen 
lus.ipfe libro VL cap. 2g opeiis de expedi'* 
Alexandri pronunciaverit, fe fingularem de 
meoiorabilibus librum editurum efle« Cui 
leoli loco eft expeditio navalis Nearchi, 
cbfBf , quae iumi Alexandri Indum flu* 
IktDraque Ihdiae et Perfiae exploravit Arfia- 
^irinyniin diario, in hac expeditione a Nearcho 
vft credinir, cbnfcripto, in quo vero folum 
populorum, locorum et fluviorum notata, 
t, addiditque ex aliis fcriptoribus varia me- 
j^gasL atque digrefliones ; quo facflum, ut 
^dus non perlplum merum five itinerarium 
m.ii/l0r.å^oLlJ.RL Y exile, 



DoJvvdK 



Arrianus Attica ufus fiierit — Editioni 
fum dåre animus efl, ubi de Arriani lib 
expeditionis Alexandri fermo erit Hcx 
lum commemorare lubet, duas Indicoru 
nes Theotifcas exftare. Altera Indica 
continet, interprete Georgio Raphetioj 
prima vice Hamburgi 1710. %. aitera ai 
Brunovici et Guelpherbyti 1764. gmaL cui 
rado Jlmoldo Schmidioj Profe/Tore Bru 
Raphelii genero, adhuc \ivo, qui non U 
(ionem politiorem reddidit, verum eti 
nonnullas, Dodwelli difTertationem mc 
dam, Hannonisque Periplum Graece s 
cum Bougainvillii diflertatione de Hann 
que Periplo, et duabus mappulis geogra[ 
lecit. Altera -interpretatio Theotifca < 
cum Arriani libris de expeditione Ale? 
auélore Gebhardo Chjhh. Lud. Tmiaeo 
olim fcholae Hamelenus, Lipf. et Francoj 
Interpretatio ipfa quident non perfedla 
renda tamen Raphelio-Schmidianae. Nf 
fperfae funt. Arriani Indica I^untur 
usque ad 611. 

HENRicus DODWELLUS in Diflcrt 
Arriani Ncarcho, adieda Tomo phmc 
Hudfonianae geogra|)hiae veteris fcripton 
corum niinoruin^ (Oxan. 1698. 8.) id 
egit, ut probct, Nearchum ipfum minim 



'pt. g^grephici it hodoeporici univerfatif. 339 

ab Arriano laudatutn , compofuifTe, fed opus 
emporibus ultimorum Ptolemaeorum, Ac- 
regum , nefcio a quonam confeftum. Con- 
n tententiam tuetur C. j1. Schmidius in prae- 
i ad interpretationem opufculi Arriani modo 
einoratain. 

dggio di NicoLi DI CONTI, Venetiaiio^ de^ Conci. 
fer POGGio, Fiorentino^ in collcdione Ra- 
la T. I. — Iter circa a. 1 4 3 5 inllitutum. 

d|ggia di HIERONIMO DA SANTO STE- Hier. daS. 

, Genovefey nelle indie, a. 1499; in coUe- Srefano. 
Ramuliana T. I. 

10 M. LOPBZ Navigatione ver/o Hndie oriV»- Lopez. 
Itfla fuW anno 1502. ibid. — De archetypo 
nonobis nil innotefcit. 

[OVANNi daempoli, FiorentwOy Fiaggio Empoii. 
Vff India j net 1503; ibid. 

XO. DI BARTHEMA Itintvario in India. InBarthemt. 
t. . . la- Et in colleftione Ramuliana T. I. 
i^c epigraphe : ludovici vartomanni 
lA E T H E M A Navigationum A et! liopiae , Ae- 
.utriusque Arabiae, Perfidis, Syriae, fridiae, 
t extra Gangem, Libri VII, ex Italica in La- 
feguam translati ab Archangdo Madrignano; 
Kr. Grynaei Scriptor. de novo 01 be {BoJiL 
bl.) p. 334 fqQ' Norimb. 16 1 o. 8- Kx hac 
le OTta ell Hifpana hoc titulo : Itinerario di 
hk Vanm macer luis (cognomen bar- 
i omifluin), Patrim Komano^ in il qual 
wmha parte de la Ethiopiay Egipto y intram^ 
Mas, Syria y Ut India. Traducido por Chri- 
eArcos. aSpwÄaisao.fol. ibid. i576.fol.~ 
vffiir cum loh. Leonis Difcrivtion di Mfn^- 
\oa 1556. foI.) T. II. — Theotifci hac in- 
le: tvj}. vartoman NS Reifen zu din 
^tt^ frkäm yaikerny ubirfitzt durch Michaei 
^ Y a Herri 



340 Script. gngraplåä it hoiotporlH mkttjiiik 

Herr; inter fcriptores de dovo orbc edh. 
thulo: Die »cue fVelt. Argent- 1554- fol. Pol 
aliam verlionem Theotifcam elaboravit Hoj. i 
gi/erusy Lipf. löog. 8- ibid. 1610. 8- ibid. 1615 
cum figfi. aen. — Haec vcrfio örtum dcdii 
gicaty Uitrajeft. 1615. 4. ibid. 1654. 4. cum i 
aen. — yJnglici in colleiftionc Purchafiana V) 






HTa. ODOARDO BAKBESSA f. BARBOSA dt!t 

orientali; in co!le<ftionc Ramufiana T. I. Sep 

tim l^enet. 1 588. fol. — AuiSor Lufitaniu, 

dinaiuli Magcliani comes in rtinere i!lo famofi 

ca terrarum orbem fufcepto, quae hac ocd 

de omnibiis Itidiae Africaeque orientalis re^ 

etpopulis vidit audivitque, fedulo litteris man 

I a. I s 1 6- Infulas ettani maris Indici remotifl 

k regionesque Indiae medicerrancas , de quibui 

[ hodie rauca ad nos pervcniunt, defcribit. D 

' ' dum ideoque tanto magis, quod eius opusbau 

tegrum et purum confervaturn eft; lacuiutf' 

variae nominaque corrupta niutta fåne reperiu 

Sommirio Sommarto lii tutti U regtiiy cifta e popoS 

etc. tali; in Ramujii colleiJtione modo laudata T. 

Audor anotiymu?, itidcni Ludtanus, Barbeffi 

latione ufiis brevior quidem ell, pafnm tami 

dem ilUidrat. Lacunae quoque haud Att 

quae de infutis Mokiccis hJsque adiaccntibi 

gerat, omnia deperdiia funt. 

Cefaret'!;- CESARE rSDERICI l^aggio tltlP Judit. 

dtiici. tält et oltra flmiia. Venctia 1587- 8- El ' 
ledione Rimuliana editionis Venetae 1613, 
qui a. 1606 prodiif. Aiii auffloreni fcribi 
re dt' Ftderici: Tirabofchi vero in Stortå d 
ratura Jtnt. T. VJI. P. I. p. a;? ita, ut noc 
buimus. Iccr huius itali (forte Mutineolis) 
intlitutuin. 



Seript. giographici et hodotporici univerfatit. 343 

lotis Pari Duval inflru Aa. jinglice in colleélione 
Wchafiana T. II. — Maxima huius itinerarii 
tärs occupatur narratione de audloris fatis, nau- 
ra^) captivitatc etc. 

CORNELII DB VENA Navigatio in Indiam de Vena. 

irientalem. Francof. 1607. g. 

Franfois Martin de yitré premier voyage auxåtVltri. 
ndes orientaUs par les Franfois. å Paris 1604. 8. 

CASPAR DE SANTO BERNAKDINO f. DEdeS.BcN 

A A (Monachi Francifcani Lulitani, florentls clrca "»^^^ino £ 
litium faeculi XVII) Itiuerario da India por tierra^^^ ^*** 
qfia el Reyno de Portugal (a. 1605). Lisboa 
6x1. 4. 

PIETER VAN DEN BROEK XXFiaartge i?«-V.ABrocIc 

Aefchrtfvinge .... Leeuwarden 17 17. 8. Plures 
3ite ediciones exilabunt. — Multas quoque Afri- 
ae r^ones defcriblt audor, quippe qui merca- 
jrae Itudens, quater in Africae partibus fuit. In- 
iam orientalem vifit ab a. 161 3 usque ad a. 1627. 
>brer\'ationes, quas tittens mandavit, quantivis 
retii funt. Primus erat, qui originem Bataviae, 
entri potentiae Belgicae in India orientali , narra* 
;t* Qi^iapropter, aliasve ob caufTas, itinerarium 
occe maxime commendabile eih 
^ EDWARD TERRY^s l^oyoge to t/ie Ea/l-Indta.Tctxy. 
ondon 1655. 8- Et in colieélione Purchafiana 
bl. IL Et Thevenotiana (Parif. 1664 fqq.) 
r. i.. — Auélor, poftquam Oxonii litterarum llu- 
iis operam dediffet, näve mercatoria in Indiam 
rientalem veftus, legati Anglici in aula Mogolis 
lagni capeilanus creatus , poil reditum munere (a- 
erdotis in AngUa fimdus, obiit a. 1660. Indiam 
ifit a. 161 5 fqq. 

THOM. RHOE ^otirtial van de reyzen naer Oofi- Rhoc. 
lAtn en den grooten Mogol. Amlterd. 1656. 8. 
t in otlledione Tlievenotiana T. I. P. II. — 

Y 4 Pru- 



344 ^^^^' gtograpmci n noaoiponn fmnumrjm 

Prudens hic doAusque peregrinator a. 1615 
tus regis Angfiae, fumtibus vero focietatis Ai 
Jndicae, rei mercatoriae promovendae caui 
aulam magni Mogolis miflus, a. 16 17 inAnj 
reverfus, multa memoratu digna, id prinds d( 
ifla, typis mandavit 

Kontekoe. WILHELM ISBRANDSZON BONTBKOB 

vigatoris Belgici) journal of te gedaankwirdij, 
fchryving van dt Oojl-Ifidifche Reyfe^ bigonnen 
en volteyndight 1625. t^Utrecht 165 1. 4. t 
Aerd. 1656. 4. ibid. 1659. 4. ibid. 1662. 4. 
168 1. 4* cum figg. aen. Francogatäce k Am 
i6ST. I a* Et in Secueil des l^oyagis de ta ( 
des Indes orientaUs T. IV. Et ia colleAlone 
venotiana T. I. — Theotifce in AUgemeinen 
der Reifen T. Vill. Et in Sammluhg mehrerer 
wurdsger Gefchichten zur angenehmen und nStx 
Le&iire. Brandenb. 178 3- 8- — Geographia 
rum infervit. 

Mcrbcrt. THOMAS HERBERT Travets tnto thi 

(1626- 1627). Lond. 1634. 4. Opusfupra^ 
P. IL p. $6 laudatum. Hoc loco addimus v 
nem Belgicam, Dordrecbt 1658. 4. 

van Rcch- SEYGERS VAN KECHTEREN ^OUmael V 

««r<^a. Ooft-Indifche Reife. Zwoli 1639. 4. A. 1628 i 
iter inrtitutum. 

P.aS.T, P. a S. T. (PATRIS A SANCTA TRINIT 

Orientalifche Reifiibefchreibimg; worinnen unteTj 
tiche Begebenheiten Jeiner Reifey vielerUy orient 
Landfchaften y dos Gebiirgy Meer und F&fjs 
Zeit^Rechnung der Fiirjlcny fo darinnen gehi 
ihre Einwohner fowot Clirijlen als Unglaubigey 
ehen auch die TliUre , Bäume , Pflanzen und E 
fo darinnen gcfunden werden^ endlich mancktrl 
fchichtenyfo darinnen Jich haben zugetragen. I 
fort 1671. }j. — Auäor, ex ordine Canilcli 



v'- gf^V^^ *t koJofporiei univer/atff. 34^ 

ogalCoofuit) , relationes de miffionibus Ro- 
-Catholicis in Orientis partibus amplas ex- 
Ab a. 1629 peragravit Arabiam, Perfiam et 
n. Libro IV occurrit hiftoria quatuor Monar» 
im plane fuperilua. Opus e fermone Fran- 
jco in Theotifcum translatum videtur ^ licet 
luUiU indicetur. 

)H. siBGMUND WURFBAINS l^erzeknjäh^V/ixtfbiini 

)fiindianifche Kriegs - und Oberkaufmannsdienjle 

na richtig gefuhrten Tagebuch — mit unter'^ 

EfAm Kuffim gezuret^ endlich an den Tag ge^ 

BO» L P. W. D. (i. e. loh, Paul Wurtbain, 

or, filius loh. Sjgismundi.) Sulzbach i686. 4. 

Igeu 1 688- 4« Ante iam brcvem huius diaiil 

ken exhibuerat Leonardus Wurfbain^ loh. Si- 

ndipatruus, hoc quidem titulo : i. s. wurf- 

is Éeifi ' Befchreibung. Niirnb, 1646. 4. — 

or, Norimbergenfis 3 ab a. 163a usque ad 

focietati mercatoriae Belgico - Indicae variis 

\ magnaqué cum laude utiiem operam prae- 

r. A. wiLLii NUmberg. GelehrUH-LexiconTAV* 
313 fq. 

IH. ALBRECHT VON MANDELSLO ( equitis ▼• Man- 

;)oiitani f 1644 anno aetatis XXVIIl) SchreU ^^^*^o. 
m ftiner Oftindifchtn Rtije an Adamnm Okar 
mfs der Infut Madagafcar^ A. lö^p abgelajfen: 
wum \kuir%en Berichte von dem jetzigen Zu^ 
dit äujiitfitn Orientalifchen Königreichs Tzina^ 
^ichm jinmerkungen jdd, Olearii. Schleswig 
; fbl. Reciifa elt haec epillola fub iineni Iti- 
I Perfici Ad. Olearu, Vol. I. P. II. p. 56 fq, 
i§ recenfiti, et quidem primis editionibus« 
ffic poftea amplior itineris defcriptio hoc 
: JacrgiMmdifcht JReifsbefchreibungj worinn 

Y 5 T^ugleich 



946 Sit^U giogrqfhici it hadoeporid mum 

zngliich dii Gitigtnhät unä hmtigir ZuAmå 

fwnuhfnen Indianifchen Länder j Pravmaen, 

und Infuln^ famt der Einwohner Leben^ Sitten 

ben und Handthierung^ wie auch zugleich 

fchaffenheit der Seefahrt iiber dos Oceanifchi 

trzehlet mrd; nach des Autoris Tode am 

durch jld. Oleartum^ famt dejfelben unterfd 

Noten und Anmerkungen^ wie auch vielen 1 

Schleswig 165g. fol. ac Hamburg, una ciin 

rli Itinerario Perfico, 1696. fol. — Ve 

illius, atque Ittnerarii Periici Olearii, Frai 

cas iunétim dedit Ad. de IPlcquefortj Ami 

menfis, Eleéloris Brandenburgici Confilia 

in aula Gallica Legatus. De quibus aliisqi 

(ionibus ef. BibL noftra I. c. — Auftor Fi 

Ducis Holfato - Gottorpienfls , in prima hj^ 

cubiculariis adfcriptus nobilibus, eiusdem a 

a. 1633, anno aetatis XVII, inRufiiamacP 

Phil. Crufio et Ott. BrOggemanno, Leg 

utriusquc Monarchas Ducalibus, somes adh 

flabuloque horum praefeAus, abiic, et re 

lilas, aliasque Orientis provincias, cum 

Flemmingio ac Ad. Oleario , vlris doétiflim 

corumque intimis, fequenti peragravit quadr 

Qui cum, a. 1638 exeunte, ex aula Perfia 

Legatis ac comitibus horum reliquis, in Ho 

remigraffent, folus, Friderici Ducis permil 

Oriente fubflitit , eiusdemque fumtu Indiam 

fulas vicinas, itinere et mari et terra peri< 

perluflravit. Ex India in Galliam et Angli: 

nere delatus maritimo, inde in aulam H 

Gottorpienfem , nec multo poft in Ducatu 

trium Megapolitanum , rediit. Ex iUo tam 

Galliam iterum excurrit, turmaeque equi 

rege Galliarum praefeélus, et caflra aliqnam< 

cutus, Blaefiae a. 1644 morbiliis exfpira\ 

] 




I 



Arqp'- gåograpUii et hodoiporici univirfakt. 347 

ifies ingenii huius praécocis iudicium haud 
ipirant} non folum regionum (itus, fed 

hominum ibi degentiuih mores foUeiter ex- 

Brevis itinersuii epitome fecundum ver- 

lem Wicquefortianain traditur in Europé fa^ 

1 7 19. T. XL p. i7fqq. 

!• MOLLERi Cimbria litterata T. IL p. 534 fq. 

KICOLAS DE GRAAF Voyages aux Ifides oriin^ icCxttL 
it en (Tautres lieux de V/ifie^ avec une relation 
i de Bätavia^ et des moeurs et du commerce 
^ollandoiSj etablis dans les Indes. å Anillerd. 
I a mai. cum duabus figurarum aen. plagu- 
Audlor, arte chirurgus, primum a. 1639 
itium locietatis Batavo *- Indicac fe dans, 
vHendae naéhis eft occafioneni. Ex eo 
faepius usque ad a. 1687 cum illius So- 
navibus Orientem petUt , atque in itinere 
te mandavit litteris, quicquid fua in navi 
et quaecunque in exteris illis regionibus 
avit. Sunt igitur hae ephcmerides, in qui- 
fliulta occurrunt, IcAoribus iam aliunde cogni^ 
nec pauca, quae nofTe vix cuiusque intere/l: 
fiibinde fe quaedam offcrunt Icclu haud 
P. loa— 134 inferta eft anonym! de- 
inlulae Ceilan, e qua cum civilis, tum 
ftralis huius infulae ftatus bene cognofci poteiL 
969 fqq. auétor defcribj^ urbcm Bataviam, (v* 
^ae mores Belgarum in India viventiunu 

jtffm Ermd. 9u 1519. p* 481 <4« 

bHANNIS VO.N DER BEHR Diarium feiniT von å€t 

igen Ofiinäianifchen Reifevon 1641 £// 1650. ^k^» 

i668- 4- Breslau 1668. 4. Verbejfert und mit 

IS T. BistlNGs; italienifchm Wegweifer ver^ 

Fnnkfim 1684. 4- cum ligg. aen. — 
(; Audlor, 



348 Script. gngtaphiH rt hodotporiH mmirj 



AuAor, Notarius Lipfieniis, militem ^t i 

ortentali} Upfiae mortuus efl: circa a. i69i« 

Anderfen Orimtalijchi Reijlbefchreibung juergki 

•tlverfen/DERSENS und VOLQUARD IVERSENS. 

u/elchen j etter A. 1644 aus Holland ausgezoge 
A. i6$o wiedergekommenj diefer aber von Am^ 
i6$$ ausgereifet^ und i66S in Hotftein witde\ 
tanget^ beyde aber re/heSive durch OJtindienj j 
Sina^ Tartarien^ Tarki^j Arabien und Pa 
gezogen , TUi IVaJfer unazu Lande vid merh 
Dinge ge/eken^ auch erbärmlkhe ScMfhrnche et 
aus mlcher mit Lufi und l^erwunanung zu 
pien , die Befchaffenheit und heutiger Ziyland 
Jelnjfejlen Län&r und Städte^ wie auch der å 
ner Lebenj Sitten und I^hre, Ausgegébm dm 
Olearium , mit feinen Noten und etlicher Oer 
klärungenj auch vielen Kupfem. Schleswig 1 6 
Kecuium efl utrumque hodoeporicum , un 
itinerario Olearii Perfico, Hamburgi 1696. fe 
gice autem, interprete loh. Henr. Glazemaker 
Jl^lod. 1670. 4. — Georgius Anderfon f. Ai 
jTunderenfis, homo illiteratus, fed iudicia 
et tenaci memoria, tefle Oleario, praeditus 
grinandi flagrans amore, a. 1644 e patria 
^um, ac inde in Afiam, traiecit, Turd; 
Ferfiani, Palaeflinam, ac provinclas dus alia 
luflravit, immo ad fhdos usq^ue penetravit 
mos. Eam autem invloeis fmgulis luftran 
incolarum moribus, facris ac ritibus, noianc 
hibuit diligentiam, quam ab illiterato vix oxi 
et faepe in eruditis peregrinatoribus defiden 
lebat is initio, ab amicis licet monitus, hi 
fui fcribere itineris, donec pertinaciam eii 
Fridericus Holfato - Gottorpienfis et auélorii 
et aftu fequenti expugnaret. Pofhilavit is 
a noilro, ut quotidie per lioram in^bib&oth 



Srryt gfogtopUA it hodoiporUi univirfatu. 34J) 

leflfec, et apud exteros obfer\'ata vi va voce ex- 
xieret Has dus narrationes Olearius, in loco 
bliothecae fecretiore, ignaro Anderfono, abditus, 
iflu Prindpif y calamo excepit. PoAea ipfi edam 
åunäum eft, ut iter fuum fcriptö coniprehenfum 
tduberet. QuoA autographum ubi Olearius cum 
inotationibus fuis, ex ore dicentis exceptis, con- 
nfte deprehendit, adiedo fimili Volguardi I va* 
db, Huienfis, itinerario, in libros IV, quorum 
» priores Anderfoni, quartus autem Ivaridis iter, 
nämnt, divilum, et figuris aeneis, ab ipfo pere- 
grioatore delineatis, omatum evulgavit 

Cf. M OLLKRi Cimbria Uttertta T. I. p. i^ 
|OH. JACOB MERCKLBINS Ofi • Ifldianifche Merck- 

Mji; adie^ Cartmis Befchreibung des Königreichs ^^i^* 
fapan etc. Norimb. 1663. 8« et Anoldi wahrhafti^ 
\n Befchreibungen drtyer mächtigen Königreiche ^/x- 
NM, &am und Corea. ibid. 167a. g. (p. 901 - 1 1 3 1.) 
^ufto^ iter peregit a. 1644 — 1653. — Auélor 
riuruigus, focietati Belgo - Indicae mercatorum fer- 
riens, quae ipfe obfervavit, diligenter confignavit 

]OH. JACOB SAARS (Norimbergenfis) Oftinr Sm. 
Smifche Junfzeknjäkrige Kriegsdienjle und Bejchreh' 
kaig, was fch in fokher Zeit von 1644 bis 1659 
SegebtHy am aliermeiften aufder Infel Ceylon. Niirn- 
)eig 1663. 8. cum figg. aen. Editio audior an- 
iocacionibu$ ex aliis itinerariis petitts ibid. 1673. 
qL cum figg. aen. Betgice a /• H. Glazemaker^ fe« 
mdum editionem priorem, Amfterd. 1671 et 
1673^ 4* cum fi^. aqn. -^ Editor huius itinera- 
i fijit Daniel H^lfer^ ecclefiaftes Norimbergenfis, 
|ui etiam diflertationem fuper miiitia Belgica in 
wientali India praemifit, alterique editioni anno-^ 
ationes bene multas, quibus Saarii relationes vet 
aoo^riziantur vel amplificantur, inieruit. 

H6N- 



* IfO Script. giographici it hodoiporici umwtrfibr. 

Soete- HENDRIK SOETEBOOMS PomOttmJle Zti 

boom. togt na de Oofi^ Indien y gedaen met de achinfche 
molukfche Vlöoten y- onder de jJdmiralen ^acob Ht 
kerken Wolf ert Harmansz. Amilerd. 1648. 4. 

leTeilier. TEAN LE TELLiER l^oyage uux Indes orien 
ks. åDieppe 1649. 4. 

▼an Pur- CORNELIS CLAESZ VAN PURMCR - Ej 

sner - End. Oojtindtfclie Reys* Befchryvinge. Amiterd. 1651. 

lofcphus a Prima fpedizione aW Indie Orientals del p. 

S. Maria. GiosEPPE DI s. MARIA, CamteUtano fcalzo, < 
legato apojlolko ne" Regni de' Malavarij ordinata 
N. Sgnon AUJJandro Settimo. In Ronia 1663. 4.< 
Auétor, a. 1655, cum tribus aliis monachis O 
melitis in orientalem Indiam miflTus, ut Chriilianf 
nomine Apoftoli Thomac infignitos difperfosq 
per Indiam , ab Ardiiepifcopo eorum, Crangano 
d^ente, fubduceret atque Pontifici Romano fub 
ceret. Romani reverfus diarium f. itinerariu 
fuum typis exprimi curavir. Regiones et loca 
fe vifa, multas praefertim Afiae urbes nobilion 
varios itidem Indorum mores, fat diligcnter d 
fcribit. 

Cf. jAGEMANNS Magozin der Itatieni/cheH Uttif 
tm T. I. p. 280 — agö. 

Vincen2o Viciggio aU Indie orientali del p. f. vincen2 

MariadiS.^^m^ DI S. CATERINA DA SIENA. PrOCUTOt 

V*^o"'^* gener ale de" Carmelitaui fcalzi. In Roma 167 
fol. — Auélor, focius niododiéliCarmeiitae, il 
nefarium fuum, niulto amplius, quam lofephi, 
libros quinque divifir. In quorum primo atqi 
ultimo omnia, quae in itinere vidit, loca v. c.ö 
rumque fuum faciemque extcrnam, incolarui 
mores, aliaque memorabilia, exhibet. Secundi 
narrationem de monimentis, S. Thomae Maliapu 
adfcriutis^ deque ortu et progrefTu Chri/liaiiifir 

ilU 



StrifL gngrapKd it hodotporiei univerfaUt. jf f 

in r^onibus, continet. Tertius agit de 
ac popuiis Iiidicis et de eorum (htu politi- 
domeftico. Quartus autem de hiAoria na* 
i, de animalibus praefertim* Regiones Indiae 
iknullae defcribuntur, ab aliis raro aut negligen- 
r perlulfa-atae v. c. infula Zocotora. Mulca cae- 
infunt, quibus lubenter careremus, fabulae 
[ue. 

jAQCMANN 1. c. T. HL p. 348 — 36i. 

I AN NiEUHOF Zee- en Landrtize vor t/a^y^AiV* Nieuhof. 
giwijlm van Ofi'- Indien ^ met en verhaat der 
Batavia. Amiterd. i68a. fol. ibid. 1693. fpl. 
figg. aen. — Auétor circa a. 1655 et fqq. 
paene Indiae orientalis partes peragravi^ 
jue Indicarum peritiflimus fuit. De aliis eius- 
kinerariis alibi agetun 

JOACHIM CBNTELLAS Voyagis et conqiutes CentcUu, 
rots de Portugal aux Indes. å Paris 165g. 4. 

WOUTER SCHOUTEN(h,e. WALTER SCHUL- Schoutcn 

») Oqft ' Jndifche l^oyagie^ veruattmde veel voor* ^- Schul- 
u voorvallenj ongemeene vreemde GefchiedeniJJen^'^^^* 
tlige Zee^ en iMndgtvuhten^ tegen de Portugezen 
Makajjaren^ Betegering^ Btjiorming en l^erove^^ 
I van veel voomame Stedm en Cajltelen^ mitsga* 
r m curieufe Befchryving der vornaemjle Steden^ 
nden , Eylanden , Ivmingrijken in Oojl - Indien^ 
t fP^ettenj Zeden^ uodsdienfien ^ Cqftuymen^ 
Yachten j Dieren^ I/ruchten en Planten^ als ook 

rer gevairHjke IVederom - Reyfe na' t l^aderlanf^ 
h een byjbnderer hårde Untmoetinge met ae 
iplje Oorlogwloot ^ foo in Bergen in Noorwegen^ 
i k de Noord - Zee. l^erciert met feer konfiige 

En Plätten foo van de voornaenifte Steden als an^ 
unmerckeliike Saken ^ door den Schryver in In^ 
getekmt. Ämilerd. 1676. 4. ibid. 1707. 4. -^ 

Theo^ 



Sfa Scrijpt» gfographici it hodo^oriri mmmrfi 

ThioHfu a L D. ibid. 1676. fol. cum figg. a( 
Francogallice. ibid. 1707. II Voll. in la j 
Rouen 17 a S* ^ Voil. in 8- cum iigg. aec 
Audlor, chiruigus Harlemenfk^ quae ab a. 
usque ad 1665 in itinere et in Orientis pa 
Inoicis vidit et obfervavit, miro animi ca 
narrat 9 mores in primis ac ritus populorui 
riorum, beiia a Bélgis gefla, resque natural 
Infula praefertim ]a\'a obvias,. ita, ut leé 
inibuat aeque ac deiedet Addlta efi in fii 
fcriptio naufragii horrendi navis Bel|picae, ter 
ting didae, cum figuris aeneis, aiidore fi 
lANSz. VON DER HEYDE, qui etiam adiec 
fcriptiones breves regnorum Arakan, Mor 
Tanafferey et Bengala. 
Chardin. JEAN CHARDIN, ab a. 1664 usquead 
in Perfia et India orientali commoratus, a 
iam laudatus VoL I. P. II. p. 59 feqa. 

dcR^nne- SOUCHU DE RENN EF ORT £2^airr l/<X 

'<>^ orwitaUs et des établijjemens de la Qmpagnie 
foife du commeree. ä Paris i688« 4. ^ Leide 
I a mai. *— Titulum iuilo latiorem ex i 
libro huic datum eHe, indicatur fub finem 
fcribi enim ex auéloris inflituto debuiflet: j 
riak aut commentarius ad suvandam vcl iUtifin 
hiftoriam Indicam. Continet enim narrat! 
particularem de navigatione in infuiam S. Ls 
tii five Madagafcar, a focietate mercatoruir 
licorum, aufpiciis regiis, anno 1664 et 166 
cepta (antea quoque feparatim Parif. i66| 
in iucem editam) , et quae illius occafione 
maxime Suratae urbe, usque ad a. 1671 
funt, quo tempore Francogallorum conati 
rum felicem finem habuit. Audor, qui p 
navigationi a. 1664 coeptae, ut Secretarius 
in inlula ifta conilituti Confilii, interfuit, im 



gUBgtapkiri et Aodaeporici uniV$rfaUs. jfj 

I aemuiis funélione, a. 1666 Galliam re* 
i Anglorum manus, eo tempore cum 
llum habentium, incidit, defchbit parte ly 
vel in navjgatione, vel In coloniis Frän* 
m in India, vel captivus in Anglia vidic 
US efi Pars autem II et III allena nititur 
et fide. Nihilominus fcriptori, licet fe 
im et indodhim efTe profiteatur, diligentis 
non invidebitur. Laudanda eil ingenui*" 
\ meritis elogiis infelicem virtucem non 
it Retulit inter alia confultationem de 
iis Indicis, qua meliorem hucusque däri 
^at. Caeterum multa notatu digna hinc 
>c opere leAores Invenient, et(i audoris 
ilii in defcripcione locorum dudum vi- 
raevenifTe. 

Ernd. a. i6S8* P 468 ^qq* 

öES DE MR. THEVENOT, conttnant /flThcvcnot; 
' Plndqfiany des nouueaux Mogols^ et des 
ptes et pays des Indes. å Paris i684' 4* 
rélione omnium Thevoneti itinerariorum 
689. VVoli. in 8. ä Amft. 1705. V Voll. 
fm/i. 1735 et 1737. V Voll. in 12.). Haec 
itinet ea, quae priora Thevenoti itinera, 
3luminibus edita, fubfecuta funt, id e(t, 
profe^onis a Balfora in Indiam, et inde 
Perfidem, coepta d, 35 Novembr. 1666, 

e|t vitae per^rinantis , menfe Novemb. 
efondi) meta fuit oppidum Miana Per(i« 
iSi^ Inveniuntur et in his poAhumis com- 

quae cum aliorum narratis oonferrl me- 
quae aiicubi lucem aHerunt, aut negleda 
Duobus iibris abfolvitur hoc opus. Pri- 
i habet capita, in quibus agitur de Indiae 

divifione, et de magni Mogoiis, qiiem 
'ar. rot. ri. P. 1. Z vooant. 



j^^ Stript. gfographui it hoiioeporkt umBå 

vocant, latiflime tnnc temporis inier Indo** 
tis lamitia^ potcntia, proviiicits, urbibus, 
corumqiie rtligiiiiie. rttibus et caeiimoniis. 
feciiiuius cajiitibus XII expoiiit audoris re 
de Decarieritis rfgni provinciis, quae per 
nes « rebellioncs in particularia regna l 
ifto divilae fiieninr. Caeterum limplicitas 
nis ingeniuin audoris iia exprimit, ur de 
narratorum magna leiitoribus fiducia ful 
de lis praefertim, quae aiidor ipfe \idit el 
tus ell; neque enim diOiniulat, quae ab 
cepit, inter quae funt, quae de rediiibu 
Mogolenlis leguntur. Malabartcanim lio 
quarum multus in iilis regionibus ufus ti\ 
et Ibfius defcribitur; nec minus nntabilla (u 
de monetis et ponricribus, de Cqfiis f. tribi 
ganorum f. idoiolairanim Indorum, ec de 
nandis illorum facris referuiitur. Qi^iai 
Thevenotius, unice id agens et cumjtahi 
■' bus opus erat, linguarum gnarus, facilius 

que pcrquircre et ohfervarc potuit, quam i 
caturac foliim cauiTa peregrinantur , et i 
iriLim indodli finit. ArlieÄa capite ultimo 
tur paucula ad res Perlicas pertinentia, 
fchedas audoris repcrta, quae cuni Ind 
confervari pofTe editnri vifum fuit. 
Cf. y^fffl Erud. a. i685- p. 407 fq. 
Tappc. DAVID TAPPENS fiivfzelmjährigt pjtin 

Reijebrjchreibung von 1667 bit lögajf H 
und Woltenbuttcl 1704. 4. ibid. ftf,i4. 
figg. aen. ^ 

».Ovt;rbe- aFRNOUT VAN OVERBEKE Gtejltgt 

maecktlyckt Reyt- Befchrijvinge naet- Oojl- in 
Ditujie van de E. É. Hann Btwinthcbb, ra 
Ooji- Indijcht ChmpagntCj voorRaet van ^u 



T^i. giogrt^Uä it hodoeporici univnjhtcr, 3f f 

^an 1668. l^ifvattende verfijiey de kluchtige 
jailertj en koddige gedachten op defetue^ gedu^ 
• ^n Reyfe van Amfierdam tot Batavia. Ge^ » 
:t hy ^an^oojlen 1671. 4. Ét inter eiusdem 
a, Belgice icripta, Amjlerd. 1677. 8- 

»ERRBT VERMEULEN Gedenkwaerdtge f^OJfO^Vermtu^ 

an hem naer Oqfi ' Indien ^in^ t ^aar 166 S flm-*«n* 
%gtn in VfCi ^aar 16^^ voltrokktu ; daarin onder 
indire towallen^ de vermaarde Oorlog tegen de 
ng van Makajfar bcknoptdijk verhaalt^ en de ver- 
it voorvaUin^ daer in voorgekomen^ et het eynde 
cf^ vertoont worden; nevens een nau-keurige 
des Schijvers Heen-Keys^ enwat hy in die géwe'* 
van Indien heejl gevonden^ hare If^etten^ Ztdehy 
wUenJly Cojluytnen^ Cleding^ Dier en ^ l^ruchten 
tantagien des Lands; en fyn weeromreys tot Am- 
pn. Met kopere Plåten vercieret. AmflercL 

r- 4- 

HerveiUes des Indes orientales. ä Paris 1669, 4. Mcrvdllcf 
.LBRECHT HERPORT Burgers der Stadt Bern^^^* 
Jer Mahkreykunjl Liebhabers^ kurze Oftindiani^^^'^'''^' 
Rrife ^ Befchreibung ^ darinnen vieler OJlindiani- 
InfuUn und Landfchafften Getegenheit^ der Kin-- 
\ir Sitten und Gottesdtenfl^ allerley Friichten und 
n Thierefi Befchaffenheit ^ fampt etlichen nach- 
ichen Belaegefnngen und Schlachten zwifchen der 
'indifchen Ofiindianifchen Compagney einerfeitSy 
etHchit Oftindianifchen Königen und Portugcji^ 
\ Kriegt'' f^ölkim anderfeitSy befchehen^ fonderlich 
^Ume/lfeken Belägerung und Eroberung der Infel 
hojh^ angemerkty vnd in etlichen Kupjferjiuken 
mhnet zufnden. Bern 1669. 8- — Herpop- 
1 35 Mail i6s9 e Belgio navi vec^lus Inrliam 
t annoque 1 668 in Helvetiam rediit Copiofus 
primis eft in defcribendis hoininuni moribus^ 
hnoniä religtofis, rebus naturalibus etc. 

Z 2 pEL- 



\ 



Ii Voll. in I a. ä Amiterd. 1 69g. I( Voli. in i 
1709. Il Voll. in 13. yJugmmté ätt divtrfi 
cwintfes, et de thijlotre det Dieux^ qu^aäir. 
gentil: des Indtt. å Cologne 1709. g. Omn< 
tigg. aen- Jnglicey Lond. 1693. 8. — Ti 
Dresd. 1700. 13. — Autftor, per decem 
Integros (ab a. i6ö8 uique in a. 1677) " 
orientaii commoratus, eo reifliu» obfervare 
quae a^l illullrandjm liilloriani naturalem pei 
qijod medicam artem proiiteretur, et lic in 
etTeduum penetraret. Itaque vulgäres 
(v. c- de Elepliante) aliquando notat, ab a!ii 
termiiTa fupplet, (uccindaque caeterum bi 
efficit, ut tiber magna cuni volufitate pervt 
Rcdicns ex India orientaii in Galliam ariigil 
iiam, cuius indolem moresquc incolarum t 
defcriblt. Commendaiiir in primis traCli 
calcem libri adiedtus, in qiio de niorbis pa 
India graflantibiis, partim Europaeos, dui 
navigant, invadentibus agit, et exponit, qi 
dendi artifido Indi mala corporis profiigare 
■ftinam valetndinem reiiituere conentur. 
■Colonienfis habet etiam aui^torls eiusdetn 1 
nem de inquilitione Goana, Tabulae aeri 
urbcs Indicas hominumque vellitus repracfi 
Prima praecipue giata, quippe quae inlula 
montoriijviridis fillit. 



Ser^L gtographici it hodoeporici univer/ahr. 3 y y 

AUGUSTIN VAN BEAULiEU de ramjpoeclige BQiulki. 
\gep*vaert der Franjchen naer Uoji-Indim onder 

I btltyd als Generad^ met drie Sc/upen uyt i\ör- 
mdUn Maer oock ved aanmerckUjke Jefchrijvingen 
• Plnefzen daer hu geweejl htejt . fijne Handelingen 
t tinwoondtfsy neer lytthriy Zccitn tn Gewoon- 
- — Door L H. Qlaznmiktr uijt de Franjche taal 
^kken en vertaelL Amllcrd. 1669. 4. Ciim ligg, 
B. Ncc de archetypo nec de verlione Belgica 
Idquam, praeter tituium, repcrire licuit. Kxilat 
ique in colledione Thevenotiana (T. I. P. IL) : 
vero nunc non ad manus efl. 

FRID. BOLLiNG Oojl - Judijh Rcifcbog. Kio- Boliing. 
|di. 1678. 4* Iter ab a. 1669 usque ad 1673 in- 
■Mm. 

(jAqUBS) DE LA HAYE ft (FRANQOIS) CA-de la 

II ^oumcd des l^oyages des grandes Indes^ conte- ^tyc et 
É taut ee qui s'ejl fait et ya/é par 1'efcadre de S. ^"°"- 
forns te commandement du premier ^ depnis fon di'* 

t di la Rochelle au mois de Mars i6yo juJqWau 
f di SeptenAre 1674. å Orleans 1697. la. ä Pa« 
1698* 12. Editio Parifina a. 1674. la, quam 
dm/ in t^erzetchniji von Land- und Retfe - Be-- 
äbungen (p.a4o) laudat, dubia nobis videtur. 
idatur quoque liber fic infcriptus : l^oyages des 
ts orientakSj faits avec le Sieur Caron^ VireHeur 
r la Compagnie des Indes^ en 1670, 167 1 et 
}2j par M. c AK Kn\ a Paris 1699. IlVoil. in i^- 
nrn tiusdem itinerarii alia editio fit, an prorfus 
JL dicere non habemus. — Itinerarium iftud 
Id ordine compofitum fideque dignum , cuius 
ptonim alter, nobilis Francogallus atque chi- 
diuf, arege fuo clafli, expeditioni verfus In- 
ni contraque Beigas , expugnationi infulae Cei- 
linprimis ddtinatae, a. 1670 praefe<flus eft: 
i vero, Caron, itidem Francogallus, direélor 

Z 5 gene- 



♦: 



ti 



Ci^/on etc. Amllerd. i67i.fol. Cum iigg. 

Theotifce hoc titulo^ ex quo fimul ai^r 

operis cognofcas: Wahrhaftige ausfuhrlii 

fchreiburiiji der bcriihmten Oft-lndifchen Kufi 

inbar und Coromandely als auch der hfel 

famt dtro augriinzmdm und untergehöri^en . 

Fäijlenthiimen ^ Ländem^ Siädtm^ vomthmj 

feUy Gebii:idm^ Pagoden ^ Gewächfen^ Thiei 

Einwohnn Geflalt^ Sitten^ KUidirtracht ^ I 

tung^ Ceremonien: fo wol auch der merkwi 

Krieii^s handel^ Belägerungen^ Feld - und Seefcl 

fonditlich zwifchen dm Portugefen und Hoi 

Bandel" und Kaufmannfchaften : durchgehendi 

ret mit JMidkahrten und j^bbfldungeH der t 

Jicn Stdifc^ Fejlunnen^ Trachten^^ Tnierey 

de. Jo in India felbfi nach dem Leben gtzeich 

folgends mit Fleiji zu Knpfer gebracht: Bent 

umftiindlichen und griindlichen Entdeckung det 

tary der OJl- Indi fe hen Het/den^ Malabaren^ 

nen^ Gr.ifiven^ Bramines etc. So Uiol aus i 

genen mit anliero gebrachten l^edam öder Gtj 

und urkitndlichen Handgefehriften ^ äU Gejp 

n • •» • /7 r> • /T t 



T^L giographici tt hodoeporici univerfaliS. 3 f j) 

# 

'efetssi^ und mit eintm volljländigen Regifler ver- 
Amltcrdam 167a. fol. — liiter omiies, qui 
; Indiam orientalem defcriptam dedere, in 
s fidem meretur Baidaeus, Delphenfis, vir 
tus verbique divini miniAer prinio annum in 
s Gale, poftea in regno lafTnapatiiam in infula 
on VIII annos, qui omnibus, quae refert, gc- 
pfe interfuit Praefertim vero in explicanda 
lium i/lorum idoloiatria priorcs omnes fpatio . 
fe reliquit. Mappae geographicae, ichnogra* 
; urbium et figurae rcnim variarum, per fe 
(, eleganter quoque maximam partcm aeri in- 
Äint. 

OHN FRYER^S Neta jiccount of Eaji- India V tytt, 
Perfia, in eight Letters^ biing nine Tears Tra^ 
brguu 1672^ and finishcd 1681; illnftraied wiih 
\ Figur fs and ujeful Tablei. London 1698* 
Édgicr^ Hag. Comit* 1700. 4. 
HRISTIAN BURCKHARDS Ojind ianif C he Rei' Buxdåmå 

hnilmng. Halle 1693. 13. — AuAor, Hala- 
j Landgravio Ludovico (lafTo - Darmihdino 
sris fuit: anno autem 1674 miiitiae fe dicans 
bfcepit in Indiam, ibique per feptem annos 
noratus efl. Poft reditum ipfe itineris defcri^ 
lem exhibuit fatis macUentam. 
IHRISTOPH SCHWEITZBRS ^umal und SAy^eHi- 
buch feiner fechsjährlgen OJiindianifchen Reife;^^^^* 
^Migffi den It en Dicemb. i6-]$ tind votlendet den 
Sept. l6Sz^ darinnen er diefe Länder und derofeU 
^inwohner^ fonderlich der Singukfen^ Malabaren^ 
tmifen und änder er Nationen Sitten und Gebräiieh^ 
mch der in dieffn Lan den bejindlichtn Städte^ 
rf, Giwächfn Edeigf/lein^ nebenji andern curieu^ 
Vbtirien und Begebnäjfen befchreibet. Aiiff Begeh' 
wm Truck befördert und mit einem Regijier aU 
iiliehi» Kupffern vnfehen. Tubing. i6S8« 4- — ** 

Z 4 Scri« 



3 6o Säript giogräpfåH it hodo^orid mmaafi 

Scriptor huius itinerarii, Wirtembeigeafii, 
immunis tamen excubiarutn , focietati Bdgic 
dicae ferviit. Narraiionem fuam, criviali 
compofitam, primiim Bel^ce fcripferat, pofte 
dem Theotifce reddidit. 
Tofi. Difcrittione geogrqfica tt hifloriea ätit Indh 
tali^ ätt P. Abbaii clemente TOSI, dil 
greg. di S. Silu. delT Ord. d$ S. Btufd. Voli 
döve fi trätta dilla parte inträ Gangiem^ conten 
Regni foggetti alf Imperio del gran Mogol^ 
Kandaar^ JUultan^ Hojacon^ Baktr^ Tat ta ^ 
fude^ Soret^ Cambaja^ Chitor^ ^'efelnmn^ et ^ 
por^ AJlake^ Caffimere^ Pangal e ^etieba^ Delfi. 
do^ Berar e Malva, Ca%idife^ Gualiar i Nävar 
roptGj Senabal y Bahar e Patna^ Nangraeut^ B 
Siba., Kaktrs^ G or e Peitan^ Kauduana^ ^fu 
vade^ Udeza^ Bengala. Voiume II, dovt fi 
delle parte extra Gangtm^ continente ti Regni 
raean , över o Imperio del Mogol^ del Pegu^ di 
i di Sciammon^ di Siam^ di Camboogia^ del Lao., 
di Langione^ della Cociticina^ del Tunchino $ tJ 
delia China^ e fi defcrivono le qualite de Prent 
fi fig^^^^^g^^^^^-i Ii cofiumi^ religioni e riehezze 
poli che vi habitano con la confutatione i alt 
er ror i. Roma 1676. 4. 

Kartiicy. DANIEL PARTHEYS Ofiindianifche unä . 

nifche neunjährige Kriegsdienfie und Reifen u% 
fchreibungj was fich von 1677 bis 16S6 Tsaga 
Nurnberg 1687. i^. ibid. 1698. 12. 

P.V.D.B. P. V. D. B. Curieufe Befehryvinge van å 
, gentheydt^ Zeden^ Godts • dienjl en ommegang Vi 
fcheiden Oofi • indifche Gewejlen^ en maehtige 
fchapen^ en inzonderheit van Golconda en Pegu 
een pertinente Aenmjfingh lioe men door heel 
alle plaetftn op fijn tijdt nioet bevaren^ allés 
tygen onderwindingh in veel ^aren aengeteekeni 




*%|ft gtogrtgfhiii rt hodotporici unmrfaks. gp6l 

wgaåirtj mor dm He$r P. V. D. E Nitt altm 
atUrhamäi flagh van Liefhibbgrs^ maer befonder' 
oor attg gemane en g^fach^ hibbrndt Oojl^Indifck' 
'dirs^ en voor alle Hetren Bewint ^ habberen en 
H^ianten vah de hoogemelie Ooji - Indifche Com» 
jf , feer dienjligh om gelefen te w er den. Rötter* 
1676. 4. 

OH. WILHBLM VOGELS journal feiner Retfe WogQl. 
HoUand und OJlindien. Leipz. 1690. la. PoAea 
titulo : Zeknjährige nen revtdirie und vermehrte 
iUmifche Reijehejchreibung von 1675 ^^' i^SS- 
nburg 1704. 8. ibid. 17 16. 8- — Auftor, 
»*Gothanus, poil reditum ex india variis mu- 
ms dvilibus funébis cum Gothae, tum Alten- 
^, tum Coburgi, ubi a. 1723 roortuus eA. Iti* 
rium vix mediocribus accenfendum. 

[OH. CHRIS T. HOFFMANN OftindianifchfHofTm^nn. 
ge. CafTei lögo. 8« 

:hrist. frickens OJlindianifche Reifen und Prick. 
gfdienfie^ von 1680-1685. Ulmi693, 8- Cum 
aen. 

Oft'Indianifehe Reifebefchreibung öder Z^iar/fiiif, oiltzfcb. 
bey dir Reife des Churf. Sächf. Berg- CommiJJarii^ 
tENjAMiN OLITZSCH, im J. i6^o von DreS" 
ms bis in Afiam auf der Injui Sumatra Denkmir' 
' ^orgegangen^ aufgezeichnet von Elias HcfTen. 
a 1687. 13. Leipz. 1690. 8. ibid. 1735. 8- Cum 
pa geographica. Audor comitibus nonnullis 
netallicae peritis, e quorum numero E. Heflus 
ae munere funftus erat, itcr ab a. 1680 usque 
583 initituit. Metallorum fodina, in infula Su- 
ra ab eo condita, aeri incifa narrationi liaud 
cemnendae adiec^a e(l. 

Der dureh Europam lauffende^ durch Afiam fah- WInter* 
Hr, an Americam und Africam anlandende^ undZ^'^» 
^å' Indien länge Zeit gebliebene Schwabe: Öder 

Z 5 Reifs. 



i 



969 Siript. gugraphiti t$ hado^nriä MrHr/ibi-i 

Jteifibtfchrtihung^ weUkt in 12 yahrtn o» bmtä 
Oirther verrichtet, wat dabrtj De«k'i'urdigis grji 
uiid I» ^chl f^momaiett ur->rdta. Mtt fthUnta Kiif^ 
gtzifrt, und au dcH Tag gi^fbtn von maki 
WiNTERGtRST, "on Mmmingin. In f^trh/f 
loh. If^tllL nmitrs äafilhfi 1 7 1 5. g. — Iter coept 
a. löS^i Kt per fequentes XXII annos contiiivjai 
ab auttore, homine illiterato paniiicioijuc opo 
dante, in vulgi g^ratiam, ut ipie prohtcoir, 
fcriptnm e(t Tabulae aeri incifac, qiias librii 
lus pulchras mencitur, tbedac potius fimt n 
deloimes minimeque ad viviim delineafac. 

Himilcou. /I ntw j^ccount of tht Eoji-Indttj; bring 
fervationi mid Kcmarkt of Captain ALEXAl 
H A M 1 L T o N tvlw fpmt hit liiut from tht yiar 
to 1733. trading and travcliing by Sra awA 
tö mo/i af tht ('aunlrtet and lilandr o/0>mm 
Nangation, brtwttn tke Cape of Good- Hopt 
Jslftad of , Japan. Edinburgh 1737. Il VoU.ln<_ 
PraefhritiffiniJS in hoc genere hbrrs adfcribitur 
hocce, ciiiLis aiicior non Inlnni longiim iiiud 
tempus rebus niapiii motnenti inlerfiiit, fcd a 
liriguarum InHicarum praecijmarum peritus on 
inemorabiiia firmino cum Itiiiio expofuit. 

Orlngton. JOHN OVINGTON 1'^'iijage to Surott « 

ycar löSg elc. Ifith a liefcriytioti of tke islandii 
dera nnii Sf. Helena. Loiifloii 1698. 8- — ^ 
cogalhce a Niceron. Parif. i7::5. II Vol), in la 
i7;5. II Volt. in 12. ibH. 1753. II Voll. in 1 
Non maie operani pofiiifTc cenfendus Hodoef 
huius aui^or, quoil ca, quae prae reliquis ip 
iis. quas pcrasjravit, rcgioiiibiis retatu tligm 
funt, litteris niandare vohierit. Multa quiwm 
in fupcrioribus huius geiieris Ubris conli^natl 
periri, harurri rerum periti facile adverient:^ 
tameii non pauca ctiam, quae legentium cupt 



t ▼ 



4^ ff^gFV^^ ^ hodötporiei mnivårfakt. 363 

ixendanta Compleétitur autem Dber, praeter 
urattenfe, hiiloriam motuum Golcondeniiuni) 
iptionem regni Arraconeniis et Peguani , re- 
tm monetae Perficae Indicaeque, et denique 
vationes de bombyäbus. Sunt praeterea 
i leéhj, quae narrantur de infulis Madera^ 
[ago, Annobono, de incolis Africae occiden^ 

praecipue Malembae, de infulis St Helenae^ 
igafcar^ St. lohannae et Bombay; porro de 
10 Mogole eiusque opibus, in primis de Au* 
tebo, deMauris et Banianis eorumque caerf- 
lis religiofis, vivendi ratione etc* nec non de 
iiis et Partibus, de Anglorum Surattae a. 

et 169a viventium fatis, de Mocca, aliis- 
fuper mari rubro fitis locis, de promontorio 
.e fpei et Hottentottis, infulaque Afcenfioms. 
:or a. 1693 in Angliam reveribs eft. 
ielation du voyage et retour des Indes orientaUs de Chan- 
%nt tes annees 16^0 it i6pi ; par un garde de la ^^^^^» 
nefervantfur le bord de M. du Quefne. a Bruxel- 
692. 12. å Paris 1693. 12. Tlieotifce^ Hamburg 
S. 12. — Miies ilte navalis nobilis audit 

HAT2L POUCHOT DE CHANTASSIN. Quae 

nude et ieviter defcripfit, longe maiore adhi- 
opera et docflrina fequcnti in opere expo- 
tur: 

journal dun voyages fait aux Indes orientates de Chtlle^. 
une efcadre de fix vaijjmux commandés par M. 
Qluffne en 1690 et 169I5 par or dre de la com^ 
pde des Indes orientales. ä Rouen 1721. ULVoll. 
II. Cum figg, aen. — Hocce diarium, cuius 
i!ior, DES CHALLES, fcribae officio in hociti- 
■e fiinftus , vera fe femper dixifle , per omnia 
a afBrmat, ex tribus aliis compofitum eft, e qui- 
unum in gratiam iufTuque Marchlonis de Seigne^ 
oxifignatum eft« Nunquam, uti in praefatione 

per* 



364 Str^ gngrapMri it hodoéporiti MriMg 

perhibetur, iir lucem editum fuiflet^ eo' qoo 
tas res palam exponat, quas celare imiltor 
terfit» nifi poit fnortem auétoris, infdif o 
dus, amicus quidam typis id defcribendum o 
et ita quidem , ut in autographo nttiil qul 
mutaretur, licet nonnulia nec caute nec cai 
pofita, nonnulia etiam fupcrilua et minus r 
jria videantur. Habetur autem in timo prii 
neris initium a poitu Ludovici in Britannia 
ad promontorium bonae fpei ; in tomo ^ 
progreiTus in Siarn usque j et in hifce duobi^ 
zåz anni 1690 recenfentur; tomus tertius 
cum primordio anni 1691, et, quae in patri 
vertentibus contigerunt, periequitur, infer 
piofa Martini, Duds Gallorum in India , dt 
Galiorum in India orientali, earumque incre 
promovendo, relatione. 

Cf. jiBfa Erud. Suppl. T. VIII. p. 35 fqq. 

Lcguat. ^oyage et avantures de FRANgoiS LBGl 

de fes Cowpagnonr en deux isles defertes des 
orientales; avec ta Relation des chofes tet plus 
qitabtes^ qu*ils ont obfervees^ dans Fisle Maurifii 
tavia^ au Cap de bonne efptrance, dans Viste 
lene et en autres endroits de teur route, å 1j 
(feu potius in Belgio) 1708. II Voll. in lamai 
171 1, in xamai. ibid. 1720. II VolL in i 
C'im figg. aen. — Belgice^ Utrecht 1708. 
Theciifce^ Frankf. und Leipz. 1709. II Voll 
Cum ligg. aen. — Legaatus, qui ob Rel 
torum fedlae Audium e patria fua Gallia cum 
mcris aliis eiusdem feélatoribus excedere i 
habuit , nomen ei deder^t coloniae , quae a 
rato Belgto in orientalis indlae infulam< Maf 
feu Mafcaregnå didlam, mittebatur, atque / 
lodamo folvens a. 1690 cum fociis ipfam q 




gtographiH it Aadotparici unlvnfMks. 3$^ 

I faiiulåm, propter impofturas et nequitiem na* 
bl fingularem, non tetigit, fed per biennium 
en intqpum in alia quadam, quae infula d$ 
m JHcérigo nuncupatur, et a Lulitanis, toan-« 
V imperante, inventa fuit, commoratus eiL 
tmvis ergo oculis fuis infulam non ufurpaverit» 
^tamen defcriptionem, quam du Quefnius eo 
Bcffbentibus dederat, inierere non omifit, ex 
fpatet, fitam eam inter XXt et XXil iatitudi- 
ineridionalis gradum, fuifle a Lufitanis Majca^ 
^ (Mimo, deinde a Francogallis iiluc delatis 
un infulam di^^am. Rodericianam autem 
ipfe iuTfitnrn^ Leguatus,' et aiiquamdiu 
incoia, paullo curatius defcribit, figu- 
[iftit non paucas tum animalium, tum 
im arborumque, quae ibidem fuccrefcunt. 
libri titulo memörata, breviter quidem 
beantur, varia tamen, minus antea cognita, 
Simtur. 

X ABm Erud. a. 1708- P- 430- fq. 

^TomftJti Relation ttun vm/agt aux Indes or i>«/a* Nouvelle 
a Amilerd. lögg, la maL Relation. 

\M$auil ii voyagtf^ qtn cnt fervi a tetabRJfenumt Recueil 
progrh ie la Ccimpagnie des Inda orinåtales^ ^^^ ^®^^ 
äami lis provinut uniet des Pnis - bat. å ^^^ "^' 
rd. 170a— 1706. V Voll. in la mai. ibid. ^"^(1^1^- 
— 17 1 o. V Tomi In VI Voll. in la mai. tin. 
Eiiiiam nvui' et augmentie dt plufiturs piices. 
179$. VII Voll. in I a mai. å Rouen 
X Voll. in 19 mai. NouvrlU Edition^ avn 
^ jis då GemtiiT SehomUn. å Koueu 1728. XII 
Ip 19 maL Omnes cum figg. aen. — Haec 
cootinet multa itineraria memoratu digna, 
alias incognita, vel antea typis haud ex- 
Nos candem e prima tantum editione de- 

fcribere 



fcribere pofTumus % Editor colleétiaois dedi 
nomen ub constantin fubfcriplit. In | 
tione id agit idem, ut, quibus modis Belgai 
Indos orientales navigaiuium focietas toto 
Kum orbe celebratifliina a tenuibus initiis ad i 
usque 163 1 — nam ultra non progredici 
fter — cre verit y appareat Tomus I iter I 
doruTn et Seelandorum primum iiepteutrional 
inveniendo tranfitu in r^na Cathai et Sins 
mara iuxta ripas Norvegiae, Rufliae et T< 
primo loco exhibet, cui fuccedit p. 15 iter 
dum eandem piagam verfus, et p. 39 ten 
1 596 inilitutum, cui fubiunéta tabula dt, lo< 
per quae iter fadkum ell, diftantiam defigr 
141, tum itinerum continuatio p. 146, et 
ptio Sibiriae , ex RuiTorum fcriptis hauita, | 

3uibus adieda loh. lof. Pontami . dtftertSLW 
ifiicultates folvere ftudet, quas alii in expe 
per has öras itinere obiiciebant, p. 1 88* . Inf 
tamen itineribus his fuccedentibus, alia via 
diam tentari coepta efl; itaque itineris der 
Indos orientales fufcepti hifloria p. 197 exh 
quam editor excerptam monet ex eorum 

3ui una profefti funt, variis obfervationibus 
luftratam ; in hac de regionis et incolarum 
plenius agitun Secundum iter, p. 507, i 
eft claflis o<n:o navium, duce lacobo (hrm 
Neck, a. 1598, quod partim ex huius diario, 
ex aliorum de eo foriptis compilatum eil. 
que p. 609 relatio exilat itineris quinque r 

F 

•) Editioném quoque Amftclodamenfem a. 1725:, f 
lupra fcripta ezhibuerainu<t » viditnus; cutus • 
quinque prioniin votuminum eadem funr» qu: 
cUirio prima» Sextum et feprimum compre 
WAI.TERI 86HOUT£NX luacruiiun» lupra 
cecenilcuiiu 



Script. geographici et hodoeporici univerfaUf. 36^ 

Roteroriainenruiin ad frecum Magellaiiicum a. 1 59g 

duce Sebaldo di IVnrt fufcepti et a. 1600 finici. 

Tmams il iter primo loco exhibet HoUandoruin 

drca orbem terraqueum per fretum Magellanicum 

åidu Olmrii de Noort a. 1598^ et p. 130 iter 

Ptmlli vmi Catrden in InHiam orient. a. 1 599 fufce* 

ptuin. Hinc vela Hedit lac. van Neck, cuius itineris 

defcripdonem p. 179 legas, ut et p. 250 di ver (o- 

rum coininentarios de Indis orientalibus, deque 

Gommercio diverfis in locis conflituto, cum regio- 

num aliquot hiftoria. Tum vero p. 295 fequitur 

iter Siephani van der Hagm^ tribus navibus a. 1 599 

et fequentibus confeetum ; p. 3 s 6 iter quinque na- 

irtuin Hollandicarum ad Indos orient. navigantium 

duAore ff^olpharto Harmanfm a. 1601, cum alla 

itineris epitome Carmlii de f^een^ et p. 421 iter pri- 

uiuin Geargii Spilbergii^ ad Indos cum tribus na« 

ynffis eodem anno fulceptum, cui p. 552 fubneéli- 

tur labadiae infnlae f. Magnae lavae defcriptio, 

CauAore laeobo Pontano. Denique ultimiim locum 

^^^occupat iter quinque navium^ quas Societas certis 

iam legibus confirmata in Indiam niiiit. Tomo III 

praemittitur praefntio, qna refpondetur illis, qui 

^pubiice profiten non dubitabant, de Indiae rebus 

nfliil certi in medium pofTe afferii, quoniam illa 

fiars hiftoriae nondum fatis culta fit. Remittit hos 

Nofter ad hane itinerum variorum fyllogen, qua 

. res a Ceflibus oculatis fme partium fludio exponan- 

^ tur, ut facile hinc fatisfieri poHit fatirae, quae la 

r -^Omduite des Hollandois en Afie infcripta prodiit. 

Addic praeterea, cunda hic firieliter e Belgico ler- 

jnone translata efle, ita tamen« ut fupervacanea 

quaedam fuerint omifia. Reperias autem in hoc 

fomo primum fecundi itineris a Stephano van dir 

^^^Hågem^ qui claiTem ducebat duodecim navium, nec 

' non iiineds navis cuiusdam Baptanum et Coro- 

man- 



r 

$68 Siript giogfaphiH it hoioiporki mftMr/! 

mandelam verfus direéti defcriptionem, tum ] 
itineris ComeRi Matelief iuni(m% in Incbain i 
et p. 606 itineris fecundi Paulti van Quräem a 
dem plågarn defcriptionem, cui fubiunda d\ | 
hifloria Indiae propriae, quam Hindoflan '. 
et Arabes appellare folent. Tonms IV exhibi 
mo loco iter Peiri IVillfmsz J^erhoevm in Iap< 
aliasque Indiae orient. provindas a. 1607 
ptum, cum narratlone eoriim, quae gefta f 
Bornei infula^ et defcriptionibus infularum A 
nae et Moluccarum, quales fuerunt a. 1627 
verfis adornatae, quibus våria adnéxa funt, 
detatem et foederum cum exteris Prindpil 
populis initomm capita, et plura alla. Seqi 
p. 306 iter Petri van dm Broek ad Caput ' 
Angolam Indiamque orientalem. P. 474 iter 
gii Spilbergii ad Moluccas infulas per fretun 
gellanicum. P. 567 navigatio aultralis lat 
JUaire et Guii Cornelii Schonten^ annis 1615, 
et 1 6 1 7 pera(^ , qua inventus eft tranfuus p< 
tum Magellanicum , a. 1623 fub aufpiciis 
VHermite coeptum, finitum a. i6a6i cui 
p. 749 delineatio Peruae, ab Hiifpano captiv 
tro de Madriga^ Limae nato, faéla. Ton 
compiec^itur iter Seygeri van Rechteren in Ii 
orientalem ; tum delcriptionem infulae Förr 
auftore Georgia Candido^ P- 74^ ^t urbis J 
auftore JKarfo d^Avalo^ p. lagj )Xer Henriei 
naar^ coeptum a. 163 1 et abfolutum 1639 " 
tiam fodetatis Indiae orient. p. 156, cum h 
imperii laponici francifci Caron^ ab eodem 
naario auéta p. 301 , in qua comparef quoque 
perfecutionis iliic contra Chriftlanos^ ecclefia 
manae addiélos, a. i6aa et^qq. inftitutae defc 
auélore ReyeroGisbertsz.^ P- 395i cum aliquotc 

argument! tradlatibus miooribus. Tandem | 



rgpf. g90graphui et hodoeporici univerfalef. 369 

Culo Fbrmofa negleSfa pluribus oflenditur, quo- 
> haec infula, cum ei in tempore Societas Bel- 
n Indica fuppetias, toties a provinciarum re- 
3IJS flagitatas, non ferret, a Coxinga tyranno, 
s penitus a. 1660 eiedis, fuerit fub Sinenfiuin 
riiun redaifla. 

jfBfa Eruä. a. £707. p. 337. fqq. 

IHKIST. LANGHANSSENS Neue OJlindianifihe^^gl^t^ou 
, mebfi dem , waf Jich merkwiirdiges auf der Rcife 
^(A Roy nach Suraite zugetragen. Leipz. 1705. g. 

•U ILL ER Nouveau Voyage aux gr andes yitif/^Luillior. 
SM infiruäion pour le commerce des Indes orten" 
^ii ta defcripiiou de plufimrs isles^ villes et ri- 
L rhifioiri des plantes et dis animaux^ qu*on y 
L jivec un Traiti des maladies particulieres 
■tfjf/ orientaux et dans la route ^ et de kur re* 
pr, par Mr. D. L. ?• D. E. M. å Paris 1705. 
QaL ålaHayei7a6. lamai. åRotterdani 1726. 
lUL Theotifce (a Lud. Frid. Fifcher). Editio fe- 
la, Hamb. und Leipz. 1709. 12. — Audor 
j quae praecipue iis in iocis Indiae, ubi po- 
dus fedes fixerunt, obfervavit, narrare vi- 
Caeterum non multum novi affert. Bre- 
ftuduic; nam defcriptio itineris, a. 1702 
annoque 1703 peradi, CXXVIU paginas 
complet; aJteram dimidiam libelli partem 
initrudio in ufum eorum, qui mercatu- 
e cauiTa Indiam petere folent, atque 
medica, libelii ticulo memorata. 

HST CHRISTOPH BARCHEWITZ O^inrflO- Barchc- 

Ktifibefchreilmmg. Ghemnitz 1730. 8- Neuver-^'^^* 
OJHmä. RHfebefchr. Erfurt 1752. 8- Ctim 
Scriptor huiiis itinerarii homo ilii- 
erat, Soemmerda-Eifordienfis, alutarius. 
t navi Bdgica vtSkA Indiam petiit, ubl 
iifiar.roLJLP.I. Aa tan- 



o-- 



m 

ArffB. ^^Uipiti åbitgåsdit. 



Gtfmt tm frfmät BigAi 
BilM^vwmg Ormms^ miknn mud 
m Pa^tami/chtm mmd H 
H^fft vsj Knzkr^ dtr Jhrt/, Rigierwmg i 
M- //ckTisiv im /wSa, ac^ ^ns ifsi^. 
diS^m C:ri rtmrwKmf^ Mmkamftamer and I 
zrm^^fr jjr k%^'. DSmi/iiim JUiJiom an 
ticUt letrzem. AUts mäi FUi/s Vfrfajftty 
itm aMrfTl*f*9Jitn Ammnimmgim ergämZii 
ftrt. Zmjammi iimm mmeu mmd vollfiåmtRi 
rc» d*r OrinJianijc^tfu Ccmptigmie^ aea O 
Lamd^n. In/tim^ HoMdilrplåtZfn mmd £ 
dtrfii^eu fkoUontm mmd Riicie; mqliirhen 
Jmciå VC9 dm Nmtzfm und ton rnjiicher i 
dtfrem zmmi Th^de feljchlicn alfo gmamnteu 
l^orb^icki^ mibm Knpfirjiiclifny auch 
Rigiftir' dtr amgifdkrtfm Amtorem mnd 
SacAtw , ans Lickt gifiilUt dmrch Al Crifpi 
fen, Pa^. sm Moehau. Dresden 1737. 8 



Sifipt giographici et hodoiporici miwir/aler. 371 

quibus id maxime leAu d^um , quod ab a. 1 7 1 6 
usque ad 1 7 1 8 verfus Ifpahän in Periia cum legato 
Batavo, loh. lofua Koetelaer f. Kelsler, Elbinga in 
Borufiia oriundo, inflituit. Imperatorem Perfiae 
eiusque aulam, aliaque PerHae inemorabilia, v. c. 
ruinas Perfepolitanas , fhidiofe delcripfit. Éditor, 
Weiiius, permulta aliis ex itinerariis nulla necefli- 
tåte urgente addidit, iignisque haec additamenta 
notavit: nihilominus eadem ec narrationes W^or- 
adanae haud ubivis dignofci poiTunt. 

FRANQOIS VALENTYN Oud- in Nieutff - Oofi- Vålcntyn. 

iudien^ of Nederlands mogenfheid in dit Gewejlen. 
Am/terd. et Dortrecht 1724 — 1726. V Voll. in 
folio.' Cum multis tabulis geogi*aphicis aliisque 
fgg. aen. ^- Opus hocce carum aeque ac rarum 
dt digniflimum , quod veriionibus capitum prae- 
ftanoorum plures in ufus, quam hucusqiie fadum^ 
convertatur. Auftor enim, munere ecclefiaflis in 
infuiis Amboina ac Banda iundlus, non folum, 
quae ipfe inde ab a. 1686 variis per plures indiae 
terras itineribus inftitutis obfervavit, diligentiilime 
notavit, fed etiam fcriptorum hodoeporicornm an- 
tecedentiuni eorumque, qui poit illius reriitu^n in 
Belgium Indiam xiferunt, relaciones cumfuiscon- 
^iit, optimaque ex iis felegit; varia infuper ex ta- 
'bulario Sosietatis Belgo - Indicac , in ufum opeiis, 
tflli tradita fuerunt, exceptis tamen eiusmodi fcriptis, 
ic quibus penitior focietatis ilbus Aatus cognofci 
^ponet Quo faélum, ut partes Indiae orientali.% 
% Belgis occupatas, curatius reiiquis pinxerir. Ec 
'Tolumine quidem I agitur de Belgarum potentia in 
*lndia orientali, de hiftoria fatisque vallae huius 
tAiiae partis, ac de infuiis Moluccis aliisque his 
adiacentibus. Volumen II (ilUc initium ainplioris 
(Amboinae infuiae aliarumque in oceano iilo lita- 
rum defcriptionis} exponit in primis incolarum 

Aa 2 mores 



I 



f79 Stript. gtographiei tt hö^tporitf imivmfäii 

mores ac ritus, hiftoriamque infulaniin ab 
quiore usque ad rcccns aevum. Voliimen Ui 
linet hilloriam rerum reltgiofaruni infuiarum 
rum, defcripiionem arborum, plancamm et I 
cum ibidem obviaruin, ut et animaiiutn, pifc 
conohyliorum etc. gtt^raphiam el hiilorlanil 
lae Bandae atiarumque ad cam pertinentiuini 
nitnque memorabtlium. N^olumen IV comprd 
dit defcriptionem coptofam tnfulae lavac in4 
et qukiem eiusdem geographiam, fecmidum 
lam novam degantemque geograpWcam; 
rcfationcm rte regionibus, imperatori (ic du 
vanico fubie^, htlloriamque huius impcrir! 
tioncm de terris, regi Bantamenfi morem 
Aus, eonimque memorabilium > defc ' 
aliorum huius infulac rcgitorumj narrat 
> ampla m de urbe Batavia, vitasquc exarcl 
qtri, inde ab erusiem origme ibi commorati, 1 

I Bdgicis ni india praefueruntj dentqueddoj 
neni mercaH!r:ie Belcicae in tirbc Suratta, cur 
lis magnoriim Mofjoiimi. \'oUimine V conui 
lur: dcfcrrjitto rc[>nnnini Coromandel, Pegu, 
racan, ]'•< ;iga'a et Mocha, mercaturae Belgic 
Perlia, ciiin rclatione de ruiriis iirbis Perfqwfl 
eariinique lielineatione; defcrijitiones fcqul 
terrariini et inriilaruni: Malacca, Sumatra, 
lon, cum hirtoria huius iiiOihe, Malabar, Ci 
Boriieo, BrJi, pronioutnrii bonae fpei, infuli 
Mauritii. Infen,! cit narratjo de Belgarum a» 
tura in Sinn, Japan, Tonkin, Formofa, CardI 
et Siarn. Figurae aeri incifae DCCCC fcrc, 
<^lorJs fumiibus in icrns iliis iphs et ad viviini 
lineatae fueriint. Auctor de Iitiloria ac eeogtl 
immortal.rcr mcritns. a. 1737 mortuus eil 1 

1- iNiGO J)E EiERViLi.AS, Pvriugais, W 
i la cöti ät^Malabar^ Goa, ffalavia, it autrtt\ 



S&ipL gtogrcfhiei et hodofporici univerfaltf. 373 

b/ Indif orientatif. Contmant tine defcription des, 
Itomriy Coutwnef et Religion des Indicnr; hs diffe* 
i»r établijfrmeni de plujteurf Naiionr de P Europé^ et 
m det att exaä du Coutmerce de Batavin^ aurc pin* 
mrt avantures et Jingularités cnrutifes. a Paris 1736. 
I Voll. in gr. 13. Theotifce^ Berol. 1736. 8- Kdi- 
ionem anni 1726, quam laudatam aiicubi reperi- 
fius mtnime exiilere credimus. -^ Audoris ma- 
gres Francogalii erant, eiusque pater Uiini|}otie 
!dem fixerat. Po/l cuius niortcm mäter filiuin 
.1717 Goam transmifit, ubi (bror i/lius, vidua 
•pulenta eaque aniiis, habitabat Commoratus 
)i e!l fimulque alias Indiae partes peragravit, us- 
ue ad annum 1726. Optima libri pars el t de- 
Tiptio Goae, eiusque incolariim; caetera funt 
otiora, gratis tamen narrationibus rerum varia- 
jm permixta. 

GEORG LEONHARD SCHWARZ Reife wflrASchwarz, 

^ftindien. Leipz. 1748. Heilbronn 175 1. 8- Frankf. 
nd Ldpz. 1774. 8. — Auélor Bcutelfpaco- 
Virtembergicus, a. 1734 in Indiam delatus, u$- 
ue ad a. 1748 ibi commoratus eft. Bataviae Bel- 
bs in laniena Sinenfium perficienda opem tulit. 
laeterum non plane contemnendum itinerarium, 
iiius editio reccntior ab anonymo ililo paullo 
omtiore donata. 

NIC. JANZON CAMSTRUP Rampspoedige ffn- Camftrup. 
'be/chrtfving ^ of te j^onrnal vari de Uojlindifclie Covi' 
agnie-Schip filydoyf 'Amjltrd, 1735. 4. 

I O H. w O L F G A N G II E Y D T allernenFJlcr geogra* Hcydr. 
Vfth - uhi icpagraplnfcher Schauplatz von Africa 
nä Oftindien^ öder atufUlirliche uud uahr häfte f^of" 
ellung und liffchrcihung von dcu mchligflfu der HoU 
kdifch • Oflindifchcn Cowpctguie in /Ifrica und Afia 
wgehörigen Länder^ Kvjten und lufuln, in accuraten 
nr- und Landkarten , nicht wenigcr der darinn befindc 

Aa 3 lichen 



374* S^fP'* gtographia $t hodoiporiti wmirfitué 

licfun Städa ^ Häfen^ Caftellm^ Faffonyem^ SehlSffii 

und Schiffswerften ^ Paekhäufer^ Kirchtn^ Luft^ iHu 

Woknhäufir und andtrn publiquen Gtbåudin und Går 

ten^ nebjl den damit Virknäpften geograplufthin JUerk 

ufurdigkeiten^ wie auch einem Anhang^ odår Ufiori 

fchtn Befchreibung dir Siife der l^erfajirt von JIol 

lofid nach Oftindien^ und von da wiidirum znrmk k 

fm p^aterland; famt iimm volifiåndigem Bigiftir du 

ganzm JVerkt. In CXV fauber nnd nach dim La- 

ben gezeichmten ProJpeEftn^ getnulich nnd ans Affut 

Erftthrung ititworfen^ aufgemijffin . nnd mitgiihåHL 

Wilhermsdorf undNurnberg 1744.(0!. obloqg. — 

Auélor ab a. 1735 usque ad a. 1741 multas A&h 

cae et in priinis Afiae partes perluftravit, magnir 

que animi intontione memorabilia obferva^, de- 

lineavit litterisque confignavit Magnam niminm 

deiineationum partem ipfe, iuflu praefidis raun 

Belgicarurn Bataviae commorantis , coofecit; ilSoi 

ab Arcnto lanfonio, artifice Belgico, accefut. Q^ 

tores g(;ogvaphiac, hiHoriae naturalis, rd militarii 

et niercatoriae^ architeélurae et mechanices in hoc 

opere , non fatis cognito, in venicnt, quae animum 

deledtare et inftruere queant. Heydtius poft refr 

tum ex India rei architcv^onicae praefes ac menfoc 

Hohenloico-SchillingsfiirAenfis, mortuus eft, tutr. 

fcio quo anno. 

Cf. ME US ELS hijior. Utter atur a. 1781. P. V. p«474 

Schrocder. Ver Seefahrer^ öder 10 H. HEINR. SCHROI" 
DCRS, fuijlt. Gotliaifchen Hauptmanns %n NatSi\ 
nierkwiirdige Reifen nacli OJtindien und verfchieåmm 
orientnlijchen Infeln^ mit der Erzähiung des Alf 
ft andes in Batavia 1740. Aus dejfen Journal trzäk 
von I. G. R. Leipz. und Gotha 1749. 8* — Bdg^ 
rum res circa a. 1740 in Bataviae aiilsque ln& 
partibus geftae a telte hocce oculato bene et fin 

ccr 



• giographia et hodoeporici uuivirfakf. 37 f 



ere ézponuntur. Rebus geographicis et natura- 
bus mJnorem operam auctor dcdifle videtur. 

GUYON in Hiftoire du Indes orientalff ancien^ Cvtyon, 
u it modimes (å Paris 1744) poftea recentenda, 
Khibuit quoque chorographiam veceris et recen- 
oris Indiae orientalis. 

JACOB DE BUcquoT Aatwierkrlyke ontmoedin- de Buc- 
tn in de fijlm iaarige \Knjft naar de Indien. Haar-quoi. 
m 1745 4. Theoti/ce cum jacob frankens Frank 
ngtäcUichen Reife in den ^ahren 1756 -^ 1760. 
«ipz. 1 77 1. 8- cum figg. aen. — Uterque fcrip-. 
)r hodoeporicus perpauca rarrat nova. Bucquoi 
unen nonnuila aflfert de rccentioribus Belgarum 
I India (edibus, ut et de Lufitanorum commer- 
iis in oris Africae orientalis: potior autem libri 
ars fata auétoris paenc incredibilia narrat. Fran- 
iant itinerarii epitome folum exhibetur; audor 
X infula lava iter verfus Bengalaminliituit^ inde- 
ue Belgium repetiit 

JOHN HENRY GROSE Voyoge io the Eajl ' In- Qtok. 
hf. London .... ibid. 1766. 8- Francogaltice a 
^ernandtz^ Flifpno, Lond. f. potiu% Parih 1758- 
amai. ibid. 1764. i2mai. Throtifce e verfione 
tancogaliica vitiofa, adieAis obfervatiunculis , a 
hor g. Frid. Cafim. Schad, Fiirth 1775. 8, novoque 
iiulo ibid. 1780. 8- — Audor, focietati Anglo- 
ndicae mercatoriae ab epi/tolis, ab a. 1750 in in- 
bla Bombay atque Surattac praefertim commora- 
US, obfervationes liaud contemnendas de Anglo- 
um commerciis in regionibus iftis, de infulis Bom- 
«lcae adiacentibus , de Maharattis , de Angria pi- 
ata, de moribus Indorum variis, de Pcrfarum re- 
gione aliisque de rebus tradit. 

A P^oijage to the Eaji- Indiet in the years 17^7, Voyage to 
7-ff, coniaining an account of the islands St. Helena, the taft- 

Aa 4 Jum/^^*"^ 



376 Ssryt g^graphifi it hioioiporid moivmfa 

■ • 

^va^ Batnvia^ China and pårtiatiarbf ef C 
London 176^ 8- Cum figg. aen. 
Tbreeiu R^ifi du Herrn OLOF TOREE (legendui: 

tius Torreen ) nach Suraii und China — htnxu 
bin von Herrn Linnaeus (e verfione Francof 
Theotifce redditus liber). Ltipzig 177a. ] 
Auftor huius libelli (t 17 Aug. 1753) rorui 
turalium non imperitus, a pag. 15 — 58 Indic 
élat, ita quidem, ut> licet nihil fere afferat, 
non diélum fit prius, iudicium tamen in reru 
leélu et animum a vanitate remotum leélori pi 
Maxima libri pars IpeAat Sinam > quocirca no 
ampliorem in alium locum differimus. 

Gerbetr. GUSTAV FRIDRICH GERBETT OJlin 

Naiurgffchichte^ Sitten und Alterthämir^ iufimc 
biy den Malabaren ^ fo aut den BerUhim der il 
Dänifchen MiJJion zufammengetragin. Halle 
8- — TrJbus partibus, in varia capita divifis 
tur de itinere verfus Indiam orient^em, de 
illius.regionibus, de plantis et animalibus, i 
dole Malabarum, Uttus Coromandel incolen 
de eorum antiquitatibus , reltgione^ lingua 
De cpcre ipfo^ cuius epitomen liic liber fiitit [ 
inferius. 
Ives et A l^ojjage from England to India in tk$ 
Dohm. i^j^ ^„^ ^,, hijlorical Narraiive of ihe Oper 
of the bquadron and Armes in India ^ under the 
mand of l^ice- Acimiral IVatfon and Colonel C 
ihe Tinrs 1755, ^756, 17575 inrluding a i 
fpondence bftween the Admiral and the Nabob & 
Dowlah. hit er f per f ed with forne interr^ingPc 
rehting to tlie Mannen , Cujloms etc. of feveri 
iions in Jndojlan. Alfo a Journey from Pet 
England b:/ an unufual Route ^ with an App 
eoniaining an Account tite difeaferprevalentinÄi 
IFatfonf Squadron: a Defcription ofmoft of the 



if* gmgrapkiti et hodoeporici mivirfakt. 377 

and plant f of Indi a ^ tdih iheir rtal or fuppo^ 
dicinai virtws^ Alfo a Copy of a Letter writ* 
a late iugeniotts phijfician^ on the diforders iii- 
( to Europeanf at Gombroom in the Gufpk ef 

lUuftrated with a Chart^ Maps^ and other 
'piates. By edwaed ives, Efq. formerly 
B of Admiral 1Vatfon"s Ship^ and of fur Ma^ 
hofpital in the Eaji - Indies. London 1773. 4. 
fce a CHRIST. GUiL. DOHM, cum eiusdem 
nentis et appendicibus. Li/?/ 1774— 1775. 
!. in 8 mai. Cum figg. aen. (Prae&tio D. Bu- 
ii, in fronte libri promifTa, iucem haud vidit.) 
ne huius verfionis in colieäione itinerario* 
Bcrolincnfi T. XV, XVI et XVII. Franco^ 
.... Multa quidem in hoc itinerario nar- 
in \ailgu5 nota, levia, quibus facile carere 
iemus, et a quibus interprcs Theotifcus ex 
fibi cavit; ideoque auétor priniae quidem 
fcriptorum hodoeporicorum haud accenfen- 
verum e fecunda iilum eiicere, contra ius 
t effe putamus. Narrat enim, quae obferva- 
fumma cum fide et facilitate probabiil, atque 
raro ab aliis narrata confirmat. HiAoriam 
ab Anglis tunc temporis cum Indiae incolis 
jicogallis gelli, minime neglexit. Loca et 
ies, quas Anglus obivit, fequentes fere funt: 
Madagafcar, Bombay, Madras, infula Cey- 
Selan, Bengala, littus Malabaricum, fmus 
US infulaque Karec ibi fita, Bafra, Bagdad, 
I, Merdin, Diarbeklr, Rir, Haleb f. Aleppo, 
Cyprus etc. — Interpres operis Theotifcus, 
ingae tum degens, non folum animadverfio- 
t fupplementa aliis ex libris margini paflim 
rit, (ed etiam appendices, et priori auidem 

Periculum feu fpecimen defcriptionis geo- 
icae partis dimidiae meridionaiis regni Hin- 

Aa 5 diftan 



378 SeripL gtographici $t hodoeporid umhfirfi/Éf. 



diflan f. Hindoftan, fciK regionum in littoribus Ms- 
labar ac Coromandel et in Bengala (itarum ; pofte- 
riori autem: Obfervationes luper pefte, qualis 
Aleppi in primis grafTari fölet. Appendices auöo- 
ris, parti pofleriori fubnexae, comprehendunt eiu9" 
dem obfervationes medicas et chirurgicas, atque 
dcfcriptiones arborum, plantarum ac medicainen- 
torum, ut et medici anonymi obfer\'ationes fupcr , 
morbis Gambrone graflari folitis} quae omnia BIm 
menbachiuf^ ProfefTor hodie artis medicae Goetdik' 
genfis, Theotifce reddidit. Tabula geograptuct, 
Indiam univerfam cum maribus adiacentibus uften% 
ab interprete Theotifco variis locis locupletata, ta-, 
bulaque itineraria, tomo poiieriori fubiunda, viam 
inde a Bafra usque Aleppum, ut et verfus Bag^ 
Moful et Diarbekir accurate monfbrans, geogn- 
phiae novam foeneravit lucem. 

Cf. r. D. MiCHAELjs OrwUat. Bibi T.VIIT. p.il6 

fqq. 
Aligemeim teut/che BihL T. XXV. p. 337 fqq. T. 
XXVllI. p. 49 fqq. Cenfura, a viro quidem hanua 
rcrum peritiiTimo, nimis tainen, ut Dobis certe vide- 
tur, difficili, profcfta. 

Anquctii ANQUETiL DU PEKRON parte prima opcrii I 
du Perron. fupra Vol. I. P. IL p. 38 memorati iter in Inaiam '-^ 
orientalem, praecipue in littora Malabaricum tf % 
Coroinandelicum ab a. 1755 usque ad a. 1761 in* \ 
ftitutnm, fumma cum fide ac cura, ut videtuTs 
expofuit Qiiae quidem o;)eris pars Theotifcc red» ^ 
ditå a loh, Georg. Purmanno hoc quidem tituloc !; 
ANQUETILS DU PERRON Jfeifen fiach OJH%Sm% 
nebjl iiner Rtfchreibnng der biirgfrUchm und RA 
gionsgebräuche der Perjer^ als eine Einliituug 2M 
Zendavejl. Francof. 1776. 8. — CL GoMiug.AaM^ 
a. 1776. Zug. p. 421 fqq« 



■ 

1 giograpbin et hodoeporiä univtrfatis. 379 

)WIG VON DIESHORN Nachricht VO» 0/i'v. Diei- 
Bifchaffinhiittn und Seltmheiiiu^ auf feimn horn. 
gifammlei. Frankfurt 1759. 8* 

LA FLOTTE EJfaif hifiofiquis fuf tlndi^ pre-deizFlou 
'im journal des f^oyages et iCune defcription ^^* 
hiqat de la eote de CaromandeL å Paris 1769. 
. . Cum tribus figg. aen. — AuAor, prae- 
militaris, a. 1757 clafTe Francogallica in 
orientalem devenit, ibique ab Anglis cap- 
Praeter res geihs militäres, haud raro 
irtium iludio traditas, varia, ex parte an- 
1 fatis nota, narrat de Sina, de infulis non- 
n oceano Indico (itis, de plurimis littoris 
landelid locisj licet horum defcriptio per- 
ve trivio petita contineat : tamcn leéhi haud 
jrata. Q|.iae de urbibus Pondichery et Ma- 
;hibet, praeftantiora caeteris nobls videntur. 
dia de rebus Indiae naturalibus iicc nova 
rfeda funt* 

yage dans tes mers de tJnde , fait par ordre i« Gcndi. 
d toccafion du pojfage de p^tnus fur le difqne 
I le 6 Juin 1761 et /^ 3 du mc me mois 1769. 
r. LB GEN TIL, de VacadJmle roijale des fLttn" 
mprimé par erdre de Sa Majefie, Vol. I. ä 
1779. cum XIII figg. aen. Vol. II. ibid. 
cum XIV figg. aen. in 4 mai. — Epitome 
rfl, a /. P. Ebeling elaborata, exftat in Neue 
'ing von Reifebffchreilmngen (Hamburg 1781 
mai.) Vol. Ii. p. 25-448. Vol. IV. p. 1-282. 
. p. 1-272. Interpres dodlus notas nonnullas 
It. Figurae, archetypo adiedae, praeter duas, 
e funt. — Iter, fumtibus rcgiis inftitutum, 
760 usque ad a. 1771 protrahebatur. De- 
> eius diffufa obfervationibus . adronomicis 
fids abundat. Adfunt tamen et permulta, 
geographia et hifloria augentur, moresque 

homi- 



3go Seript ffogrephid it hodeeporid mmmi 



hominum fedulo pinguntur. Ffäum JMal 
nusquam ante Noflrum tanta cura defi; 
Eminent inter caetéra relationes de urbe 
chery eiusque tradlu, de infulis Philippinu 
cipue de urbe Manila eiusque commerdis. 
fiilis Mindanao et Sulu, de infulis potiflimi 
dagafcar, de France ét Bourbon. Varia t 
his fradit auélor, antea vel minus nota vi 
ignota. 

Cr. meuSels kift. Utteratur ä. i78f. Dec 
500—^^4. t. 1783. lan. p. I — larr 

Kindersly. Miftrrft KINDERSLY Letters from tki I 
Teneriffoj Brazil^ the Cape of Good Hop t 
Eaft - Jndiif. London 1777- 8- Theotifa 
^ni' 8* — ' Ferunt, au<n:orem harum epill( 
Quibus iter anno 1764 coeptum annoqu 
nnitum breviter defcribitur, virum fuifle, 
vero foeminam. Qu^cunque is eft, novi \ 
haud retulit: iucnnde tamen narrat. Dii 
Aliahabarli fupra Benarem commoratus eil 
ex caufla hoc loco huius itinerarii meminii 

Mmoires de la Campogn'' et des decouveri 
dans les Mtrs des Jndespar M. te Chevalier GR] 
Enfeigne de Faijfiau et de VAcademie Royale 
rine^ au il propofe une route qui al/rége de S 
la iraverjce de fisle de France å la cate de C 
del et en Cliine. a Breit 1770. 4. Cum mapj 
graphica. 

PETER CARL zimmermann's Reife n 
und JVeJlindien. Hamburg 1771. 8- 

CARL GUSTAV EKEBERG OJlindiska Re 

1770 Of* 1771. Stockholm 1773. 8- Cum 
aen. Theotifcey aufpiciis loannis Rernoulli \ 
graphe: c. g. eke bergs, kbnigl Schu 
Sehiffskapitains j Oftindifche Reife in den ^ab 



Crenier. 



Zimmcr- 
mann. 



Ekebcrg. 




Script. giographiei et hodotporict univerjatis. 3g i 

HM/7771; in J Briffen an dm Secretair dir konigl. 
Sihwidifihen Akadffnit der IViffenfchaften bffrtiriibrn. 
Aut dem Sehwedijcken. Nebfi einem Anhange geo- 
grapMfchir^ natu^/ii/Iorifcher und tviffeniwevtker 
Naehrichtin , Schina und die Schinejijihe Tariarfy bi- 
tnffend. Anu dem tranzijfifehin. 13resden und Leipz. 
1785. 8 (usqiie ad p. 13g veriio epiltolarum Eke* 
berf^ana protendicur, reiiquae usqiie ad 371 ap- 
peiidicem comprehendunt ) — %laxinia relatio- 
ois Ekebergianae pars ad co(rnitior\em imperii Si- 
tdd, praecipue urbis Canton eiusque trac^lus, ubi 
luftor ab a. 1742 Oitties commoratuf , pertinet. 
Rdiqua ad defcriptionem infularum quaruiidam 
maris Indici atque promontorii bonae fpei fpe^^lant. 
De appendice retérendi locus erit in capite de 
Icriptoribus rerum Sinicarum. 

Cf. Goetting gel. Anz, a. 1776. Zug. p. 317-^231. 

Idcm Ekebergiut obfervationes fuper Banca, In- 
diae orientalis freto, nautis admodum periculofo, 
cxhibuit in KönigL yetenfkaps Acadeniuns Handlin- 
gar for Är 1776 f. Tomo XXXVll difTertauonum 
huius academiae. 

Tableau hiftarique de Vlnde^ contenant un abrégeTzblczu 
de la mithotogie et dej moetirs Indknnes. Avec une^^^* 
itfcription de kur poHtique^ de hur religion etc. a 
Bouilton 1771. i3niai. Tneotifce h\iQvh.\x^\ 1773. 
8. Cum tribus figg. aen. — Auftor anonynius 
JUinquam forfan iiidiam vidit, licet, fe bellis iilis, 
1 Francogailis^ cum Anglis ab a. 1 7 5 7 in India gellis, 
interfuifle, affirmet: alioquin haud commiiifTct tam 
nuiltos, tam gravcs errores, quorum recenlum 
dint Ephemericies Goetting. a. 177 1- p. 797. 

DUPRAT {Comte) Voijage dam Vlnde (oriental. Duprat. 
1773 et 1774). åLondres 1780. 8- 

SON- 



^8ft Sttipl. gMgrapkui rt iodofpdriti mabmfiiU 

SONNKRAT {Commifoirf dt la Marint rt\ 
nfpondnnt ät V Acad. du Stuuttt di Paru) Ih 
otix ImifS orietttalei ti å la Ckine^ fatt far w* 
Uot^ d/puif 1774 jrifju'fu lygi. a Paris 1 78=- B' 
in 4. ciim CXL tigg. aen. et II tabulis gcogr. 
cort. Hl Voll. in 8 "»^i. cum iisdem ligg. soi 
T^totiftt (a loh. Pftzl-, qui et notulas adf,M 
THguri 1781. II VoU. in 4. cum iisdeni ligg. 
archelypis Parfflnis expreliis. — Epitome, 1 
ter mutiUta, fermoneTheotiIco prodiic La-f-l 
gmai. — Volumine primr» operis pratltind 
peninfula fluminuin Indi et Gangis fuc Inii» 
prie lic diifta defcribitiir, tribus quidsm Itbnti! 
rum primus, praeter introducKoncm, XIV( 
bus (t:iiindu«. Capite I vicilFitudmes Indiaef 
indc ab a. 1763 iisqiie ad a. 177S adumbn 
Cap. 11 agit de lit(ore Coronundcl; Ht del 
Matabar; IV de urbe Suraui V de di^itioa 
iHiiim Indicaiuiui VI <le iniQatione f. myfldl 
dorumj VII de eonim nuptiis; VIII de conim] 
fequiis; IX de coruni avtibus et opilicits; Xde| 
niedioaj XI de allninornia, de qua le Ctatil pd 
conUjIfiulus; XII de linguis et litieris Hindoffl 
cis, Tanmlicis praefertimi XIII de Indorum M 
Us; XIV de niojictis. Liber II (iftit introdutSba 
in relifjoneni Indoriim, fen epitomen eonjrJ 
mytliolof^iae; liber aiitem III reii),ioneni ipfjml 
pitibus XiV, v. c. de dogmatibus, libris et cd 
moniisreUgiofis, in primis de eorum feflis, ma 
chis, idolis monftrofis. — Volnmine II conOT 
lur liber II) et V, Tertius qtiidem VIII capi» 
tradit obrervariones de imperio Sinenli (de c4 
incofis magdifice handqtiaquam fentit atj(5lor) 
imperio l'tgii (de qiio multa non fatis nota trif 
tur), (Ii; infula Madagafcar (audoris relalio v 
quae le Gentil de liac infula natravit, confta 



Sir^. gnigraphiH it hodoipmei unIvirfaUf. 3S3 

afiaque nova addit), de infulis de France et Bour- 
bon, de promontorio bonae fpei, de infula Ceylon, 
fofiilisque Maldiviis, et de peninfula Malacca, de 
infulis Philippirus et Moluccis (de quibus non mul* 
tum novi auélor refert). Adiedum eA diarium 
auAoris, in priore itinere a. 1771 per mare Mo* 
luccenfe inftiruto confcriptum. Liber V continet 
ddcriptiones et icones quadrupedum , avium et 
plantaruin, ab auélore maximam partem primum 
dhruleataruin. Quamvis igitur Sonneratus inulca 
praeftiterity quorum caufTa gratiae illi ageiidae iunt 
auam maxnnae: tamen cenfor difficilis varia de(i- 
oerabit, v. c. ordinem iucidum, narrationem menti 
aptiorem feu iucundiorem, forte et maiorem reriim 
quanindam copiam, paflim quoque dileäum re- 
mm magis minusve notarum curatiorem. 

C£ Mgitn. teut Bibi. T. LIV. p. 309 — 323. T. LIX- 

p. 401 fq. 
Goitting. gel. Anzeig. a. 1783» P- 4 '7'^ 43 i- P- 753"" 

767. p. 1136. 
Obfervations di Mr. law de lauriston fur tt 

Voy9g8 de Mr, Sonnerat aux fndes orientales; in 

gammal tncychp. a. 178). T. V. P. III. p. 50^ Tqq. 

et in TabUau raifonné di PHi/l titt du igtrn Siécli; 

Tvifdom 1 783- btcembre. Auftor harum obferva- 

tionam, tb a. 176^ usque ad 1777 iirbis Pondicbery 

praefeftosy Sonnerati errores plures notat. 

NICOLA FONTANA Offer vazioni inforno alle Fonttn^» 
tmlaÉtii chi attaccano gli Europei ne climi caldi e nelle 
.hnghi navigazioni ; fatte nr I fuo viaggio alle Jndie 
memfali dolt onno 1776 al 1781- Livorno 1781- 
S. — Licet maxima libri pars artem medicam tan- 
gat; varia tamen, quae cognitionem Indiae geo- 
graphicam et phyflcam iuvare pofTmt, aiid:or ex- 
bibet. Iter iiiftituebatur a Liburno verfus Brafiliam^ 
Goam, littusque Malabaricum et Coromandelicum, 

inde- 



• t ^ 



B. ... i Des Oberwundarztn Hrn, B. i . . Nachric 

einer Setreife aiu Kopenkagen nach Ofihutiiu , Vi 
amber iT7S bis Auguft ijjj; auf des Hrn. 1 
handfchriftUchen Btrichten zvfammengezogen. 
Stuck: Reife von Kopenhagtn nach Madras; ii 
noulli Scinmlung kurzer Riifcbefchnibungen ( 
1781 fqq. in g.) T, III. p. 331 — 38a. Z\ 
Stuck : Riife von Madrat nach Calcutta und Ri 
nach Kopenkagen; ibid. T. IV. p. 295 «— 3i{ 
Nautarum Icges, cäerimoniae ratioque vive 
longinquo iiio curfu navali verfus Indiam cu 
quam alibi, defcribuntur. Obfervationes fupc 
Indiae vai iis prorfus novae quidem non funt, 
firmant tamen aliorum relationes magis ina{ 

Eiusd. Zweyie ungliicklichi OJlindifchi Suni 
1780 — i783i ibid. T.XIL 

Mac-In. (MAC- intosh) Travtts in Europé^ jij 

tofh. Afrita^ defcribing charadters^ cuftoms^ manner^ 

and produffions of natur e and art; containing x 

remarks on the political and commercial intee 

Great-Britain^ and detineating in particuiar 



gåcgfi^kici it hodoeporici univnfatet. jgf 

ecentioresque viciflltudines. Vana camen 
adit auiflor de nonnullis InHiae regioriibus 

v. c. de Caicuttai, Madras, Negapatnam, 
mce et Bourbon , Bombay caet. de mori- 
um, deMarattis caet. Contilia plura po- 
fuis, non fatis probe, ca ute ac prudenter 
ibus iftis agentibiis, pafTim auélor oHeit. 
nia epidolis tiadita minore verborum co- 
i potuifTeiit. Uberior operis notitia haunri 
: Ephemeridibus Goetting. a. 1783. p. 
[347. 

s RENNEL^s (focu acad. fcientiar. Lon-RenneL 
artis metatoriae in Bengala praefedi ) Mi'^ 

map of Hindooftan or the Moguts Etnpire. 
[783* 4mai. Epitomen Theotifcam dex-* 
ompofitam notulisque omatam exhibuit 
:ling in t. VI colledionis itinerariorum 
uCae ( Niue Sammlung von Reifebefchreibun^ 
ib. 1784 8)' — Anglus, rerum Indica- 
tiflimus, tabulam geographicam, regiium 
1 repraefentantem , delineavit eamque a. 
3bus foliis aeri incidi curavit. Cui illu* 
(fiflertationem iftam conrcripfit, quae, 
ula ip^^9 geographiam terrae illius muito 
I et ceitius, quam antea, nos docet. Ta^ 
IS geographicae hrvTrov addet I. Bernoulli 
i operis Tieffenthaleriani Aatim indicandi. 
S CAPPBR's Obfervations on the Pnjfagg Czp^et. 
'knmgh Egfipt and acrofs the grand De/art. 
»783* 4- Acgyptumpotiflimumfpedant} 
a* eårum notitiam exhibebimus in recenfu 
n iftius r^onis. 

HBINRICH TOBIAS BERNSTEIN Ofi- Bcxndcitu 

Erdbi/ehreibung zttm Gfbranch der 3^^^d; 
1$ OJlindianiJche Infeln. Gera 1783- 8* 
ta haufit ex aitis libris, quos in praefatione 
för- roL IL P.I. B b enu- 



enumerat, iisque non male ufus eft. Md 
egiflei, H nonnuUos libros recentiores pr* 
resqiic, quos partim iam recenfuimus, part 
xiine recenfebimus , fimul ad mani>s habui 
Cf. j^llgem. tettl. Bibi. T. UK. p. ao6 fijq. 
Cfchcli- BSCHELS-KROON*S 0^lWi/r« Rrtft 

roun. Brief, aat Tranyatbar^ den ittn A^gnfi i^ 
Polii. ^'imrnal (Hamburg) 3.1785. Martp. 
Zwtyter Brief, atu TVan^utbary dm 10. At^ 
ibid. lul. p. 6 s 9 fqq. 

Ticffcn- Dtl Pater IQ SEfU TIEFFENTHALEB, 

ihalcr. enii opojlot. Mtffionarius in Jniiiaiy hifiorifck 
phifcke liefchreiban^ von Hindufia». Aut d^ 
nifehrn Hanäfckrtjt iihirfitzt. Mit Aumtrka^ 
andtrtn Zvfätzm^ vorziigUch mit äts Engl. 1% 
Mojor Herrn Rtnntll grofim Chartr. von M 
beraai^tgtbfn vm lOH. BERNOULLI, du 
Akadimii dtr fi^iffenfchofun zu Btrlin orda 
glitäi. Erjltr theil, wekktf Ttifftnthaitr? . 
tung VOH Hinäu/Jan nebj} eincr Ciutrte des attt 
tnihålt. Berlin und Gotha 1785. gnrai. i 
eliam exilant in forma quadfaia , XXXVII 
aeneis ab auiflore iplé delineatis inftruda; 
qutdem defuntj earum catalogus tamen 
eft. — Aiidor Bolzano - Tyrolenlis, int 
1743 in India oricnt. commoratus, fortequi 
in yivisert. Diligentiflime, itinera contir 
faciens, fcientia mathematica inllru<^iis, i 
quelndtcas callens, nota vit locorum litus 
elevariones, temperiei mutationes, natuiae 
que proventus, atque incolarum mores. 
quidem operis non omnibus placebit: reru 
novitas et praeliantia eo maiorem merentii 
Cum. Verfio autographi Latini Theotifca Be 
aufpiciis,elaborau dt ipfe nonnulU aptius. 



pofuit. Annotationes et illuftrariones^ par- 
wno Audio enatas, partim ab Anquetilo 
)datas, parte fecunda trädet Bernoullius, qui 
hno ac uudio editionem operis in fe fufcepit. 
fatione ipfe illius dona et vitia candide pro 

Figurarum maxima pars urbes regiones- 
hibec 



ANALECTA 
ad m. LP. 11. 

ter ea, quae iam parti ifti fecundae p. 34S 
djdiinus, notamus hoc loco fequentia. 
Bn. 1 5 po(t CF. poni poteft : prae caeteris 
pchaelis mmial Biblioth. P. XVII. p. 86* 
XVUL p. I - 5 1. — Ibid. poft lin. ao : Con- 
:fragmentasiLBERSCHLAGiustomumIU 
iriae edidit 1784* 
.fin. 15 lege 1295 loco 1293» 
B. lin. 7. Alia verfionis Italicae itinerarii 
PiMjli edita Fenet. 161 1. 8- 
fin. 10 L qninio loco quarto. 
fin. 37 9 ubi Marci Pauli itinerarii verfia 
ca incficatur, mentio facienda primae edi- 
tuhc a nobis ^noratae. Prodiit illa No- 
flv« typis Frid. CreufTneri 1477. ^ol. Cf. c 
BIN ERS Nachrichten von der Reginsburgi^ 
^dUdbtiothik (Regensb. 1785- 8) p- 45 ^q* 
• fin. 17 omnium prima videtur eäiiio Ronub 
}S) Maittaire tamen T. IV. p. 654 vetuftio- 
nquam primam, Annii Viterb. editionem 
fgpis Encharti Silber Rom. 1497. fol. eodem 
Stulo, quem 1. c. quafi infcriptionem edi- 
r498 mcmoravimus. Titulum vftro editio- 
;98 p* 6^ fic exlubet: Commentaria fratris 

Bb 3 loanuis 



å 



38S AnoUSa. 

Joannis Annii ViUrbiifupir opira divnformn 
rum de antiquitatibus loqiuniium ; impnffAn eampi 
fae^ pn- Eucharium Silber^ alias Frank, di$ 111. 
gujli. Rom. 1498- fol. Notiflae edidonis Vei 
a. 1498 p- 667 adiecit hane obfen^adonem: / 
$d. nuUifunt Annii Vit. cammintarii^ ftdfohu ill 
quos ididit auiorum textur. Non in toL fed 
haec editio imprefla. *" 

P. 25. lin. 33 poft UfTerii comma ponendu 

P. 26. DifTercationes Sevini, Frereti et de £ 

Theotiice exftanC in Abhandlungem mod Aus7 

4ius den Schrifteu äer Pari/er Akademie; atte Gefci 

AJinif T. 1. 

. P. 27. lin. 29 adde: Cf. praefertim I. D. Mk 
(is Oriental. Bibi P. XVII. p. 67-86. Idem di 
iitionibus fuis doélis in Chaldaeos inftitutis (in 
cilegio Geographtae Hebr. exterae . T. II. p 
X03) örtum diflertationi Schloezerianae dedk 

P. 3 o in fine addatur : In liUloriam vetenim 
dorum obfervationes haud contemnendas ref 
f n libro fic infcripto : Vaticinia Chabacuci et 
chumi, itemque nonnulla lefäiae, Micheacet 
cliielis oracula^ obfervationibus hiitorico*phl 
gicis «x hilloria Diodori Siculi circa res Saroat 
illunrata; aucHiorcM. 10. gottlie3 kalin 
Verbi divini in Ecclefia Landeshutenfi Min 
Praemittitur praefatio /. F. Burgii. Wratislav. j 
3 Alph. 19 plagg, in 4. — Chronologiac i 
illuilranJae opus, mira eruditione diilinéfajin 
fcrvlt Cf. Nova Acta Erud. a. 1749. p. 459-4 

P. 38* Un. 31. lONEsii epjflola Theotifa < 
in HifTmanni Magazin fiir die Phikfophie «u 
Gefchichte T. V. 

RiCHARDsoNi liber ibidem excitatus Tk 
redditus h Frid. Federau, cum praef. Eiehl 
Lipf. 1779. 8. 

1 



m 

P. 39. lin. 3 addatur: Legi ctiam merentur, quae 
]e argumento ifto docet a u g. Hennings in Gr- 
imwärtigen Zuftand dtr Bfjitzungen der Europäir in 
Oftindien (Hamb. und Kiel 1785* 8inai.) T. IL p». 

333 fqq- 
P. 51. lin. 16 I. Innocentius VIII P. R. a. 1486. 

Ibid. lin. a?. En pieniorem libri infcriptioneni : 
Hifioria della guerra fr a Tnrchi $ Pirjiani di 6 1 o v. 
TOM AS o MIN AD o I cla Rovlgo> dalNjffJfo nuova- 
wmii riformata et aggiuntivi efucceffi dill* anno 1586. 
lo Venetia 1 588. 4- 

Ibid. lin. 30 inferatur: Thtotifce Francof. ad 
Moen. 1599. foL 

P, 54. Novam editionem itincrarii caterinz 
2BNONIS exhibuit yincenzio FormaUoni^ Venet. 
1783- 13} (imulque continuationem promifit 

P. 56, lin. 9 adde: Belgice Dordncht 1658. 4. 

P. 59, ubi Chardini itlnerarium recenfetur, mo- 
nendum, exftare veriionem Belgicam^ auélore C. 
Um Broekhuizin^ Amfi 1687. 4- c. figg. aen. et 
énglicam^ Lond. 1720. II Voll. in 8* c. figg. aen« 

P. 61. lin. 18 1* 1695 loco 1659. Recufum itine^ 
Urium Sanfoni Amfielod. 1695. la. — Recenfus 
liri exhibetur in AEtis Erud. a. 1695. P* ^74 ^QQ* 

P. 6ai lin. 10 poA verbum Levant pone: (ab a. 
r699 usque ad 1703.) ä Paris 1704. II Voll. in 
ra mai. 

Ibid. lin. 1 1 poft verbum Voyagi: ( 1704- 1708.) 
^uod fecundiim Lucae itinerarium primum prodiit 
Parif. 17 lö. II Voil. in la mai. 

Ibid. lin. 13 dele $te. et pone: jufqu^en 17 17. 
rertium Lucae itinerarium ibi memoratum prodiit 
irimum Parif. 17 19. II Voli. in lamai. Deinde 
?Momagi I7a3. II Voll. in lamai. 

De verfionibus huius itinerarii Theotifcis fic 
abc: Primi itinerarii partis primae verfiOi a Lud. 

Bb 3 Frid. 



39^ AttatiSom 

Frid. Vtfchtr daborata prodiit Hamburg. 1707. g. 
ibid. 1709. 8- cum figg. aen. Partis vero fectinda9 
vertio, elaborata a loh. Mari. Lugdsrr etL. F.FU 
fcher ibid. 1708. 8- c. figg. aen. Secundi idnemfl 
verfio, interprete anonymo, ibid. fine anni meo- 
tione; deinde vero ibid. 171 5. g. c. figg. aen. Terti 
interpretatio ibid. i7ax. 1792. Ii Voli. in g. c. figg. 
aen. Omnia iundtim ibid. 1739. V VoU. in g. cum 
figg. aen. 

P. 6a. lin. 29. Auiographum AngUcum itinenH 
lOH. BELLii prodiit hoc titulo: TraveUfram A 
Piiersbourg m Huffia to divirfis paris ofA&i. Gbf" 
gow 1763. II Voll. in 4- Iter a. .1714 nnitim Ié 

1738. 

P. 64. HANWAY quoque prodiit Dubllm 17541 
II VolL in 8 mai. c. figg. aen. V^o Tkeoiifia täm 
Lipf. 1 7 69. II Voll. in 4 mai. forte novo folum tioia 
. P. 72, ubi lACOBi DB viTRiACo mentiob'1 
leéla, monendum, librum operis dusdemprinuuftl 
delcriptionem PalaeAinae continere, eumque gb^I 
Oare in colledlione Bongarfiana: tertium autern^l 
coUeiflioni Martenianae emendattorem infertum, ] 
agere folum de expeditione quadam cruciata et do j 
expugnatione urbis Damiatae. 1 1 

P. 73, ubi itinerarium benjamini tudeleK" 
SIS defcribitur, addendum: Nunc etiam verfx» 
proftat Anglica^ fecundum editionem Lempereisl 
a. 1683 elaborata a B. Gerranr^ qui et di/ieratio- 
nem notasque criticas, hifloricas et geograplucil 
adiecit, Lond. 1783* 12. 

P. 74. lin. 4 I. duodecim et lin. 5 I. i785« 

P, 75. lin. 33 1- S ALIGNIACO. 




bliographici ex bibliotheca regia 
p. 1 18 Iqq. CHavniat 1783* S)* 

Ibii 




AnakBa. 391 

öAit. DB MANDEViLLC audit intcrdum 
^ILLA et MAUNDEviLLE. Verfio Itatica 
>que 1496. 4. T/uotifca^ ab Otiom Dtmcm 
^anonico Metenfi, prodiit ^ug.l^inä. 14S2. 
rgiM. 1488- fol. Archetypum Anglicum 
tiam hac epigrapbe: l^oyagi and travayh^ 
%Uth of thi way to Htirufaltm , and of JUar^ 
' Indi^ with othir Launds and Countrw. 
original W/c. Lond. 1727. 8* Notitiam 
itionis fi quis nobiscum communicare veK 
no gratilliino eam acciperemus. •*- Iter 
IJfi ipfum non a. 1355, ut I. c. cum aliis 
IS, led a. 1 3S^ abfolutum, teibinte P. D. 
t qui codice manu fcripto ufus eil, in eius* 
raih brauchbarer NachrichUn P. III. p. 8i* 

lin. 25 FKLix FABRI viilgo audit FratiT 
dlat etiam editio icinerarii, a. 1557 infigni- 
caäo fubfcripta Ulmae 1484- Duo verfus 
Ifmas Felix fufceperat itinera, primuni a. 
nre^ter defcriptum, alterum a. 1483 co- 
Cf. Franc, Dominici Haeberlin diflertatio, 
tam, itinera et fcripta Fr. Felicis Fabri, Mo- 
ledicatorii, conventus Ulmani, ad illuAran« 
oriam patriam. Gott ting. 1742. 4. 

HlL 7 lege : fufcepit loco r5 f^fcqjijf^ vide^ 
enim, ut modo dbcimus , Fräter Felix Fa- 
k obivit. 

n notitia de itinerario bernhardi db 
NBACH notandum, exiiire quoque edi^ 
Epirenrein a. 1 502. in fol. cum. iigg. porrojf 
n Gallicain nq^i a. 14881 fed 1489 pro« 
miqiie, exilare epitoinen huius itinerarii 
ipdone: Peregrinatio ad terram fandam, 
ar do Breitinhach^ Ecclefiae Moguntinae 
rt Caoierario. ll^itub. 1536. 8* 

Bb 4 P. 80. 




Auélor erat vir nobilis, doéhis et doquec 
auratus, et ICtus. 

Ibid. sBYDLiTZii idnerarium reciifi 
Corticii 1591.4. Belgica exftat verfio, fic 
Ongtlukigi ^rufalmfche Rijffi; wairin 
wordt de wonderlyki g€vankenis^flavemn$^ 
in wfiedi Tyrannyf^ foo op den GaUyen 
Stanbergmy en eyndebjk de geluekige verk 
viir Hoogdttytfcke Edelluyden , die in yfere k 
tm^ meer als j}00 tnylen na ConJlantinopoU 
zijn. Door Hr. van Seydlitz in HoogdmU I 
dif fel/s mede op de Reyfe de voornoemde 
hteft uytgejlaen^ door P. van Aengelen verU 
Aerd. 1 66a. 4. 

P. 8a* HCLFFRici hodoeporicon e£ 
1579. 4. ibidemque 1589* 4 editum. « 

P. 83* flve fequenti inferendum eft itii 
cuius titulus folummodo e Catalogo bibi. 
chianae (T. II. p. 164) nobis innotefcit: 
PE ROSACCio f^iaggie da f^enetia a Conft 
fir niare et per terra etc. injieme quello di ta 
n Venetia 1598. 4- forma obl. cum mull 



fT' 



JtttoUSa. 



993 



BLiuLii hodoeporicon recuTum MoKACHii 
4. c. Hgg. aen 

coTovici irinerario copiofe agitcLEMENT 
/- cnriiufi T. \'II. p. 315 fqq. AuCtori nomen 
um non eiTe CatwUk f. Cativyik^ fed van CoU 
docet CTim Cafp. Burmarino. Ex eodem dh 
», vcrfionem Beigicam prodiifTe jfutverp. 

4. 

B7. GEOKGii SAXDYS itincrarii ediriones 
exftare dicunt Land. 1632. fol. ibid. i65g.foL 
pofterior fexta vocatur. Omnibus editionlbus, 
en quoque Theotircae, infunt tabulae aeneae. 
88 poft fin. 3 infere: steffano mante- 
'A Relaiumg del Piaggio di Gierufalimme, Mi- 

•616.4. 

feEiDTii xtinerarium ihidem laudatum prodiit 
\Etfmrii 161 5.4. HiUnJi. 1674.4. ibid. 1679 4. 
19. pcMi lin. 7 adde: Lt vovagi de !a Tern 
; mmOmsmt SBf difiripiion di liet*^ Us plur ctm* 
fcr, fHT mctri Siigutmr a fanSifii di fa pnjcncu 
K 1661. 4. 

. poft Ln. 33 in&ri poteft: hans ]acob 
xsc s Mr^r in dar gfJobtel^nd^ mit noeh drnjin 
^^'rivfc^triit^zMgm vermthrt und fthooin Kih 
f. Ztirch 1678. 8* 

Cauciiir, öder Reifen in dos hii- 
Xcnfcerg 1678 4. Cumfigg. aen. 
oL I>K? rctjc pofiiiirnus epigraphen archety* 

JVfaundreliiani: HENRY maun- 

Jrana Alrppo to ^erufalim^ at iäfiir 
VammB Zrksimat nf tiu yf-:t!ior's Jtmrmy to th$ 
^ Ekp^mmcsr mt Bar^ and to tlu eanntry of M§* 
IM. iy ^Åjeii tngg. g. ibid. 1731. 8. Cum figg. 
ei£o fsaa07C3Uica jrecufa CFltraj. 1707. 8* 
r^ 4. Csn ^gff' aen. Veriioni ITuotifcai ot' 

yifdigr^ habetque figuras acri 

Quod 




394 AnaUSla. 

Quod ibtdenf diximus de Bcaugrani itineru 
valet etiam de fequenti : Btmquet faeri^ o» U vagt 
de la Urre fainte pat bouch£T. å Rouen 1700: ] 
. P. 91. ROBERTi hinerarium a lafamäro The 
tifce redditum prodiit ettam Drtsda$ 1746. g* 
- Ibid. poAlin. 13 infere; jan balth. metzg] 
itinera Chri/ti , rf. gåographifchi Sefchfuiug van I 
hiilige Land. Amfi 171 1. lamaL 

Ibid. lin. 31 adde: Lotid 1748. Ili VolL h 
Cum figg. aen. 

P. 9a. poco](ii operis verHo J^ffKoga/ZiVtf^pn 
diit Parif. 177a. Vf Voll. in la. Belgica quoquec 
ftat, auétore E. W. Qramtro^ Utredit 1780. 4m 
cum %g. aen. — Legi meretur fententia /. D.\å 
ihaetis de hoc opere, exhiblta in eiusdem Orki^ 
BibL P. VIII. p. 1 1 1 fqq. 

P. 93. HAssBLquisTii hodoepoiicon inTci 
monem Anglicum edam translatum , e verfione^ 1 
^detur, Theotifca. Lond. 1767. g. 
. P. 94* MARiTi itinerarium primo prodiit Ai^ 
Jla$ Taurinornni 1769. Woll. in 8- 

P. 98. lin. 3 addi poteft: Cf. lotu FabricU lU 
bibi. fuae P. V. p. 197 fq. 

Ibid. lin. 27 L Waltoni. 

JOS. NIC. DE l'is.le MimoWe fuT troif Oortis i 
la Syfte et de ta Pakjtine^ publiéet defenk M. Guillai 
me de PIsle. å Paris 1764. 4. 

P. 1 1 o. poil lin. 8 infere : La giographie fmk^ 1 
tes manuniens de V hiftoire famte ; lettres du P. j OSEP 
ROMAIN JOLY, de Saint-Cloude^ Capuein^ detAå 
des Arcades de Rome. Avee des planches et des eetri 
geographiques. Nouvtlle edition^ augmentie d^tme iåi 
geographiqus de tous tes tieux dont it e/i fatt mewlk 
dans ta Bible, et de t' hiftoire naturelle de tEerHå 
fainte^ enriehie (tan grand nombre de planches. å Fil 

1784* 4* *- Priores edictones nos latent AuA 




Anate&å: ^g^ 

El geographicam compoRiit ducibus Adri* 
I, Sanfono et Lubino. Hiftoriam naturalem 
imis commentatoribus antiquis et recentiori-' 
ufic, cui etiam infervit maxima tabularum 
jm pars. Sunt autem omnes numero XXV. 

I a. Notitiam plenumque titulum itinerarii 
; KiiSNERi, libris raris, ut omnia Reifne- 
iccenfendi, exhibet lo. G$. Schelhorn in Er* 
iifi#m ofir dir Kirehenhijorie und Litteratur 
p. 8 1 7 rqq« Defcriptionem hiftoriamque Hie* 
nirum magna cum diligentia confeAam efle, 

II nmen muitis interpretationibus myflicis, 
ur. ReifncTUS ipfe Palaeftinam non vidit. 
un errore L c. pofitus ti\ annus editionis 

lendus potius 1563. 
I. poft lin. ao addi poteft: matth. iaco- 
;h L E R Diflertatio hiAorico - critica de ila- 
et eccleiiaftico veterum patriarcharum et 
iMnjin, in ufumfacrae hermeneuticae tyro- 
Wmeu 17S4- 8- Compendium antiquitatum 
tcvum audor his plagulis exhibere voluit. 
fdem probabiliter rem fuam egit : melius ve- 
reoentiores, quos fupra defcripfimus, auélo- 
eAb vocafTet. 

|a. fin. a 5 infere : Tkeotifce a lo, Frid. Efaia 
^ Hamburgi 1755. 8- Archetypum Angli- 
nnum promit a. 1740. Cf. Goetting.geL An» 

L 1756- P- ^74 fqq- 

^. Editio lorephi, ibidem fub a. 1475 Tecun* 

I qreH^ta, non fine loci mentione expreiTa 

fisd Romae. Certe Maittairius laudaC 

II hiftoriarum, cum hac fubfcriptione : Im- 
dvus ac dil^entiflimus artiFex ArnoMus 
^ mtione Germanus in domo viri nobilis 
t Maximis civis Romani, anno incarnati 
iiCCCCLXXV. XXV Novcmbris fedeii. 
iifor.^t^oL iZ. P.L C c Sbrto 



i 



396 AttäU&a. 

Sixto IV. Pont. Max. anno dus V. PIa(yna en 

davit. 

Ibid. ad a. 1480 pertiinet verfio lofephi Frän 
gallica : Joftphus de la bataiile J^atque^ translati 
Latin en Franfoispour Antoine Verard, Tm$ di 
iembre MCCCC quaire - vimgt Paris. fol. 

Editio a. 1486 prodiit Bujino intirpreti et 
loannem Vercellenfem XXIII Odobr. 

P. 2 1 3 poil lin. 1 8 ponatur : Eodem anno Ru 
verfio prodiit Pari/, curante Rob. Goullet, in fi 

P. a 1 6 ppA lin. 1 5 inferatur : FJ. lofephi o|) 
latina : Vaeaeunt in aedibus lacobi Kerver fub fi{ 
geminorum puUorum in via divi lacobL F< 
1535. fol. 

Eodem anno verfio Hala primum prodiit, 1 
quidem epigraphe: Giofrpe^ nel qualijf trätta i 
guerre de' Giudei e la dejlruttion di Gerufalemm 
Tradotto dal vero efempiare Latino. In Vinezia 
Vittor q, Piero Ravano dilla Serena^ '535- 8- 

P. 219. polt Un. 34: Eodem anno Chfyfofi. 
liani epitonien lolephi exhibuit hoc titulo: Som 
rio ijlorico raccolto dalla S. Bibliay de Flavio^ de I 
fiypo, da Ii fr of o ec. di cofe auenute al popol Ebreo 
pnncipio dal viondo alle dijhuzione di Giertffalem 
con la vite di Crijlo tolia degli Evangelijli. Berga. 

1593- 4- 
P. 220. lin. 28 et 29 1. Andilly. 

P. 225 polt lin. 16 inferatur: 1744. Verfio Fr 
cpgallica Åndiilii repetita. VI Voli. in 12. 

P. 226. Franc. Oberthurii editio operum lofe 
pluribus quam tribus tomis abfolvetur} tertius 
1785 typis excufus, nondum omnium oper 
contextum comprehendit, 

P. 231. Un. 5 pone 3 loco 4. 

P. 232. lin. 5 Bofius) En libelli titulum! i 
B o s 1 1 exercitatio critica ad Fi. lofephi periocl 



AualiSa. gg^ 

b Chr. Unae 1668. 4. ibid. 1674. 4, AdiecHa 
eiusdem introdudioni in notitiam fcriptor. 
L ibitL 1733. 8- 

1 lin. 31 inter IVeidlirum et Serenium pone: 

[D MARTIN Deux dijjert aiions critiques Jur U 

7 du chap. s de ta EpiflU de. S. Jeon^ et fur ig 

\tdå^ofqfh tatuhant Jrfm Ckrijl^ oh Von fatt voir^ 

' P^Jf^g* ^*^fi P^i^^ f^PP^f^' ä Utrecht 17 1 7. 8. 
235 sdde: gust. gf.org. zeltneri DifT. 

ofephi filentium de irifanticidio Bethlehemitico 

^cae hiftoriae non noxkim efTc oilcnditur. 

r/1730. 4. 

G. HOFMANNi DiT. CUV lofephu^ caedem in* 

fel Betfalehemitarum tacuerit ? ff^itteb. 1 74 1 . 4. 

^lofisphi de Herodibus hifloria a vvdeix^ fufpi- 

|||in quam I. Harduinus vocavit) iuitis vindi* 

fbtUy recognita« Hal. 1700. 4. 

ikCARPZov leélionum Flavianarum ffaiéhi^ 

Bimfi. 1748- 4- Eiusd. \^ndic]ae leélion. Flav. 

748- 4- 

948 fq. Contra Berruyerii Hiftoire du Peupfe 

■ fctipta prodiere fequentia : Ohfervations iheth 

u it moralesfur le livré du P. Berruyer^ intituU^ 

impeup. diDieu .... II Voll. in i a. -— Letten 

rUhi {diir Ab. G AV LT I er) fopr a lafeconda par" 

* ijioria delpopolo d'Iddio. Roma 1759. II Voll. 

— Mandement et infiruSion pajlorale de Mgr. 

tviquå de Lyon (ant. de malvin de mon- 

t) portant condamnation des trois Partiet de 

im pmp. de Dieu par Berruyer. k Lyon 1763. 

» De/eufe de la feconde Partie de I hljl. du peup. 

m du Berruyer , conire le libelle intitule : Projet 

mSion paftoraU addrejple aux Theologiens catho* 

å Avignon 1755. '3. 

151. poft lin. II infere: ioh. paul rein- 

S JBSmUiupg zu diu Kirehengrfehichteu des alten 

Cc a Bun* 



Leowardiae 1777- 1 778- 4* IMUusquead 
ftoriam eccl. N. T» comprehendunt, funtq 
fcripti : Inftitutiones hifi eccl. V. et N. T. - 
Goetting. geL Anz. a. 17(0. Zn^. P- 535 f<n- 

P. 253. lin. ult adde: Cf. etiam L D. Mi 
OrieniaL Bibi P. XV. p. 103-126, qui fimu 
hi/loriae religionis ludaicae deiineationem ei 

P. 260 poA Un. 37 infere: lou. m arkii i 
pore manfionis Ifraélitarum in A^ypto; 
exercitatt. exeg. p. 64 fqq. et de traomu Iira£l 
per mare miraculofo j ibid. p. 88 iqq* 

c R A M c R I difT. ibid. laudata prodiit Tiguri x 

P. 261. lin. 19 adde: Giffat 1708. 4. i! 
Baiiri diiTertatio prodiit Jenae 1697 et 17 13. 
mii difT. Gidani ito2. 4. Addatur olai cbl 
eodem argumento difT. Upfal. 171 5. 4. i 
difT. prodiit i688- 4* 

P.262. DOEDERLiNi libri ibi laudati par 
tia vice prodiit 178^9 alteraque pars vice ( 

1781. 
P. 266. poft lin. 21 adde: Libm Davids^ v 

von Choify und Peter Bay le , aus dem Frän: 

fetzt. mit kriiifcfien Anniirkitnuin vom P. G 



Anah&å. 399 

wig^ Eigmit^ Schiekfate^ Dichtung^ Sigeifierung^ 
^iijfagungj Dogmatik^ Moral und Idiopoétik. lena 
784. 8niaL 

P. 370 poft Un. as adcle: ioh. dav. michae«- 
1 9 in Spidlegio Geographiae Hebr. exterae T, IL 
• i84'qq. 

P. 375.poAlin. 15 infercre lubet: vincentii 
ASSINI, Ord. Praidie. et Prof. Thiol. Pifani^ de 
dexandro M. ingrcflb Hierofolyma, antequam fe 
dHammonisoraculumtransferret, exercitatio, in 
Kia Flavii lofephi narratio defenditun Accedit al- 
n de eiusdem regis imperii divifione, ad cap. I 
bri I Machabaeorum. Florcnt. 1780. 4 mai.— lo- 
ipfai narrationem de Alexanciro audor quidein de« 
axfit rationibus non fat aptis, arteque critica minus 
rflruéhjs. Diflertatione altera auéloritatem libri pri- 
il Maccab. canonicam, quam vocant, afferere, 
lusque ope veritatem narrationis de divifione ]Aa 
iperftruere conatur. 

P. 283. Verfio HEGESIPPI Itala per Pietro Lath 
o Hodoneff^ Venetia 1 544. 8, laudatur a Tirabofchio 
lAdditt. zdCrevrnnae Cataloque raif. T. VI. p. 329, 

P. 286. SAL. DEYLiNGii Aeliac CapicoUnae 
ngines et hiftoria. Lipf. 1743. 4. 

P. 288- poft lin. 19 adde: de boissy Diffirta^ 
iwf pour Jirvir å l'hiJtoire des ^nifs^ avant et drpuif 
yefiåt-Chrifi^ et de/upplement å Viiijhire deM. Basnagt. 
k Paris 1785- IlVoll-in 12 mai. — DifTertatio am^ 
|for et praellantior caeteris arjit de ftatu ludaeorum 
11 Gallia regnantibus Merovingis et Carolingis, 
3perique Bafnagiano fupplendo cIcAinata. Reliquae 
Igunt de Abraliami patriarchae idololatria, de Abi- 
neleco, de Aarone, de Abdia, de fententia Saddu* 
aeorum et Samaritanorum de angelis, de Abel, 
\bésL et Aelia Capitolina, de ludaeis ia Africa, de 

Cc 3 Ifaaco 



400 AnaUäOé 

Ifaaco Abaibanel , de Uride Acofk, de An 
lofeph , de Aron ben Elias. 

Ibid. CALLBNBERGii relationes, typis r 
Hal. 1738) continuatae funt fequentibus h 

Relation von iiner tpeitirn Bemiihung^ ^e/i 
Jlum dem Jfiidifchen f^olk bikannt zu maehtn 
1738- 175 '• XXX fafciculi in 8- 

Fernere Nachricht van den zum Heil der J 
ruhteten Anjlalteny herausgegebeu von st 

scHULZ. Halle 1773-1776. XV Fafa in 8 
Fort gefeizte Nachricht etc. ro» just us i 

BEYER- ibid. 1777-1779. IIIFafc. in8. 
P. 293. poA lin. 16 adde: SeluckfaU der Ji 

ter fremden Völkirn; eine Skizze. DefTau unc 

1783- 8- 
P. 294 pofl: lin. 27: CAROLi antonu 

mentatio hiftorica de ludaeo immortall 
1756. 8- 

MARIA REGINA KRUEGERIN Sckreiben 

Prof, Carl Anton « darin bewiefen wird^ daft < 
ewigen Juden gebe. Halle 1756. g. adde: gi 
GAULMiN de mortc Molis, ex edit- lo. A 
bricii. Hamburg. 1714. 8- 

P. 299. pofl lin. 2: FRID. ALBERTI A.W' 

(Profelytae ^udaici et ver bi divini minijlri Ef i 
genjsf in Principatu Gothano f 1782) Differt 
hiftorico-philoiogicae, in quibus ludaeoru 
diernorum confuetudines, mores et ritus, 
rebus facris, quam civilibus, exponuntur. 
et II. Erfordiae 1753. 8* 

P. 302. Nouveaux eelaircijlmenf fur tori 
Pentateuque des Samaritainr. ä Paris 1760. 

Scriptores de Pharifaeis, Sadducaeis et Efl 
nonnullis defidcratos, omilimus, quia eorum 
fus a caeteris ludaeis religionis tantum capi 
élabat, non vero rem publicam turbaba^ ut 




jtnaU&a. 401, 

mm fchifma. Nos vero in hoc operé rerum 
rfarum f. ecclefiaAicarum fcriptores minime 
lus, niQ iidem fimul res civiles ti adaverint feu 
ivoint Eandem ob caufTam fiientio praeteri- 
fcriptores de rebus ludaeorum mere facris 
ilogicis atque Ittterariis. 

JdroLlI.P.L 

11. lin. I o. I. hoc igitur loco. 

12. lin. 6 poft JUonti Libauo fcribe: Ofina, 
ij. lin. 17 1. HeliopolL 

14. lin. 3 3 I. OxonienfL 
17. lin. 14 I. Sellerus. 

\g. lin. 1 3 in margine I. Vaillant ibid. lin. 1 9 
er. ibid lin. ult I. Vaballatho. 
II. lin. ult. 1. Lengletum. 
ia« lin. 1 6. Verba : Interpntt. ad Lucian. de Sif- 
Mb ex errore typographi in margine polica, in- 
fe Aint contextui poA verba : Cui iungi pojjunt. 
L lin. 3 3 fcribendum : Artic. V de. 
p. lin. 2 5 pof I onti pone p. 2 2 fq. locoque 
is lege rtcenfitos. 

3. poft lin. 3 1 inferatur: A Journey from Alep^ 
Damofcut^ to which is added an Account of tki 
iiis inhabiiing Mount Lihanus^ bij 1. G. Lond. 
8- — Iter a. 1725 fufceptum. Defcriptio 
i et Damafd compofita ap. NACcHiin Mi- 
dt Miffiont T. IV. Relatio deMaronitis e Ro- 
ITertatione ibid. laudata Francogallica Anglice 

4. lin. 7 I. commoratus. 
f . lin. 8 i- affervati. 

5. pc^ lin. 1 5 lineola ducenda* 
9. lin. 1 7 i. contendit. 

I. iin. I L iatis. 

iin. 13 L Jijfyriai \oQo AJJiffiai. 

P. 54* 



1 



4Dft jfttaleSfa. 

P. 54. lin.' 3 1 L mox laudando. 

P. 56. lin. 5 i. Achaemenidanun. 

Ibiri. lin. 6 L Thraciae. 

P. 57. lin. 22 1. Bofporanorum. 

P. 64. lin. 24 adde: Exftat quoque in fTai 
Annalibus Minoritarum T. III. 

F. 66. lin. 6 poA verbum numorabUia comn 
nendum. 

P. 77. lin. 26 1. librarius. 

P. 8i* lin* 5 poil vocabulum struvii ] 
thefis ciaudenda. 

P. 95, lin. 27 L Brugginjif. 

P. 96. lin. 3 fqq. Prodiit quoque — Bafit. 
g.) Rx Clementis bibi. poftea didicimus, nlininx 
tani libros III de bello Rhodio cum Sadoleti 
tione ibi memorata prodiiflt', aliud potius eflie 
tani fcriptum , epiAolam nimirum ad AdrianL 
Pontit. max. de expugnatione Rhodi. 

Ibid. lin 9 I. Theodorici. 

Ibid. lin. 19(11. Italica Fontani verfio p 
etiam f^enet 1564. 1582. 1654. 4; et cur 
Sanfovini IJloria dtlV origine et imperio dtf 3 
Venczia 1560. 4. 

Ibid. lin. 27 adde: clement BibU a 
T. VIII. p. 418% • 

P. 167, lin. 9 notae 1. prodiit. 

P. 21 1, lin. 34 in margine ponendum: Irwi 

P. 225. lin. 6 1. Prodidagmata. 

P. 232, lin. 27 I. lOS. loco lOH. 

P. 251. lin. 20 et 21 lege: diario ijlo^ not 
memorato. 

P. 253. lin. 19 in margine ponendom: B 

P. 273. lin. 2-3 1. iniit. 

P. 278. lin. 3 I. Muhammede. 

P. 282. lin. 16 L SPANDUGINI. 

P. 320. lin. 27 1. Råiamii. 



Mki 



IBLIOTHECA 

HISTORICA 



INSTRUCTA 



. BURCARDO GOTTHELF STRUVIO 



A v CT A 



i. CHRISTI. GOTTLIEB BUDERO 



HUNC VERO 



OANNE GEORGIO MEUSELIO 

ITA OtOESTA, AMPLlFlCAtA ST EMBNDATA, 

UT PAENE NOVUM OPUS 



VIDERI POSSIT. 



P^oluminis II Pars IL 



LIPSIAE, 

A» CD HfiREDES WEIDMAMNl st REICHOM. 



MDCC I.XXXVII 





l\Dl 



'«v 



or - -*!-n 



i^ 



INDEie 

I 

CAPITUM ET SECTIONUIL 

CAPITIS XIV Seaio n. 
it gcosnpKid et hodotpocid de India oricnttli (pccialci 
ptores de tan Hiodiirau& Srifte fic diösi five de imperio 
ni Mogolis p^. t 

riptores de Bengalt 4 

nptorct de littore Mtltbiiioo * • 

fipcores de linore Coromtndelioo 7 

iprores de infula Geykm f. SSeiltn t $elto« g 

nptores de tnfula Sumatra 1% 

cnpcoret de- infula Java urbe^ue Btttvia 14 

knptorcs de inimis Moluccis» Borneo» Celebcs» tliisqué 
xnobus 17 

ripcores de infulis Philippinil, Maghindanto» Maritnis etc. 2% 
ipcorct de novt Guinet af 

Seaio m. 
s dt hiftorit Indiae ortentalis gcneralet Af 

Seaio IV. 
I de hiftoria Indiae orientalia fpectalet 
paores de hiftoria Indiae orientalis antiqua Jg 

iftons de terra Hinduftan ftride iic diiU five de imperio 
ni Mogolis 79 

ripcores de rebus ab Europaeis in India orientali geftis« de 
m bcUis; eömmerdis etc. 4) 

;rjp tore s de rebus Anglonim et Francogallorum in Indi" 
icncaU . ^ ^ 4g 

:ripcoré9 de rebus a Danis in India oriental! geftis 64 

ripcorea de Mahrattis £ Maharattis, atque de regno rebus» 
g^ Hyder AU ,^ 

Seaio V. 
( dt Indonim religione et legisladone 73 

Seaio VL 
I de progreflu Cbriftianifmi in India orientali |o 

CAPUT XV. 
i de rtbus regnorum Indicorum extra Gaogem fitprttm« 
, Cochinchina » Tonquin» Ava, PegU tt 

CAPUT XVI. ' 

i de rebus Tibetanis (Thibetaniti Tybe^nii) tt Coret- 

CAPUT XVS. 
dt rtimt Sinicis. 

Seaio L 
liiAoricts» t Sioenfibus (cripti , toé 

SeaioUf 
gcognpUd et hodoeporid ^ 117 

Seaio ni ' 

dt hUktrit Sintnft 139 

S Staie 



/- 



j 



4 



1 



i 



ty XNDEX. 

. « . Seftlo Vf. 

iaiptatH de fbtu Sioenriuin civili, rcligiolb, milinri. ( 

Scftio V. 
Icciprarcs de progrefTu rdigionis Oiriftimat tjnid Sincnlb 

CAPUT XVIIt 
tcriprorci de rcbt» taponicis (I ve tapitiitb 

CAPUT XIX. 
fcripinrc* de rebus Titaricis ei MoitgoKEis 
- Smpttri! dt Tfcbintir-OMiyo « <fa XuMrfflB fitM f0iti 71 
Mmje/trvii »iim imäbti J-emfilfimt 
CAPUT XX. 
tcriptorct d« rrbui Sibiriac, R*mtfchfti)cn . ■Itamiaqut repi 
hodtt dominicioni RuITicae in Afia fubieäirum 
CAPUT XXI. 
9crip[Ofe3 de rebu) Scylhicis er Ufptrbonil 

CAPUT xxn. 

Sdiptores de cxpedidonibua cruciarit , ,\ g^å 

CAVUT XXQL 
Serycgcn d« A&io tt t*B«*^ ' '\ 

■'■ rAJUT rov. ;; 

lU^iOTti 'de rdnu AqypdMii. '^ 

W-. ..SsAiaL ' '\ 

la i p w r e » de hiftorli Aegypätoi lad 



Reliquae capitisXXIV feftiones proxioie feqoentw. 
Scriptores nonnulli recentilllmi, v. c. de rebwl 
diae orientalis, indicari non potaerunt, quU febei 
huiu.s partis ninnu fcriprae iam fub fioem aoni M 
teriti typographo traditae fueranL Suppldil 
autem eosdem non foluin, verum etiatn aliosii 
bis omilTos, iisque addemus emendadones et ci 
gationes noticiarum minus accurataruint iD p 
operis. Singulis cnim partibus, ut in tribut fl 
ribiis faftum, analetta fubiicere, ufui opfri*! 
fatis convenire videtur. Sedulo interim notaHl 
errores ntquc lacunus; eamque ob ndoDeoi ttj 
mus om nes, hamn] rerum peritos, cum in Octl 
nia tum extr.i ilJam viventes, ut, qnae «1 «■ 
vel commlfTa a nobis obfervaturi finCt beMfi 
nobiscum c6mmuni(;(;nt. 

BIBLli 




JLIOTHECA HISTORICA. 



CAPITIS XIV 

SECTIO IL 

Tqftofes geographici et hodoeporki di 
India orientali fpeciates. 



^^ 



Smptorts dt terra Hindu fl an JbiStJic diSa^ 
fiut di imperio magni Mogolis, 

jr.g«m foiptorum mod. feäione huiu, c 
^ pitis prima recenfitorum partem ibi quo- 
ubi fingulas Indiae orientalis partes curiofiuf 
velis^ adeundam eile^ per fe patet. Ita 
iorem imperii magni (ic didti Mogolis ex 
(upra defcriptis praeoipue huc fpedant^ 

tSRRT*), RHOE^)^ MANDELSLO^, THE- 
T*)^ T08I'X ÄENNElO, TIBFFBNTHA* 

juu. iiift. VoL u. p. t. p. }4^ 

P» 34J fq* O »bid. p. 34 J fqqé 

JUd. ^ 35 i fq. e) ibid. pé jdo« f) ibid. p. 3^5' 




i 



jtTo. I a. ^mti aef*memotrgf au ^imr b 

jifT tEmpin du graud MogoL JRelatiou i 

fait in 1664 åla fuitt du grand Mogol Ann 

al tant avic fon Armé$; de DelhU CapitaU 

dottftan^ å Lakor; de Lahor å Bnuber; et a 

au Royaume de Kachemire^ que tef lUogoU 

ordinairement le Paradis terrejlre des Ini 

2671. I a. Eventmens particuUers ^ au a 

fåffé de plus caujidirabte apres la guerre 

cinq ans^ ou environ, dans les Etats du gf 

got. Avec une Lettre {\ Monfeigneur Co 

Vitendué de fHxndouJlan^ Grculation de I 

V ar geni ponr venir s*y abimer^ richejfes^ fo 

iicf^ et caufe princip ale de la decadeuce da 

YAfie. ibid. 1671. la. Q^iae omriia fypi: 

Hag. Comit. 167 1 et 167a. 13. Iterum 

kifcriptione : l^oyages de FRANqoiSB 

tanteuant la defcriptton des Etats du grät 

de tHiudouftan^ du Royaume de Kaehemire 

iout enrichi de Cartes et de Figures. k 

•1699. II VolL in lamai. ibid. T. I. 171 

1709. II VolK in lamai. ibk). 171 1. Il 

laniai. ibid. 1722— i73ii. IV Vnll 1? 



jäå India orientati fpecialefé 3 

dratim editae fiierant, ordine collocatae. — 
g&cf^ Lond. 1671. 8* ibid. 1675. Pars II. 1676. 
— Theotifce in colleftione fic infcripta; 
fiiifchi vni Afritanifche Merkwnrdigkeiten diefet 
;f, das ift: Befchreibung der Königreiche von jlr* 
r (Algier) etc. Niirnberg 1676. 4. -^ Audor 
1654 Palaeftlnam indeque Aegyptum petiit^ an- 
vcro 1655 terras magni Mogolis, bello immaiil 
R flagrantes, cuius hiftoriam in libelio primum 
lo defcribit: quae autem poilea per quinque^ 
^floå exGurrit, annos gefla funt, libelio fupra 
SDiorato quarto narrat. Secundus et terdud 
ie in primis pertinent; funt enim topographici 
^^hodoeporici irgumenti, ut vel e titulis allatis 
lere licet* Et fecundo quidem auélor praecipue 
^ eft) ut urbium, Delhi et Agra, defcriptio* 
bodubeat, et ut fuperftitiones incolarum pingat» 
dkåå eft epiftola philofophici grgumenti. Editio 
S rcoentiores habent libellum primum et quar« 
m rite coniundtum, ac poft fefe fecundum atque 
|liunu Bemierus usque ad a. 1670 in terris iftis 
tnmonkus per odo poAeriores annos magni 
fagoIiS) cui nomen Auring-Zeb^ archiatri officio 
Pbs di Licuerat igitur ilii, permulta videre 
^Judire, quae aliis occlufa effe folent; ideoque 
jteones ifttus magnam prae fe ferunt auélorita-* 
■L Nemo fåne nucusque meliora de interiör!* 
h. imperii Mogolici partibus docuit» . PafHm 
Hem credulus, paflim etiam mendax Franco* 
■b nobis videtur: plurima vero narrationum 
pil (incera fideque digna omnino praedicanda. 
^Villufire pag/an, ou Mémoires et avaniuref diUo^l 
KliBL MO GIN ib', nettif de uiilage de Chizatef 
■CWi/aii di Bttrnes baillnge de Moudon^ mört å 
|i% le 22 de IHai 1749. ag^ de ^9 anf; Omrah di 
Pnmiirå jj^aji^ Ommandnnt de h fec^nde Garde 

A 2 MogoU^ 

i 



Scriptartf giographki H hodqigqriH 



MogoU^ Grand Portitr dm PataU då tEM^ir. 
k Gauvirneur du Palngtab. Ou fi trouvmt ph 

particularités amcdotis des dirmUrt RiooUiLtumt 
Pirf$ it då Plmdqfiam it dm ngmi di Tkamas-, 
Kam. Ecrit it addnffd p^r lui miwu, å fom 
Frtm(m^fMlJgatairi. åLaufanne 1754. %. 
iifci hac epigraphe : Dir irtmuhii Baåur^ odi 
bimsgifchickti umd BigibimhiUim Danid Mog 
åmthaltind Virfehudimå gihiimi Nmåkriihtåm vm 
Unsiem f^iråmdtrmmgåm in PirJUm m»d Jmdofiam 
9m dtr HigUrwmg du Thanuu-KomU^Kåm. Am. 
Branz. Berlin 1755. 8« Alia verfio The< 
prodiit fic infcripta: DANiBt von mogi 
filbft iigimå Bifchtibmmg fiimir Rrifi md fiiij 
BigibiiMtim im Pir/fem mmd Imdojlam; hiramfg^ 
von (Richard) Tomlinfon. Birm 1763. Jlf 
in 8- — Liber hiftorid magis^ quam geogn 
aigumenti, utpot% qui^ praeter auAoris filta i 
Inlia. multa de rebus titulo memoratis cradit, 
haud obvia, certe minus explicita« Nos i 
Vol. I. P. Il p. 63 fqq. ubi de rebus Perficis 
recentioris fermo, huius quoque fcriptoris p 
InllruAl meminifTemus, fi tum eius librum cq 
viflemus. In ufum eorum , qui de rebus Pe 
iiiflorias condidere, venifTe haud videtur. 

HOLLWELLi aliorumque relationes fedio 
tia, libris hifioricis defbnata, fiAet. 

II. Scrtptores de Bengala. 

Ayin Ak« Thå J^im Mbary: or ihi imfiitutif 0/ thå 
^^^y"^ perorAkbar. Translated from thi Orlgimat Pi 
(% Francis Gladwin). Londoa 1777. 4. — Al 
magnusMogol, a. 1605 mortuus, confiliario 
celeberrimo, AbuhFaztly commentarios im] 
latifTime tuna (temporis patentis, coniicere ii 
10 quibus omnia, quae ad peritiprein cogiutiG 




di India orientali fpeciaUf, 5 

ibtus publid (ingularum provinciarum Bicere 
poiTent, diiigenter notata et defcripta eiTenh 
Anglus lones in Grammatica a fe confeéla Perfica 
p. 142 opus maxime commendare ; popularis eius 
Gladwin poilea Calcuttae a. 177S iUud linguae 
Anglicae donare, eiusque fpecimen^ non vero 
librum integruiriy infcriptione modo memorata ty-* 
pis mandare coepit. Continet id Subah feu pro- 
vinciam Bengalicam, in primis eius geographiam, 
reditus, opes et copias, quales quidem Akbaro 
imperante fuerint. Quibus cum conferri poflun^ 
quae Rmntl ac Tteffenthaler de ftatu Bengalae re- 
centiore retulere* 

PBTER FLOKIS WILLIAMSON du Golfi d$ 

Bingaie; in Thevenot Relation de divers voyages 
curieux eta T. I. P. I. — Auftor rei mercato- 
riae ftudens, a focietate Anglico - Indica a. 16 10 
mifTus in Indiam orientalem, breviter, quae ibi 
usque ad a. 161 3 geflit, narrat. 

WILL. MBTHOLD's Treat of ihi Gutf ofut^bM, 
BingaU^ as alfo Golconda^ Arraean^ P^g^^ Tan^ 
naj/ertf etc. i in Purchafs Pilgrimage. Lond. 1625. 
fot. et in Thevenot Relation de divers voyages 
curieux etc. T. I. P. I. 

BARTH. PLAlSTED^S ^oumal from Calcutta ^itsstA 
ii» Bengak etc. Cf. Bibi. huius Vol. II. P. L p. 208. 

TAMES R£NN£L'S (fupra VoI. II. P. I. p. 385 RenncL 

laudati) Bengal Åttas ^ eontaining maps of thi tluar 
in of war and commerce on that fide of Htndoftan^ 
iompited from thi original furveys and publifhed btf 
Order cf the honourable Court of DireSlors for 
thi affairs of the Eajl India - Company. (London) 
1783. fol. max. Editio minus fumtuofa, cum 
commentariolo , quo prior caret. ibid. 1783- Ta- 
bulae geographicae fumma cum ^ cura eiaboratae 

A 3 vlgintt, 



6 Scriptoru geograpluii et bodotporici 

viginti, quibus globi npfivi terraqud notitia 
in xnodum augetur atque iuvatur, infunt* 

III. Scriptoris de Httor$ Malaharko. 

lofephus.. Prima fpediziom all* Indii Orientati det 

QIOSÉPPE pi s. Uaria, -^ de hgato af 
ne' jRegni de" Malavari etc, C£ fupra Vol, 
p. 350- 

$ald9. PHILIP. BALDB f. 6ALDAEUS Befcl 

der OJiittdifchen Landfchapen^ Malabar^ Cht 
del, Ceylon etc. Of, fupra Vol. II. P. I. p. 

deBifrvil. INIGO DE BIERVILLAS F^tn/qge d h 

^'- JUalabar etc. Cf- fupra Vol. II. F. I. p. 373 

Vj^Tch^r.. Walqbaarfe Brieven, hehelzende eene nauu 

Befchryving vm de Kujl van Matabaar, df% 
des tandts, de zeeden en gewoontepf der im 
en all het vornaamjle^ dat in dit gewejl vm 
valt aantemerken, Door uylen xacobus ca 
VIS$CHER, in leven Btdienaar des Evan 
eerfi te Couchim öp Mallabar^ nåder hand te E 
nu uitgegeven door C. T. Viflcher, Predi 
Pingjun. Te Leeuwarden 1743. 8- 
Pellon, PEL LON Nouvelle Relation dun vouagej 

Jndes orientales etc Cf. fupra Vol, IL P, I. 
PwYoft, PREVOST in colleétione itinerariorum 3 
mam partem c fermone Anglico in Fran< 
cum verfa, exhibuit defcriptionem littoris 
barici, a fe ipfo, ut videtur, confeétam ( 
p. 447 -^ 469 fecund, verf, Theot). Mal: 
mores et reiigio littorisque Malabarici folu 
bores, plantae, animalia in primls, fec 
feriptores probatiflimos brcviter exponunti 

Efchel!i, APOLPH ESCnm^S- KROON VOn den Å 

^^^' plätzen auf der Malabarifchen Kufie in OJi 

in pQlit. journal a, 1781. Decqmbt p. 46Q 



di India orieniati fpicialts. 7 ^ 

4*- •*. * 

De infula Bombay praeter alios videndus Ovinstoa. 
o VINGTON l^oyagi to Surait in thi year 1689 etc. 
Cf. Bibi. hifl Vol- II. P. I. p. 362. Confulendus 
quoque eduardus i v e ^$0ibidem p. 376 fqq.ive,. 
laudatus, et quidem L. I. cap. 3. Recentiora et 
accuratiora de eadem, cum ichnographia praeftan- 
tiore illa, quam Ovington tradidit, exhibet NiE-Niebuhr. 
B u H R in itinerario celebratiflimo T. II. p. i fqq. 
Cf. Bibi. hift. Völ. II. P. I. p. 210 fq. 

De urbe Sur åtta confulendi funt Udem , atque lughans. 
CHRisT. LANGHANS, laudatus fupra VoL II. P. L 
p. 369. 

Item OLOF TORE^EN in Rifa titSuraU och Q^-Toréeo. 
tn&m (1757), de quo infra inter fcriptores de re- 
bus Sinicis 9 atque i. h. g r o s e fupra Vol. II. P. I. Orofe. 

p. 375 CitatUS> et SONNERAT ibid. p.38^» Sonnertt 

IV. Scriptores de littort Coromandelico. 

E fcriptoribus 5 feétione prima huius capiti» 
enumeratis huc referendi: saldaeus, de la 

FLOTTE, GRENIER, IVES, LE CENTIL praCCi- 

pue, aliique. 

Prae multis etiam confulendum eft opus infra 
recenfendum : Dänifche MiJ/tonsberichte etc. atque 
JHemoires du Cotonel Lawrence etc. 

Befchreibung von Mafulipatan und der engB/chen dXtn. 
nordlichen Circars auf der Kiljle Koromandel in OJt" 
indien^ nebji einigen benachbarten Provinzen; in /. 
R. Forfter und M. C. Sprengel Beyträgen zur. FöU 
kr- und Länder kunde (Leipz. i783- 8) P*II'* P* * ~" 
56. — Haec defcriptio haud vulgaria et trita de 
regionibus iltis continens, excerpta ac Theotifce 
reddita ex tomo XII operis lic infcripti: Les Loi/rr 
du Chevaiier d*eon de bbaumont, ancien Mi- 

A 4 »^A* 



I Scripiins giographUi $t iodofporid 

niftre plenipotentiaire de Franee^ fur 'divers J 
importanr d^adminijlration etc. (^ Amfterd. i 

3 mal) 

Anonynms Anonymi libellus : Die auf der Kujle Coro 
Madul' ^'^ i^ OJiinäien b$Jin(^e gro/se und beriihmte i 
der Englifchen Nation, Madras öder Fort S. Gec 
in yorftellmg der Gemuthsbefchaffenheit^ der & 
der jäuffiihrung^ dtt Verhattens und der elgentl 
Art der Eingebohrnen^ desgleicben ihres <3ewerbes 
Jlaushaliung^ der FrUchte des Ländes und der I 
barkeit der Gärten; vermitteljl 30 gemeiner Ge/pr 
qnfimgs in Jf^arugifcher ^ und naehgfhends in E 
fcher Spracht befchrieben von B. S. Anietzo in 
ieutfchen Ueberjetzung ans dem Engtifihen bek 
gemaoht durch L H. G. Nebjl einem Anhm^e 
der IViiterung auf oben genannter Kiijle und om 
dahin gehörigen MerhfUrdigkéiten, Halle 1750. { 
AuAor, in urbe iÄa cuu commoratus^ ihi 
opufculum hoQce compofuit, 

Recentiora de urbe Madras exhibent eplfl 
praefedt militaris anonymi e Germania ori 
atque militiae Anglicae in terris iftis a. 178 
1783 operam dantis; in ephemeridibus TheoÉ 
Politifches Journal {Hamb. 1784) Partic. IL p, 

I iRjq. Partic, IV. p. 323 fqq* 

V. Scriptores de infula Ceylon f Zeitan / Sei 

Plures fcriptorum de India orientali genc 
hue quoque fpedlant v. c. baldaeus, m 

BELSLO, SAAR, VALENTYN (P, V,), I 

soNNERAT ctc. Singularem vero operam 
graphiae ut et hiAoriae eiusdem infulae impe 
runt fequentes: 
K^Hix. ROBERT KNOX hijforical Relation of thel 

Ceylon in the Eaji^lndies: iogeiher with an ac 
of the detaining in eaptivity the A VT HOR 



di IwUa orimtati Jpedalif^ 9 

PIVERS OTHER HNGLISHMBN now livitig ihere ; 

und of the Author^s miraculous ef cape. London i68i« 

foL Theotifce, Dpf. 1681. 4* ibid. 1689. 4- Praau 

t^allice^ åLyon 1684. II Voll. in la. ibid 1693. 

Il Voll. in 19. å Amfterd. 1693. II' Voll. in la. BeU 

gicsy Utrecht 169a. 4. Omnes verfiones, ut ar- 

chetypum, cum ligg. aen. — Egr^ huius 

operis au^or a iuventute fua in navigationibus 

In(}ici$ verfatus, in infula, quam defcribit, inte* 

grum fere tempus vicennale, inde ab anno 1657, 

captivus exegit} commoditatem ita naélus, ilatum 

et mores illius terrae exaétius et ad minima usque 

pemofcendi. Cuius cognitionis copiam ut aliiy 

taceret, infligatus in primis fuit a Richardo Hooke^ 

qui et ipfe in praefatione, quam adiunxir, relatio*- 

nem hane a le revifam multis nominibus cdm"* 

mendare non dubitavit, tantoque maiorem auétori 

fidem accommodandam putat, quod| ab omni ia- 

éhntla alienus fit, linguam quoque Cellanicam 

perinde ac vernaculam calleat, nihil infuper litte-* 

ris confignaverit, quod non ipfe aut fuis videric 

oculis, aut certe ab indigenis infulae aqceperit, 

tanquam pervulgatum et communi ore pro certo 

agnitum. Caeterum de iis potiflimum agere in-- 

tendit Anglus, quae Europaeis haélenus maximam 

partem manfere incognita, praecipue quid in me« 

diterraneis infulae locis agaturj iftuc enim pau* 

eidimis aditum patere, indeque fadhim ait, u| 

Ipfae quoque chartae geographicae quoad haeQ 

imperfe<ftae haftenus manferint, ad qqem effeélum 

fupplendum ipfe novam exhibet mappam Ceila-* 

ncnfem, ex propria itinerum ibi faélorum expe^ 

rientia concinnatam, Litorales vero traétus in<« 

fulae quod attinet, qui omnes Belgarum parent 

<lominio, paucioribus eosdem ideo tetigit, quo4 

. iuffidcns ipforum notitia iam ex aliorum Itlnerarils 

A 5 habea- 



I o Scriptofif geögraptdn et boddtpmci 

habeatur; Univerfum opus in quatuor feAionet 
difpefcuit. In prima agit de ipfa r^one eiusque 
proventu; in fecunda de rege et regimine civili} 
jn tertia de inhabitantium indole, re^gione et mo* 
ribus; ip quarta denique fui ipfius hiftorianii 
captivitatem, fata ibi habita, fugamque tandem t 
periculorum plenidimam perfequitur. f 

Cf. Aftorom Erod. SappL T. L p. 96—47. 

Kibeyro. JEAN RIBEYRO Riftoire di tisli di Gy/as, 
icrite en 1685 et iraduiti du Portugais paf JUoufr. 
VAbbé LE GRAND, ä Trevoux 1701. la. å Am- 
fterd. 170I, 13. å Trevoux 1707. 13. å Amfterd, 
1719. 13. ibid. 1750. 13. — - Infcriptionem ar- 
chetypi Lufitanici annumque, quo praelo manda- 
tum tuerit^ nuUibi indagare poiTumus. Auébr, 
praefedus militaris, bello, quo faeculo fuperiore 
Lufitani fedes^ in infula Ceylon faeculo dedmo 
quinto occupatas, Belgis cedere coaéti funt, odo- 
decim per annos interfuit. Libro primo capiti- 
bus XXV complexus eft potifTimum res infulae 
geographicas moresque Singalenfium j fecundo, 
capitibus XXIII hirtoriam bellorum, a Lufitanis 
adverfus regem infulae, in urbe Candy degentem, 
et adverfus Belgas geftorum; tertio denique bre- 
viter, quos errores Lufitani in occupanda India 
orientali commiferint, demonftrat Interpres Frän- 
cogallicus pluribus capitibus additiones fubnexuir^ 
cume chartis manufcriptis, a Marchione de Fon- 
tes praecipue oblatis, tum ex libris in Lufitania 
alibique typis impreflis; quae fubfidia in praefa- 
tione cpmmemorat. Adiecit infuper plures tabu- 
las aeri incifas, v. c. tabulam infulae geographi- 
cam, a geographo celeberrimo de tisle (cite deli* 
neatam, ichnographias urbiuni, icones planta- 
rum etc. 

Ex 



di India orimtåli fpeeiattr. % t - 

: his aliisque libris corrafa funt, quae SAL-Saimon. 

AnpVice dedit in Defcriptione infulae Ceylan 

) ; Belgice deinde cum arinotationibus exhi- 

/L VAN 60CH, atque anonymus Theotifce van oociu 

Ut hoc tirulo : jlllerneui/fer Zujland der weii^ 

nun Zimmet* und Elephantm « Inful Ceylon, 

>• 1731. 8- 

errn lO^ANN CHRISTOPH WOLFS, i;oriWÄ-Woie 
irftiu Geheimfchreibers in StaatS' und luftitzfih^ 
%» ^ffanapatnam anf Zeilan , itzigin herzogtiek 
Unburgifch • Schwerirufchm Amtmannt^ Reife 
i Zdlan. Nebjl ginem Berichte von der hollän* 
m RegiiTung zu Jaffanapatnam. BerUn und 
ioiySa* Zweyter TheiL ibid. 1784. Sn^ai. — • 

fÄ, London 1784- 8* — Fide digniflimus 
r,' adhuc in vivis, dum haec fcribimus. 
enim paene annis viginti in infula lAa -^ 
tautem anno ibidem advenerit, haud memo- 
— negotiisque variis, iisdemque partim magni 
ncnti, interfuit Candor hudiumque vera 
(lodi ubique elucent, Defcribit arbores plan- 
|Qe, animalia, elephantem in primis, eorumque 
(iem, margaritarum pifcatum, coelum ac fo« 
) regem f. imperatorem infulae formamque 
tiinis, fubditos eiusdem, multum diAantes ab * 

quorum Knoxius memorat, quippe cultiores 
s Be^arum commercio, quam Lufitanorum*. 
um dt in pingendis Singalenfium moribus« 
ta funt nonnulla de commerciorum ratione 
eosdem atque Belgas. Parti priori adieéU 
erfio relacionis Beljjice fcriptae, antea haud 
cem editae, fuper Belgarum adminiltrationo 
; in urbe et rcgno Jaffanapatnam. Pars pofte* 
oomprehendit varia prioris fupplemcnta. --• 
rt IvUus iUnerarU anonymus vanas adfperfK 

notas« 



\ 



s j Seriptont geographid et hodo^foriii 

notas. In praefatione fcriptores de Infula Ceyba 
nonnullos enumerat. 
Efchels- ESC HELS * KROON Befihreibung Jer Infet CSy> 
'^wo. tan, öder Ceylon. Erjler Theil; in Potit. Jourmd 
(Hamburg) 178^- lan. p. 14 — 24. Zweyter Thnl; 
ä)id Febr. p. 113 — 133. — Non modo recah* 
tiflima, verum enam fide digniflima refert auélor, 
aliis etiam fcriptis, res Indiae orientalis illuftranti- 
bus, clarus. Statum infulae hodiemum geogn- 
phicum ac dvilem , rationemque cinnamum colD* 
gendi, potiflimum exponit. 

VI. Scriptores de infula Sumatra. 

Praeter i. w. vogelium (C£ huius fiU 
Vol. II. P. I. p. 361 *) oLiTzscHiuM (C£ ibkL) 
VALENTYNUM aUosque fcriptores generales huc 
in cenfum veniunt: 
Miller. CAROLUS MILLER, Anglus, rerum oatiffi- 
Uum peritiflimus, circa annum 177 1 In Suma- 
tram infulam miiTus, epiAoIas noimuilas inde fcrip- 
fit aniicis Londinenfibus, quarum excerpta exhibita 
in colleélione celeberrima: Philofophital Tram- 
aSfions Vol. LXVIIL P. I. p. 161 — 179. 1778. -. 
Theotifce reddita in /. /?. Forjler et 7. M. SprengA \ 
JBetf trägen zur Länder^ und Iraker kunde (178 O '. 
T. I. p. I — 36. Forjler annotationibus utiliniiius 
Angli relationem illuilravit. Aiiam verfionem 
Theotifcam tradidit finc notis C D. Ebeliug in 
Neue Sammlung von Rcifebefchreibungen (Hamhi 
I78I-8.) T.II.p.i — 34. Infcrta quoque foliis hcb- 
domadariis: Hanndverifches Magazin 178 <• Gratie 

eraot 

*^ Quae loco laudato de Vogcllt icincrario iudicirimaii 
amici fententia erat: nobis vero, poflquam id ipH ift* 
fpcximusy paullo mitius de codcm fcnticndum cfTe po* 
tamus. CcrtCy quae de infulis Sumatra ec lava icfe* 
runturi haud coutcmncnda func 



i 



I' 



•'^ 



äe India orientali fpeciaUs, i ; 

irant Milleri obfer vationes , iicet maximam partem 
feves ac mancae, quia per tempora fat longa pa- 
rton novi de infula ifta in Europa innotuerat. 
Poftea longe pleniora, doétiora et perfediora acce<- 
pimus a duumviris, quorum prior eil 

ADOLPHUS ESCHELS-KKOON, CUIUS Iiar^ Efchd»* 

ratio cdita eft hac infcriptione : Bejihreibung der^^^^^^ 
Imfil Sumatra y befondtrs in Anfehung des HandeUy 
mud der dahin gihörigm JUerkwurdigkeiten. NebB 
émtr Original 'Karti^ von Adolph Efchels * Kroon^ 
varmaligin JRe/idintm der Holländifchen Oftindifchen 
Compagnie zu jSyerbongies auf Sumatra. Herausge» 
gtbtn mit einer P^orfede ven Gottlob Benediél von 
Schirach. Hamburg \^il. gmai. Et in colleélione 
Ebelingiana modo laudata T. IfL — Auélor odlo 
per annos (inde ab a. 1766) in infula commora- 
tus munereque, quod libelD titulus prodit, funcflus, 
interiora infulae curiolius et exadius, quam alii 
Europad ante eum, fcrutatus efl. lucunaa aeque 
ac nova multa refert de Sumatrae (itu, flumini* 
bus 9 locis mercatoriis, Belgarum in primis, de 
quorum ratione et inititutis antea nihil certi in 
Europa innotuerat. Idem valet de iis, quae de 
Anglorum mercatura adiecit. Tabula, quam titu- 
lus libelli innuit, geographica minime nova, fea 
e Valentyni opere defumta eft. 

WILLIAM MARSDEN^s Hiftory of Sumatra^ UMdttL 
iontaining an Account of the Government^ Laws^ 
Cujtonu and Mannen of the native InhabitationSy 
vith a Defcription of the natural Produ£fioni and 
o Relation of the ancient political Jlate of t hat Island» 
London 1783- 4- Epitomen libri Theotifcam ex- 
febcre coepit — nondum enim finita — /. M. 
Sprenget in modo laudata collecnione: Beyträgs 
2ttf Folket 'und Lånderkunde (1783 et 1784) T.llU 
p. 2Ti — 3 16. T. IV. p. 24 if — ^74. Integrum 

librum 



1 4 Sttlptofit giogfapkiei et hodofporUt 

librum Theofifee reddidit anonyimis Lspf. i 
gmsu. — Anglus peritiflimus , fagaciflimi 
doéHnimus omnes^ qui de infula Sumatra feu 
tum feu parum commentati funt^ ante( 
Efchels-Kroonio tamen honos meritumque ; 
manebit propter relationem de fedibus Belg; 
ibi conilitutis eXaétiorem. Marsdenius diu ib 
commoratus^ munereque Secretarii in ca 
Marlborough, fede direélorum, qui rebus An 
in Sumatra profpidunt, funiflus, memorabili: 
tiflimum littoris occidentalis, ab Anglis occi 
gentiumque, quibuscum foedera iunxere com 
ciaque agunt, accurate tradit. Agit igitur fe 
nibus fingulis de infulae fitu ac folo^ variis 
ventibus trudibusque, rei mercatoriae praefi 
infervientibus^ de incolis eorumque lingua, 

I bus moribusve, de ilatu regnojrum praecipui 

civili. Subiunda eA infulae hiAoria, qualis 
penuria monimentorum condi potuit. Omn 
audore circumfpede dofteque expofita vei 
que confentanea videntur. Tabula adieda 
graphica regiones locaque, ab Europaeis cub 
(altem perlullrata, longe curatius, quam ai 
repraefentat 

Cf. GUtting, Aiizeigen a. 1785. p. 63g — 6^6. 
BUKS c H und EBELiNQ Handlungsbibtiothik 
StUck 1. p. 158—161. 

VII. Scriptores de infula lava urbeque Batav 

Voi\ fcrlptores nonnullos generales fupra • 
tneratos, v* c. nic. de g ra af, nibui 

WOUTER SCHOUTEN f. SCHULZEN, Å 
NOUT VAN OVERBEKE, I. W. VOÖEt, 
GUAT, VALENTYN, DE BIERVILLAS, C 
SCHWAR2, HEYDT, lAC. FRANK, fcquenteS 

faxum volverunt: 




A I»^A oritntaH JpicialtJ. 15 

onyirä Styfinaer yava, Dordrecht 1666. 4. Anonymi 

RIST. FRIBDRICK WALBAUMS ■^j^"»'" w»ib*uM 
mtäfehtn Inftl Grop • ^ava and alltr ébrigen . 
iifthtn Cotanitn i» Ofimditn. Jena 1753. 8- — 
iptor Indiam ipfe non vidit y fed librum ex 
iis a nobis commetnoratls compofuit, qui- 
nen haud ubivis caute ufus efl, ideoque 
Ifis mifcuit. Praeter hifloriam infulae geo- 
I, et haec quidem fatis imperfeifle, defcri- 

Z. COENEL. MATTHABI RADSKMACHEK Radermg. 
VAN HOGENDORF Kortt SchtiS van dt 5<. ^ti«r tr van 

m der Ntderlandfthe Oofi ■ Jndifiks Maoi- dotp. 
v; In Vtrkandelingtn Van het Bataviaafch 
fchitp der Konjttn en U^etenfchappen. i Deel 
■3M\z gedrukt 1779. 8.) p. 5—18- Eorun- 
efthryving van het Koningryk J.-ccaira; ibid. 
-41. Eorundcm Befchryving van de Stad 
i; ibid. p. 43 — 70. Referri etiam huc potell 
OOYMAN relatio de agricuItLira et optficiis 
tataviam; ibid. p. 173 — 263. Quae omnia 
ifce quoque Icgi poffLint in verlione Com- 
rionim Htorum focietatis Batavae lilterariae, 
mymo B. Lipf. 1783 evulgaia notulisque 
h. Epitome defcriptionis urbis Bataviae 
ifce. etiam reddita a Georgio Furjier in Gzt' 
'iagazin a. 1783. P. il. p. 256 fqq. — Ra- 
her , cui origo huius focietatis dtbetur, con- 
s Indiae Belgicae extra orclinem atque Scha- 
, praematura morte a. 178a f. 1783 cx- 
s: W. van Hogtndorp autem, mercator litte- 
)utus, adhuc, quantum (cimus, in vivis efl. 
Tia dilTertatione, ritulo iam docente, omnes 
um in India orientali fedes breviter enume- 
y praecipue quas in infula Java occuparunt. 
im ibidem florens Jaccatrenfe lingulari diflicT-' 
talio- 



I 



1 6 Seriptofit giographsti it hodoåpjorici 

tatione defcribitur, potiflimum quidem ration 

ftoriae naturalis. Nec iniucunda, quae de ^ 

norui% moribus traduntur. Defcriptioni Bati 

adiedta narratio de variis nationibus ibi habil 

bus, de numis, menfuris ac ponderibus ib 

ufitatis» -^ Hooyman% ecclefialles, exade ir 

nås docet, quo modo faccharum in Java cc 

atque coniicitun 

Anonymi Batavia^ di Hoofdjlad van Neer tands O. h 

ftanvia etp.^.^ dtrzilver Gäigtnhtid, Öpkomft, voortreffelylu 

bauwenj hooge in laagi Regeering^ Gefchiedin 

Kirkzaaken Koophaudetj Zeden^ LiuhUgefteli 

Ziektin^ Diiren in Giwajfen^ be/chravitå. Ami 

1783 — 1783- IV Voil. in 4. — Thiotifa 

epigraphe: Befchnibung und Gefehkhti dir H 

fiadt in dim HoUändifchin Oftindiin Batavia; 

giographifefun ^ politifchin und pkyjikalifchen 1 

riehtin von der Inf el 3^ava; aus dem Holland. 

fitzt von loh* lac. Ebert , Profejfor der JUathn 

zu Wittinbirg. Leipzig 1785. H Partes, cum 

aep. in sniai. Pars tertia et quarta verfK 

dum haec fcribimus, nondum in lucem pre 

runt. Infcriptio verfionis operis argumentum 

adius, infcriptione archetypi, indicat Com 

hendit nimirum non folum defcriptionem copic 

et accuratam urbis Bataviae, verum etiam U 

infulae Javae. Tomo enim primo traditur 

fcriptio huius geographica, adfperfis mom( 

hiiloricisi fiftuntur porro ritus moresque Jav< 

rum religiofi ac domeflici; fequitur hiltoria el 

fcriptio urbis Bataviae. Tomo fecundo contii 

tur narrationes de Belgarum regimine Batavia 

inomni, qua illis paret, India orientali, fimu 

continuatur hiftoria Bataviae: Ebertus verf 

huius toml relationem de focietate littéraria B 

viae inilituta addidit. In tomo tertio auélor mi 

ir 




Ji Mia oritmtali fpetiaUt. 17 

acolarum tirbis reprehendeodo pin^; fubiungit 
clationein de ihtu Belganim eccldiaftico in India 
jrientali, Bataviae potillimum, atque defcriptio 
lem uberiorem et, ut videtur, exadtam de coin> 
nardis Belgarutn in India. Tomus quartus omnii 
irgumenti ^yfici ac medid d>, teAe operis titulo. 
\<fieAae Tunt operi praenanäflimo plures figurae 
leri incifae, e quibus verTioni folummodo adiun* 
itte, quibus bcile carere haud pofiis. In his eim- 
ma. tabula geographica, inTulam Javam reprae- 
lentans. Auiftor caeterum nobis ignotus iple 
quidem tiidiam liaud peragrafTe videtur: iludium 
tamen, vera et accurata indagandi et tradeadl, 
ubique paene clucet. 

Nathriiki vm étm Ho!låmdi/tkt» HendeUptatvf^*<^^r'"^t 
Btttttvia, aur den nmjten Englifiktn Seereifia grao- "'"'**""*• 
gm; inWitteub. IVodunblatt T. VIII. p. 369 fqq. et 

i77 fqq- 

VlIK &mttortt de infulit Moiucdij SomtOi 
(UUbety aliisqut adiacmtibut^ 

iPraeter pykardum vi laval, fupra Vol. II* 
P.I. p. 34fl a nobis excitatum, iacoBus zibg- 
lERUS libellum de inrulis Moluccis fcriplifTe dici* 
tur I faltem mentio illius Ht in titulo operis eius' 
dem fic infcripti: Liber de regionibus feplentrio- 
nalibus et Moluccis infulis. jintvtrp, ij4aJ|^ 
Nunquam vero illum vidimus, nec, quicqui^i 
Qb praeflitum fiierit, dicere poflumus. 

ANTONIUS riGAFETTA IH lltntrariä, otltro titf&at. 
Plaggio allorno il mondo (Lond. 1585. 4- Vcrfio 
Tlieotifca a Sprengelio elaborata norisque illuftrata 
b Bofträgm tmt l^iilktr '■ ftrtrf JJtndetiunde T. IV. 
P> I Iqq.) alibi retfenfendo varia, a fcriptoribus 
(ofterioribus mutuata, tradidit dä infulis hisce, 
mLhift.yoi.lLP.U. B quae 



Ig Seriptartti giogrtfUti H hdofporki 

quae in itinere cefébérrimo, a Fenfikiandö h 
han circa terrarum orbem inde ab a. 15 19 fu(i 
obfervaverat. 
Mtximilia- Épifiotaäi UkSSlUltl AS o ^ TiramJUvm 
^*^ grrtariö Mia Mui/la Mh Imper^itwi^ dilla 
rMU i fiapiadk naoiga»ani fatta pir tt Spa 
h anna t^tg altamo il mciuto; in Ramutii 
dione Vol L p. 374 Iqq. et in coUedione 1 
vagiana: Novb ort» re^onum ac inåilarur 
BauL 1555. foL t)e Mohicdt InlbBs, potifli 
a^ Maximifianua, tefits oculatua; ^propi 
coDeétione Hecrv^^na q^graphe audit: É{ 
de Moluccis. 

Gtiectno. J^^^ O^IBTANO Rdatiöm ditt ifiii Mf 
ifl RaMufii Xa^alté dilk navlgatitmi etc. T. I 

Aifcofeii. Omquijla då lat isUu JUahåcai al Jtåff Få^ 
påf il Liemtiadö aAaTÖLOMB tton dB Ai 
SOLA. Madrid 1609. foL Francogallici AlD 
1706. III Totni in 12. cum %g« aen. Aagb 
S^ioéni ColtitNM ^ f^oyagåf tTI p. 16 fqq. 



vKii 



iifci i verjlone FrancogaUiea , Francof. et Lipf. 
17 1 1. Il Voll in 8. •— Hiftoriam quidem i 
infcriptio operis innuit: verum infunt qu 
geographica haud contemnenda. Au(H:or (f 
a* 1630) aliis libris IiiAoricis dams, ipfe oii 
infulas iilas oculis nusquam ufurpavic, ala 
qui ibidem verfati erant, fubfidi^ adii 
lifTe tcAatur. Qi.iae igitur fata fuerint in 
rum/frugum vanarum, etnucis mofchataei 
primis atque caryophillorum lacto provencu 
rentiiiin, expönendum fufcepit, gravlfllmas ] 
cipue confltoatiories gentium Europaearum , 
illarumj po/fdlionem ortas. Rims äiot^esqw 
colarum haud negledli. 

Kiof.Co- HBRNANDO DB LOS RIOS*CORONBL, 1 

*^*^ bytero y Pfocurador general de lä Filipinas, 

É 




tb l9£a oritniaU _^itiaUt. i^ 

aria/ ifnlatiom para fa magtfiad, dt lo ffue conve- 
inw Ttmaiiar dt la riqutza au ay en illas^ y m 
if iflat dl Makuo. Madrid i6ai. 4. 

coiNBLii UATHLiEF Diarium ithieris inMutiitC 
idiam orientalem; in recueil obs voyagbs 
r. fi^ra Vol. II. P. I. p. 365 fqq. recenfito T III. 

Docriptio infularum Moluccanun, ex variis 
iripcoribus haufta ac compofita, in relatione iti- 
enriorum- Praotiuta T. VIII. p. 314—338. 
erTTheoC. 

E recendtxlbus huc perdnent porrest et 
ONNERAT, mox laudandi. 

Recentinuna vero, eaque exa^ Jideque di- WåO^ 
jå&soA iradic adolphus bschels-kroon in'^^"""' 
efix^itionibus infularum Bandae et Amboinae 
ilque drcumiacentium, Theotifce elaboratis. Ex- 
titt nindrum: Bifckråbung der Infiln Banda und 
IS GnoSrshimäilt dafilbfi in Polit. journals, 1781. 
ept. p. 193 — 3135 atque: Btfihrtibung der Jnfel 
Imbeiua md dtr zikn ondern Nelkeniafeln; ibid. 
)éfa)b. p. 339 — 3$;. Kultur, Eiafammlung and 
i&Hiif/ dtr GtmirsMtlken mf Amboina and den andirm 
ftttmmftlm; ilud. Novemb. p. 343 — 351. 



Captaim DANIEL BBBKMAN's Voy^agi ta (mitt 
rom Iitand of Borneo. Lond. 17 18. 8- Cum ta- 
lulis geographlcls multisque allb figuris aends. 
^pla dt defcriptio paräum littoralium Infulae 
tesque incolarum. Äddlta eft relatio de modo, 
pio Angli a. 1714 Ibidem fedes fixerint. Infunt 
»itD narrationes de infulis Canaiiis, de iniulis 
jcomoitforti viiidis, Javae, Madurae, promonr 
(0(S bonae fpei, infulae St. Helenae etc. 

Harnt Jacob janson db roy, gfv</nK» d« i#f . 
t^tMU » 0^»JmdiMf Mtriumrdigtt Lii^ uad 
B 3 fichf 



1 c^^i ^ 


' SI 1 


j^jB -p 


' i^l' '*■ 


■hH 


j y^B * 


||,j; 


mP 


^^R - 


iB-\ 


-fl^ 


'B- K 


'n'(' 


^1 % 


Hr -^ 


K' 


jSk# 


jfP; 


ZBi 


m mHR ' 



mugefitzt tMrdm^ fo vr filbfi amsgijlan^ 
iimr f$hr curUufm Befchreibmig dir /i 
måd dtrfetbm l&mgrnchm; als Bäuga 
Suceadama^ Cottaringmj dir (krtn^ d 
Mi andinr^ mbfi ihrm tnfflichtu Golä 
immt - Birgwtrhmj Omfffer 9md Qfubr\ 
wie auch vM ihrm GoU-rriehm Bergi 
mnd Döffferm^ dir SehBnImt ihnr Wi 
Hii/rathim^ Niigung nudSittm dir EmwfA 
Wi» aueh iin bifondirtr Btrkhi vom dim 
dteUn auf Sumatra y uibft dijm Landi^ 
gUnmg und Executhn der Liib^ und IM 
fridir dii Diibi^ dttrck dim Autertm fiUjl 
Wigin femer Curiofität^ und zum wah 
GöttUeher Din&ian^ nach iimr richtiga 
Tag gigebtn^ und nUt nöihigim Xigifiå 
Ans dim Hallåndifchen mit alten Fliift Sb 
D. G. A. Z. Im Jahr MDCCÄXIII. (1 
Fkles huius fcriptoris maxime inde coUig 
opus uniterfo fenatiii Belgo-Indico d 
redori , Guil. van Outshon , Bataviae a 
didit) antequam typis mandatum fuit. 



é» huäa crimtéUi Jj^tiatif. 



>i 



kw Thmb vam Bormeo; in dusdem et Spren^Iii 
pråfgmzmrLäm^er-und^öåkirkunde(l^S^)T.ll 
SM — 303* Recentiffima fum, quae de kifulis 
ii foteris confignata habemus^ haufla praecipue 

l ALBXANDRI DALRYMPLB Plan foT IX/Akfiflf A. Dtlryv* 

vOmmirm of iU$ KingUom and of th$ Eafi^Jth^^^ 
uCmpomj/. LoQd. 176^ 



W. VAN HOGBNDORp Befchryvmg van het E^v-Uogtn^ 
\ Ttmor; In Virhamt. van hit Batav. Gimtfch.^^ 
il p. a73 •*- 306. et in verf. Tlieot T. L 
t— 33S* "-" Qpo exilior huius iniulae, BeU 
fubiedtae, notitia haAenus fuera^ 
haec narratio fide, ut viietur, digiui 



^ 



b (llICOL. GBRVAISB) Difmption hifioriqn$ ifnGemUk 
■mm di Macafar divijee en trw libns. å Paris 
n. IS. — Aagmentie de diverfes piices. å Ra« 
iDOiie 1700. IS. — Libro primo de fitu rq^ni^ 
•ktt jphbtis, animalibus, fluviis ac praeftai^do* 
Ii orbibui agitur; fecundo, de moribus et riti* 
> iDOolarum, eorum regimine, reque domeftica$ 
Id, de reU^one vetere Macailariorum, eaque, 
L hocfie utuntur. Addita eft inde a p. 303 Rc- 
i de memorabilibus belli gefti a Batavis contra 
cafiarios inde ab a. 1666 usque ad a. 1669, 
to Cornelio Speelmann. 

Defcripdo Infulae Celebes f. MacafTar ; in col- 
ione itinerar. Prevotiana T. XL p. 478 — S^^ 
ind. verC .Theotifcan). 



B3 



XSLSeru 



fa ScripUHW giogrå^hiii $t baioqwiti 

CC Scriptora di infu&s Phitippims^ Maghm 

danao^ JUariams etc. 

Hic in cenfum venhjnt, pneter rios^ 

lONEL, LB GBNTIL (P. L) et SONNBRA' 

iitm laudatos, fequentes: 

G4ftMr<)iS. Fr. GÄSPAR DI SAN AUGUSTIN (NfifHoi 

Ausuitiiu |„ i^f^i^ Philippinis) Omquijla di kr Ithi Pk 
pmas. Madrid 169g. foL Ainpliffimis harum 
fularum defcriptionibushiiU>ricö«geogra|ihicis 
opus accenfetur. 

Gemem. {OH- FRANC. GBMCLLI - CARBRI Tom 

^^'^ operis alibi defcribendi: Gin d$t mondo Qn Ve 
1719. g.) de bifuUs Philip{Mnis fufe agit. Ve 
fiaeiu fkeculi XVII ibkleni fuit 

Tocmbuu josBPH TORRURIA Dijfiriaewm hijarko- 
tka y iu mueha parte geogr^ca di lat islas Pk 
nas. Madrid 1753. 13. Audor, mcMtuusa. i' 
fuit praefeéjtu» monachorum ordinis S. Francit 
urbe Manila. 

SiPKBfteh M« Cw SFRENORt Gifckichti tmd Bifikrrii 

der Pkitippinifche» Imfeh; in faepe laudatis 
trägen m^ V^otker - und Lanåerlmndi T. IL p^ 
I aa. — OptfBFiis fuhfidtis adiutus, fingdari fl 
hidicioque fubado , auAor infiilas j earumqw 
colas atque memorabiHa alla, Gum earunden 
ftoria, defcripiit Tabula geographica fubne 
Gollatione plurium^ quae de his lofulis esf 
enata eiL 

Combes. FRANC. COMBES Hifioria de tas iftas de 
danao^ Jolo y fus adjacentesy progrejfos di I 

^} Cnm m ituief»»to t nobis lam rccenfita* (V^l. 11.^ 
in alio mox defcribendo, Qu^e ip pol^Cftore de 
lis Philippinis referuncur» cxccrpiir ac Theorifce i 

dit H. A. O. Mcbard in Cotbarfi^ Magaiin 

p. i 4» fqq» 




M, y arnuu catholicMf. Madrid 1667. fol. -^ 
AoTy Saragofla in Aragonia oriundus, lefuita, 
Goaarius in iofuUs Philippinis, ledor theologiae 
inilae, mortuus eft a. 1665. 

WILL. DAMPIEK III Account of a new voyagiDm^tv. 

mi ihi H^orU (London 1697 ^qq* I^l Voll in 8-) 

^ delcribendo, exadiora de infula Ma^ndanao 

Mindanao exhäbuit. Exadiflinia vero. 

1.V0RXBST in libro proxime commemorando-Forreft. 

Me Anglus de ij:jfula illa cradidit| excerpfit ac 

iMt^ reddidit Georg. Forjiir in Gming. M^ 

feb T. II. P. V* p. a68— 309. (178a). 

Wx hii aliisque itinerariis m. c. sprengel de-sprcn^ei. 

liCMirm infulae Magindanao compofuit in Bty^ 

p» wmr IJM$t^ und yölkartumU (178a) T. IL 

»1—144- 

Hjh Hjh ^ 

VAXLBS IB GOBIEN Hifioire des istit Aorio. le Gobien. 

Jk Paris 1700. la. II edit ibid. 1701. 12. — 
bic potiflimiun hiftoria, et ex relationibus Pi- 
OM, Gonelli-Carreri et DamfHerii hauila eft 
ripck> infiilaniin Marianarum in colledione 

Arevotiaaa T. XL p. 377 = 389 fcc. vcrC 
aot 

X. Scriptarts de nova Guinea ^. 

KONNBBAT) Sous • Commijittfi de ta JKmA^Sonnem. 

ftjpondamt dm Cabimet du Roi (de France) Fcyage 
mmtoelk Gtduée^ dtmt kquet au trouve la defcrip* 
• dn Ueux^ ler obfervatiout phyfiques et moraler^ 
t» deiaiU retatifs å thiftoire naturellc^ daut le 

B 4 ' reguå 

)lnibe^lGiraust novam Guineam mari pacifico £ Indiac 
^/AnH accenferi: quia vcro fcriptores de illa agenccs» 
Uiibs qooqiie ladiae orientriis dcfcripitnmti hoc ioco 
bad connn mcsninifle placuit; 



34 Scriptarif giogrt^fdci et hodoeporid 

rigne mimat et vigrtat. Il Paris 1776. 4inai. cuin 
^. aen« CXX, Theotifa ab /. P. Ebeting^ qui 
notulas adfperfit, Lipf. 1777. 4mai. cum figg. 
aen. XXX. ^ngtice^ Lond. 1781/». (cum vel 
(ine figg. aeneis?) — ^ Epigraphe operis fplendidi , 
fuadente huc illud pofuimus, licet plura de infulli . 
Fhilippinis ac Moluccis> quam de nova Guinea, 
referat. Anno 177 1 die ag Iucä'au(ftor, comn . 
tantibus duabus navibus, ab mfula de P)ramee pro* 
feélus, petiit infulas illas. Anas in itinere reper^ 
tas defcribit, aeque ac plantas aninoaliaque fifai 
nova^ in omnibus iftis Indiae orientalis r^k>nibui 
obvia. Anno 1772 die 4 lan. reverfos dt in io- 
fulam ie France^ onuftus arbufcuKs nuds mofchi* 
tae et caryophilli aromatict, quarum tamen cuf« 
tura in infuia modo memorata fuccelTus haud fittil 
profperos habuifTe dicitur. 

FonreO. Capt. THOMAS ?0RREST f^OJfage tQ NlVh 

Guinea^ and the Moluccas^ firom Balanufimgtm : Jfh 
(luding an Account of Magindano ^ Sooloo and oHuf 
Jslands; and iltufirated wlth 30 Coppcr • Platu. 
Performed in the Tar tar Gal tet/ ^ belongtng to tie 
Uofkouri^ble Eafi • India - Company ; during the Teef* 
1774. 1775. 1776. To which it addea a Voceb»» 
lary of the Magindano Tongue. London 1779* 
4niai. FrancogalHce^ Parif. 178Q«4' cumfigg.acn. 
Theotifce (ab 1. P. Ebeling) omiflis ils, quae folis 
nautis minimaegue leélorum parti placere poiTmt, 
Hamburgi 178^- 85 et in colleftione itinerarlorum 
Hambui^enii faepius iaudata T. III. Tabula gco* 
graphica, eaque auda, addita eft. — Forrcfti» 
quoque novam Guineam vix attigit Itineril 
ocgaiio nata e fedibus ab Anglis in infuia Balam** 
bangaa fixis ; ibi enim aromat^ nobiliora, a Beigb 
(blum culta ag divendita , colere anlmus illis crat 
Ad Qonfilium iilud exfequendum quum pktntit 

arbw 



/^ 



ii India oriintali fpetiåltu J5 

ftisve nuds mofchatae et caryophillorum opus 
, Bdgae vero quovis modo impedirent, quo 
os AngUs eorum copia fieret} mifTus eA For- 
is in loca, a Belgarum imperio aliena, ut ibi 
itas huius generis conquireret. Infulae, titulo 
ris memoratae, praecipue Magindano, diligen- 
caeteris defcriptae. Quae de cinnamo nar« 
ur, ex Alberto Seba potiflimum mutuata* 
irifula Bomeo quoque varia narrantur; in 
\ nimirum condigiendum erat Anglis, quum 
QCoUs infulae Sooioo {Sutu) e Balambangan 
rentur. Infunt plura, non ab audore ipfo 
, ied auribus tantum ufurpata. 

1 Gåttkig. AnzHgm a. 1779. p. 729 — 736. 
tfft. g$L Zriinngen ^. 1779. p. 391-^39^^ 

SECTIO III. 

kriptores de hiftoria Indiae orientalis 

generaUs. 

Piures fcriptores veteres Graed de India, quos 

LA BO laudavit atque in ufus fuos vertit, tem-strabek. 

lim iniuria perierunt, v. c. eratosthb- 

B, ONESICRITUS, NEAKCHUS, ARISTOBU- 

i caef. Strabo ipfe, fupra quoque, ubi fcripto- 
de India orientali geographicos recénfuimus 
)LII. P. I. p. 337), commemprandus , de India 
t libro XV operis immortali^eograpliicL 
ULLADius, e Galatia oriundus, natus a. poftpaiudiuc 
'•nat. 367, denatus ante annum 431, Epifco* 
I primum Heienopolitanus, tum Afponitanus, 
^ ex fcriptis notus , libellum de gentibus Indiae 
Bragmanibus, quem habemus, Graece compo" 
flb dicebatur : at recentiores in dubium id vo-* 
^Qtt, ideo potiflimum, quia audtoris iter ac fedes 

B S in 



d6 Seriptor$t i$ UJlmå 

fal India Palladii vitae haud convenifTe vidcntur. 
Quicquid etiam (it,- Palladii nomine notum eft ao 
circumfeitur fcripcum iUud ^ editum ex MS. Sam* 
bud, cum interpretatioiie Latina et notis loacUmå 
Omtrarii; in nufd. libello gnomologico. lipf. (ioe 
nota anni 8- Quae editio latiiit audorem operil 
liisquentiff fai;.lad1us de gentSnis Indiae d 
Bragmanibusj S. amirosius de moribus Bradi* 
inanorum; Amam/mus de Bragmanibus} qiJönjni 
(nriorem et pofteriorem nunc primum in luoem 
protulit ex bibiiocheca regia Edö^rdiu Biffkmi. 
Londini i668- 4« Bonis, auae audor e yeteribiis 
cxcerpfit, multa admixta iaat minbilia aiique ia^ 
credibilia. 

Arthus. ARTHUsii coUeéUo, inrcripta : Ififtoria locibe 
schoTu^' orientalis etc. Vol. II. P. !• p. 3 3 1 fqq. a nobla 

^ ^""*' cenfita, ut et colledio fratrum db bit: 
orientaUs, et colleiHJo andreae schotti 
P* 334 fqq- memorata, huc etiam perimeoC} item 
magna pars itinerariorum , fe<fHone prima huius 
capitis (ibid. p. 337 — 336) ut et fecunda mocb 
abfoluta, enumeratorum. 

Bdyer. Ad cognitioncm hifloriae Indiae orientafis five 

fatorum, quae gentes illius per Graecorum colo- 
nias poil Alexandri M. mortem expertae funt, 
maxime facit opus theophili sigefridi 
BAYBRi, alibi a nobis ob doéfarinam, qua poile* 
bat, haud vuigarem praedicati, ita infcriptum: 
Hiiloria r^ni GrUcorum Baéfaiani, in quafunul 
Graecarum in India coloniarum vet is inemoria 
explicatur. ~« Accedit christophori theo* 
posii WALTHBRi, MtiFionarii regii Datdc^ 
Doftrina temporum Indica, cum Paraiipomenli. 
PitropoU 1738. 4- — Audlor fummo Audio 
fingulorum Graecorum regum imperii Badriani 
rea geilas ad certa tempora revocat, originem 

regni 



Indiae orientalis gemraUf. 37 

regni fataque explicat, non pauca intexit de In- 
^ico regno, muluque de Graecorum in his regio** 
idbus color^ adfpergit. In primis vero ledoribus 
lierfiiadere conatur, Indos a Graecis numeroruin 
noiniiia et mathematicas difciplinas accepifle, et 
viaSy quibus Graecae artes cum Oriente communi- 
catte fuerinc» indagat. Qua in re multum tribul 
cxHiieéhiris, ^fe vir olim doétifllmus non n^avit 
lluic operi (iunino iure iungi meretur: 

DS GUIGNBS Rtchirchii fwr quilquif évAummt étOu^Lm, 
fm itmanmU thi/ioiri dis Rois GrM di la BaSfriami^ 
it prnrikuliinmmi la dijlruäum d$ Inur McnfoMmi paf 
tu Stjfikii^ titabUffimint di aux-H Ii long di /7»* 
Jk/^ it Us guirtit qu'itf iwnmt aoa Its Parthis; in 
Mmoiris di tJkad. du Jnfcriptt. T.XXV. p. 17 % 

(1753)- 



RBNAUDOT edidit! AuHiwut nlatiout dit In^tiamaOm^ 
dåf it di la Chim etc. k Paris 1718*8* Quum vero 
carum nuudma pars Sinam fpeélet, infra relatio- 
nem de hoc libro exhibebimus. P. 167 faq. Re« 
naudotus agit de more Indorum^ fe ipios cre« 
noodL 

JOAO DE BARROS ^a; dot fiitos qw Of Par- dcBrnmi 
iMguifis Jiziram no difcobriniento i conquijia dos mans 
itirras doOritnii^ dipols do anno di 141a atio di 
1526. Decada prima, un Lisboa i$5a. — » Decada 
lecunda ibid. 1553. .Decada tertia tdii. 1563. fot. 
Tria haec voiumina recufa funt ilAL i6a8« foL 
Pulchra quidem editio, prior autem correétior. 
Decjdis quartae maximam partem loannes de Bar* 
ros ipfe elaboraverat, quum mors intervenlret a. 
1570 eumque anno aetatia LXX vivis eriperet 

Multis 



^-l-««. 



r» iT- 



a g Scriptofif di UJlorim 

Multis anids poft abfoluta et typis mandåli Decis 
quarta a loanne Baptijla tU Lavanha hac epigraphc: 
Vecada quarda da Afia di joao DE BARROS, dih 
poif do anno di 1526 atd o di 1539 nfarmadaj o»» 
irrfceuiada i ittuftrada eom notas i Tabolms Giograpkh 
U\iiQlia. iai; por Joao BAPTISTA DB LAVANHA. Oi 

Madrid 1615. fbL (PhiUppus III, rex Hifpaniac, 
autographum a vidua Hierony mi de Barios , loao- 
nis filii, emerat et I. B* de Lavanha ad vulganduBi 
Diesodo tiudiderat). Interea diboo do couto, Ulyffi- 
^"^' poneniis, Regis Lufitaruae hiilcmc^raphus^ vic 
rerum Indicarum experientiffimus, Goae prar ^ ^ 
tabularii, aliam operis Barrofiani contini 
texere coeptt, decademque quartam aiiani in luoem 
edidit fic infcriptam: Daada qwrta da Afia, por 
diego do couto em Lisboa i6oa.foL Seoo* 
tae funt: Decada quiuta. ibid. 161 a. Dicadafixta. 
ibid. 1 6 14. Decada feptima. ibid. 161 6. foL A. 
16 16 mortuus eft Couto Göae. Odava; nooa 
ac dccima decas ab eodem elaboratae poft longuin 
temporis intervallum, nimirum a. 1673, UJyfli- 
ponein lucem editaedicuntur, additur, cum Die- 
go de Couto decadem VIII et IX in lucem edere 
vokiifTct, Manufcriptum iili furto abiatum fu^e, 
laborem igitur quidem iteraffe, decades vero duas 
in unum refcrre volumen coaftum fuifTe. Quic- 
quid demumfit; 'mdVliveyrati^ Lufitani, Memoins 
T. II. p. 316 decadis oftavae, tanquam typis im- 
preflae, mentio fit} nonam et decimam quo()ue 
praelo mandatam fiiifle, affirmat Nieeron T. 5lll. 
p. 89^96. Decas XI manu fcripta exflare didtur, 
aeque ac XIII, quam Antonius Roccaro confecit 
Priores quoque maximam partem tam rarae funt, 
ut codicibus manu fcriptis fimiles benfeantur. De- 
cas fexta infigniter rara , quia maxima exempla- 
riiun pars, incendio in bibliopolae aedibus exorte, 

fiamms 



HtHai. 'orienMu . gentnlif. 2 9 

ds MScantSL fuit «— Operis rariflimi partem 
tuit liber itidem rariflimus, quinque libros 
s decadis duodeciinae comprehendens, ita 
)tus : CSmto Libr^ da Deeada dozt da Hijioria 
dia ds Diego de Couto, dgpois do anno 1 596 
Ir 1600 ) tiradof a Luzpor Emanuel Feman^ 
e Villereal. m Paris 1645. foI. *) •-* Nova 
j cui quoque decades IX ac X infunt^ prodiit 
ipone 1736. III VoU. in fol. Recentiflima 
que edUo etiam Ulyflipone a. 1777 — '78 1 
\t hac cpigraphe: Da Afia di joÄo dk 
t08 et de BiOGO de coutoj nova gdifoi 
Hda Q fna majejladi D. Maria I Rainha Jidi* 
I 9U. Usboa^ na ngia officina iypographiea^ 
J> MDCCLXXVUI. 8. T. I. P. I (f. Detada I. 
. T. I. P. II {{.Dicadal. P.II) 1777. T. II. 
(f. Ditada II. P.I) 1777. T. IL P. VL. 1777 
}Mwta II. R II). T. III. P. I (f. Deeada III. P. I. 
r). T. IIL P. II (t Deeada III. P. IL 1777). 
ir. P. I (£ Deeada IV. P. L 1777 )• T. IV. P. II 
heada IV. P. IL 1777). C^niinuacio da Ajia de 
\ då Barros por diogo de couto. T.LP.I. 
heade^ IV. P. I) 1778. T. L P. II (f. Deeada it. 
. 1778). T. IL P. I (f. Deeada V. P. L 1779)- 
LP.U {{.DeeadaV. P. IL 1780). T. IIL K! 
keada VL P. L 178 O- T. IIL P. II (f. Deeada 
^tL 1781). Plures an prodierint, non liquet. 
em tempore prodiit: Fita de Joäo de Barros 

IIANOBL SEVEKIN DE FARIA, i indiet 

geral 

laBibL Pinniinae Vol* IV. p.4i7 poft decadem fepti* 
ntm enumeratio fequentiuxn hac ratione continua* 
ar: • • . • Deeada oatava (Libro primeiro). Lisboå 

\ coAi de daCofta etc Deeada 8 abbreviada 17^3 

[C potior t <^73) ioU p. (em p Livr.) MSS Dcead» 

lona alibrcviata (cm Livr. y) MSS CiQco Livrpf 

le Deeada Doze em Pariz. 1^4^. fol. Deeada ij. da 
daladia por ant. bocaro MSS. 



S4 Str^tont di mhriå 

girat dåt quätfo Detådat da fua AfUu lisbot 
1778)- — Summae quoque raricatb dt editio cto* 
cadum primae et fecundae^ in linguam ItaUcun 
translatarum , ^Alphonfo Ulloa^ Venet 156a. 4. 
Exempla exftare^ anno 1561 tnfignitå, tdhtur 
Ommt mox laudandus» -* IoIl de Bttros, ne* 
oue Bragae, neque Ul^pone, ut nonnuUi putan^ 
ied VIfei a. 1490 natus, ec ut Emanuel Seveiinuf 
de Faria in vita iliiut tdiatur^ e noUlifBma fiunffit 
Lupo d$ Barrof genuf derivavit Thefaurarius In* 
diarum h&us^ lohannis III regis iuflu^ luftoriaiii 
Afiae, feu potius dus partis, quam Inbarn orjen* 
taiem nuncupamus, confcripfit, ea quidem iide et 
dexteritate» ut paene omnibus, pollea eandem 
Ipartam ornantibus, dux et auétor eflet, Ideoque 
Livii Lmjltanici honore infignitus fuerit Nec nd- 
nore laude dignus eft continuator Diego do Couto» 
Univerfa quidem Indiae orientalis hilioria opere 
hocce narratur, maxime tamen ea pars, qua Lu- 
fitani motus et mutationes ibidem exdtarunt^ d 
quidem usque ad a. i6oo. 

»Cf, FRBTTA611 Anat. litter. p. 73 fq» 
CX.XMENT BibL euriiu/i T. II. p. 458 fqq. 

dcCaftan- FBRNAO LOPEZ DE CASTANHEDA, N6 Lh 

^^^' vro primeiro e fegondo dos dezda hijloria di Difi^ 
britnento $ Conqu\fta da India ftr los Porh^mjit» 
emCoimbra 1552. Ho Terzero Livro^ ibid. 155^; 
Of Livros 4 et 5. ibid. 1553. Os Livros 6gtT. iwL 
1554. Ho oSavo Livro^ ibid. 1561. fot. Opus ra-* 
riflimis adfcribendum. — ' Francogatliee libcr pri- 
mus redditus a Nicolao Grouchy^ Parif. 1553. 4« 
Qiiae verfio etiam rariflimc obvia. — Verfia 
Itala hac iniignita epigraphe, argumentum operis 
darius prodente: Hijloria deW Indie Orientati^ Jto- 
perte i conquifiatt da" PortugheJ^ di eommij/hni dX 

invit' 



Imliaå ofiimtatU gnutuUi. ^% 

tiffim» ki Don MamuUo; ni tia quati^ oltn atk 
Irame ufattit^ rki $t ioftwmi di qUilU gmH fi vUnt 
rne^ im notizia di molte guim fatu in jfnii paiji; $ 
S mdti Pravimii^ IfoU, Gtii^ Caftelli^ Ihmi^ Mi- 
nt di meUdH^ Perli^ Giaii^ Animali^ Drpghi di 
jieiem itc. Comp<(fta in tingna Portugkifi M Fer- 
ondo Lopez di Caibgncda, § tradotta in Italiano 
fll Sig, Älfbnro Ulloa. Fémt. appreflb Zilletti 
577* >5?8. VII VolL in 4. *^ Minore quidefix 
udorkate Caftagneda, quam Barros, frid, maiore 
imen dignut praedicatur, licec adtiKxIum verbo- 
is et mitiiidiruiii fludiofus fit. 

Cf. cLSMsiiT I. c T. VI. p. 371 fq. 

DAMiAN A OOB8 Commcntarii rerum gefla-t CoCk 
jm in India dtra Oangem a LufitaiUs a. i538« 
4n;mii 1539. 4» Editio rariflinuu 

Eiutd. de beUo Cambaico ultuho commentai^ 
es LQvanii 1549. 4- lidem cum aliis Godii 
pufculis , v. c. de oppugnatione urbis Diu, repe* 
untur addid Petri Martyris de rebus Oceanicis 
^ecadibus tribus, Coioniai 1574. in 8 editis. Etiam 
i Opp. de rebus Hifp. et Lufit (CoL Agrifp. i6o9. 
.) p. 311 fqq. Et in Andrtoi Schoiti Hifpaniae 
uitr. T. IL — Ooéfius. aliis etiam libris, de- 
inter fcriptis clarus, Luntanus faeculi XVI, ne- 
Mii* dviilbus variis orator InterRiit Ipfe quidem 
idiam non obiit, fubiidiis tamen optimis in libelr^ 
I Iftis elaborandis ufus eft. 

Ct ci^xMBiiir BibL T. IX. p. apg^q^* 

lACOBl TEVII (LufitaniceDE TBrVB)Com-deTfyvt 

tentarius de rebus a Lufitanis in India apud ^ '^•^^^ 
Kum geflis. < . . In Opp. de rebus Hifp. et Lufit. 
• 377 fqq. et In Schoiti Hifp. illufl T. If. p. 1345 
iq. — - Tevius univerlam Lufitanorum liiiloriam 

aqiple 



|tt Saripioru i$ tajlortå 

•mple foibere volidt: it itihil, luTi Mc libdM^, 
ftsgmenttnn quafi operb iftius, in lucen} proÄit. 
Nan in&rior Damiano GfOt^ 
éfAän- Ommtatahot dt gramdi afonso d*albo- 
V*V' ^uBRqUB, CapUm gräl < goutmaäor da In£at 
toiltgidot por fm fitio Afbnlb (i'Albuquerque, dos 
fropriat tartat qiu «/ t/trtvia do mi^to podrrofo Stjf 
Dim Mamuit o primtin d0e nomt. Em Usboå 
XSS7. IbL— NtmammU mendaäot tt atrt/ttmU^ 
éot ptlo flif/MP anfihr-t tem fo rm i t ås ioformaföis mail 
xtrtMfqut agora.tmu,.i f^ao rtportiäot em qiurto 
partif ftffmdo o fnyo ioi oeoat^cimtnioi d* fm 
tnJmlhot. ibid, is76.fol — . ibid. 1774. Parttl— 
IV. 8< Cum amgje hervit, eleganter in aes in- 
(äb, et cum tibula geographica Indiae orientalif 
Ineleginte. — F^ama^atäte^ Paiif. 157g. — 
Magni lelliinatur hoc opur a LuTitanis^ quTppe 
quod e relatioiUbus fide (UgniOimis hauttura, haud 
vul^ prudentia et dextetitafö compontum, llHb- 
Haeque ac geographiae indiae tiia^iitie Infervirt 
qiieat* loh. Ftaue Lafiteau primam partem EM 
- A fe edJd: Hijoirt det äecouvertis tt conquétit tV- 

PortKgait dant It ttoMeau tuottdt (ä Fads itli)^^ 
opere LuTitano mutuavit. 

- Cf. (baumoartbhi) Naekt. von tintr HatL 0t 
T. V. p; 48a iqq. 

iooibtrt. lOANNis souBESGii EpiAolae derebuslB 
India aliiique infulis gei^. Lovanii i;66. g. Q^ 
epiftolas nusquam laudatas Inienire licet, iwlD 
BibL Uft. Struvio-Buderiana p. 200. *) 

lOAN- 

*) PoAqudm tiiec fcripferatnut, rerulit nokii fautor ■aA'' 
niti noftri, fe hibere ad manus librot feqaeaiei' 
Epijlolae Inditat de pracclaris et flupeditis rcbui. qtitf 
dtvina botlitas in India ci variit infulis per focictii** 
nomJDis lefii ofeiati digaua e.&, ia ma sopifffi ^ 



ludiat oriiniatit gtnifttltt. ^i 

tOAHNIS FETBI MAFFBII, BtTgomatit^ t So^UOntti 

^ta$Itf»i\ 1603) Hirtoriarum Indicarum libri 
[VL SeleAarum item ex India epiflolarum eodem 
i^Hvte Ubri IV> Accellit Ignatii Loiolae vita 
c^emo recc^iuta. Flormtiar, ap. Phil. lunÄam 
588. fol. ytmtt. ap. DamianumZenarium 1 589, 4. 
'oto». 4gripp- 1S89 fol- f^i^- 1590 H- ibiä. 1593. 
± Antwtrp. 1605. 8. Lugd. 1637. g- OmneS 
JMones, praeter Cotonienfem a. 1590, rarae, e( 
enetUna perrara, dicuntur. Rara quoque verfio 
peris Itala, elaborata a F^antifeo Siräouaii, Flo* 
mtina Ftortaxa 1589- 4> V. paullo poft Ribaät- 
rjprm. — Audor, aliis quoque operibus clarusj 
■nnonis puritatl et elegantiae fluduit, omneque 
uku luftoriae argumentum ipfe complexus eft \\\i 
verbis 

ttUDi id ädem Converfione. SntmJa tititio anHiort 
Iiovaniit >p. Rutgerum Vclpium, Bibfiopnt. etc. i $ätf. gt 
Ad calcem p-4i2 adicfli Paneneni D lotm. Agrieolat 
AmtOttii, quis fruAui ex huius libefli Icftione lit colU' 
genduti qua editio fequcns carct, in inlciipca: Epifto* 
lae Indicae et 1ap*nic3e de muliarum genciuin ad Chriftt 
fidem per focieMttm lefu cBnverfione. hem de T«i» 
taioram potenriii moribuii cc totius paene Aliae reli* 
gione. Trrtla editio cum indice caftigatior et lufUor» 
Laoanii >p. Rutg. Velplum etc. isjo. &. AdiefVus eft 
Ordo tpifto/arum et ijui c» fcripferunt: i) cd Franctfci 
Xavcrii) i) M. Gafpari licigae, j) eiujdem, 4) eiiiidcm^ 
5) elusdenii 6) Hentici Ht;ntiquez, 7) Antonii Quadri» 
8) Michicli) Batulit 9) Arii Batduoii, 10) Am. Qua- 
dri) ii)Ludovii:i Ftiiit> ii)eiusdem, i)) Emanuclis 
Tefccicae, 14} Lud. Froiii i;) Henr. Hcnriquei, 16) 
loh. Mcfchine, 17) etiitdem, tg) lac. Navarcbi, 1$) loht 
Betnc. ^ Nihil idem faucor repcriri de Tob- Bouf 
ttrgio afGrmit. Oedipui, cur nomeii illud a Siruvio 
cpiftolis hiscc praefixum fuerit, divinet! Reftius cae» 
tenim referuntur ad huiui eapiti* feélioncm VI, ubl 
EpiAolie flatim in fronte cxcicatae, Dilingaeque a. 15$} 
cdiae, fotte editionem caium ptimlm cotiftituiUiti 

&d.Hfi.y<ii.u.p.u. c 



34 Scryftons di hiftoria 

verbis, in dedicatione ad PhiUppum II, Hifpania* 
rum ac Lufitaniae regem. |,Superioribus annis, 
,)Cum ad componendas Lufitaniae res, Oli(iponem 
^^ipfe venifles, Cacholice rex, hortata me tua eft 
y,Maieflas, ut inchoatam Henrid Ke0s nomine 
„avunculi tui rerum Indicarum hiftoriam pari ala- 
y^critate Audioque perfequerer. Feci, quod iuile- 
^,ras: totumque contextum narrationis a primo 
,,navigationum exordio ad usque foceri tin loan- 
9,nis eo nomine tertii Regis obitum, pro mea 
^^tenuitate perduxi. Quo longius ne progredercTi 
,,annalium exinde feries, ut in tantis et renun 
,,motibus, et locorum intervallis, partim interd(a| 
),partim etiam negleéla, prohibuit/* 

Wytflict et CORNELII WYTFLIET (lufis COnfuIti et Se« 

Aä«- ^**cretarii Senatus Brabantini) Hijloin univtrfilk åts 
Indis oriintaUt^ it antonii M*** hifioin unh 
Virfilli dis Indis oriintalis^ divifii in diux lims. 
åDouay 1605. fol. ibid. 1607. fol. 

dujarri«. PIERRE DU JARRIC (LfllitaeTolofani f 1616) 

Hiftoin diS ihofrs plus unmorables avenuis tant m ? 
IndfS Orientaln qn' antrrs pays de la necmtvirte åts ^' 
Portugal f^ en Vetablijfenient et progrés di la foi 
Clirétienne. aBourdeaux löogfqq. lil Voll. in 4.— 
Opus non minus rarum, quam eius verfio Latina, *^ 
hoc titulo infignita: Thefaiirus rerum Indicanjm, fc 
in quo Chrillianae ac Catholicae religionis tam in ^ 
India Orientali, quam aliis regionibus, Lufitano- 
rum opera nuper detedlis, ortus, progreffus, et L 
incrementa recenfentur; opus nunc primum t }-' 
Matth. JUartinez e Gallico in Latinum fermonem 
translatum. Colon. ^gripp. 161 5. II Voli. in 8* 

Ribadenty. ANTONIO DE SAN ROMAN DE RIBADE- 

'^^ NE YR A Hifloria ger al de la India Oriental^ di los 

defciibrimientos y conquiflos qiu han hecho las arm§l • 
di Portugal in il Brajil des di anno di 1410 Ai^fl 

A 



< 



s. 



ff 



IntSae oiriehiatis genetaks. 35 

HO d* 1 557. Valladolid 1603. foI. — Nil paene 
lius ^ quam operis MafTeiani, modo laudati, in» 
retacio Lulitana medioo-is. 

Indiae orientalis hiAoria, in Latinum veifa abind.ohiuft. 
UiL Gotojriéh (f. potius loL Phil. j^betinoy Frän*» 
lö^S* fol. Archetypum quale (it, nefcimuf. 

IIANOBL BE FARIA Y SOUSA (Equitis Lufl- FariåySi3u« 

Marchionique de Cailel Rodrigo, Legato regis ^^' 
Ik in aula Pontificis Rom. ab epidolfs f Ma- 

1649) Afia Portuguefa^ en quefeirattan (feguH 
idån då las Dicadat dt Barros y Couto^ y pot 
mmar tas) los heehos y conquifias de los Porttf> 
is en s/[/ta y Africa^ desde el anno 14 id kajlå 
r 1640. Con ^/lampas. En Llsboa 1666. 1674. 
5. III Tomi in foK Utrum editio, a Faria 
» curata, exftet^ an opus (it pofthumum, igno* 
ruSii Hifpana maluit lingua uti, quam vernacula^ 
mb primo epitomen decadum Barrofii exhibuit^ 
mdo vero epitomen decadum lacobi do Couto t 

tamen fimui libris cum typis imprefiis tum 
lo (criptis ufus efté Tomo tertio narra\nt hi* 
iam Luiitanorum in India, regnantibus in Lufi» 
faa tribus Philippis Hifpanicis^ usque ad a^ 1640* 
Hdatur genus dicendi fublime, obfcurum tamen 
C inde. Veritati multum lludere videtun Sen* 
Bb tdmium operae tribuit. 

;40SBPH MARTINEZ DE t A JUENTE 0?«i- Martinez de 

01^ d$ las hiftorias de los dffcubrimientos^ eonqm^ 
^ ffMTtas de la India Oriental , y fuas islas. 
10äA 1681. 4* Librum inter rariores referri 
fekiS) praetereaque nihil. 

•ÖUCnU DB RENNEFORT Hijloire def /ftir/ ^« R«fl«- 
kwals/ et des itablijfnnms de la Cofiipagnie Frän- 

lt^é$ commera. å Paris 168 8- 4- Cf.fupraVoi.il. 

C 2 MimoU 



3 6 Scriptons de hiftoria 

M^noires Mifiioires pour firvir & Thiftwi des Indts orims 
«^ ialts. .. . 1702. • . 

Laficeiu. JOSEFH FRANqOIS LAFITEAU, de ta Ctmh 

pagnie de Jefas (f • . . .) Hiftoire des ddcouvertes et 
ionqueftes des Portugais dans le nouveau monde» Am 
des Figur es en taille-douce. å Paris 1733. U VoflL 
In 4. ibid. 1734. IV Voll. in la. — Opus, qu»- 
tuordecim libris divifum, fecundum auctores ma- 
»me Lufitanos, in praefatione memotatos et a 
nobis hucusque enumeratos, elaboratum, ordine 
chronologico inde ab a. 1412 usque ad a. 1581 
exponit gefta a Lufitanis in India orientali, quam 
libri epigraphe minus exade mundum novum pne« 
dicat, cumjpotius haec denominatio Americam 
iignificet. Gråta quidem et iucunda eft q)eri$ 
leAio : defunt vero expofitioni rerum ge/hrum 
teilimonia , more Francogailorum plane n^leéh. 
Guyon. G U Y O N {Abbe f 1 77 1) Hiftoire des ludes Orieå' 
tales^ anciennes et modtrms. å Paris 1744. III VolL 
in lamai. Theotifce (a lok Chrijloph Rudolf I, < 
Conlil. aul. et Prof. iur. prim. Erlangenfi) Hof r 
17495 pollea novotJtulo, indiceque audhjs liboi . 
prodiit ibid. 1773. Ill Partes in 8- — Praeftaf ■; 
caeteris pars tertia, in qua ftatus commercioruin f 
Europaeorum, Gallorum in primis, in India orien- | 
tali defcribitur, operelationum, aDumafio, Pon- f 
dicherii rebus Francogailorum inde ab a. 173J * 
praefedo, fuppeditarum. Partes priores compila-' 
tae funt e fontibus, interdum turbzdis. Indiae 
veteris hiftoria petita e fcriptoribus Romanis et 
Graecis, quos inter Phllollratus fabulofus confpi* 
citur. Quae de hiftoria Indiae naturali traduntur^ 
a peccatis haud funt immunia. Mutationes Indiae 
medio ac recentiore aevo ecy,^tBeåoc non fatis iufli 
narrantur. Pars fecunda fiftit defcriptionem Indiae 
chorographicam^ fecundum ftatum fiieculi noAri* J* 

Recen- 



"^ 



Indiai orientalir gener mUt. 37 

• 
lecentiorum obfervationes et hac in re paflim 
Deliora docuerunr. Additur feélio de religioiiibus 
Q India cultis. Interpres Theotifcus do<iHllimus 
luäorem errantem animadverfionibus adiedis fae- 
lius in viam redarn deduxit. 

Hifloria Indiae orientalis ab Anglis doélis ela- Hift. ind. 
orata, novaeque edition! operis vafbflimi: Uni^^.^^ 
afal hifiory ttc. (Lond. 1747 fqq. smai.) T. XX. AngL 
u 165 — 239 inferta, pauUo melior eft illa, quam 
1 edikione operis priore exhibuerunt» ideoque^ 
onfilio Baumgarieniu froaratim Theotifce reddita 
c cum aliis difliertationibus, opus illud fecundum 
erfionem Theotifcam iUuftrantibus, edita T. IV« 
^ 165^*339^ (Sammlung von Ertäutmnrngsfchrif. 
m mni Zujiitzin zur allgemeimn Welthiftorii. Halle 
756. 4). Occurrit prlmum Indiae geographia^ 
einde narratio brevis de Indorum antiquitate, 
)rma regiminis, l^slatione, reltelone, ritibus etc. 
enique hiiloria usque ad incuruonem^Mahmudis 
iazni In Indiam a. chr. xooa. 

Xetation des Conqnetes faiiet dant Us IndifUfis€itu 
Trieniales) par D. P. IIT. d^Almeida , Marquis de 
!a(lel-nuovo etc. tradwt du Portugait d$ D. bma- 
UEL DB MEIRBLLES, qui t'y ejl trouoi pfifemt 
ivec ie Préface, et le Plan de PIsle de Goa dant 
s Indes, et des Terres adjacentes), å Paris 

729. 13. 

Anew hifiory of the Eaft*lndies^ with brief oB^top^^ 
rvations on the Religion y Offioms^ Manners^ and 
Vadi of the Inhabitants; by Captmn COPB« Lon- 
>n 1754. 8» — Bibliopola dolo malö primuro 
i fronte operis Clivii cdeberrimum nomen po- 
lerat, pofteaCopli, forte eodem doIo> ml eoim 
3Vi in hoc libro reperies. 

jt new hi/lory of the Eaji-Indies ancUttt *^^e^^of 
oArUj in two l^olumes. VoL I contaitkieåg th$ ^Äo«^^ 

C 3 ^^^^ 



3 g Scripiorts dt hiftoria 

rography^ natur al hijlory^ nligion; Vol II iontai» 
ning an Effay iowards a hijlory of the commera etu 
London 1758- 8- — Volumen primum paene 
Integrum e Guyoni opere excerptum: alterum q 
Dlqribus, ut videtur, libris iat apte compiiatunit 

SECTIO IV, 

Scriptores de hiftoria Indiae orienttdis 

fpeciales. 

I. Scriptorts de hiftoria Indiae. orient antifua, 

Fierc(. FRERET Vixpidition di Trajan dans Ut Indai 

fvppofée par Eutrope et par Sextus Rufus ; in Hifiäre 

di tAcad. des Infcriptt. T. XXi (1747)- Thi^ifri 

in Baunigariens Sammtung von Erläuteftngsjehriftm 

modo laud. T^ IV, p. 376 — 386^ Trajanum in 
Indiam non penetraiTe, probatur. 

^cB^rigny. de burigny Métttoin fur thiftoin mnms* 
, des Jndes; ibid. T, XXXIV (1764). Inelt colltAo 
narrationum veterum fcriptorum de India citra 
Qangem usque ad tempora Conftantini M. Iwp. 

iAavillc. d'anville Antiquité géogropuiqm de Nndi^it 

de plufiiurs auires eonines de la haute Ajit. a PsriS 
1775* 4* Cum tabulis geograph. Rectius forte 
ad geographo$ referendas libcr, caeterum noUs 
^notus; 

U. Scriptores de terra TUmhftan ftriSe ftc diSa 
five de imperio magni Mu^uiis. 

itlm^ lOANNis de laet {Aniverpunfs ^ Direäorii 
Jheiitaiis Belgico-Jndicae occidmtalis '\' 164g) de im* 
perio magni Mogolis five India vera commenta* 
rius e variis auétoribus congeilus, Lugd. Bot, ex 
olT, Klzev, 1631, 1 6, {Pars iji eoUe&mis^ tpM 

amiti 



Indiae orientalif Jpiciater. 3^ 

: Eizeuirianai respublieae). Infunt quaedam, ex 
X)ribus HinduAanicis congeAa, audori tradita 
*ro van dm Broeke ^ conditore urbis Bataviae 
(ula lava. Quae libelli pars curatius pa^illo 
itur a lACOBO fraser in Hijlory of NaätrVrå^r, 
(174a) Vol. I. P. II. p. 63 a nobis laudata. 
;an bapt. tavernier plura huc pertinen- Tavcrnier. 
Lclit in itinerario Vol. I. P. II. p. 5 g laudato. 
XANqois) BERNIER Htftoire di la dtrnien HKniar. 
Hon des Efiats du grand Mogol etc. C£ fupra 

f/7oJr# ginérale de PBjmpire du Mogol dépuis fa Manouchi 
iou. Sur til Mémoiref Portugms de M. M a- ^' ^''®"- 
;hi, yenitieu. Par le Pere franqois ca- 

y ä$ la Compagnie de Jefus. å Paris 1705. 4. 
hye 1708. lamai. å Paris 171 5. II VoU. in 
L Cum tabula geogr. imperii magni Mogo« 
> Auélor quum Manouchi cuiusdam Veneä 
lenoirios de rebus Indiets MStos na^us effe^ 
cendam fibi fumfit eam hiAoriam, et före 
n hane fuam eo gratam magis litteratis viris * 
lus eft, quo maior fides lAi duci fuo debeat 
9 quippe qui medici funéhis munere qua- 
ca et oAo annos verfatus fiierit in aula In- 
I R^ eC praecipua regionis iltius chrönica 
itanicam linguam cura verit transferri, ante- 
a. 1697 ad iflos commentarios adornandos 
acdngeret, atque omnem imperii eius ha- 
et rationem non potuerit non perdidiciffe. 
en libri maxima pars fide eget. Fida certe 
re omnia, quae de prioribus imperii Mogo* 
gibus traduntur; nec hifloria pofteriorum 
ilis caret, licet Tavernier^ Bernier aliique 
a auélorem docere potuiffent. Hiftoria per* 
folum usque ad mortem imperatoris five 

Jehan a. 1658. Aureagzibi fuccefforis fata 

C 4 filentio 



'4 Q Scriptores di hiftorinf 

(ilentio praeterit aiiélor, licet per annos Cri^ni» 
eodem regnante in Hinduftan verfatus dicitun 
Fide paullo digniora videntur, quae de aula, divi« 
tiis ac copiis imperatorum iftorum io fine adicda^ 
leguntur. 
Refteaion Refie£iionf on ihe Govemmmt rf ludaftan^ and 
^^ a fhort Sketch of the Hiftory o/. Bengal^ from ihå 

Tear 1739 to 1756. Edinburgh i76i, g. 
Beknopte BtknopU Hiftoru vou het JUogcJfche Knpenryi 

Hiitoncetc.^^ ^ Zutfdtlyhe amgrenfendi Rt/keu. Tc Baiavii 

1758. fol. 

HolveU. (lOHANNIS ZACHAItlAB) BOLWBLL^S (lUUI 

HOLLWELL, Ut multi fcribunt) Inierefting lAfioru 
eal evtnts retat ive to the Proviuees of Bengal ^ and 
the Empire of Indojtan. W%th a feafonabU hifiet^ emd 
^erfuafve to the honourable the Conrt of DireBw 
of the Eafl - India Company, As alfo the MitholQgf^ 
and Cofmogonifj Foafts etc. ef the Gentoo't and a 
jDiJfertation on the Metempfychojs commoniy tha^ 
erroneoufly calkd the Pytktfgorean DoSfrine^ LoQ« 
don 1765. II Voll. in gmai. ibid. 1766. 1767. 
II VolL in 8 mal, eum V figg. aen. Francogal* 
Ilce, å Amjlerd^ {{. potius Parif.) 1768, 8 nwl. 
Theotifce tomus primus in epitomen redaéhis in 
Joh. Tobiae Koehkru Prof. Goettingenfis, Sammlemg 
peutr Reifebefchreibungen aus fremden Sprachen etC« 
(Götting. 1769.) Voi. 1. P.II. Liber integer Theo* 
tifce redditus et quoad partem alteram notis et 
diiTertatione fuper religione et philofophia Indo* 
rum inftrudus a loh. Frid. Xleuker (nunc ReélorQ 
fcholae Osnabrugenfis). Lipf. 177g. 8- Cumllfigg* 
aen. -^ Audor, triginta per annos in terris Be«* 
galicis eommoratus, pollremo rebus Anglorum 
Calcuttae praefuit. Prima operis pars maxime hiUO 
feélioni bibliothecae noilrae adfignanda. Com* 

plei^Uir nimirum hiAoriam imperii magoi Mogo- 

Bl 



In^at orienUtit fpttittUt. 



4« 



r I «[• 



amoite imperatoris Auring-Zeb, a. 1707 

ad a» 1756. Quae Fraferus breviter tantum 

hiiloriae periodo commemoraverat, latius 

dt Holwell, adiutus relatione Armeni cuius* 

i, in aula imperatorum verfati. Subiunéla efl 

brevis Bengalae , provinciac olim magni 

nunc Anglorum ditioni fubiedae. — • 

akera complec^tur res caeteras, quas in*» 

operis indicat, ad fcripta fuper religione 

ina Indorum referendas. 

GSU. giL Jtnzeig. a. J767. p. 30i fqq. 213 fq. 

Rijlcry of Hindojlan^ from ihe iarlieft accouni FeriOitt et 
to ihe Death of Akbar; iranslaUd from thf^^"^- 

of 'UAHVMUVD CASIM FERISHTA of 

tog9ihtr with a Dijftrtation ^ concerning thf 
amd Philofophy of ihe Br amins; with m 
, €oniaining ihe Hiflory of ihe JUogul £«• 
' « fr^f^ i^^ Decline in ilu Reign of Mahummvd 
w^ to iki prefeni Ttmet. Ay albxand£R DOW, 
)äam \^6%. U Voll. in 4mai. Cum mappa geo« 
^hica aliisque tabulis aeneis. Editio aitera 

endatior ibid Theotifce ex editione arche- 

k altera. Lipf. 1773 — 1774. IIIVqIL in 8 mal 
itiiim volumen continet Dowii opus flatim 
nmemorandum. Diflertatiiones, quae tribus 
ttmhubus archetypi infunt feparatim edidit in* 
Theotifcus hac epigraphe: Abhandhmgen 
yprlåutirung der Gefchicbie^ Religion und Siaats* 
mfMg von Hindoflan. Nebfl einem Kupfer. ibid, 
[^3. sniai. — Ferifhta, hiAoricus, Muham- 
afhnus, circa initium faecuU fuperioris florens, 
|lliis fcriptoribus Perficis compofuit hane de 

Eiio Hlnduftano hilbriani, ad mortem Akba- 
c ad annum poftChr. nat 1605 perduAanu' 
.Dow, in Bengala plures per annos rei mili* 

C s ' Cati 



I» 

v 



:e cunaa. iwocis quiDusaam cumorem c 

if abflerfifTe, interpres affirmat: malö 

Ferifchram non ita laboj^are, ut mai 
corum orientalium pars. ludidum fa 
mus a partium fhidio remotus ubique 

I 0[)timus dux Ferifchta eft, ubi hflloi 

Muhammedici in Hinduftan, ab & 

; usque ad Akbaris mortem recitat ; c 

I ' fide dignior \idetur omnibus, qui in 1 

j divulgarint. Optandum tamen , ut p 

narrationi rerum béllicarum, artibus ( 
plura tribuifTet. Quae eandem partem 
nugae funt Interpretis Angli praefatic 
efij quae legatur; agit enim melius 
quam antea quisquam alius, de indol 
rum Indicornm, atque de forma impi 
hammedanis in Hinduftan conditL r 

■ fequitur differtatio de libris Indorum f 

Bedaf nuncupant^ de idiomate Schanf 
dorum ritibus celebrioribus, potiflimi] 
corum religione et philofophia. Quo 
faepiufcule ab aliis fcriptoribus diffenti 
ouam vulcro fieri fölet, fanientiam F 



Inäiai orientatis Jpeciakf. 4 3 

Ui. giL Anzeigen a. 1768. p. 1325—1336. I33i~ 
■334- a. 1775. p. 121 — 134. p. 821 fq. 

Stmtine teut, BibL /Inhzng zu dem jjten bis ^^fien 
and» P. III. p. 1297 fqq. 

ALEXANDER DOw's, Efq. Lieutenant - Colonelx)^. 
\g Companjfs firvict^ Hijlory of Hindojlan^from 
Ifgath of Akbar^ to tht complrte feitUment of th$ 
pTM under jiitrungzebe. To which are prejixed^ 
[Dijftrtation on the Origin and Natur e of Defpo* 
in Hiudoflan; II) an Eiiquiry into the State of 
gal, with a Plan for reftorit^g that Kingdom to 
farmir profperity and fplendor. London 177a. 
aL -— Ornnia huius voluminis contenta Anglo 
pria funL Continuationem enim Ferifchtae 
thilioriae imperii Hindultan inde ab a. 1605 
;ne ad a. i66g comprehendit. Dowius iila e 
l^toiibus coaevis potiflimum atque ex diploma* 
js Pcrficis nondum typis exprelFis compofuit* 
iqua contenta titulus prodit. 

ät GATTKRERS hift. ^oumal T. T. p. 184— I95« 

Et haec recenllo non ad fincm perdu^ta. 
WtUing. giL Anz. a. 1772. p. 770 fqq. 8c2 fqq, 

^ORME's) Hift or kal Fragments of the JUogutotm, 

^re etc. Lond. 1783. 8* Seétione /ubfequente 
Ett de hoc libro referenius. 

k^ Seriptorts de rebus ab Europaeis in India orim^ 
tali geftisy de eorum belliSj commerciis etc. 




^ rebus Lufitanorum in India orientali agi- 
l^in libris, fe<%one huiiis capitis ter tia enume* 
|k. Res enim ab iisdem geilae omnem paene 
ttbm commoverunt pluresque ac vanas muta-' 
fenes procrearunt. Et inter itineraria, feétione 
pma recenfica, piura funt, quae Lufitanorum 
Mum in india illuiirent, v. c. BierviilU itinerarium. 

Iden» 



I 



■ h 

cummcrc. 



Auaor Anglus anonvmus operi vaftiflun 
ipf tnon. hiit. nobis laudato: An univerfal hifiory froi 

Europ. in Accqunt of Tim$ to thi prefent etc. addi( 
^u^ ^*^ftn focietatum mercacoriarum Europaeo- 
muniveifaifcite profeélo longeque diligentius, do 
hiUory cccgantius elaboratain, quam aliae eiusdei 
aliis conFeélae partes. Quae hiftoria t 
ditur, fecundum editionem Londinenfi 
'^ in 8, iibro XIV five voluminis VIII c 

riore duobusque voluminibus fequentic 
' ad hiftoriam univerfalem recentiorem 

bus (five fecundum verfionem Theoti 
minis Vil poAeriore atque vol. VIII et 
re IX. quae funt totius operis voIL X 
et XaVII). Capite primo poft intn 
[ bonae frugis plenam exponitur hiftors 

ciorum rerum publicarum Italiae in Indi 
I fecundo, hiftoria rerum a Lufitaius ibi 

\ tertio , Uftoria rerum a Hifpanis ibideni 

2uarto usque ad feptimum, eadem 
Lngiis, Belgis, Dams et Franco^allis ; c 



'hdiae erimtatif fpictoUf^ 45 

idneribus circa omnem globum terraqueum 
itur. 

'Bftcir$ philofophiqui et potitique des AabliJfe^J^jnAl 
r €É dm eommerci du Européens dans les deux 
. k Amfterd. (C poäu« Parijl) 1770. VII Voll. 
mai. å Amilerd. et å Leipiic 1773. VI VolL 
naå. ä Leipzig 1774. VII VolL in g. ålaHaye 
;. VII Vol), in 8 mai* quae editio paflim auéla 
aque emendata. Omnes cum figg. aen. 
mum volumen editionis primae titulo fpeciali : 
iom de PEuropt^ iniignitum. Audor, guil. 
MAS RAYNAL priori huic editioni nomen 
i praefixit, alteri vero, quae Geneve 1781 
t auétior decem voluminibus in 4 et in g clivul'» 
Editionibus in 4 et in g addita eft coileétio 
burum geographicarum ufui operis infervien* 
L k Hambourg 1781. X Voll. in la iine figg. 

Epcome operis prodiit hac epi^aphe : Precis 
q/hdn philof. et poliu des eiabl et du eommerci 
Skr. dant les deux ludes; par Mr* t Abbe Raynal« 
mfiird. 17 ga. g mai. Betgice haec epitome 
ät UAL eod. g. Opus integrum Theotifce bis, 
kmMauvUton^ Hannover 1774 — 177g. VUVoU. 
oud. et ab anonyme ^ Kopenhagen und Leipz^ 
l«-*i77g. VII VolL in g mai. Epitome Theo« 
, in qua^ quae Raynal de commerciis Euro- 
mun cum India utraque difTerit) continentur^ 
vmr. (ArifiL Laurent Karlen, Rofloch i7go. g* 
cndix operis : Tableau de t Europé ex editione 
a a quodam C. IT. v. R eleganter Theotifce 
Ita prodiit Dejfav, et Leipz. I7g3* 8 niai« •— 
a, cuius fummam fi refpicias^ piaufu baud 
jari exceptum: ad partes genusque dicendi 
1 attinet laudatores aeque ac vituperatores 
lim eft. Laudanda aucloris libertas fentiendl 
iSiendij odiumque in partiuiQ^ iludiuQi^ quod 

adeo 



\ 



J^^ Seriptortt it kijiorla 

adeo fefe exferit , ubt de popularibus fub 
que regibus narrat aique iudicati quaprq 
nio certe anno, operis leiftio in Franc^ 
terdtifla fuit. Fallim tamen pauUo kå 
geiitem Britannam videtur. De Francö 
et Bt-lgarum rebus ac tlatu, in primis d< 
commercus, in utraque India, in editioc 
tiore quoqiie de Hilpanis ac Lulitanisl 
opiima anleaque inaximatn partem incoj 
didifle videtur. A qiionam autem ilU t 
mintme indicat; aliis etiam in locts altutn i 
de tetlibus narrationis. Permulta tnfunc 
non erat hic locus. Stne cerio fine hilloi 
qua? pcrvagatur, narraique in \-uIgus t 
cottgrua, liaud raro etiam falfa. Nec al 
lumniae in rcligionem ChrilUanonim. I 
torem agir Raynalus faepe, non hitioricun 
omnia U abeiTent, opus dimidia fere parte 
Idcmque \'cro eo perfedius laudeque digri 
remus. Rditio recentinr carct vitiis variis, 
lam enumeratis , membraque operis fmgu 
cohaerent; fontes infuper plures, multis a 
ricis minus claris occluli, aiiclori patefad 
ab CO in ufum operis verfi iimt. Et pan 
prima firtit fedes, a Lulitaiiis et Bata^is 
orientali occupatas, earumque conditiont 
quam et hodiernam. Seicnmfla, bella ac c 
cia Anglorum et Francogal I orum in Indi; 
tali, priorum potiflimum imperium latifl 
tens in Bengala. Tertia , fedcs et commt 
pulorum reliquorum in India orientali 
Americae hilloriam, cuni ampla regni R 
defcriptione. Q^iarta, reiiquas Hifpanori 
Vrncias Americanas. Qi^tlnta, colonias L 
rum, (ubi de Bralilia multa nova) ortiimqi 
niaruni Anglicarum et Callicaium in Ind 



Iwtäi orieutalU fptciaUs. 4 7 

Sexta, littus Africae feptentrionale^ (de 
itio prior plane tacet) Guineam, cum fedi« 
(itanorum Africanis, ut et ditiones Hifpa* 
^ Bdgarum et Danorum in occidentali lnQia« 
I parte relationes amplae ac copiofae tra* 
de infulis Gallorum et Anglorum in India 
italL Oélava et nona oflfert hidoriam coIo« 
9 olim a Francogallis et Anglis in America 
ionali conditarum. Decima pars compre'- 
tabulam emendatiorem , qua audlor Euro* 
tum mutat ionesque eius^ ex pofTeflionibus 
opaeis in utraque India, occidentali prae« 
flabilitiSy ortas* — Verfiones Theotifcae^ 
verana atque Hafniana, ex editione arche- 
ima confeétae, ita tamen ut prior inde a 
ne fecundo editionem Haganam fecuta 
additionesque archetypi in voiumine primo 
entes fecundo verfionis praefixerit, pofte* 
n> demum inde a voiumine tertio« Utra- 
:rtant dotibus quibusdam. Prior praeflaC 
are ob animadverfiones et fupplementa, no« 
ippendicibus fubiunda, aeque ac ob corre-* 
; peccatorum minorum, in contextu (ine 
indido infertas. Index copiofus in omnia 
ina adie^us. Poflerior interpretatio cura 
ore ratione diélionis elaborata, iudicia qui- 
ene exprefia grataque, fupplementa etiam 
Ua et corrediones prae fe fert v. c. ubi de 
tibus Dano-Indicis fermo, at non tam 
ut Hannoverana. 

iquETiL DU PERRON Vlnde en rflp/rort AnqucuL 
Eiirop$^ ouvrage dans lequel on divelopp t tes 
r poUiiques de Vlnde , la nature de Jon com^ 
et m l'on préfenfe un plan d^adminiftration 
mt MtUe d eette contrie et a 1'Europe. å Neuf' 

AUGUST 



Etfecunda: Qffckithti dei CarmuiHt 
M*^ dat Taujonrifth» Gtbitt und Jtr . 
fofl», ntbji linir Nåthricht vam dm i 
Corommdeiyyii mnd den Siltt» uud de 
Virfaffang dir Tamulifthm Jmäiauir, 
fcriptiocics iitae docent^ ra his duobui 
fennonon potifTunuin dTe de Danor 
comtnerciis in India orientalL In fe 
bm occumint nonnuUa ad notitiam 
nUorem fpedantia. Seétio eiusdein 
ttra tradit ex optimis fcriptoribus, qi 
et lii^^b IndoTum eorumque ritibut 
domdtidi fdtu digna funt. 

>. Scripiortt ät rthat Angtwum tt 
toram in india OrinUaiL 

CHRISTIAN WILHBLU DOHU 
dtr Eagländir md Frtmzofm im ^l 
«» Vtrfvch. [ Thil. Leipztg 1776. 8- 
que gentis fata in India orientaii pin 
conatus erat artifex fagacUTimus: ai 



ludUii orientalif Jpéeidlif. 49' 

un' periödis conftitutis. Primae ' aflignata ] era( 
via Anglorum in India usque ad eorum|belIa 
i Francogallis (1600 — 1745)5 fecundae, hifto- 
liorum usque ad bella cum Anglis (1503 — 
5); tertiae, hiftoria utriusque gentis in India 
If — 176a); quartae, hiftoria Francogallorum 
^ia poft a. 176a} quintae, hiftoria Anglorum 
idem tempus. Sed primae tantum periodl 
cia , dimidiaque fecundae pars (ad a. 1 7 1 9) ab / 
ore elaborata eft. Optandum fåne, ut idem 
raun fepofitam refumat, integramque, cum 
icula edita eaquea mendis, quibus redemtorls 
i fqualet, purgata, pleniusque excultam po* 
idbus fujs largiatur. 

Sk(MSDSKLs) Forigef. Betracht. Ubir die mueflm 
^lQr. Sekrifien T. IV. p. 3 — ai. 

08EPH DU FRBSNB DB FRANCHEVILLE^*^'*»**- 

ifil. aul. BorufT. fociusque acad. fcient. Bero*^ 
ifis t 178 i) Hiftoin di ta Compagnie dis Indes^ 
hl tittes de fes concejfions et privileges. å Paris 
{. 4. — Operis pars praeftantior ea, quae 
talis mercatoriae Indo - Gallicae concefliones 
rivil^a regia aliaque ada publica compre- 
Bl Quae tamen longe copioliora et exaAiora 
parent opere fequenti : 

tåouil M Colleäion des Titres^ Edits ^ Deetara^Dmi^ 
i^ Arrtts , Régtemens et autres Pieces concernant 
mpagaii des Indes; par A/ dernis. Chef du 
Ml du jlrekives de la Compagnie des Indes. å Pa- 
755- IV Voll, in 4. Primum compledlitur 
II diéli generis usque ad a. 1699; fecundum, 
leada. 171 5; tertium, ad a. 1725; quartum, 
L »756. Praecedunt introduftiones, in quibus 
satis luftoiia br^iter exponitur. 
WL hifi. VoL IL P. IL D Balafh 



50. Scriptortt de hijlwm 



I 



KaltnMttc. Batana dis Services de kCompagnte tbs Indm 
emverr PEtat^ et de eeux de tEtat envers la GNi«. 
pagnie depuis ijig juf^ en 1725. å Paris 1769. 4^ ] 
Brevis, fed memoratu digna diflertatio, ftatumre-. 
rum Gallo - Indicarum egregie fiftens. Quae vero 
Francogalli ab a. r739 usque ad a. 175 1 in India 
moliti funt, probe defcripta reperies in opere 
fequenti : 

I.. L. M. Hiftoire de ta dermére revoteUiou der Indes Orka» 

taUs. å Paris 1757. II Voll. in la mai. — Res po* 
tiflimum a Dupleix, rerum Gallicarum in Infit 
inde ab a. 1741 praefide, peraifbe, cura (ingulail 
referuntur. Guyoni^ cuius l^ftoriam pauUo ame 
laudavimuf , relationes haud raro inipugnan(ur«i 
Paflim tamen partium ftudio laborat auébor aod- 
nymus. Idem de omnibus fere icriptoribiis Frao* 
cogaliicis aeque ac de Anglicis, res popularium 
fuorum in India orientali geitas narrantibus, vakL 

Cr. Gätting. jinz. a. 175g. p. 1399-^ 1304. 

Orm^ (ormens) Hi/lory of the mititary TransaSket 

ofihe liritifh Nation in Indojlanfrom the year 1745% 
To which is prefixed a Dijfertation on the Efiablish» 
ntiuts made hy Mahomedan Conquerors in Indojleiå. 
London 1763. 4. Editio nova, plurimum auéU 
et emendata, cum parte altera prodiit ibid. 1778* 4* 
Primae parti adieÄae funt duae tabulae geograt" 
phicae, quarum prior,. a Kitchin delineata, impe* 
rium magni Mogolis, poilerior, fecundum Dan* 
viilii mentem littus Coromandeiicum repraefentaL 
Additae feptem aliae iigg« aen. -^ Pars prima 
Francogallice reddita animadverfionibus nonnuISs 
adfpeHis Amjletod. f. potius Parif. 1765. II VolLin 
lamai, -~ Si unquam de l^ellis iltis Indicis finQ 
partium Audio commentatum fuerit, profec^o id 
fa(^um in hoc opcre j Francogalli ipii huius feo" 



orientatif fpeciaUr. 5 1 

be teftn funt. Accedit fingularis au(^oris 
i, omnki quae vel ipfe in terris iilis vidit aut 
hominibus fide dignis accepit, diilinéle atque 
bofe narrandi. Peritia rei militaris, cognitio 
pn rerum, quae ilatum civilem imperii Mogo- 
diarumque Indiae provinciarum efHciunt, dex- 
as 9 cum hominum fingulorum, tum gentium 
rerlarum indolem pingendi, ubique elucet. 
I piiori difTertatio praemifla, in qua, ducibus 
bdoty Bemier et Frafer, vaiia traduntur de 
^one, moribus, artibus, legibus, iuribus in-* 
mskj de bellis eorum cum Muhammedanis, 

P tandem parere coaéli fuerunt etc. Opus 
quinque diftinéhim partibus, quarum prima 
ink caimas bellorum ab Anglis et Gailis in 
pe Coromandel geftorum. Adfperfae funt va* 
In rerum Indicarum memorabilia, narrationes 
Ifiurattis, Afichanis aliisque populis. Libro 
mxb traduntur difcordiae principum Indicorum^ 
bus Europaei ad opes fuas augendas u(i funt. 
iro tertio idem argumentum cum expoficione 
lonim, quibus Angli et Galli interfuere, usque 
k 175 a au<flor perfequitur, librisque quarto ac 
tab) usque ad a. 1 7 5 5 perducit. Volumen 
ibli akerum orditur difl^ertatione de origine et 
igreflu commerciorum Britannicorum in pro* 
piBengalica, qua via flernitur ad narrationem 
fim^ et atrocis ab Anglis et Francogallis 
a. 1756 in India gefti. 

de parte hoias operis priore oattersrs hijt. 

BUL T. VI p. SM — 334- 

kgisL Jhtzng. t. 1765. p. 801 — gog. 

^(Gusdem) Hiftorital Fragmenti of the JUogul 
Mrr, cftki Marattoes and of the Englifh Concwmr 
^^i^an from the year 1659. Lon Hon 178a 8- 
Kh täbula g!Bographica, regnium Decan £ penin- 
^^ Da fuiam 



{ 



^ ja Scriptores di hijioria 

fulam cis Gangem fiftcns. — • Opcri maiod^ 
modo defcripto, haec fragmenta fuppli nienti looo 
ut fint, vult audor, qui et ihidio iisdem impenfo 
hiftoriae Indicae partes confufe cognitas mirum jd 
modum ill ultra vit; quo in n^otio potiffimimi 
adiutus ell chartis, 6x tabularlo focietatis nierci« 
toriae Anglo - Indicae iibi communicatis. Cina 
(ingularis dicata hiAoriae Marattorum, Seva^ 
praecipue, primi eorum ducis bdlid, a. lögo 
mortui. Tradit porro Anglus varia de Lufitano* 
rum bellis in IncHa faeculo fuperiore geftiSy de 
prima Anglorum pofTeflione in infula Bombay tit 
Relationes audloris ultra a. 1689 haud progrewnf 
« tur. Sequuntur additamenta ac notae pennuhac^ 

quibus momenta hiftoriae et geographiae indiate 
fingula, quibus in opere ipfo li^ud erat loctUi 
egregie colluftrantur. Geographiae in primis fer* 
viunt , liiftoriaeque commerciorum Indiconim ib 
Anglis faeculo fuperiore peradorum, hiltome 
urbis Madras etc. 

Cf. Göttgel. jlnzeig, a. 1784. p. 50 fqq. 

ambrldge. RICHARD OWEN CAMBRIDGE, Ecuyer, 3lh 

moins du Coloml Lawrence^ conienant thiftiAn di te 
giurre dans Vlnde^ entré ler Anglois et les Franfoit 
fur la cute de Coromandel^ depuis iT^o jufqtC la 
1 76 1, avec une relation de ce qui s'efi pajfi de ff* 
marquable fur la cote de Malabar et des expiditumt 
å Golconde et a Surate^ donnés fur les popiers origs- 
naux. Traduit de l'Angloii par M * * * (Eidous). 
Ii Amflierd. (feu potius åParis) 1766- 1767. II Volt 
in I a. — Archetypi Anglici rationem ignoramui. 
Narrationem bellorum, quae tltulus innuit, prae- 
cedit defcriptio geographica peninfulae inträ vd 
cis Gangem. Fufius exponuntur Dupleixii Audia 
ac negotia cum lodis ad opes popularium augeo- 

das; 



Indiae orientalii fptciatesy 5 3 

Tenfiones regulorum Indicorum, quibus 
C Galli fe immifcuerunt } bellaque inde 
:cr utramque gentem. Lawrence, Anglo- 
efeéhij5 milits^, contra Dupleixii accufa- 
iflim defenditur, aut potius fe ipfe defen* 
ikis quippe commentariis fcriptis maxima 
urs haima. 

ort Hifioru of E^gtifh TramsaSfions in ihå AfhortHi- 
liis. Cambridge 1776. 8. TheotifcB (a G.^^^ 
$)^ hac epigraphe: Kurzi Gefchichte det 
nckr der Britten am Gånger fett dem y. 
uae verlio fimul appendicis löco eft com« 
piftolari Sdiloezeri, qui et prae&tiuncu- 
^fudt, Gottting. 1780. 8 mal — Suc* 
e monimentis authenticis refertur magna 
^Dglos confiséb rerum commutado. Ver- 
I auAor anonymus declamatorem potius 
un hiAoricum. 

arrative of the transaBiont in Bengal from ytnfictnt. 
1764, AiTing t/u Government 0^ hcnrt 
TÄRT, *) fublifhed from himfelf. London 
Voll. in 8- — Auélor, Praefes olim rerum 
lim Calcuttae, defendit in hoc opere, 
gedit, potiflimum ratione regulorum In« 
Addita funt plura aéb publica et epi- 
pTitiflimae iis, quorum intereft, paullo 
s hifloriam Indiae recentiorem cogno* 
aftigationes operis infunt libello fequenti: 
( SCRAFTON*S E/q. Obfervationt on M. Scrtftoa. 
!•/ Narrative. Lond. 1767. 4. — Auftor 
giminis rerum Indicarum fuit. Refpondit 
t dextertime in epiAola lic infcripta : 

D 3 HENRY 

VAN siTTART. In edirione recenti^ou 
Icti Åiefbode pour étudier Hijioire cec T. XIV. 
1 noknen mtitilanun ell in Vanjilfurt^ 



34 Scriptoref di hijhm 

4 

Vaafittart. HENRY VANSITTART'S Litter tO thi Pfäpfk» 

tors of Eajl ' India Stok^ eccafiomd by a lai€ 
fttous Pamphut ^ and by tki Eaft^Imdia obfå 
ibid. eod. 4. Idem argumentum ventilatuc hoe 
fcripto : 
tfoiweiL Jtn Adrep frufm i. z. hölwbll Efq. to L 

Ser af ton Ef q. in npty to läs Pampkkt^ imiiikd. Oi- 
fervafions of M. Vanfittarfs Narrativi. IImcL eod. 4. 

CT. Goetting. get. Amz. a. 1769. p. 392 fqq. p.jgS^iN' 

p. 710 fqq. 

T!i$ EaJl'Iu(£ä Examiner, Lond. 1766. g. ^ 
Hac infcripcione infignitae funt ephemerides^ ix>- 
titiac opuni focietatis Anglo - Indicae infervieniteSi 

CL Goetti^. get. Anz. a. 1769^ p. 710. 

Mémnre Mémoire pour te Comte Latly tontre M. le Ptth 

^^^ enrear gtniraU å Paris 1766. I Ii Partes in 4inaL — 

Ad hiitoriam belli faepius mémorati penitius 00- 
gnofcefidam maxime facit haec defenfio Comitis 
infelicfj?, Gallorum in littore Coromandel pracfeéH 
fupremi ab a. 1748 usque ad ^. 1761. 

Cf. Gaeiting. geL Anz. a. 1766. p. 922 fqq. a. lyöjt 
p. 233 fq. 

rfc Voltairfc db voiTAiRB F)ragmens fur l*Inde^ fur It 6^ 
ner al Lally^ et fur le Comte de Morangies : h Geneve 
i 77 3* Smai. recuf. ibid. eod. gmai. Pars IL ibi<L 
eod. gmai. et in eiusdem operibus faepius col* 
le^is. — Defendere quoque conatur Comitem 
Lally Voltarius. PafTim fcriptores priores notat: 
ipfe tamen vitiorum haud immunis. 

Cf. Goetting. geL Anz. a. 1773. p« 1159 fq. p. 134^ 

a. 1774. p. 434 fqq- 

Clivc c LIVENS Letters to the Proprietors of Eaf-l^ 

dia Stock. London 1764. gniai. — Éa potiffi" 

nium, quae Clivius^ cui Angli imperium fupre* 

mun 



r\ 



' Indiat orieniaDt fiiciatif. 5$ 

lura in oriental! India vel maxime debent, a* 1 7 57 
Adem ^t, narrantur. — Fachint quoque ad 
stum Benralae recentiorem cognofcendum, prae- 
X plures Uto ac fequentibus annis confcriptos Ud- 
dlös, fequentes: 

jtnarratiom ef what happmd in Bmgat io 1760. 
ond. 1764. gmai. 

JOHN 2;EPHANIAH HOLWELL^S Aibreff /o HolwdL 

1$ Propriitar/ of Eajl- India Stock; fétting fofth 
« wnaimdabh ntcejjity^ and reat motivisfor tlu R^ 
ikaiom in Bingal 1760. Lond. 1764. gniai. 

Eiusd. Important Faät ngarding ih$Eaft^In£a 
ompany^s afairs in Bmgala. Lond. 1764. 4 mal 

A iMUrJTom a certain giniUman of tlu ionmil 
^ BingaL Lond. 1764. 8- 

Cf. Goitting. gtL Anziig. 1. 1767. p. 936 fqq. 

j1 Rifntation of a Letter from a eertainGenttemam 
tc. Lond. 1764. 4. 

Important Fa&s regarding t be Ea^' India Conh 
rnifs affairs in Bengal from the yeart 1752 /o 60; 
f/A Copies ^fevirål very interefting Letters. Lond. 

764. 4. 
yf narrative of the deptorabte deaths af the English 

'tni Urnan who were fuffocated in the Blacks Höte in 

ort Wtlliani. Lond. 1764. 4. 

The true Alarm of the value of the Britifh dth 
inio» in India ^ the defeUs poHiical and military of 
le Syfiem of Government ejablifhed there^ who wilt 
lavoidably produce either the total ruin^ or final 
pr ovation of this dominion. Lond. 1770. la. 

An EJfay upon the cuttivation of the Lands and 
xprovemcnts of BengaU by henry patuxlo Ef^. 
ond. 1773. 4* 

A Plan for Government of the Provinees of 

engal. ibid. eod. 4. 

D 4 Letters 



]6 .' Scriptores d$ hifioria 

Letten to nnd from thi Eaft» India Com^mfå 
f er vants at Bengal^ Fort St. George^ åud Bombm/ Hb 
Jflth an jippendix. ibid. eod. 4. 

Origin and caufe of the eoniinnana ef th$ difuh 
ders in our Eajl- India nffairr^ and th$ means ff rth 
toring theftt. Lond. 177a, 8- 

Seporis from the Committee appoiuUd bg ih 
Houfe of Commons affembled at Wiftminftir in tkå 
^tli. Seffion of the i ^th. Parliament of Great • Britam, 
to enquire into the natnra! ftate and condition of tk 
Eoft' India Compantf and of the Britifh offmrt ii 
ihe Eajl-lndies. Lond 1773. fol. 

Report f from the Committee of Seeretff appointid 
inj ihe Hvnfe of Commons affembled at IVifimMftw 
in the 6th. Seffion of the 1 3M Parliament of GreaU 
Briiain to elhqniire into the flate of the Eaft^Inéia 
Ompemf. ibid eod. fol. 

Gtneral Bemärks on the fgfiem of GövemmnA 
in India; tinth fitrther confderations on the prefeet 
ftate of the Compantf at home and abroad. ibid. eod.foL 

A Letter to the Rt. Hon. Lord North on iie 
prefeut proceedings eoncerning the Eaji • India Coth 
pany. ibid. eod. 8* 

Narrative of the Mutiny of the Orters of the 
Jlrmy in Bengal in the year 1766. ibid. 1773. 8« 

An Effay on the Eaft- India trade ^ on its impot' 
fnnce to this Kingdom with a Comparative View of 
the Dtttch^ French and Englifh Eaft- India Compe^ 
nies. ibid. 1770. 8- 

T!wnghts on our Acquiflious in the Eaft^ Indks^ 
partictdarly refpeSting Bengal, ibid. 1771. 8- 

Thr: naiural Mirror beiug a Series of EJfays o» 
the tnoft import ant Concerns^ hut particularly thofe 
of i lie Eajl' India Compuny. ibid. cod. 8- 

Authenr 




lu£ai orimtatis fptciaUs. 57 

jHihiniit Popers eonceraing India affairs; which 
t been umUr thi mJpeSions af a Great AJfinibly. 
L eod. 8- 
Tkå mithUif ef the fihSt commitUe appoinUd bif 
honor ablt Hoije of Commons to inquire inio tia 
■rf « Jlati^ and eondition of the Eajl-lndia Companf 
' ef the Britifk affaire in the Eajl Indiet. LoncL 

!•• 8. 

^Tkå prefent ftate of the Eafi- India Companf t 
firr eomi. the Eftimatgs^ and aceount deliver ed bjf 
^iXnBars of the Eaji- India Conffanff to the Lords 
Ur TVemfwry etc ibid. eod. 8* 

miCHAKD HOTHAM^S Condid ftate of oj^tr/ Hothtm. 
lim to Eaft* India Shipping for the year 1773. 

pi 1774. 8. 

nldtters to and from the Eaft- India Companf s 

■miI' at Bengal^ Fort St. George and Bombay; 

Vtfiof to the Treaties^ and Grants from thi Coun^ 

p peenrs from the year 1756 — 1767, U^ith om 

ffenéx^ andan ExtraSf of Letters. Lond. 1779. 8« 

^JOHN ifORRisoN^s AdvantagtsofanAlHaneeUmiSm. 

|ft lAf Great Mogul etc. Il Edition with a PoftfcripU 

ibi 1774. 8- 

Proceuängs af the Gouemor and Conncil at Fort 
SBiofff rejpeåling the admintftration of Jnftiee osmmg 
r aotives in Bengal. Lond. 1775. 8« 

Nabob of Arcot Original Popers transmiited hy 
^ te lus Agent in Great Britain eompnhending 
Wf^transaBions on the Coaft down to the 10 OSob. 

Pil Lood. 1777* 4* 

S WILLIAM BOLTs's Conjiderations on IndiaMm, 
Wfs; particularhf refpeSing the prefent ftate of 
gul etc. If^ith a Map from Bengal^ and an Ajp» 
iiir. Lond. 1772. 4- i^^rs I et II. Cum tabi2b 
^Qpaphica, in qua Bengala et Bahar dextre de* 
£odeni anno aiccra vice. — Francogalliee 

D 5 hoc 



5 g Scrlpiortt di hijlowla 

hoc titulo: Etai eiviU^ politiqtu it eommirfimi då 
JBengale^ ou hifioin dfs Ömquitet H di Padmimijhth 
tion di la Compagnie Angloifi daus a paj/r. Pam 
ftrvir de fuiie å Chiftoin pkUofapKqm ii poSiiqmi itu 
(a librario haec addica). å åbuftrkhi 1775. II Val. 
in 8niaL Ex hac verfione orta eft Tiioiifia^ eb- 
borata a quodam S. cum annotatknubus, Upf. 
1780. 8* Cum tabula geographica. Itédia (utnna 
ex archetypo, an ex verfione GaOica, non ]iquet> 
Sinai 1780. 8- — Auélor, rerum Angticaiun 
in India peritiffimus, peccata, iniurlas fceleraque 
a minifbris fodetatis mercatoriae Anglo * Ihdicie 
commifTa libere exponitj quapropter opus ta 
Aoglia fuppreflum. Gratiae i^tur inte t p te ti Ftan* 
cogallico agendae : maiores famen agereimis, fi 
minore libertate ufus eiTet; nam variu ardieq^ Il 
partes memorabiles omifit five refecuit Into^. 
pres Theotifcus obfervationibus, aliis ex libris p^ 
titis, iftas utcunque compenfare iludint Uber k 
ipfe maximi aeftimandus, non folum ob cauifim i 
iain memoratam, verum etiam ob expofitionem !i 
hiiloriae recentioiis imperii Hindoftanici, renim- j- 
que ab Anglis in Bengala geftarum. I^irtljks^ \\ 
audor is popularis, eum conRitare fhiduit, cui 
Bolrfius refpondifle dicitur: at nobis notitia huius , 
litis exaétior ignota. 

Cf. Goittiug. gei Anz. a. 1775. P- 1^67— i^Ta 
(meuskls) Fartgefitzte Bitracht. Uber dii fuuijlc^ 
hijl. Schrtften T, III. p. 553 fq. 

An Analyjit of the political Hifiary of India ^ ?» 
whieh is confidered the prefent ftttation of the Eafi^l^ 
Sa and the conneSlion of its ftveral potters uith ^ 
Empire of Great Britain. Lond. 1779. Partium ftu- 
dium e lioc fcripto elucet, cui et ordo et ube^ 
tas deeft. 

Tit 



Judiai orienialU fptciaUs. 59 

Thi hiftory and management of ih$ Enft - India 
ompottji/rom 1600 to t he prefint times. FoL I cou* 
ining thi affairs of Camaiic. Lond. 1779. — « 

bncra collegium Anglo - Indicum mercatonum. 
es r^ni Tanjour potiflimum traduntur. 

WARABN HASTINGS Narrativi of thi late Htftbgi. 
'amaSioMi at Bmares. Lond. 1783. 8* Defendit 
v Hailings, fu{Mremus olim praefedus rerum 
jaglicarum in Bengala, contra accufationes ad- 
edariorum. 

CS. HiJL PorttfemUe a. 1783* IV. 596 fqq. 

JOHN SCOTT's Narrative of ihe trånsa&ions Scott. 
» Bengal during ihe Adininiflration of Mr. Haflings. 
.ondon 1783* ibid. 1784- 8« — Audor, rei mi- 
Cari praefeifhjs, quindecim per annos collegip 
lercatorio faepe commemorato defervien.s, multa 
larrat, qiiae ipfe \idit et quae rebus inde a Fe- 
iruario anni 177a usque ad initium anni 1783 
;eftis iucem clariorem affundere {^ofTunt: a par* 
tum Audio tamen haud prorfus alienus, defen- 
lendo initituta faélaque ab Haftingio. Supponit 
lafHin plura, fibi quidem, at non aliis nota: caé- 
eruin libellus probe ac dilucide confcriptus. 

Cf. Goetting. get. jtnz. a. 1784. p-988 — 993* 

EDMUND burke's Schilderung der gegenwår* Bmkc 
igm Lage der Englifchen Oflindlfchen Gefellfchaft^ 
ind der Nothwendigkeit ^ ihren Freybrief zu ver ån* 
Urn; ex Anglico lermone in Theotifcum tran^« 
ata (a L M. Sprengelio , qui et notas adfperfit) in 
Hiftor. Portefemlle a. 1784- VII. 75 — 101. IX. 
}is — 336. Oratio eft, habita a Burkio, orator? 
/\ngliae celeberrimo, d. i Dcc. 1783 in comitiis 
publicis (quae ab Anglis Parliament vocantur), eo 
quidem confilio, ut col legio iili mercatorio fisiciec 
Qova induceretur. Sprcngelii nQtae niultum faciunC 

ad 



1 



6 o Striptons de kiforia ' 

td inuftrandam hiAoriam ac geographiam Indiae 

orientalis. Inter libellos contra Burkii fententiaa 

cditos eminet, qui infcribitur: 
Scott. Miply to Burkis Speech oo Mr. Fax EaJl-^ImSm 

Billt by Major scott. Lond. 1784* 
MUebotd« Jltmoirts fnftoritpus^ poUtiqutt ti oigauomipii 
Se. iubin. yj^ i^^ revoltUiour Anghifes dant rindojlan pir 1. A. 

PAILLEBOT DB SAINT-LUBIN^ CkiVatiiT éh 

tOrdri militaire di Chrift^ Minlftn di S. M. trif 
Chntienm å la Cowr der Marattes pendmit Us anuiu 
1776, 1777, i778> 1779'^ 1780. T. I. äUtredt 
(1784). 8* — Opus profeélo dignum, quod cum 
Anglorum narrationibus modo laudatis fedulo 
conferatur. Quae enim ab Anglis faepius Audk> 
obfcure tradita, aut contradidtionibus ab ipfis tor 
vicem prolads incerta faéla, a FraDCOgallo vd 
colluifarantur vel ceitius ponuntur^ libereque no- 
tantur. Omnia fere, quae narrat > a fe ipfo vifa 
funt. Annis XXVIII Indiatn orientalém coluit at- 
que quinque per annos munere, quod libri epi- 
graphe memorat, funftus eft. In operis coepti 
partibus quatuor exponere illi animus efl hiftoriam 
bellorum ab Anglis in Hinduftan gettorum terra- 
rumque ab iis occupatarum ; porro meditationes 
fuper commerciorum conditione; ftatum civilera 
regnorum Indicorum; denique confilia, quibus 
Anglorum opes diminui poflent. Primae parli 
praeftxa eft introduftio de religione, moribus cc 
ritibus Indorum, de commutationibus, quas im- 
perium magni Mogolis expertum , usque ad belli 
(unefta NadirL Qj.iae vero omnia breviter pcr- 
aéla, in vulgus nota, maximamque partem e Hof- 
welli et Anquetili iibris liautta. Maxima rerum 
geftarum in hoc volumine narratarum pars fpccfbt 
mutationes Bengalicas ex eo quidem tempore, 
quo Bengala ab imperio magni Mogolis avulfa, 

usquc 




« 

tie ad finem anni 1765. Poftea ibi gcAa fe* • . 
ns volumen forte compIeAetur. 

f. GöiU. geL JiMsmg. «• 1785. p* 679 -* 683* 

Angli MAC - INTO&H itinenuiuin Vol. II. P. I. Mtc-intoTh. 
{84 fq« memoratum huc quoque referendum. 
Iquam de eo retuleramus, verno Theotifca cum 
is interpretis anonymi prodiit Lipf. 1785- 
^oll. in 8« 

I. P. BRISSOT DB WARVILLB TabUaU di /aBriflbt dt 

Uvm aSuiUe des Anglm dant tes Indes OriinSih Wtrviilt. 

ei di ritat di Pludi in giniral. å Paris I784~- 
; 5. VI Fafdculi in 8 mai. Totidem fafciculi fe-' 
ntur. — Auélorl animus efl, popuiaribus 

memoratu digna ex Anglorum fcriptis recen« 
ibus de hiftoria ac flatu Indiae orientalis ho^ 
no tradere eademque diiudicare. Sic duce 
vio agit de imperii magni Mogolici diminutione^^ 
te noflra perpetrata \ duce Ormefio de Marattis 
il igitur de hifloria huius populi poft a. 1689)$ 
e Cambridge et Ortne de hiAoria bellorum in 
vrincia Carnatic ab a. 1746 usque ad 1763 ge- 
umj duce Maitn de la Tour de rebus gems 
ler Ally; duce Parkero (cuius notitia nos (11- 
^) de rebus Bengalicis ab a. 1741 usque ad 
5. Fafdculus, dum haec fcribimus, recen- 
lius epitomen continet tomi primi operis modo 
)bis laudati, a Paillebot di Si. Lnbin in lucém 
1, a BrifToto acerbe, at immerito, vituperatL 
a, ab auélore e fcriptoribus Angllcis exhibifa, 
ca funt, nec peritiam hilloriae Indicae eximiam 
lunt " 

1 Goettmg. gei Anzeig. a. 1785* p* 369— 373. 

EUSTA- 



Liber a Parkero editus fic jnfcxibinir: Effidenci of mar 
iransaOiom in $ie Eaji' India. 



62 Scriptores de fdftma 

\^t&iL EUSTACHII DELFINI RagguagUo deUa fpiäh 

zione della Flotta Francefi alt Indie Orientali^ feguUa 
negli anni 1781- itS^- tjSi* fotto ta coudotta dd 
Gener alt De- Suffren. In Torino 1 78 5* 8« — Delfini, 
Carmelita, facerdotis munere funéhis in dafle ifta, 
noii modo omnia, quae Kuic per annos memo- 
ratos e vener unt quaeque a Gallis In mari terrave 
gefla funt, refert, verum etiam plura, quae ad 
hifloriam et geographiam infularunu littorum er 
portuum^ ubi claflis appulit. Nil niu a fe vifa aut 
e teAibus fide dignis accepta narrat : Anglis tamen 
a parthim iludio haud prorfus alienus videbitur» 

* -* ^J- 

' Cognitioni rerum Francogallicarum in orienbS 
India inferviunt etiam fcripta a. 1769 fqq. pro et 
contra coliegium mercatorium Gallo * Indicum 
cvulgata, et a Schloezero in Briefwechfet mei/ljaii' 
Jlifcheu Inhalts (Goetting. 1775) commemprata, 
fdlicet : 

MoreUct. Abbi MORELLET Mémoire fur lajituation aäutlti 

de la Compagnie des Indes. å Paris 1769. Ed. lida* 
auda fupplemento ibid. eod. 4 mal 

Cf. etiam Goetting. geL Anzeig. a. 1770. 
Zugabe p. 239 — 293, 

Nccker. (jACOBi necker) Reponfe au Mémoire deM. 
fAbbi Mor e Het ^ fur la Compagnie des Indes ^ inpri* 
mée en execution de la Delibération de Mrs. les Aäm- 
nairs^ prife dans VAJfemblée générale du 8 ^^^ 
1769. 4. 
M^rcUct Examen de la Reponfe de M> AT * * au Memkri 

dt M. V Abbi Morellet., fur la Compagnie des Indts; 
par VAuteur du Mémoire (Moreliet). å Paris 1769* 
4 mai. 

, CL dtiam Goetting^ geL Anzeig. L c. p. 353 fqq. 

Cowti 



JMiae oriiutatis fpiciaUf. 6 j 



CcmU DB LAURAGUAIS Miminri fur la Com-de Tiurt- 
foguU des Indes^ pricédi étvm Difcours fur te Ccm-^^^^^' 
mtriiiu generat, å Paris 1769. 4 mal 

Cf. etiam GoeU. giL Aku a. 1771. Zugabe p* 78 fqq* 

Examen der Deei/hne de M. tAbhé Mor ettet , fiar 
kf irais queJHonr importantes qui fant l> fujei de fm 
Mémmre. å Paris 1769. 4m^. 

Ectairciffemenf fur le Mimoire de M. tAbhi Mo^ 
relletj ameemant la partie hiftorique de la Compagnis 
dis Indis et Forigine du bien des ASionnaires. å Pa« 
ris 1769. 4inai. 

Balance des fervices de la Compagnie des Indes 
MM9TS tEtat^ et de eeux de fEiat envers la Compagnie 
ei^pms 1719 jufqu* en 17:25. ib. eod. 4mal Dif* 
fercatio prae caeteris iaudanda , atque paullo ante 
a nobis ^uoque commemorata. 

Douies d^un ASionnaire fur le Memoire de M. 
t Abbe Morellet^ contre la Comp. des Indes. ibid. eod. 
4inai. 

ru-?ONT dtt Commerce et de la Comp. des Indes.Dn-fQut 
Seeonde Edition (prima prodiit in au(floris Epheme-^ 
rides du Citoyen T. 8* 10 et 11. 1769) augmmtie 
de thijloire du Syftime de Law. ä Amilerd. 1769. 8* 

Comte DE LAURAGUAIS Mémoire fur ta Coiiip.dt Uun- 
ies Indes ^ dans lequel on etablit les droits et tes w/r.^*"*^ 
f(ts des ASfionnaires. En reponfe aux eompitatiimt 
di M. PAbbé Morellet. 1770. III Partes in 8« 

Mémoire important fur te r/tabtiffimeut de ta 
Comp. des Indes ^ et fur les avantages qm en doivent ^ 

rifulter pour tEtat en géniral^ et pour la Provinee 
de Bretagne en particnlier. 1771.4 mal 



2. 5rrj> 



64 SiripSoM d$ i^fioriå 



2. ScriptoTif de rebus a Danis m India 

oriemtati gejtis. 

^;^^e. OVE GiEDDB BifchreUmug dir erfiem Pihufikm 
Rrife naeh Ofiindien^ vom ^ahre i6i8. in L R 
Schlegelii Sammlmg nmr Dämfckm Gefcbiebte eta 
(HafnUe i773. 8 mai) T. I. F. II. Danice, cum 
introduélione et nods Theotifcis. Pbilea Scble- 
gel defcriptionein Dani ipfam Theotifce eciam ex- 
Oibuit in Dänifchen Reifebefchrtibungtn und amdrm 
denkwSrdigen Handfehriften in der Sammlung Dååi' 
fcher Gefchichte (HaJFniae 1776. 8 HfiaL) — Gicd- 
de, dux Daniae navalis, a. 16 18 eo confiliove^ 
fus Ceylon et Coromandel mifTus, ut cum tegt 
Ceylantae foedus inirec, et oppldum Tranqueninr 
in littore Coromandel, ante iam a rege Tanfcfaau- 
riae Danis traditum, muniret. Qtiarum renim 
geftarum defcriptio tedlu digna , caétera funt txår 
nutiöra. 

Dftnifche Non folum Danofum, fed etiam aliorum po* 
Miflionsbe- pulorum in India res geftae, Indiaeque geographia 
et hlftoria haud parum liicri accipit ex libris ac 
libellis Danorum et Germanorum, do<^rinae 
Evangelicae propagandae caufa in terras iilas mif- 
forum. Sunt autem ilii fere fequentes : 

' ' JUerkwärdige Nachricht aus OJlindien^ welche zwej 

evamgelifch - lutherifche Predigtr^ namentUch Hatr 

BARTH0L0MA£US ZIEGENBALG, gMrtlg V(m 

Pulfnitz in JUeiJfen^ und Herr Heinrich pluet- 
SCHO, von IVefenberg in Mecklenburgs fo von Sr. 
Königl.Maj. in Dänemark und Norwegen den 2^ Noo. 
1705 auT Copenkagen nach Dero oftindifchen Colonii 
in Trangenbar gefandt^ zum löbticheu f^erjiuh, ob 
nicht dafige angränzende blinde Heidcn einigermafin 
zum Chrijienthum möchten kbnnen angefiihrt werden; 
erjllich unterwegent den 30 jlpril 1706 aut Af rita 

von 



iMttiat orientaUt fpmaUf. 6j 

yorgtbirgt der guien Hoffnung, beij den 
n HotUntotttn , und bald äarauf aut Trän- 
m der Kiijie Coromaadel , an finii^e Pridu 
ute Frmndt in Brrlin Uberfchritbm , und 
zum Drutk bifårdtrt. BltIui 1708. 4, 
t loath. Lang, eo tempore ecclelialies 
is. Anno lequenti continuatio, conti- 
; epiftolas eorundem miflioiiariorum de 
prodiif. Libelli, hodie rariHime obvii, 
nen facile carerepoteris, Ii copia tibi fic 
ic recenfendi: 

BAKTHOL. ZIEGENBALGS, köatgl. Dä-Zit^aCutXt. 
(Jionarii in Trankmbar anf der K'ijit Co* 
attffiihrlicher Bericht, wie tr, n'bji fiinrm 
Hrn. ficinr. PFrffcho, dot jimt des Evan- 
n unftr den Hrtdtn and Chrijlen fiihrr; in 
fehreibtn an emen vornehnica T/uo!ogajn 
angelijclun Kirche irtheilet den a a Aug, 
chtm eint Nachertnnerung zur if^arnttng 
fiUehen Lefir wider dir ungteichen UrtltfiUy 
h linige an diepm ff^erke verfiindigen, bry- 

4. — Hane relationetn contiiiuatio- 
II feciitae funt Aug. Herm. Frankt ea» 
[ue ad decimam octavam^ filius eius, 
uga/bu, usque ad CVI, quae, ut caete- 
: édiiae, anno quidem 1769 Continua- 
II et CVlll poJl eius obitum addidit 7oÄ. 
fljTp 1769 et 1770. Quae omnia in IX 
dilbributa^ quorum q inHqiie XII contt*- 

comprehendit , ac praefatione indice- 
j<fhim. In''rt inftituti ifiius reltpiofi- 
de ab eius origine usque ad a. 1767. 
jxiftea opus co-itiivavit Pib h.ic t^t :lo:. 

fckitht* der rvangflifchnt l^ijjion^ttnfiåltni 
tng dir Heiden in OJlin<Uyii. iJiiabU» 
prioribus editW mot^us '^il Kiiappiu^'; 
F. i^ol. II. P. IL E tum 



66 Scriptores d$ bifioria 

tum fequentes usque ad partem XXIX curavft 
GoUlieb Anaftafius Freylinghmfm ^ fato funduf 

a. 1785- 
Kickamp. Continuationes priores XLIV in epitomea re- 
degit lOH. LUCAS nibkamp hacepi^aphe: Aäf 
zug ms den tdjhrifchm Beriehte» der Dämifchm 
JUiffionarien aus Ofiindien (von 1705) bis ZM Emii 
des 1736 Jahres. Halle 1739. 4. FrancogaOUe^ 
a lUich. Gaudardy Genevae 1745. III VqIL in ^noL 
(Interpres anonymus praefationem de rellgloDii 
Chriftianae fatis in Oriente, notulasque aaiecil)L 
' Latine a Jok Henr. Grifchow^ Hal 1747. 4. Epito- 
men continuavit michael meier hoc tibito: 
Fortfetzung van L L. Niekamps kurzgefafsiir åRJJums' 
gefehichte^ van dem Jahr 1737 ^ i?^?- Hlhe 
1771- 4* 

Gcrbett. GUSTAV FRIDRICH GERBETT CJEOerpfil^ 

quae hiAoriam naturalem Indiae, moresque et m- 
tiquitates Malabarum maxime fpedant. 175a- C£ 
huius bibi. VoL IL P. !• p. 376. 

Angli nonnuUas huius operis partes fuo idio* 
mati donarunt easque pailim auxerunt, hac epi" 
graphe ufi : Propagation of the Gofpet in the Eafi: 
being an Account of the Succffs of the Danifh Mijjio' 
naries lately fmt to the Eajl-lndies for the Converfim \ 
of the Heathens in Malabar. Rendertd inta Enyjifh \ 
from the High-Duteh^ and dedicated to the mqfi Hth \ 
nourable Corporation for Propagating the Gofpel in 
Joreign Parts, Part I. Loncl. 1709. The fecond 
£)dition ibid. 171 1. 8- — Part II, containing a 
"^ further Account of the progrefs made by forne Uifio' 

naries to Tranquebar^ upon the Coajl of CoromandiU 
for Converfion of the Malabarians etc. Togethtf 
with forne Obfervations relating to the MalabarM 
Philofophy et Divinity^ and concerning their Bramaus^ 
Pantans et Paets. Translated from the Originei 

Letters 



Imdiai orientälis Jpecialet. 6f 

trs of th* Mi^onarier ett. ibid. 1710 g. Par* 
tt il edidotertiaprodiit ibid. 1718. — PartllF, 
p a ColUBion of Letters from tlu Protejlant 
'fmaritt and other worthif Ptrfout i» tht Eafi- 
ptie. relatmgto thå Mi^o»; the meanr of prO' 
}g it; and tht fucufi it haih plfafcfl God to givt 
t wrndtavourr ufrd hithtrto^ for propagating trm 
hamity among the Hmthtni in thofe Partt, Imt 
f om tht Coaji of Coromandtl. IVith a Map 
% Eaft-Jndiu. ibid. i7i8. 8- — Intcrpres 
t huius verlioius partium fult Anton. GuiL 
I, ccclefiaAes Germanoniin, Lutheri partt- 
■IffiAnnim ac Lnndini habitantium. Nuir 
continuarum fuerit, non liquet: fequente» 
D libri Anglici huc quoque trahi pnffint: 
mB Aecotttit of the Religion, Manntn and Ltarn- Philips. 
V Uv Peopli of Maiabar in the Eaji-lndies; 
IjMnf Letttrj written by forne of tke tnnfi Uarnid 
it^ tkat Omnfry to tke Danifh Mijfonaritt. By 
raiLlPS. iVHh a Map of the Country. Lond. 
Sunt epiitoiae LV ad Millionartos 



Jour Coufermcet bettneen tki Dantfh 
'itt It tht Malabarian Brachmatu {pr Hea- 
ftritfii) in tht EaJI- Indier, cancerning the Trulk 
xf^fiian Religion: together with fornt Letten 
k by Heathent to tke Jaiä Säijfonariet. TVant' 
mt of tål Higk-Dutch by Mr. Philipt. Lund. 
8. 

rs prima ec fecunda operis Theotifci Belgitt 

redditae ab Hmr. f^eefen^ ecclefiaite Ha- 

... 8 niai. 

he ^ur relationes Germanorum, fumtibuS 

Ita Danorum doÄrinam Evangelicam in orien- 

■bda propagantium, plenae funt revum utilium, 

^fintioiwm hiltoriae ac geographiae Indiae 

£ a tacien- 



Cs Scriplortj ät htjibria 

facientium, partes polifilmom receniin 
1770 in lucemeditae. Studia reiigionis 
nae promovendae paginam quidem uira 
ciuni: infunt tamen et multa, quibus f 
paeorum in terris iftis eo fide dignius C( 
tur, qiio maiore candore ac fimpUcitate 
iin relrgiofi imbuti videntiir. Sine fuco, 
tium ftudio narrant, quae ipfi viderunt 1 
pcrti funt. Geographiam in primrs iun 
narrantur de terra Maravum , de Taiifcl 
rutfchinapally aliisque regionibus. Mi 
quoque prae caeteris ell Schwarnäi, n 
Irer ad Hyder Ali. — Reiigionis negol 
virorum et alii nirrarunt v. c. Frid. i. 
in kurzgtfafsttn MlJionsgrfihichte etc. (R( 
1745. 8); /« Crozi in Hifioire du Chrijli 
Jndtr p. 56 fqq. Alb. dt Haller in eiusde 
Sehri/itn T. I. C. iV. F. IVolch in ntiujim 
gtfchuhti T. III. p. 75 fqq. T- V. p. 119 
cum folummodo ad hinori,im reiigionis 
traiflaverintj iis immorari hoc loco non 

■Or ^ ^ 

De ftatu Danonim in orientali India 
centiflima ac copiolllHma refcrt august 
NiNGS in opere paullo fuperius cxcitatt 
u-ärliger Ztijland dir Iif/!tzutii;ett der Ei 
Ojlindicn (1784 et i7S5)- Oinnis enii 
primus in eo elt, ut hiftoriam commerc 
Danis verfiis (iidiain orientalem inllituton 
fimirrtie Hatmn rcrum Daiiicarum civile 
explicet, adnexis atflis publicis. Gratiflin 
mamque parttni nova luiir, quac in lecH 
tomi tertia de Danorum fedibus in infu 
Nicobaricat (ive Fridtricianat aiidimit, re 
Tomus operis fecundus contiriet hJilorJai 



Indiai orienialif fpeciates. 



«» 



latiflimi in littore Coromandel, quem Car- 

nuncupant, eiusque parrem potiflimum, quae 

Tanjour vel Tanfchaur conilituit, eius- 

ticulam, a Danis occupatam, cuius locus 

lus Tranqiiebar audit. Inefl igitur dercri- 

»graphica regni Tanfchaur, llatusque eius 

\i hilloria regnorum Indicorum in Carnatic 

173a usqueada. 1776, Ormefio potiflimum 

oollatis tamen relationibus miflionariorum 

»rum; hiftoria bellorum ab Hyder AU 

I usque ad 1779 motorum. Adiunélae funt 

te ac relationes ad illuflrandum ftatum Da« 

in India recentiorem. Sequitur defcriptio 

Tranquebar, coeli foiique lAi vicini, alia- 

rerum naturalium. 

\Sak>toriS di Mahrattis f. Maharattis^ atqui 
di ngno nbusque geftis Bydir Alu 

Mahrattis fcriptores varii, iam laudati, re- 

It v. c. G R o s E (ef. Bibi. hift. Vol II. P. L 

f75)> auélor anonymus libelli: Tabkau hiftori-^ 

t Indi ^ qui de oevagio, Mahrattorum olim 

odeberrimo , incredibilia mirabiliaque narrat 

p* 381)9 MAC-INTOSH (ef. ibia.p. 384); 
[B im Uftoricat Fragments paullo ante recenfitis^ 
idi autem in primis funt fequentes: 
Origin and authentic Narrativi of th$ pri* 
'Ma-War and atfo ihe late Fohillä- U^ar 
'3 amd 1774. London 178 1. 8- — Sdtu 
e libello confufe fcripto minutiisque ad nau- 
usque repleto excerpta funt in Goettihg. giU 
z. 178a- p. 849 — 855- Ibidem p. 85$ 
eft iibellus editus ante modo memora- 
t> in quö brevius ac clarius eadem de bello 
nanaiitur^ hac epigraphe: nathanael 

É 3 B&AS* 



• ! I 






qf ] /niia • Companfft Sirvici. London x 

Kerrius pt inius, qui iingulari iludio dai 

hiAoriam populi Utius bellicofi expofu 

f|| ope fublidiorum Indico - Perficorum el 

rum cum Muhammedano quodam, c 

noinen tacetiir, condid|)t. Minus obfcu 

9 que pluribus in iocis Ängtus (cripfiflfc 

popularium v. c. Fraferi, Ormii, D 
il|;' \velli, contutifiet, reFationesque de 

■ nimis fuccméle et negUgentcr expofita 

ribus iilis luculentiores reddidiflfet C 
I iuRo meminit hifloriae Indicae univerf 

[i; notae. Optandum quoquc, ut in ^ 

: k!; fata vetufliora curatius inquifivifTet. E 

, tt^lj auélor perfequitur bella Mahrattorum 

'■;! Mögole, eorum incrementa ac progri 

ii! can ab a. 1752, fntaque principum i 

i \^ puK, v. cRumbae, Sumbae, Sevagii, 

^"- vii, BallajeroviL Recentiora fileniio 

luntur. 

fl, JlQ Cf* Goitting. get. Anz. a. 1783* p. 682- 

Retrofp^Efive. Vifw of Confiderafm 
Jlffaivi ^ particulnrlr/ of tlie tvoufotfions 



• ' I 

•ii ' 



ariintalis Jpiciates. 7 g 

sn fludio perfequitur: manca potius et obfcura 
ent haud pauca. 

• GSiting. geL Jnz, a. 1784. p. 986 fqq. 

bCer Mahrattos fatis diu vixic eorumque ritus de p«g^ 
csve varios diligenter obfervavit ac defcripfit 
^ A GE Sy dux FrancogalUae navalis, in f^oyagå 
ur du momdi — pendant ler années 1767-1776 
iris 1783- 8)9 de quo libro alibi. Relatio de 
tnttis excerpta ac Thcotifce translata l^tur 
Hftmr. PortifeuiUi a. 1784. April p. 479 — 498* 
^p. 619-*- 6a2. 



^gm|t fur la vii d^Jyder, å Paris, et 

^bn^/ ifhifioiri dHydir Alt. \ Paris. Ita duos 
ik dtatos reperio a Sprengelio in eius praefa« 
■ id verfionem ftatim excitandam. Idem de- 
Im efle eosdem e fontibus turbidis afHrmat 

{maitre de la t o ur) Hiftöin d^Ayder Attf/ybitxtån 
i, Nabob Bahader , ou Nouveaux Mémoins fur ^ '^^^* 
é, mriehii du nötts hifioriquef. å Paris 1783* 
lolt. in lamaL Theotifce ab anonymo, cum 
I ec additamentis Matthiae Chrijlu SprengeJ^ 
\ IM. Halenfi. Pars I. Hal. 1784* 8- Cum 
b gcc^aphica , Indiam cis Gangem, regnum 
dpucHyder Ali repraefentans, fecundum re-^ 
iminas optUnasque mappas geogr. ac relatio- 
deliDeata a /. J?. For/ler. — Auftor, olirri 
feéhjs rei tormentariae in exercitu Hyder Ali, 
esque eius in expeditionibus bellicis pluribu% 
a de hoc heroé narrat, antea vel plane vd 
iatis in Europa nota. PalTim nimis in laude< 
iem excurrere videtur. Quae de Mahrattis 
t, minore fide digna, quam narratio de rebus 

E 4 Hyder 



j2 Sciip föres de iijloria 

m 

Hyder Ali geflis usque ad a. 17789 ultra enia 
jion procreditur. Varia de aula moribusque Hyded 
intexta lunt. Verfio Theorifca praeferenda arche- 
ty po 9 nam plura a Fraiicogallo in vulgus nota, 
ut introduéHo de mutationibus r^nonim in De- 
can ab a. 1740, narra ta, ab interprete, Sprengelk) 
fuadente, omiiTa, et fintflre dida rediiis efiata. 
Sprengelius, praeter animadveHione$ hifloricas et 
' geograplucas, praefixit delcriptionem geographi- 

cam terrarum, ab Hyder Ali polTefTarnm, r^kh 
numqiie vicinarum, cui ForlKri tabula c^t^ia 
infervit. Excurfus duos ad calcem adiecit. Pan 
altera, dum haec fcribimus, nondum tyj)is exprdla. 

Cr. Goeiting, geL /inzeig. a. 1784- p- 161 — 166. 

Carpani. MELCHIOR CARPANl's Dtnkwärdighiitn itt 

hmdojlanifchen Eroberers^ Nabab Hyd^r jdlj/ Kham; 
auf dem Italienifchen von F. Molter v^Coniil. aul. et 
bibliothecario Badö * Carlsruhenfi). Primae partil 
particula cum Molteri praefatione typis exfcripta 
in Meiifelii hiflorifck • Utter cirifclien Magazin (JRaij- 
%-eutk und Leipzig 1785- 8niai) T. II. p. 25 — 56. 
Reliqiia in tomis fequentibis nondum rditis typis 
exprifiientur, Archctypum B^fTani a. 1784 prodiit. 
Carpnni, Barnabita et iniffioriarius, a. 1774 ipfe 
Hyrterum vidit atque cum eo collocutus ell 
Summo Audio tunc temporis et poltea collegit, 
quae de viro, cui natura ac fortuna adeo benignae 
fe praebuerant, ab hominibus fi le dignis compe- 
rire poterat, praecipue a P Reginaldo de S. Marco^ 
Carmelita difcalceato ac miflionario, pluribus annis 
in infula Bombay vitam degente. Perdiicitur Hy- 
deri vitae rerumque geftarum defcnptio usque ad 
eius mortem. Diibrepat permultis in locis a Fran- 
cogallica modo recenfita: utracjue tamen d'?na, 
quae legatur atque iiuicem comparetur. Minor 

vcro 



Jadliaf •orimtaRt jjittiaht. -j^ 

vero in Italo paitium ftudium adulandiqae libido 
apparet, utpote qui Hyderi aulae ac fervitio non 
uoitttus fuit, ficut FrancogaLus iite, 

SECTIO V. 
Scriptores de Indorum religione et 

li-gislatione. 

Omnes paene fcriptores hodoeporid, fet^o- 
idbus huius capitis prinia et fecunda enmnerad, 
huic quoque clafli accenfendi, ut et retaiiones 
iniflionariorum Danicorum iam laudatae, atque 
Ramano-Catholicorum mox laudandae. Stngu- 
lart vero iludio idem argumentum perfecuti funt 
fcriptores feqiientes: 

ABRAHAM ROGERS Offtie T'tiir Zll äim ver. Rogtr* 
borgeutn Hrydmt/mm, oärr wahrhaftige i^orwtifung 
itt Lrbms uttd Sitttnf famnit dtr Rriigion uaä Got. 
Usdttnjl dtr Braminet attf dir Cuft Chnrmandtl und 
drwn lurum lu^tndfn jLänätm; aut ärm Nirderlän. 
difchtn äbtrfttzl durch ChrKtoph Arnold. Niimbtrg 
1663 g. traacogallict^ ixrixWK^ å Amiltrd. ibio. ^. 
Archetypum Bcigicutn polt auttioris mortem edi- 
tum ab A. W. ICto, notisque inAruéhim, hoc 
thulo: Opare dture iot het verborgen keydendom. 
Liigd. Bat 1 65 1. 4. — Auilor fide digniilimu^ 
qutppe qui inde ab a. 1630 quindeclm per annos 
mudere ecclefiailis Belgici in littore Coromandel 
fiinifKis. plurtumque Brahmanum familiaritate ufus 
elt Horunif praccipue cuiusdam ex illis, fubfidiis 
nixus, copiofinimam exhibuit dercriptionem reli- 
glonis ab Indis cultae. Refpondet eadem exaäe 
aliorum relationibus de hidoria, moribus et reli- 
Cione Indorum. Candnr infuper, quo omnia re- 
hta, eo maiorem auélori fidem condliat. De, 
E 5 Vedam 



74 ScfipU^if di Indorum 

Vedam feu codice legum Indicarum manca illiuf 
relatio di 

urd. HENRicus LORD, Anglus, aniiis XXVID 
Suratae commoratus, vir praeiudicioruni immu*' 
téSj hiftoriam religionif Indicae condidit, cuhis 
archetypum fupr^ VoL I. P. il. p. 34 cita\imus. 
Hic damus epigraphen verfionis FrancpgalUca^ 
€ qua (imul argumentum libri pauUo propius 
COgnofcas: Hijioire de la Religion des Baniant tat 
tenant ieurs Loix^ hur Liturgien kur Tribus^ lim 
Coutunus et leur Ceremonies^ tant anciennes que m^ 
dernes; recueillie de Ieurs Bramanes et tirie du lime 
de leur Loy quHU appellent Shajler. å Paris 1667. 12. 
Bona huius libri excerpta funt in opere: Oremth 
nies et coutumes religieufes T. \\l. P. II. p. 67 fqq. 

Bernier. FRANgois BERNiER Lettre å Mr. ChtqfeUih 
Envoyé de Chiras en Perfe. le 4 Oäobn 1667, /a»- 
chant les fuperjlitions ^ /tränger fafons de faire^ ä 
do&rine des Indous ou Gentils de rHindoufian; in 
Suite des Mimoires du Sr. Bernier etc. Cf. huius 
partis p. a. 

Baidaeus. PHiL. BALDAEUS, cuius dercfiptionem Iiidiae 
orientalis Belgice elaboratam atque Theotifce red- 
ditam fupra Vol. II. P. I. p. 358 &]• laudavimus^ 
appendicem fat amplam de Indorum religione et 
legislatione huic operi adiecit, hodie quoque d^^ 
quae confulatur. Rogerium paflim confutat 

Conformi- Conformité des coutumes des Indiens orienttnx 
auee celles des Juifs et des autres peuples de tmtti' 
quité. å Amfterd. 1704. 8- Inferta quoque opcri 
iplendido : Ceremonies et coutumes religieufes des tc^ 
les peuples du monde T. III. P. IL Notae nonnullae 
adfperike funt. Scriptor anonymus, e Gallia oriun- 
dus, mediocri harum rerum cognitione imbutus 
videtur. 

lA 



cé. 



nKgloM it tigistati&ni. / 75 

k CROZB libro fexto operis mox recenfencfi : LtCrose. 
n du Ouriftiamfmi dtt Indis, å la Haye 1734. 
E Ziegemhalgii^ mtflionarii pauilo ante Jau- 
rdadonibus manu (criptis. Exade haec cunl 
ri narrationUxjs conveniunt 
oucBBT, lefuita et miflioiiariut, tresfcripfii Boudicc 
lat de Brahmanum doélrina y quam cum lu* 
um reMgione comparaC) uciles omnino, caute 
1 l^endas. Reperies illas in Ramil dir Litttnt 
$iif it mrituffS P. IX (1730) et XUl (1733). 

n P. XXVI. p. 318 — 956 exftat epifbla le- 
et miflioiuuii pons, magni adtimanda ob Pons. 
^nem de Indorum fcholis nve feéfcis phikifo» 

3H. SALOM. SEMLBR in |iraefatione fitt am- Semler. 

id Vol XXIII veriionis Theotifcae operis 
icani: Univirfal hiftory etc tradit e variis 
oribus haud contemnenda de Indorum reli« 
I, potiilimum de eius comparatlone cum re- 
te ludaica. (1761). >v 

Ibbé M I G N O T Mémoiris fwr Uf aneUns PhUth Mignoc: 
' di t Indi. I. Sur la iHi^ ks momrs^ lis n/agis 
pratiquif di eu philofiphif. IL Cis Pkilqfih 
font ils ndivablis å PEgifpti di liur doBrim it 
xts pratiquisf III. Exanun dis eommnnkations 
ukus min V Indi it VRgypH. Prnsou di ta 
unicatiott du Jndiins ava lis Pirfis^ tiS (Srasi^ 
immns^ Us Juift^ lis Chritiins^ it avu qmtqna 
iarqms. IV et V. Ejqfoji di k doStrm du • 
s/ Philofiphis di Nndi^ it eomparaifom di attå 
mi avii alli dts Philojophis du autns pågs; 
^imoires di fAcad. dis Infcriptt. T. XXXL 

t— 338. (a. 1 76 1 fqq-)' 

. z. HOLWELL in operis fupra memorad HdwA 

i fecunda agit de Indorum, Sdiaftah Btimae 

itentium) religioius dogmatibus^ »ytfacdos^ 

cos- 



76 Smptores d$ Indorum 

cosmogonia, ieiuniis ac diebus feftis} tertiaque 
parte, de metempfychofi Brahmanum, cum de- 
tenfione fGriptorum archetyporum Bramaé^ ac 
eorum comparatione cum do^atibus ChriAia- 
nifml In harum rerum expodtiope Anglus cae» 
terum doétus ac fagax non fatis caute ac quiete 
verfari videtur. Fabulis ridicalis librorum. (ic diåor 
rum facrorum Bralimanum interpretationes afiin- 
git rmiffa'as longiusque petitas. Sapientiam fublh 
mem offendit in libris ifl^s facris, de quorum ath 
thentia tamen valde dubitandum. Brahmanis, vd 
indodle vel dolofe agentibus, fidem addixifle vi* 
detur obilridinimam. Schalhh illud decantatum 
a Deo ipfo hominibus datum putat, cum tamen 
nihil aliud (it, quam codex Ciiriilianorum facer 
interpolatus fabulisque deturpatus. Verbo, iana- 
ticum agit, non fcrutatorem caute veritati infifien* 
tem. — Kleuker^ interpres Theotifcus, diflerta- 
tionem adiecit de religione ac philofophia Indo« 
rum, in qua potiflimum agit de fcriptoribus prae- 
cipuis huc pertinentibus (minime tamen copiofe 
et exadle), de fcriptis Indorum facris ipfis, de 
dogmatibus religionis in iibro Schaftah contentis, 
eorumque explicationibus yariis (fat bene) etc 
Addita td comparatio manca flatus Indorum ho- 
dierni atque Brahmanum cum relationibus ve^ 
tuiliflimis. 

C{. /luserle/ene JSibL der neuejien teut/cken LUtiråtnr 
^ (Lemgo 1779) T. XVI. p. 232 — 364. Cenfor fuit 

Mich. Hifsmaun, Prof. Goetting. 

Dow. ALEX. DOW, de cuius Hijlory of Hindqftam 

Suoque fupra, Holwello in omnibus fere, quae 
e Indorum religione ac philofophia refert, contra 
dicit: eiusdem tamen diflertatio volumini operis 
primo praefixa de hoc argumento n^Iigenter 
daborata. 

JiCodi 



rtligione et legislatione, 77 

A Codi of Genioo-Laws^ or Ordinations of the Cocic of 
Pmåditt. From a Pirjtan Transtatim mad$ from ^^^'^ 
$ht Original^ writtm in tht Shanfcrii Language. 
Lönd. 1776. 4. ibid. 1777. 8. -^ JVarnn Haflingt^ 
praefes olim renim Britannicarum in India fupre- 
mus, hane legum Indicarum colledionem curari 
hiflit, eo quidem fine, ut Europaei in Bengala 
dominantes Indos fibi fubieélos fecundum eorum 
leges prifcas regere difcant Collec^onem Brah- 
mani ip(i indituerunt, eamque e lingua vetufta 
Slianfcritana in Perficam recentiorem transtule- 
runt Secundum hane verfionem Anglice codl- 
cem reddidit nathanasl brassey halhed, Haihed. 
(bdetati Anglo-Indicae in urbe.Bengalica Hoogly 
operam dans; idem, qui Grammaticnm linguaé 
Bengalicae a. 177S Anglice exhibnit (Cf. Goetting. 

Si Aksl a. 1780. Zugabi p. 689 fqq.) Idem bo- 
d l^um Indicarum praefixit introdudUonem 
uberiorem de religione, lingua, chronologia et ^ 

legibus Indorum. CoIIei^io ipfa minus perfeéla 
videtur: certe de iure, quod nos appellamus, pu- 
blico, religiofo, feudali et militari nihil aut per- 
pauca reperies. Theotifce librum reddidit Rudolph. 
Ericur Rajpe^ olim CafTellis, nunc Londini vivens, 
Hamburgi 1778. 8- Notulas aliquas adfperfit. — 
Dubia naud contemnenda et animadverfiones in 
codicem iftum exhibuit anquetil dupertion AnqtietiL 
b Legislation Orientale etc, ä Amfterd. 1 778. 4 niai. 
Praecipue urget ac probare Audet, Brahmanos, 
a partium ftudio haud alienos, non totius regni 
Hinduftanid leges, fed quarundam folum provin-^ 
Giarum Anglis tradidifie» 

Cf. Gatting. gel. Anz. a« I778> Zugabe p. 341 -^s^o» 
HissMANN in Austrlif. Bibi dir neuijien teut. Lått* 
T. XVI p. 364—391. 



7g Scripioris di Tndorum 

éltCuigoes. DE GUIGNES Rejkxionf fur un anrien Livrt 
Indien^ intitulé Bagavad am; in Mmoirei de tAioi^ 
des Infcript. T. XXXVIII. — Bagavadam i. e. hk 
Aoria divina, quae ad feriem librorum facrorum 
firahmanum pertinet, Fraiicogaliice translaca ab 
Indo quodam, huius lingiiae perito. Ineft chro« 
nica regum Iiidorum, cuius indolem potiilimum 
Francogallus doéliHimus examinat. Caeteruin et 
hoc liber, fi modo authenticus dicendus, (abellai 
fapit anilesj plura etiatn e narratioiubus ludaids 
ac Chriilianis petita videiitur^ — Idem degui« 
G N E s I u s L c. T. XL tres exhibuit diflertationes^ 
in quibus critice et hiilorice in religionem Indo- 
rum eorumque libros facros inquirit, et quidem 
eos, qui ex idiomate Indico in Sinicum a Sama- 
naeis translati funt. Hiiloriam de origine^ propt- 
gacione et &tis religionis Indicae nusquam forte 
tam diliicide apteque delinearam reperies. 

Ezour-Ve- V Ezour - Vedam , ou ancien Commeutain du ^i* 

dam etc j^^ contenant Nxpojition dus opinions religimfft tt 
philofophiques des Indiens. Traduit du Samfcretan 
par un Brame. Revu et publti avec des ohfervotions 
preliminaires^ des notes^ et des eciaircljfemens. å Yver- 
don 1778- II Volh in gr. 13. Theotifce^ cum notis 
atque tragmento libri Bagavadam inedjto, ab / lth% 
Bibliothecaiio Berneafi. Berna t* 1779. II VolUn 
8. — Verfio libri Francogallica Cheriiighamiela- 
borata dicitur a Brania quodam (ive facerdotc 
fupremo. Per varios cafus apographum huius 
verlionis devenit in manus Voltarii, qni librumin 
(criptis fuis pafTim magnis extuht iaiidibus, eam« 
quc du 176 1 bibliothecae regiae Parifinae dono 
dedit. Idem hbri exemphim, colhtum et liipplc- 
tum fecundum verlioni.s autographum, cuhis pof- 
feffor eft Teffier de ta Tour^ typis mandatum ab 

^*^?i'*^'*" cditorc anonymo, qui ell JLiber Baro de la 

SAINXB 



ntigione et hgiiiatione. 79 

iROix. Cuius viri doétifliini introduélio 
t eil momenti, in qua videlicet indagare 
^em, propagationem , mutationes et 
>nis Indicae in unlverfa Afia. Indorum 
quantum in Europa noti, diligenter re- 
cUque Ezour- Vedam examinatur. Infunf 
tentiae opinionesque^ de quarum fide 
ento merito dubitare poflis. Appendix • 
m\ addita continet animadverfiones non- 
hde of Gintoo-Laws^ potiflimum in Hal* 
itionem libro praefixam. Opus ipfum, 
iam infcriptum, commentarius effe dici* 
[am e libris iftis Indorum fanétiflimis, 
»ellatis, a viro fedae illius Brahmanicae^ 
ftitiom vulguslndici inimica, confeéhis. 
STO non folum recentioris aetatis efle 
:redimus, fed etiam cum G. Leffio in G^ 
' Seligion (Goetting. 1784* iH Partes in 
L p. 420, eundem efTe nihil aliud, ni(i 
miflionarii cuiusdam Europaei, forte 
ici, vei ad modum librorum Sibyllino- 
»fititiorum, ve! ita confcribillatum , ut 
im Indice fcriptus ab interprete ita fit 
\j ut archetypum a verfione dignofcere 
>flin)us. Quae fententia confirmatur a 
In itinerario, fupra Vol II. P. I. p. ^8^ 
dato, T. I. p. 180 fecundum vernonem 

Q. 

ng.giLAnz. a. 1779. Zugabe^. 599— 5 3S* 
kwii) in Ausirlif. BibL T. XVI. p. 291 — - 

c. qni de religione Hindoftanica egregie 
Dtttos eft. 

iflimus de Indorum religione ac l^is- HtnnifiSk 
äor efl faepius laudatus aug. HEN- 
op^re: Qignuffärtigir Zu^apd dir Bf» 

/tzaih. 




ta 

« q^ba» T. O. pi m 



47«^ 



åt Im ynwfjlii^ ti A 
kr ,liii mäm* * rimia/lmm, 
^ éa ^mämm Hmlmtkrnt m åt ti 
prakti åt at B^mt^ Émi åt rAffmé^ å 
1771. g. Thmgfm^ UpC 1775. %. ' 



I 





- 3 I « J J - 




_ •» _ 

IndoraHi MfepooCt cBoraieray Grafio» HulwJft 
cl DuMo; pono icfaDBneoi ife pggMOrio St* 
nKnoHy u vcieruai mynsni oootorauro^ lecat* 
ooni ccCTPtni mm"! icnpODn^ n iiwmncuj ner* 





■-^ f - ' 



rum, qiae m Hndaftm paft \ 
cvcijciunt* tt|uc DmwB idationcn de Iwuul 
icgni Mopifid re cM Mi iife. Be^fia qincéini ic* 
cqiil a ArflBi», Bematc, pndedo milinri k^ 
DK Indicae. 

CL Goatimg. giL Amz. m. 1771. p. 525 fq. 

SECTio vr. 

Scriftares de progrejfu Chriftiamfm m 

India oricntali. 

Ex his enim quoque fanae criticae ope mokt 
ad cognofcendum Indiae ftatum gcrgraphiciiin ic 
dvilem dqiromi polTunt Exen plo fir colici$o 
relationum miflionariorum Danorum et Geon- 
ncmim^ pauUo ante iam recenlka. Prodeant auoc 
fequentes! 
tpift.tndi- Epiftobe Indicae, in quibus hiciilenta exffa^ 
^^ _ defia^liQ rerum ouper in India oaeobdi praeclartf^ 



Chrlfiianifmi in India orienfalL 



8» 



iftarum a Theologis focictatis Icfu etc. Dilingag 

163. 8. 

EMANUELIS ACOSTAE (lefuitae Ohjjiponenjs^ Acoftc 

luris Colkgii Bracharenfis etc. \ 1604) Reruni a 

tåte lefu in Oiieiue gefhrum a.l annum 1 563 

kmentarius, recognitus et latinitate donatus. 

Tere de laponicW rebus Epiiloi.r.uni libri IV, 

in Latimim ex Hifpanico ferihOfie converfi. 

1 57 1. 8. /'anyCap.MichSonnium 1573.8. 
cx Hilpanico, ut libri quidem titulus prodit, 

fe Lutitanorum llnccua vernacula in Laiinijin 

k. 

mtm a loh. Petro Maffeio convcrfus fuit. |n- 
mem autographi Lulitanici nullibi reperire 
Prodiit a. 1573 NeapoH In fol. Rerum Indi' 
aSociitaU Ifju in Orienie geftnruin VQlnmtn, 
EMANUELtS ACOSTAE CouiuientariuT de 
\Imdicis ad annum usque 156g a I. P. Mafteio 
rlr donatiu^ uria cuin t^ll libris epi/I olarum 
ii de rebus JnJicif invenitur. FortG ad exem- 
Neapolitanum repetita fuit editio Colonienfis, 
te prodiit hoc titulo: Rerum a Societate lefu in 
tmte gejlarwn volunien^ coniinens hijloriam iucuu" 
I leffu omuibus ChriJIianir^ praefertim iis^ quibus 
I nligio eji cordi. In qua videre pojjunt^ quo* 
b ntenquam Deus eccUJiam fnam drferat^ et in lo* 
d^cientium a v er a fide^ innnineror alios^ in ab* 
jlaix etiam regionibur^ fubjlituat. Nunc pluribus^ 
amn€f editiones priores^ locupleiatum^ ut fequens 
åUmonftrat. Coloniae, ap. Gervinum Ca- 
et haeredes lo. Qj^ientel 1574. 8- Sed 
le tantum epiftotaruni Indicaruni libri in hac 
ioiie inveniuntur, quibus epiflolae duae fepa- 
Kiaddttae funt, de LII e Societate lefu pro hde 
nuper 0001(1$. Acceffit etiam fpeci- 
iddam litterarum vocumque laponicarum, 
vero recentiiTima iilius libri editio eft, 
UjLjroLlLP.IL F qua« 





faf Saiptitrif di progtifm 

quae cura Pitri jfmtonii Straffii q)eribu8 on 
10. PBTRI MAFFBii — - Latitti fcriptif^ uns 
måm in mmm eorpus eoUiSU^ varHfque ittujlf 
tus exarmatis; aetidmU Maffia vHa. Beigom. 
T. II in 4 mai. inferta fiiit. — £)e Antva 
e^one anni 1605 merito dubltatur, cum 
nullam memoriam SotveHus fecerit, qui pc 
badendram et Al^amben catalogum icripi 
Soa lefu contexidt -~ E Lufitanico fermc 
Hifpamcum librunv transtulit loanms Innig 
Liqutrka 1575 in 4. Giorg. Pray in Indice 
rum libroram bibi. Budemis (F. I. p. 6) af 
quklem, Maffdum verfionem Ladnam e Hilj 
Lequericae condidifTe: fed Latina prodiit a. 
Hifpanica vero demum a. 1575, confenfu 
omnium bibliographoruin, quos confuiere lic 
Verfio etiam Theotifea e^dlare dicitur, nobis 
j^ota. — - Liber ipfe caute adhibenduS) ( 
^, ut omi^ paene lefuitica, plenus di 
tionum incertarum, fufpedarum et in & 
Ibdetatis compofitarum. 

C CLEMENT BibL curieu/e T. I. p. 97 fq. 
arRETTAQii Anal. litt. p. 6 et iiföfq. 

Narrationes terum Indicarum anni 15 

% -I5!|6, ex variis litteris S. I. defumtae, ac a 

Huysmanno ex Italico Latine redditae. L 

15S9. 8* Praeter titulum nihil exhibere poflf 

)RiACQQu NICOLAI PIMHNTAE {lefiutai Lu/ttoni, , 
iorif Ordinisfui in India orieurali^ ubi Goai a, 
mortuuf) nova relario de rebus in India 01 
geibs a lefuitis anno 1589 et 1590. Romae 
8* Moguntiae 1601. g* Relationem auélor 
mifit Claudio Aquavivae^ focietatts tum tef 
praefedo. 




Chrifiiaaifmi in tndla oriealali. 33 

kNNis BUSAEi Xlefuftae, D. Teol. Mo-Bufimii. 
i j" 161 i) Litterae Indicae, laponicae, Cht- 
ab anno 1591 ad 1600. Moguat. 1603. 8- 
S DB GUZMAN (lefultac, Ordinis fui Pro-deGiamw 
5 Seviliae ac Toleti f 1605) Hijioria dt lat 
r dt la Compmia dt ^ffut in la India Orita- 
1 ios rtynot dt la Chiua^ et ^poa. Alcala 
bl. — Ubris XIII vel II partibus expo- 
inttia, progreffus et propagatio Chriftianae 
is, cum caeteris in regionibus, tum maxi- 
bponenii regno. Laudantur ardore nimis 

lefuitaruin labores, infidelium lic diéto- 
tnverfiones, lefuitarum perfecutiones per- 

crebra et magna (fi dis placet) miracula. ' 
iKitur fimul ritus Indorum religlofi , variae 
fedae, diverfi hominum mores et confue- 

TONio DE GOUVEA (lefuitac Lufitaid an-couvMci 
XVI miffionarii in India faeculo XVI) >»--G«>*«^ 
I Arttbifpo dt Goa Dom Frty Aleixo de Me- 
*rimaz da India Oriental. En Colmbrä 1606. 
ber in Lufitania ipCa rariHimus. Hijpanitt 

i/io JUtignoz Et ex hac verfione Fram- ^ 

• hac infcriptione : Hijioire Oritntale ätt 
dt PEgtift CathoUque m la reduHion det a»- 
trtjtient ditt de S. Thomat et aalret^ par let 
tit D. Alexii de Mtntfts^ Arehtvetque de Goa: 
i Portmgait par It F. Anton Govea, ntifi 
gnot par k P. Frangois Mugnoz, et tra- 

Fraufoit par U P. Jean Baptifte de Glen. 
tiltt 1 60g. g. Verfiones panter rariffime 

Eundem librum michael geddes Ang* 
jdidit atque additionibus Latine fcriptiS 
hac epigraphe: Hilioria ecclefiae Malata- 
ib asmo if 01. Item Synodus Diamperano 
mno X599* Omi^ ex Lufitano fermone 
Fa in 



oriintat i am alquas autraf da conquiji 
Partes V. 1603. 1605. 1607, 1609. 

Cf. CLSMBNT T. IX. p. . • • 

du Jarric. PIERRB DU JARRIC fe6tione III 

aSpielber^. GGORGII A SPIELBERG nOVa h 

memorabilium, tam in India oriental 
regionibus, tum in ortu, tum incn 
Chriibanae. Lugd.Bat. 1615. g. — ^ 
rarii, alibi recenfendi, pars fit, an 
liquet. 

Ginaaritts. BERNARDINI GINNARII {Iffuiii 

f 1644) Xaverius orientalis, ii ve res 
haec tempora in India pro fide gei 
1641. 4. 

Strretto. FRANCESCO BARRETTO (lefuiti 

Miflionarii Indici f Goae 1663) R 
Miffioni^ i Chrijlianitå in Provincia A 
Roma 1645. 8* Liber rariflimus. — 
in libro fic infcripto: an t. franc^c 
(lefuitae Lufitanici et Miflionarii Indic 
FRANgois BARRETTO Relation di 
^fuitif au ^opon, au Matabar^ en Visl 




Chrijlianifmi in fndia orUntälu 85 

ANCESCOcoLiN (Icfuitae Hifpanici f 1660) coiia. 
r Evangelica^ Minifterios apojlolicos de tor obn^ 
il la Companhia de Jefus en lar iflat Filippinas. 

Madrid 1663. T. II. Manila 1749. fol. 

ÅKiELLO BARTOLi (lefuitae celeberiimi Ro- BtrtolL 
i^ 1684) deW 1 flor i a del I a Compagnia de Giefu^ 
i:^ parte prima ^ edizione terza^ accrefciuta della 
dSm al Mogor^ e della vita e mor te del P. Jti^ 
^cqaaviua. Roma 1667. foL Editio prima 
*^ 1653. in fol. prodiit. Secundae nusquam 
^ icm reperimus. Lud. ^annin Latine reddi- 
3dbm Lugd. 1666. 4. Homae 1667. 4. Arche- 
beque ac verfionis Latinae editiones rariori- 
IMs adnumerantur. Idem lefuita res quoque 
Éb fuae geAas in aliis Afiae et Europae 
iBs defcripfit. 

i' ' 

Cx)^MXNT Bibi T. II. p. 473 fqq. 

sUrer edijiantes et curieufes^ icrites des llIiJ/!onSLmet% cd^ 
^is^ par quelques Miffionaires de la Cotnpagnii ^*^'*** 

{^. å Paris 1 7 17 — 1774. XXXII RecuelS in 
ÉL Opus, Vol. I. P. I. p. 3 2 ^ fq* ä nobis re- 
tum^ cui multa huc fpedantia inefTe, per fe 
. patet Nos iam L c. elus indolem breviter 
udmus. 

A CROZE (Bibliothecarii regis Boruff. f 1739)11 Croxc 
tre du Chrijlianifme des Indes. ä la Haye 1724. 
um figg. aen. Theotifce a Georg. Chrifti. Bohih 

Hal. 1737. 8- LipC 1738. 8- Cui editionf 
riori additae novae illuftratlones , atque ap- 
ix de Danorum propagatione Evangelii inter 
U — Opus in feptem libros divifum, quo* 

primus habet Neftorianifmi hiilioriam. In 
ido, enarratis prius moribus et confuetudini- 
Chrillianorum Indorum, Alexii de Meneze^ 
liepifcopi Goénfis, expeditio traditur, et plu<- 

F 3 ribut 



§6 SmjptoTif di progreffiå 

ribus oflenditur, eum et \d et aftutia ufum efle^ 

ad veteres Chriilianos, iugum epifcopi Romaoi 

refpuentes^ fedi Romanae fubiiciendos , atqi» 

dogmata Pontificiorum, ipfis antehac inaudita et 

obtrudenda et ftabilienda. In libro tertio, prae- 

, mida eleganti diiTertatione de opinionibus et rki« 

bus religiofis Indorum Chriflianorum, hiftoriaSy- 

nodi Diamperae a. 1599 coaélae, recenfetur. 

Decreta huius Synodi ab ipfo Alexio de Menezes 

et Francifco Roz S. I. qui poflea primus E[ä(bo- 

pus latinus Chri/lianorum S. Thomae a Clemea- 

te Vin conAitutus ell, in Cranganor, priusquam 

Diamperam proficifcerentur , conipofita, et Chii- 

(lianos S. Thomae minis blanditiisque adados eife^ 

ut praeledlis decretis aufcultarent, iisdemque ex« 

tema profeffione fuffragarentur. In libro quarto 

ea referuntur, quae fynodum Diamperenfem fe* 

cuta funt, ad abitum usque Alexii ex India; et io 

riibro quinto, quae poflea fadla funt, usque dum 

Batavi, expulfis Luntanis, totam illam regionem 

fub fuam redegerunt poteftatem, qui ad commoda 

et commercia fua omnes fenfiis nervosque inten- 

dentes, lefuitis, quibus Chrilliani S. Thomae fe 

rurfus oppofuerant, omnis generis honorem, nul- 

lam vero Chriflianorum rationem habuerunt In 

libro fexto gentium, quas inter Cliriftiani viwnt, 

idololatria exponitur; et denique in libro feptimo 

Impedimenta feDcioris fucceflus religionis Chriftia- 

nae apud Indos in medium proferuntur etc. Omi^ 

e fontibus limpidiflimis hauAa. 

Eiusd. Remarqties fur thiftoire du ChriJUaniJmt 
des Indes. åHalle 1737. 8- Crozaei narrationes 
Infringere ftudet audor operis fequentis : 
Hauluu 10. FACUNDi RAULiN HiAoria eccIefiaeMa* 
labaricae, cum Diamperitana Synodo, apud Indol 
KefioriviQS S. Thomae Chriitiaoos nuncupatofi^ 

coa^ 



Ckriftiamifm im India erientath $f 

oaéla ab Alexand. de Menezes an. 1599, nunc 
ojmum e Luficano in Latinum verfa. Acce- 
iunt Liturgia Malabarica et DifTertationes variae. 
)innia perpetuis animadverfionibus Uiuftrata. iSfo. 

uu 1745- 4. 

I. c. viscHERi Epiflola, in qua flatum ho* Ydåm^ 
lemuin religionis in India orientali defcribit, 
brista a. 17^0; in Bibi. Bremen/. ClaiT. V. Fafc.IV. * 
.754—765. Brema$ IT 21. g. 

Mimmn fur ht Progres dn Chriftianifmi dam 
'S Indis orientales; in Mtrcure Smffi di Neufchatd 

»I794* Juiliet p. 83 — 88*a*x74i* Mars p. 919-— 
35- 

<^ * •♦• 

KORBEKT, Capudn de Lorraine Nfiflion- Norbem 
alre Apoftolique et Procureur de ces Millions 
a Cour de Rome, Mémoins hiftoriqws préftntit 
tfouvirain Pontife Benoit XI F^ fur tes Miffiont def 
tdts orientali/^ ou ton fatt voir que ks Peres Ca* 
uinf MiffionnairiT ont eu raifon d$ fe feparer d$ 
mmunion des RR. PP. MiJJiennaires Jefuites^ quk 
%t refufi d$ fe foumettre au Decrtt d$ M. le Car» 
nal di Tournon^ Legat du S. Stege ^ eontre let Rits 
Talabaret. Ouvrage qui eoniient une fuite compUttB 
1/ Conftitutiont ^ Brefs et autret Decrett Apqfioli* 
ut eoncernant let Ritt^ pour fervir de regie aux 
ftfflonnairet de cet Pats lå. ä Luques 1744- II Voll. 
4. ibid. 1745. IV Voll. in la. Accefferunt: 
tttret apologetiqtut du P. Norbert Capuein et de fet 
voraget préfentis au fouverain Pontife Benoit XI f^ 
mtre let accufationt det P. P. Jefiutet. ibid. 1746. 
Voll. in 8. — Plura dusdem argumenti fcripta 
rodierunt: fed haec fuHiciant. Perpauca^ eidm 
uc pertinentia comprdiendunt. 

F 4 CAPVT 



lendi funt cum fcriptores varii , iam in ca 
exdtati v. c. i. nieuhof, tosi, bam 
VALENTYN, tum in poilerum inter taif 
rebus Sinicis et laponicis excitandi v. i 

MENDEZ PISTO, VARENIUS Caet. 

lOBST SCllOUTEN f. lODOCUS SCH 

defcriptionem imperii Siamici exh:buit 
ex idioniate Belgico in Theotifcum tram 
acticdam verfioni TheotiTcae Cerouis luft 
ponenfis, Norimb. 1663, g- 
v. Befchryvingi vaa Siarn; in ADR. VAN 
vtrfcheyäin Fojagim. Dordrtcht 1G51. i: 
Qiiae faeculo fuperiore aute a. 1647 
Siamico gcila funt, fuigulari lludio deJci 
B£MiA5 VAN VLiET, Bataviis, idiomatc 
quam narrationem WicquifarHs Frän 
reddulk et fubiunxit TIwmae Htrbtrii i 
(ä ParU 1663. 4 ) a nobis Vol. I. P. II. { 
ptato. Argumentum continetur tifulo, it: 
Rtlatio» kiftoriqtit di la maladie it di la 
Pra-initr- fa- lyfa- tfuaut - fiangh . Pherug 
■grand it jujli Rag dt 1'tlrfant blanc^ it d< 



• fXtiraGMgim JitonM^ Siam\ ett. 89 « 

\throni (Tor comme aujji du rouge et blanc elefant 
la queue tortillee; efcrit en fan 1647 /7ar jeremib 
AN VLIET, et dedié å Antoine van Diemen^ Gcu^ 
rneur general de tEftat des provinces uniet des 
CM -bas dans les Indes orientales. 

DE BOU&GES Relation du vayage de Mr. r£t;4'deBottrget* 
if de Beryte par la Turquie^ la Per/e ^ les Indes^ 
j/jfn' au royaume de Siarn et autres lieux. å Paris 
666. 8« ibid. 1668. 8- ibid 1683- 4. cum figg. 
m. Belgiee Amflerd. 1669. 4. Theotifce a T. R. 
I. S. C^ S. Lipf. 1 67 1. 4. cum figg. aen. — 
kuétor presb^ter Francogallicus, oomesque epi- 
X)pi Berytenlis, de la Mötte • Lambert ^ in itinere 
b, circa a. 1660 regnum Siamicum religionis 
!hriAianae ibi propagandae caufTa vifit, aliosque^ 
liflionarios Francogallicos ad idem munus ibidem 
liisque Afiae partibus obeundum quafi excitavit. 
)uo faélum, ut libri libellique fequentes, nugis 
aud paucis inquinati, in lucem ederentur: 

PALLU Relation des mifftons des Eveques Frän* Pallu. 
ois aux royaumes de Siarn ^ Cochinchine^ Cambaye^ 
Vonkin. å Paris 1668. 8- 

Relatione delte miffioni de vefcovi^ vicarii apoftom 
ci alU regni di Siam^ Cociminay Camboia^ et Tunkina^ 
loma 1677. 4. 

-— Suite de ces relations depuis 1660^ j^f^ ^^ 
671. ä Paris 1674. 8- 

— - Suite de ces relations depuis 1673, J^fy^ M 
675, å Paris x68o. 8. 

Legationes ante centum annos, commerclo- 
um foederumque iungendorum cauiTa in regnum 
iiamenfe a Galliarum rtge inAitutae, örtum dedere 
ibris fequentibus: 

(cl AU de) de l*isle, Geographe^ Relation dePhle. 
lifiarique du Royaume de Siarn, k Paris 1684. ia.r — 
Idatio, ex variis cum antiquis tum recentioribus 

F 5 fcripto- 



8 o Seriptons de progreffu 

ftzungen der Europäer in Oftindien T. I[. p. 333 — 
476- 

•*r -*• * 

sinncr. SIN NER I (biWiothecarii ^QmtvS\<) EJfai fwt 

hs Dogmes de ta Metempfycofe et du Purgaioire^ ew 
feisnét par ler Br aminer de P/ndoftan; Juivi d^un 
Jteeit abrégé des dernierit R evolution f et de fEiut 
prifeni de cet Empire^ tiré de PAngloii. å Berne 
177 1. 8- Theotifee^ Lipf. 1773. f. — Tria poCiui 
opufcula liber comprehendit; epiComen fcilicetde 
Indorum rdigione, e Berniero, Grofio, Holwclla 
et Dowio; porro relationem de purgatorio St 
Patricii, ad veterum myfteria conformato, fecun- 
dum codicem mana fcriptum, in bibliotheca Bei> 
nenfi publica afTervatum; denique hifloriam eo- 
rum, quae in Hindoflan pofl Aurengzebi mortem ' 
evenerunt^ atqué Dowii relationem de hiAorii 
regni Mogolici recentiore. Bellica quaedam ac- 
cepit a Braunio , Bernate, praefedo militari legiö- 
nis Indicae. 

Cf. Goetting, get. Anz, a. 1771. p. 535 fq. 

SECTio vr. 

Scriptores de progrejju Cbriftianifmi in 

India oricntali. 

Ex hls enim quoque fanae criticae ope muUa 
ad cognofcendum Indiae ftatiim gcgraphiaim ac 
civjlem depromi poffunt. Exeivjplo (it colleftio 
relationum miflionarionim Datiorum et Geqma- 
norum, paullo ante iam recenlita. Prodeant nunc 
fequentes ! 
tpiiLlndi- Epiftolae Indicae, in quibus luculenta exftat 
^' defcriptio rerum nuper in India orientali praechr^ 

gelb' 



cae. 



Qa^ifiiamfmi ;u India orietitaii. £• 

tanim a Theologis fodetatis Icfii etc, DiUugat 
53- 8. 

EMANUELIS ACOSTAB (Irjuitae OUjjJipontnjit^ Amftfc 
^orit Colkgu Bracharenjis elc. \ 1604) Kerum a 
netate lefu in Oiieiitc geflarum ail nnntim 1 5C8 
mmentarius, recognitus et latiniiate donatus. 
ceflere de laponicis rebus E|]illoljrLini liOri IV, 
em in Latinum ex Hifpanico feiinone converfi. 
mgati^li. 8. i^ari/" ap. Mich Sonriium 1573.8. 
n ex Hifpanico, ut libri quidem titulus prodit, 

e Lufitanorum liiigua vernacula in Latinum 
nonem a Joh. Pitro Moffeio convcrfus fuit. In- 
ptionem autographi Lufitanici nullibi reperire 
lit. Prod'it a. 1573 Neapoli in fol. Rerum Indi» 
HM a Socittate Iffu in Oriente gtfiaram volumem, 
quo F.MANUELtS ACOSTAE Commetitarias ds 
•it Indiets ad annunt utque 156g a I. P. Mafteio 
nilate donattu, una cuin {^11 librir fpiflolarum 
ffeii de rebut Iniicis invenitur. Forte ad exem- 
r Neapolitanum repeiita fuit editio Colonienfis, 
le prodiit hoc titulo: Rerum a Socittate Iffu in. 
tnte grfiaruiu volumnt, continens hijloriam iucutt- 
t U£Ju omnibut Chrijlianir^ pratfertim iir^ qtiibat 
I rtiigio efi cordi. In qua videri pojiiat, quo- 
h nnnquam Deut eccUjiam fiiam drferat, tt in la- 

dtficitntium a vrra fde, innamerot alioi^ in ab- ' 
ijimii tliam regionibut , Jiibjlituat. Nunc pluribut, 
a omnet editionci prioret, locuptetatum, ut feqtuns 
ella dtmomflrat, Coloniae, ap. Gervinum Ca- 
um et haeredes lo. Q^ientel 1574- 8- Sed 
nque tantum epiftolanini Indicarum tibri in hac 
ione inveniuntur, quibus epiftolae duae fepa- 
m additae funt, de LII e Sociétate lefu pro nde 
bolica nuper occifis. Accefiit etiam fpeci- 
n quoddam litterarum vocmnque laponicarum. 
nnium vero recentiHima ilbus libri editio eft, 
BiH hi^.,Vol II. P. IL F quu 



90 Scriptoret d$ niut hgnorum Indieéhim 

fcriptoribus, quorum catalogus operi ipfi prae&cut 
eft, colleda ac compofita. 

Chflumont Relation du voyage de tambajfade du ChevalUf 
BU CHAUMONT åla couf de Siam en 1685 ^^i^S^* 
å Paris 1686. 12. åAmftercL i6g6. la. Theofifitf 
Francof. 1687. cum figg. aen. et T. X coUecftionil 
magnae itinerar. Prevotianae fecund. verf. Theot 
Belgice^ Amfterd. 1687. 4* — Libellus, ab iglh 
Galliarum regis ad Siamenfem l^ato ChaumootiD 
confcriptus, quo, quae vel ipfe oculis fuis ofiff- 
pavit, aut ab homiiubus fide dignis accqufle fe 
J)rofitetur, recenfentur. Certfora referre videtur, 
iquam comites lefuitae in libris flatim recenfendSi 
Iter ipfum die 30 Martii a. 1685 coeptum, mede 
lunio anni fequentis finituin efi Honores iibi 
habitos, caerimonias aulae Siamicae nindum in 
modum exaggeratas, formani regiminis, pc^cdl 
mores, religionem, commercia, aliaque fdtu ^na 
lucundave refert. 

Cf. Afta Erud. a, i687» V* 107 — 11 f. 

åt Choify. journal ou Suite du voyage de Siam , en fornhe 
des lettres familivres, fait en M. DC. LXXXy tt 
M. DC LXXX^L Par Mr. L. D. C. (I'Abbé dé 
CHOiSYf 1734) aParis 1687. 4et la. å Amfterd, 
a[688. n VoU. in 13. ibid. 1689. II Voll. in i3. 
äTrevoux 1741. lamai. — Et hic liber itineris 
modo memorati curfum et fata compleéHtur. 
Habet nonnulla, a Chaumontio negleiffaj intcr 
quae merito numerantur officia domus regiac 
Siamenfis, huius etiam et regnorum Tonquin et 
Cochinchinae Aatus, novifHma fata et mutationes. 
Libri epigraphe epiftolarum formam quidem prae 
fe fert: diarium potius ineft, cuius tamen au<llor 
rermonem omnem ad amicum quendam dirigit. 

cvx 



ixtra Gangim ftortm^ Siarn ^ etc; 

\JY TACHARD Fot/age de Siarn des PP. ^Ttchwd. 
tnvoyef par le Roi aux Indes et å la C/iine en 
gt 16869 auec kurs ob/ervations aftronomtques^ 
s 1686. 4. ä Amiterd. 1687. la. ibid. i688- 
jm figg. aen. Belgice a Broekhuyfen^ Ainfterd. 
8« cum figg. aen. 7/a/iVf, Mediol. 169 3.13. — 
ir huius itinerarii, lefuita, una cum quinque 
Ljae profefiionis fodalibus in comitatu tuiC 
>Dis Gallicae commemoratae. Quam\is a 
Salliae, fub titulo mathemacicorum regiorum 
Bam, et praecipue ad Sinas deftinati eiTent: 
I iter iihid confilium intercepit regis Sia- 
■9 poftquam inftinåu miniihi fui primard^ 
antii Phaulcon, religioni Romano-Catholi- 
}ååQjj ad exilruendam in regia fua fpeculam 
Éomicam animum applicuiflet, unum ex his 
IbCibus requirentis, qui cum legaco Gailico 
i^ a rcge Galliarum duodecim lefuitas, ma- 
» gnaros, fibi impetraret, quorum opera in 
I fuo propaganda hac difciplina deinceps ute- 
; quam provindam fors arbitra audori 
y mtulit. Tachardus ergo, legad Gallici 
itinere comes, eadem fere defcribit, quae 
n ipfe libello pauUo ante indicato. Q^ae 
a ilie prefTo ut plurimum ftilo Nofter uberius 
quitur; hinc inde adfpergit Chaumontio in- 
\ interdum contraria relation! eiusdem af&rt: 
Ht tamen, fi talia occurrunt, legendus; hane 
\ ob caufTam , quia Graeculus Hle Tachardo 
fo plura, a fe fida, impofuit. Cafu appul- 
i oram lovae Bantaniicam, vifum efl auaori 
an, fed gratam hiftoriam cxhibere motuum 
imioorum paullo ante ortorum, Libro ultimo 
Kari de moribus et religione Siamenfium 
r. 

ÅStM ErUd. a. i688« P* 6-«- ia« 

Second 



gi Seriptores di nhut fignorum ImUtonm 

Second voyage de guy tachard $t dis ^ 
US envoyés par le Roy au Royaume de Siarn, å F 
1689. 4. cum figg. aen. å Am/lerd. 1689. 8- c 
figg^ aen. äMiddelbourg 1689. lamai. cum i 
aen. — Bina Tachardi itineraria, cum relati 
Äbbatis de Choify^ iun^Him editione optima pi;a 
runt hoc elogio : t^oyage de Siarn des Peres ^ 
tes envoyés par te Roy aux Indes et ä la O 
Il Amil^d. 1700. III VolL in 12. cum fi^. i 
Theotifu^ Hamburgi (a Lud. Fr. mfcher) 170É 
1709. II Voll. in 8- cum figg. aen. Epitome V 
tur T. X coUeétionis itinerar. Prevotianae fecu 
verf. Theot — R^effus primum ex India 
Galliam Tachardus cum legatis Siamenfibus, | 
ftulata eorum in aula eo fucce/Tu inter alia co 
mendavit, ut quatuordedm mathefeos periti, 
variis Galliae collegiis lefuiticis deledi, in Indi 
deftinarentur. A. 1687 iter inftittitum, a. il 
abfolutum erat. Quae aucflor hac occafione v 
audivitque, libris oélo leftoribus obtulit. Infe 
eft quinto relatio Fontenaei^ lefuitae, de itin 
ex regno Siamenfi in Sinam infeliciter et fniJ 
fufcepto. Ita et libro feptimo intexta narratio 
cuiusdam e primoribus Siamicis , Occum Chamn 
proficifcentis cum Tachardo in GaHiam, itine 
quod antea e regno Siamenfi vcrfus promon 
rium bonae fpei inllituerat. {Theotifce eadem n 
ratio reperitur in CoHeélionis itiner. Prevotiar 
T. X). Caeterum Tachardus polleriore hac re 
tione vei plane no va notat , vel quae priore le 
ter traftaverat, fufius exponit. Infunt quoc 
defcrlptiones quarundam arborum et plantaru 
aeri incifarum, ut et ferarum v. c. erinacei ^finj 
laris. 

Cf. Afta Erud. a. 1689. P*479 — 485« 

(NICC 



4X1ra Gttugim Jltorum^ Siarn ^ it cl 93 

(niCOL. ge R v AI 8 e) Hifioin natur elU it poluGttniff. 
jäe du Royaumi di Siarn, k Paris 1688 4- Cum 
ibula geographica. — Haec hiiloria in quatuor 
\ diviu partes. Prima de fitu et natura rcgionis 
Kponit} fecunda de legibus et moribus incolarumj 
»tia de religionen quarta de rege, qui tunc tern* 
ms rerum potiebatur, eiusque aula ec familia. 
lervaiius non folum librum fuum dignum aeili- 
laviCy quem r^i Galliarum infcrJb«ret, fed etiam 
y qui praeloquium addidit, profitttur, nihil in 
oc opere reperiri, quod in praeced^tibus relä-» 
onibus exhibitum fit. Commendat audorem iim? 
Icicas ftili et narrationis verifimilitudo , ab expe* 
enfia, quam per annos quatuor, quibus in regno 
o vixit, ex converfatione et linguae peritia, po* 
^ etiam Lutetiae, ex familiari cum legatis Sia- 
lenfibus colloquio acquifiviiTe perhibetur. An 
^o omnia huius libri, ut praefatio promittit, 
ioribus fcriptoribus indida manferint, diligenti 
>llatione explorandum ei, qui hiiloriam regni 
amici fcribere cuplat. Qiiae de rellgione Siamen- 
Lim narrantur^ leélu praecipue digna videntur: 
:et et de his Tachardus multa iam tradidifTet. 

Cf. Afta Erad. a. i688- p- S^s fqq. 

Du Royaume di Siam^ par JU. de la loube^re, de h Uu- 
nvoyé fxtraordinaire du Roy auprés du Roy di Siarn 
\ 1687 it 1688. ä Paris 1691. Il VoU. in lamai. 
Amfterd. 1691. II Voll. in i2mai. ibid. 1700. 
VoU. in 12. ibid. 1713. II VoII. in i2mai. Omnes 
im figg. aen. — Anglia 1693. foI. cum figg. 
m. — Palmam caeteris , quos hadenus recen-^ 
imus, praeripere videtur auAor huius operis 
raeflantiflimus. Quamvis enim \K\ haud pauca 
5 fitu et natura regionis^ ftatti publico et mori-i 
US incoiärum referant : tamen vel maxime in eo 

funt. 



'94 Scriptaru de nbut ftgnonm Inditonm 

funt, ut aAa legatorum Oallicorum aut MifliODt- 
riorum, quos vocant, in primis lefuitarum, receo" 
feanC. Luberius vero a r^e GaUiarum legatioal 
Siamenfi alteri praefeéhis, cum anno 1687. <L 2^ 
Septembn ad oram illam appuliflet^ inträ tres men- 
fes, quibus in regno iflo commoratus eft, mda 
obfervavit aut exploravit, ex quibus defcr^itk)- 
nem in iufti operis modum compofuit. Complexui 
eil tomi prioris libris tribus omnia, quae ad no* 
titiam rerum Siamennum conducere poffunL h 
tomum alterum difTertationes congemt ^ a fe aol 
amicts confcriptas, varii argumenti. In quibai 
eminent regulae afbonomiae Siamenfis, pro mo* 
tibus folis et lunae fubducendis^ defumtae ex libro 
manu fcripto, quem auAor ex itinere Siamenfi 
una cum verfione retulit, quarumque expUcatio- 
nem et examen Caffinur operi adiecit. Difquifi* 
tionem hane infequitur problema de Quadratili 
ut vocant) magicisj et hoc denique dlfquifiäo ^ 
CaJJini circa infulam Taprobanam veterum, cuius 
reliquias infulas Maldivas efTe verofimile Cafiåo 
videtur. 

Cf. A6ta Erud. a. 1692. p. 479 — 491. 

dc9 Farges. Relation des revolutions^ arrivees å Siarn dans 
Vannée i688* ä Amrterd. 1691. 13. — Rege Sia- 
menfi, Francogallorum fautore, e medio lublato^ 
horum fortuna quoque in eodem regno ftrit im- 
mutata. Defcriplit illam cataftrophen Fargefins^' 
dux copiarum Gallicus et caftri Bankok praefeÅus, 
teilis igitur oculatus, in liis plagulisj addit, quo- 
modo Francogalli Siamenfi regno excedere coaéö 
faerunt. Integrum fere opufciilum Latine reddi- 
tum in jiäis Erud. a. 1691. p. no — 119. Quo 
etiam fpedat libellus Anglicus ita infcriptus: 

Jf/idl 



^ full and trui nlation ef tht gnat wondtrfutl 
tiorn that happentd laUtjf in the fångdom ef 
London 1690. g. 

lERRE JOSEPH) d'0RLEANS, Jefutte^ Äf- d^Orlcans. 

di M. Cöf^fianciy premier Minijire du Roi di 

it di la demiére revolution de cet /tat. k Paris 

la. — Auélor Tachardum, ordinis fui 

n, preffo fere pede fequiturj caute igitur, 

potius minime confulendus. ConAantiunt 

Phaulcon tanquam virum fan<fliflimum et 

srrimiim (iftere conatur: qui tamen prorfus 

pede, hominis nempe fraudqlenti et vafer* 

apparet libello fequenti: 

KDRB' PRANgOlS BOUREAU) D £ S - L A N- des Landts. 

[d-devant Commiffaire general de la Marine • 
% puis k Rochefort au Pays d'Aunis f '75?) 
hi di M. Conftance, premier Minifin du Roi dt 

I^Amflerd. (feu potius ä Paris) 1756. i a.—' 
oa omnino tradere potuit au(flor, quippe 

pater Conflantii iftius familiaritate ufus erat 

infuper haufit e chartis manu fcriptis equitis 
rfl, tunc temporis praefeéti rebus Gallicis in 

orientali. Paucis ex his plagulis omnes fere, 
ntea de mutationibus Siamids ante hos cen- 
aitkios ortis retulerunt, emendandi funt ac 
g;endL Idem dicunt neri poiTe e relatione 

is rOURBIN r FORBIN DE JANSON, quiFourbin. 

prima ifta legatione Francogallica regnum 
enfe petierat ac per annos aliquot ibidem 
moratus erat: nos vero libri eiusdem. Frän- 
Uice fcripti, copiam nandfd non poiTumus. 

IB GUI G NES in Hijloire générah det frtfi»/,dcGui|^f, 
^wcs etc. T. 1. P. L p. 1 7 5 fqq. nonnulla pro« 
k de veteri Siamenfium hii^oria, ex annalibus 
siserubu 

Hijioif^ 



a6 Seriptortt dt rtbtu rtgnorum In/Ssenm 

fTurpia. ffifioirt civilt et nalurtJU du Rcyaamt di i 

it dts nvoltttiant qui ont bouitvfrp tit twpirtj 
tn i770i pabliéf par M. TVR-rts, fur d€s r 
fcrijs, qui liti ont ili commauiquis par Mr. TJ 
dt Tabraca, Vicairt apajlaliqtu dt Siarn-, iti 
MiJJionnairts de ce Royaimt. ä Paris 1771. II 
ill lamai. — Parte prima continetur hiliwii 
. turalis atque geographia fuccinäa: altera, hifi 
civilis, qua etiam varia, a lefuitis, TacharJiK 
primis, tallb rclata, redius exhibentur, atque( 
itoria regiii Siamcnris recentior, nusquain al 
hat- typis mandata, narratur, magna poalEinil 
niiitatio, ab a. 1760 usque ad a. 1768 conM 
bellaque inde enata. Q^iae oninia maximc !im 
e relationibus , libri tiiulo indicatts, quibnsBaj 
Turpinus non ita , ut au(flor innuerat, ufu»! 
Ille nempe Iiuic ftiliiin lantum commodare åå 
bat; niinis autem libere rem egit ac invilo tpiil 
po editoris munere funftus eft. Quapnapterop 
rejjio iiifTu , eo faltcni leniporc , proliibirui 1 
fiipprefTiis cll. 

Cf. Goming. gj. Anzeig. a. 1771. p. 1317 fcq. iljl 



De Cothinthina plures fcriptores hodoepori 
iam lauHati L'oti(pili pofTniit; piacterquc eos reb 
liorKs IcUiiiarinii, qui rciigioiiis Chrillianaeprc 
l>.t!;,iiidae ciiilTa quocjue In illis terris verfailluD 
Q^;o portliict: 

CRisTor. BORRO (Mediolanenfis, poft ml 
tum ex India oriciitrdi ordin! Cillercienfium «l 
diiflj, talis(|iie (}in:r<'i>-ius nom i na ti "f" 163a) •J'* 
Ziont äfUa ntwva Jl'!{(fi)V.e d' Padri ditta Conipagé 
di Gic/n nel ti\:^ho är. Coeindna. Ronia 163 1- 8 
Francogallice -ib /intonio de la Croix, LilJei6j'-'4 



axtn Gangtm Jioremt Sam, ttc. ^-f 

let a Iaeo6o lulio. Lovan 1659. 8. Latini a 
Bucttitno. Vindob. 1633. 8- Thtotipt in Samm- 
dir btften und nmrjlm Rtifibrfchreibungem 
ol> 1765 iqq.) T. VI. Qi^iantum ab hac rela- 
; difierat, aut cum eadem conveniat fequetis, 
Uquer. 

ttlätitm de töat et gui fi pajfa å Cocbmchhu. Keltuoa 
ris 1653. g. ««• 

.LEX. DB KHODfis ftatim laudandus. 



)e r^no Tuuthmtnji exlbint quoque fcripto* 
pecialcs fequenies: 

iLESSANDKO DE RHODcs ReUzi»ne dt' filiet d* tttoitt. 
|l delta fanla Ftdt prtdicata da' Padri dtUa Com- 
is di Gitfu nrl Regno di Tttnchino. Rnma 
DK. 4. Milano 165 1. 4. FraacogaUice ab Henr. 
t Lugd. 165 1. 4. Lntine, ut viUetur, hac epi- 
he (librum enim ipfum nullibi reperire licuit; 
ropter definire nequimus, utruni verfionem 
Ifalici, an novum librum ab Alexandro de 
les ipfo Latine elaboratum contineai): Tun- 
■nfis hiftoriae libri II, quonim altero ft.itu9 
loralis huius regni, altero jnirabiles evangeti- 
praedicationis progrelTus refcnmtur, coeptae 
*acres Sodetatis lefu ab anno 1637 ad annum 
i. AuAore P. Alexandra de Rhoda, A\'enk>- 
i, eiusd. Soc. Prcsbytero, eorum, quac hrc 
intur, tefte oculato. Lugd. 1653. 4. — To- 
X colleftionis itincrarioruni frevotianae ex- 
ta e hoc libro exhibenttir. — Caettrum re- 
I ifta prae aliis, a lefuliis conffifbs, tanqiiam 
i%niorf commenf^attir. Auttoris opera afli- ' 
lutum, ut a. 1634 in regno Tuiichinrnli 
^ Chriftiani vixilTe dicantur. In ufum eorum 
ii CuechHmum elaboravit, Ungua Latina et ^ 
»tAj/JL ^o<.//.i>.//. G Tun- 



gu etc.' r^^ IjuBthinenlis delcriptioneni 
exUbuit, eamqqe valde mendofam ac & 

(lOH. FHIL.) UARINI Htfioriu t Htat 
■H^ow dil Gi^pomt t Tanthino. Rom 
II Panes in 4. VeneL 1665. la. Fi^m 
Paiil! 1666. 4. — Auétor, lefuita et 1 
tiuSy operam haiid vulgarem labori fijo in 
didtur. 

B&KON qiridam, caetenim plane nd 
tus» regnl Tunchincnfis deTaiptiODem fiu 
Anglico idiomate a. 163; exhibuit, qui 
magis laudatur, qtium aut^r ibidem na 
tosque per annos vixifTe dicatur. Ta 
narrationem (fe regno if^ atro carbon 
"fyk novem fedionibus fiftit Tunchini : 
nnes, opes, indolem ac mores incolarum 
Utteranimj le^lationem ac r^imen, rd 
idololatriam et fuperltitionem, commerdi 
numatiam. Quae rdatio, optima hucu 
r^no Tuncbinenfi, typis exfcripta in i o h 
CHlL Cblli8ioa 0/ voyegu and travelr 
Vol. III. Tluotifu in coiledtione itin. Pr 
T. X. 



$xtra Gaugem /iorum^ Siarn ^ it c. ^ 

\chi uud natärliche Gefchichti von Tankin; am 
Franzofifclun^ im Auizugi. Leipz. 1779. 8- -r^ 
ardus ipfe Aiiam non vifit, fed opus hoccQ 
lidit e relationibus mafiu fcriptis iraflionarii 
cogallici, DE SAiNTB- PHALLE, duodeciiH 
annos religionis ChriAiaqae propagandae 
a in r^no Tunchinenfi commorati atque 
66 Lutetiae Parifiorum mortuL Quibus ad« 
lic nonnuiia e fcriptoribus a nqbis memoratis 
is v. c. du Hat de et Montefquieu^ haufia. Opus 
r dusdem jpaene generis, cuius omnes iihe 
iones, a millionariis profedae, iufle exiiliman«* 
Auélor credulus, fine iudicio fubado, Qmnia, 
\ vel ab hominibus infimae fortis audiverit^ 
lo annotavit, veraque falfis mifcuit. Cert2^ 
; videntur utiiiave interpres Theotifcus cur9«* 
rpfit, quam editor Francogallicus. 



. Goetting. geL Anzeig. a. 1779. Zugabe p. iaa-<» 
126. 14a fqq. 

H>- -*• -«- 

)e regnis Ava et P^gu^ praeter Metholdutn^ Ta* 
ritan y Hamiltonum paucosque alios, videndi: 
litation of Pegu; in hakluyt's Navigations 
(Lond. 1600. fol.) Vol. II. P. II. Append. 
lANiBL SHELDON, Anglus, tradidit» quaeshddim. 
in Golconda, Arracan et Pegu faeculo fupe- 

vidit audivitque, Joanni Ouington^ qui in iti« 
So a fe edito et a nobis Vol. II. P. I. p. 362 fq» 
ifito ifta publici iuris fecit, hac infcriptione : 
wy of a lätt Revolution in the Kingdom of Got* 
I caet^ Eadem excerpta atque cum Taver- 

relationibus minore fide dignis collata exhi* 
nr tn Colleftione itiner, Prevotiana T. X, 
ML c. SPREN6EL IH Beyträgm zur Fblker ' und ^^coto n 
érkmdi (1784) T* IV, p. 375 — 306 excerpta ^^^'•^' 

G 2 menio^ 



AvuKRtnim ot Vtgamonniu Sprei^elb 
hg adrperii^ e qidbus lila, quacL ap-ag 
.cnorem geogni phic u m ntione Binnorum 
PegutoUit. 

HifliHiae honim r^norum quoque ca 



quae sonmbkat in Itinerario, ■ nobis 
r. L P- 38a Uudato, refiat T. IL p. jj- 
verC, iheot' Mores iocohrum fimul ping 



nptons d$ utms Ttbetanis it CDnanif. loi 

CAPVT XVL 

IRIPTORES DE REBUS TIBETA- 

ms (THIBETANIS, TYBETANIS) ET 
i COREANIS. 

Icriptoribus fupra memoratis huc etiam (pe« 

ébuit: BARTH. PLAISTED (Vol. IL P. I. 

08)9 DE 1*^ CROZB in HiJloirB du Chrijlia* 
H der Iniis (päullo ante fe(^tione VI capitis XIV 
Infita), DB GUiGNES in Hift. des Huns etc. 
L p. 1 58*— 1 68* Annales porro Sinici, de qui- 
poftea; brookbs, kircher, nic. witsbk 
jåc quidem in primis), kabmpfer, et du 
LDB, inter fcriptores de rebus lapanids et Si* 
Ii recenfendi. 

imgkt dm Fresnoy in Mithode pour Studier tkifioir^ 
etc T. XIV. p. 1 17 ex edit. recentiff. errorem com- 
nifit fingalarem, cutn librum fequetitem inter eo8^ 
qoide regno Tibetano agunt» referret: giusbppk 
BBTUSSi Ragionamento fopra il Cathaio. Padova 
1573. 4. Si librum ipfum ocuiis ufurpaiTet, vel ex 
eius epigraphe cognovifTet» Cathaio iUud minime 
effe regoum. celebre Afiaticum fed palatiam magni- 
ficum nobilis familiae Italicae 9 Obizzi diftåe, inter 
Pataviom et Efte fitum. Qaod, ne alii in eondem 
errorem indacantur, moaere voluimus. 

åNTONIO DE ANDRADA NoVO defcuMwUUtO dt Anan» 

grao Catayo ou dor Reynos de Xtbet. Lisboa 
6. 4 ; et in Antonii Franco Imagem da ViHmd9 
p Nouieiado de Lisboa. Hifpamce, Madrid 1636. 4. 
CC, Romae 1637. 8- Neap. 1637. 8- Franco- 
Ice, Parif. 1638. 8. Belgice, Gandav. 163 1. 8» 
anice, Cracov. 1638» 8- 
Eiusd. Carta em que relata etno voltou a TUet 
5 de Agofio A 163 5 } in Ant. Franco Imagem etc. 
ice, Romae 1638. 8- Francogalllce liac epigra- 
: Bi^e de ee qui feji pafféau Roif. de Ttbei. 

G 3 k^—'- 



etc 



loa Scriptofis de rebUs Tibetams et Coreauifm 

Il Paris 1628. 8> *— AuAor, lefuita LufitanuSi 
a. 1600 Indiam orientalem petiit, religionis Chii- 
flranae divulgandae cauiTa. In r^no Tibetano 
primus id egit, fimulque ordini lefuitarum licen* 
tiani) idem in poflerum efficiendi, exegit. Poflea 
Provincialis focietacis iilius Goae faäus^, ibidem 
mortuus eil a. 1634. Ab a. 1624 usque ad a. 162^ 
et quod excurrit, in regno Tibeiano vixit Quac ; 
igitur vidit audivitque eodem modo, quo alii dui 
fodales, litterls conlignavit. 
Ähty. THEODORI RHAY {lefiutae Theoti/H t '67*) 

Defcriptio regni Thibet Paderborn 16 $8 4- 
itdazione Hetaziotie dit principio i ftato prejente diBa 

JUiJione del vajlo Regno del Tibet , ed altri due regm | 
confinanii^ raccomandata alla vigilanza i Zilo U 1 
Padri Cappnrini della Provincia della Marca netto ; 
Stato della Chiefa. In Roma 1742. 4. — lefuiti^ - 
rei mercatoriae avidioribus, eamque ob caufTam i 
Tibetams haud gratis, fuccefferunt a. 1707 fod»- ] 
Ics ordinis Capucini. Hi quid egerint per annos I 
quadraginta, religionis Chriftianae in terris iftis 
promovendae cauffa, narratum eft hoc libro, 
Paflim nonnulla adfperfa, ad cognitionem geogra- 
phiae ac linguae Tibetanae facientia, 

CttrgI' FR. AUGUSTINI ANTONII GEORGII, Ert^ 

mtae Auguftiniani, Alphabetum Tibetanum Mit |^| 
(ionum Apoftolicarum commodo editum. Prae- 
miffa eft difquifitio , qua de vario litterarum ac re- 
gionis nomine, gentis origine, moribus, fupcr- 
ftitione, ac Manichaeifmo fufe differitur. Beaufo- v 
brii calumniae in fancftum Auguftinum aliosquc f 
ccclefiae patres refutantur. Romae^ typis facrac 
Congregationis de propaganda fide 176a. 4. Cum 
figg. aen. — Excerpta ex hoc fpiffo opere ampla 
Theotifce (ab 1. N. Eyrinqio) exhibentur in Gattereri 
hift. BibL T. V. p. 336 — 374. T. VI. 372- 299. 

T. VIL 




Saript^it de nbut Tibet ams et Coreanlf. lo) ^ 

^VIL p. 157 — 338. Ampliora, nondum vero 
nita, cum duabus tabulis aeri incifis, notulisque 
dieétis, /. E. Fabri in Sammtung von Stadi^ 
dmd-und Reifebefchreibungen (Halle 1783* 8 niak) 
1.305 — 314. — Utraque epitome eo gratior 
SennaniSy quo carior et rarior liber et, quod ca- 
uf rei, quo confuiius et incomtius fcriptus (it. 
lemo ante Geoi^ium et, hucusque ceite, nemo 
oft eum tam copiofe regnum iflud Afiaticum 
elcripfit. Ipfe, cognitione linguae Tibetanae in- 
rudus, multa ibi comperiit, multa quoque ex 
lic. Codd. P. P. Capucinorum , praecipue Caffiimi 
tueeratenjif et Francifci Horatii PinnabiUenfis ^ de- 
tomfit. Primum defcribit hiilorijun Xacae, H- 
etanorum prophetae ac legislatoris. Deinde fciu- 
ulos chronoiogicos ratione iftius tollere ftudet. 
iddit poAea chronologiam regum Tibetanorum 
lagnorumque , quos vocant Lhamorum. Cum 
is denique coniungitur geographia atque topogra-' 
iia regni Tibetani, adieéto diario, confeAo in 
inere inde a (inu Bengalico usque ad LhafTam, 
^c LahafTam regni Tibetani civitatem primam» 
t haec quidem parte prima continentun Altera 
tit alphabetum Tibetanum, indolem iinguae, 
ameros, (latumque litterarum in terris iftis. Au- 
or fimul potiflimum, fere ubique, in eo eft, ut 
nilitudinem reiigionis Tibetanae cum Manichaeif- 
o comprobet. Quo in negotio , ut et in com- i 

iratione aliarum rerum Tibetanarum ! cum hi- 
>ria moribusque veterum populorum, auélor 
mium indulget] etymologiis, eruditionemque 
lud raro non fatis fubadhm affedtat 

Jtn Account of the Kingdom of TIdbet. In a Stewart. € 
etter from lOHN stewart Efq. F. R. S. lo &>p^^""»"^ 
^hn Pringle, Bart. P. R. S. in Pkilofophical Trans^ 
?io«/ VoLLXVII f. anni i7t7VolIl.p. 465—493. 

G 4 lix- 



' I04 Stripiores de rebus Ttbetanit it Conanir. 

Excerpta Theotifca exhibita in Gothaifchen geL ZA 
tung a. 1 778. p. 5 1 5 — 519. Et in St. Petersburg, 
journal a. 1779 Mart. p. 178 — 184. et Apiä 
p, 2 2 3 — 235. Er in SeUoezeri Briefwechfel (1779) 
T. V. p. 30 1 — 225. Cum eiusdem notis Framta 
galUce \n Jonrnal encyclupHique a. 1780. T. I. P.U. 
p. 3 1 2 fqq. et in fequentibus quatuor partibus. — 
B o G L s , focius coltegii mercatorii Anglo - Indic^ 
a. 1775 a fuis in aulam magni Lamae {Tajfelm 
Lamae) minus ibidemque plures menfes commo- 
ratus, obfervationes ibidem infbtutas epiftolis pe^ 
fcripfit Stewarto, qiil earum argumentum looo 
Citato publici iuris fecit. Varia iucunde traduntut 
non foUim de aula illa, fed etiam de (latu r^ni 
Tibetani naturali, reiigiofo ac dvili, atque de in- 
colarum moribus. Georgius errorum et opinio- 
Dum praeiudicatarum incerdum infimulatur. Sce* 
wartus iniicit fpem, före, ut Boglius fufius olia 
de regno Tibetano a^fhirus fit. Hadenus fpei 
ifta, quantiim fclmus, vana erat. 
^i^las. Recentiilima de regno Tibet tradidit petrus 
SIMON PALLAS, vir eruditionc rara variaque et 
itineribus utiiiflimis celeberrimus, Petropoli de- 
gens, in coUedione bonae frugis pleniflima, quam 
infcripfit : Neue Nordifche Beyträge zur phyfikalifehm 
und geographifchen Erd • und l^ölkerbefchreibungy Ne* 
iurgefchichie und Oekonomie (Petrop. 1781 S^iai.) 
T. I. p. 201 — 222. Ibi enim le^untur: Nachridu 
Un von Tybet^ aus Erzä/Vungrn Tangutifcher Lmm 
unter den Selenginskifchen Mongolen. Difcrcpant 
nonnulla, per Lamas iltos accepta, a relationibus 
Georgii et Boglii. De magno Lama, de varis 
. facerclotum generibus, ritibusqne quibusdam rcli- 
giolis, praecipue fermo eft. Pallas tunc temporis 
(ante quinque igitur annos) promifit, fe in parte 
fecunda operis plane egiegii: Sammlungen hijlofrp 

fclur 




Str^iont d$ réut Tiiitamis it Coreauit. 105 

■ Nachrichttn uber dit Mangolifthtn f^ölktrfckaf. 

ctitus pars prima iam ante hos decem annos 

ucem erlita, copiolius de Tibetanis efie adu- 

i: fed fruftra hucusque eandem exfpedavimus. 



De regno Corta confulendi Tunt non folum 

:«s fcriptorum modo recenfitorum, verum 

Kl eorum, qut res Sinicäs et lapanicas traifla- 

t; De GuiGNES praecipue T. I. p. 133-14$} 

to libcr, Immerito , ut nobis quidem videtur, 

tocntioribus negleélus. En titulum! 

ISBNBICK HAUEL Vin GoTCUTn ^1-raael Van Ham«l. 

^agilBtiige foyagit van 't yacht de Sptrwer, van 

)/nia giäejfintirt na Tayowan, in 't jaar 1653, m 

i 4a»r op ^ttpan ; hot 't ftlvi jacht doorjlorm op 't 

Itfmarti Eylant is gejlrant, en van 64 pirfomn-, 

W 36 bthomden aan 't voornoemäe Eylant bif dt 

■Urs *yn gtlant ; koe dtftlve Maatf door de ff^tl- 

L daar van daonnatr 't Coningryk Cotrte fyn vtr- 

■/, byhatr gktnotmt Ti/oeen-koek, alwaar zy 13 

rm 38 dagen lubben gijworven, ztjnde in die tyd 

*^ 16 na ttldaar gejiorven, waer van 8 ptrfoonto 

^ jaar 1666 met em kleen vaartmjgh zyn ontko- 

•1 lattttät daar noch acht maatr Jittm-t mde :^/ii 

"^t jaar 1668 i» 't vaderlandt gearriveert. Als 

Mf rm pirtinenli B/ftliryvinge dir Landen^ Pro* 

Um, Stelt» tnde Farten, Uggtndr. in 't Coningrljtk . 

■h»; hart Sethtm, ^njlitien, Oidonnanitfn tndt 

^åmglijtkt Hrgtringe. Alltt doordin voorg. tf. Ha- 

9 att hoeekhwdtr van V Jaeht ds Sperwer befthrt- 

fc yircitrt met vtrfcheijde Jigureu: Rotterdam 

43. 4. Frattcogallite, å Paris 1670. la; et In 

tnldtl^tyagtJ an Nord T. IV, p. 243 — 347* 



G 5 CAPVT 



Longinquo ab aevo hiftoria apud Sinas 
nore fult. Certatim cum rqgnl vaftiO 
tijm ac mutattones, tum imperatorum re 
littcris, feu pothis figuris aut notis fuis cc 
runt memoriaeque prodideruht Licet enii 
lefuitarum commentis nuUa amplius fides 
bus oUm indu^ muld crediderunt, fun 
Sinis adhiberi curam in defcnbendis rebu 
eamque ob caufXun Pekini (bdetatem hiiloi 
venerandam five potius tribunal hiftoricunr 
uim efTe, quo caveatur, ne hiftoria nugti 
ditiis ac mendadis contaminetur, nullave 
tione detrimenti guld capiat; nec nos fid 
bcamus arcae ifti niiloricae decantatiflima 
rolybios vel Livlös Sinicos odoremur: 
iaiidanda voluntas huius genris, qua faéfa 
maiore diligentia, quam plures alii popuU i 
res fuas memoriae mandarint. Quo temp 
iiftentia illa laudabilis orta tit, denniri non 
Du Haldius^ lefuita, de quo poilea, finc 
niodum excedit, iaélando, omnem adeo \ 
Sinenfium hiiloriam a fcriptoribus eoaevis 



. é.^ r..:iT«. UitX :^ C :_:>*-. 



;_.«.- s.'.^ 



Di librh hijloriäs, a Snen^étu fir^tu,' 107 

ae. Quapropter omnis hiAoria Sinica ratione 
>riei haud iniufle in tres epochas divifa a Gat* 
o. *) Prima, ab origine imperii Sinici ad quar- 
ante Chrilkim natum faeculum deduéla, adeo 
o et fanguine orba, ut vix feries imperatorum 
ofcatur, omniaque fint manca atque incerta. 
cunda epocha i. e. a quarto et tertio ante Chri- 
i natum faeculo paullo plenior quidem ac fuc- 
ntlor fit hilloria, vix tamen ex ephebis egrefla 
^r. Qrca faeculum poll Chrifhim natum 
tum magis infurgit laetioremque fpeciem prae 
n. Dtguigtif/tu **) hiitoriam Sinicam ante et 
■^hrilUim natum inter fe contulit, eaque com- 
jbone intellexit, illam vix quatuordecim libel- 
, lunc vero paene volumina feu involucra tre- 
1^ implere. Oriri quidem potuerat talis hlflo- 
"piuperies infauAa crematione librorum, ab 
JKltOTe impio et vano Tjin-fchi-hoang (mortuo 
O 3IO ante Chr. nat.) iulTa; vero enim fimile, 
SS hiftoricos perpaucos, praeter librum 3J»- 
i, fato iiU fubduiflos fuifie. ***) Alia tamen 
eterea fuadent, ut credamus, antiquiorem lu- 
Éim Sinicam admodum fterilem fuifTe; vel e 
bnico Tfu'fihu ipfo id ominari liceat. f) 
Rccenfeamus nunc libros Sinenfium hiAoricos 
Itoe chronologico aliove apto, duce in piimis 



J. Locum primum occupent libri quinque ita 
Icanonici five fat^^ a Sinenfibus King appel- 
et quidem 



) In Jtmdlnub drr Vmverfnlbifiorie (Cocrtiog. 1^(4. 

Smai.) P. II.T.I. p.4fqq. 
^T.IV. p. jj). 

■^ Dt Guignti T. L P. I. p. s et xp- T. TV. p. j jo, 
\ DtGntpMiT.he.hp. f fq. coll. T.IV. p.ifict.]ffä 



I 



Jo8 Dl librlt hifioricif, a Sinmjibuf fmplir. 

t. T-RiNQ fymboitci magis qaain hiftorid >p^ 

tnenti. ') 
2. SCHU - KrNG. vel 8CHA NO - SCMO i. e. äi 
tempora prifca refereos. Narrantur res diu 
inrmorabiies goftae imperatoribns et Jegiiiitoc 
Sinicis primis rei^nstitibiis. Abfolvitur o;^ 
partibus. PrimiL el fecuntJa continentur res gé 
imperatorum Tao, SthuH et /"« Ct3">S ^"^^ 
TiatOi a Sinis legislatores populi fui aef[iiiuii. F 
tertia agit de Ay naåi». Scktmg, cuius impentori 
mus ITchiitg-taHg (j 1754 ante Chr. mt.) uIdi 
vero Sclirhu-fiu (f 1133 ince Chr. nar.) fult. lafl 
bus partibus porterioribus traduntur res gtHat t 
quinqae tmperatoribus priorlbus e dynaftia IJckiA 
(jib a. 112) usque ad 947 ance Chr. nat). 

Huius operis copia (a6ta Europaeia cura Dip 
gnefii, rerum Sinicaram extra Sinam procul d«tj 
peridirimi, viri doAilfimi planeque itidefrili. fl 
vero illud infcripfit: i^ Chou-king, un än itu 
lacrts dn Oiimoii; Ouvrage rrcutiUi par catit 
i'ius. Traäuit tt enrithi dt nötts par fta UhOif 
I) I L, MiffioHHairi ä la Chiue. Rnté tt car^J»' 
' ttxti ChiHois, atcompagné di nouvtUn notn, AfM 
ihcs gravécs en taäle-douct et Sadditions, t. 
//ijiuiittu origiaaux, dans iequelks on dcMi f^ 
fliiire äti Frinces omis dam le Clioa - iuig . pir ' 
I) ii: (JLMUNES. — On 1/ a joint un Dijcuun.p 
i.in/.ij.Tf , aui coHtrrnt des liicher^kes Jur ' 
t^ulerieurs a eeux dont par!-! le Clinn-king. 
Aotice de l'2'-kmg, autrs tivre fcicré dti Oii"^ 
:'i l*uiis 1770. 4ir;ii. — In praefdnuiif ampli 
i!iii'ii(ij|iie Lif^it de !i'teratura liiiVoric.i in Siaaiti]* 
Jpiitoriain Siiicnliiim 3nrii]iiiorpiii lii;! itifunivcff' 
Tollpa (p. 44— i3S_) iL-^iuitur- dcVenado pr»** 
titulo npcris menionita; cufus auttor, lib hi>i| 
KK, miliionariiis Siiiicus, anv.i-.i i-olifgir, 
Uravit, i]uac fcriptoreä Sincnrt-s df ti'ir 
antc Schu - klng \el ante r(-{;ein Tjo rerjlfn* 
h p. 139—144 DfguiKnefius exhibuit iiilcrpti»" 
Diticifl 

•) n,t Hahie T. H. p. ;44_55!. De hof alip 
'lutiuibus libtis Sincnlibus condilatur crism Di ^f^^ 
ill Idit dt la lillryatttrt Cbimife; in Mm.dct.'»^ 
lUi iijjlyipir. T, XXXVI. p. ij. i^q. 



7/ tibrit hiftmHs^ a Sinmjäms fcriptif. 109 

nniom operis capitanii etiam de|>erditonim»*qua- 
I in praefatione quadam editionum Sinicarum in« 
neråt Sequitur Schu^kiug ipCs (p. 1 — 313) fo 
ödom GaubiU interpretationem Francogallicam 
loe cttm eiusdem animadverfionibus. Admifcuit 
IS Deguignesi qui et auétor additionuoiy coique 
piti praefixarum 9 in quibua e duobua cbronicis 
oicis» fcilicet e Tfchu-JUf circa a. 397 ante Cbr. 
tum fcrlpto, et e Kang-mo, a Sinenfibos maximi 
(Umato, relationesy in Sehu-kiug traditae» fup« 
SDtor. A p. 319 — 355 legimus illoftrationem 
muor tabularum aenearum, in qua De Guignes 
lervationes in antiquitates Sinicas doftas aequ* 
iucandas propofuit. Animadverfiones GaubiU co- 
ofioreSf quam at operis contextui fubiici potuif- 
Qt, feparatim a p. 356—398 editae» qoibus et 
iie Gaubili diflertationes » alibi iam typis manda- 
e» atqae illnftrationi operis infervientes, additae. 
t ineft quidem hiftoria critica operis Scku^king; 
ffertatio nimis brevis de eiusdem cbronologia, 
Q potiuSy ut ita dicanius» non-chronologia; alia 
r obrooomicis argumentis; de eciipQ folis impe* 
Dte Tfckong" Kang ; et de notis , quibns Sinenfes 
fcribendo ntuntur. Operi coronam imponit re- 
10 critica de T-king, libro canonico Sinarum ve- 
(liflimo, auäore visoELoUf epifcopo Claudio- 
litano. •* Opus Schu - king ipfum iniuria tern- 
rum mirum in modum truncatum atque cornn 
im fpeciem minime biftoricam, deformem potius 
bifpidam» prae fe fert. Sunt bona oiixta malis; 
loricm fine ullo ordine tradita; eaque declama* 
»nibus et fententiis non ad rem pertinentibus, 
FufiSf maximamque partem e trivio petitis»* quafi 
mlta. Confucius, fi modo vems ille auftor, tan<* 
01 abeft» ut cives fuos ab erroribus et fuperftftio-- 
)ns revocaverity ut eorum potius animos in iisdem 
nfirmaverity et novis atque peioribus repleverit. 
>toenim coelo aberranty quicunque, Sinenfium et 
Tuitarum laudibus in hunc virum ad invidiam us« 
le cumnlatis abrepti, fola ipfum vera fapientia }a 
elum afcendiffe arbitrati funt. Omnis enim ge- 
ns prodigia atque oftenta ita narrat» ut eum cum 
do6U Sinenfium multitudina infaniifi!» coivis ap- 

pareat. 



'än trm pnmiiru Raen Impiriäks^ jpi^ 
MfUjHts ob/irvaiums mtiques fur tiäiUm é 
Gu^gn&s. ParM.tAbU BAUDKAV. .kP9t 

13. 

3« scHi-KiNG cattnioftt maxime hiftorici n% 
continet. ♦) 

4. TSCHUN-T8TU (iftit biftoriam daodecim 
regni L», ab fm-kong (t 712 aote Chr. nat 
ad Gmai' kang (f 468 »ote Cbr. nat> Quis ha 
aaftor fit» incertum: plarea tamen cowfi 
efle credoDt. Natos ille dtcitor in regno L 
ante Cbr. nat. atqae ibidem pcfft diataraam- 1 
nationem variosqoe cafas deDatua a. 478 as 
nat.**) 

5. Li-KX eft coUcftio legoniy ritaam facro 
profanoriun, officiorani vitae' dvilia etc. \ 
auftoribos fcripta» qoomin prioceps tsc] 
KONa» fräter imperatoria Vo-vai^ tf ti 
Chr. Dat) praedicator. Confadoa ipfe colld 
bancce infttcoifle fertur. Quum vero eadei 
£itia mntiiata et interpolata fuerit» Sinen 
caotam atqoe prudentem afum Uliiia faadent 

IL Libri claflici (ive canonid fecundl c 
Sineniibus ssbb-*schu appellati^ ma: 



*\ 



tJ^tJ. »n Tr _ . ^. 



.1 • 






Di Hbru hiftoricU^ a Simmfibut firipHs. 1 1 1 

fem partem ethici ac civilis argument! funt: 
ta tamen quoque ad hifloriam ftatumque regni 
bnt Quorum fenfu ilriAiore quatuor tan- 
r ftint: adiunguntur tamen illis aUi duo eius- 
) pretii. Sunt aikem fequentes: 

.TA -Hl o 9 feo magna fdentia, iive fchola adulto* 



rscHOMG-^TONat five doftrina de virtate. 

rVN-Tu» ethici et ingeniofi argument!. 

^^BZfQ- Tsxs L e. Doftor Mencias. Meng. fea 
(jHSnimii confaoguineus reguiii c dynaftia Lu, atque 
ififcjpalus Tfe-fset^ nepotis Confucii, fuit. Scopus 
illi efry imperium perfeftum fecuadum exempla im- 
peratorum regamque optimorum delineaodi. 

tHiAO«KiNG, hoc efty liber de pietate erga pa^ 
fktotes. 

k^fXAO-Hit), five fchola iuniorum. Eft coUeftio 
finteDtiamm et exemploram , ex antiqais et recen- 
CknilMis aoftoribas congefta. Aaftor illias, tschu- 
HX regnante dynaftia Song five circa a. 1150 poft 
Chr. nat vixit. *) 

DL Tsu- scHu quod proprie librum ex arun« 
\ Bombat confeélum denotat^ antiquum eft 
micum Sinenfe, (i ve potius tabula chrönolo- 
.» quae annis trecentis ante ChriAum natum 
prata credltur. Ea fola paene, ut ante iam 
JDi^ fubduda cremationi librorum, a Tfin-fchi* 
^ imoeratae. Magnae quidem audoritatis liber 
^d oinenfeS) nec Europaeis inutilis : exemplo 
fin fimul efl adverfus eos, qui fidem certim- 
n hifloriae Sinenfi antiquiilimae tribuere au- 
Ä. Jfu-fchu enim iftud nulla fere in re con* 
it ctsm aliis hiiloriis, potiflimum ratione pri- 
morum 

1 7* Da HaUe T. U. p. 382— '458 > ubi non fulum hi 
ifbri defcrjbuntur, fed etiam exccrpta, praedpuc tMi^tjl* 
tfie et SåoQ^^Uo cxhibcncor. 



I IS Dt li^it hijloricis, a Sam^itu ftrift 

roorvm Impcratorum vel regum i inde riai 
a. 78a aiite Cbr. nat tWTentire ceffant. ') 

IV. SE-Ki vel so- Kl, omnem hiftoc 
nenfium veterem cxjmprehcndens, funi 
laudatur, eiusque au^W, se-ma-tsiem 
hUloriae Sinicac pater nuncupaturj utp^ 
cura haud \'ulgari ex omnibus fuo tempc 
quiis et fragmentts hiitnriae Sinicae fupc 
opus hocce condiderit. Attigit etuun hiilor 
jlium Siiiae tinilimaruni, inde qnidem ati 
ante Chriiium natum. Ipfe fcriplU a. 97 ai 

V. HAN-scHU, five hiftoria dynaffis 
regnorum etiam finictmorum hilioriam ( 
élens. Q^iia dyna/lia illa cognitioiUs feria 
Cem habet, opus Han-fchu quoque di^ 
fcilicet: 

I. TiiBH-nAif-scnn; fivt btftotte prim 

inde ab &. 3c6 ante Cbr. nat. nsque ad ■. 

Chr. naC. rei;nantH. Quae liiftorid volummi 

;.ji.uTis XXil coii!"-ri:iM. 
3. HEHU - KAN - soiu. I^ve hiltoria iVrie! 

ris. sb a. Chr. 22o us^ue ad a. 363 frac:;. 

teneiitis. •••) 

VI. TOI\--SCHU r. TSIN-SCHU fiv 

ria-dynalUio Tan luc Tfm, ;ib a. Chr. :6: 
regnantis. Volumiaa lunt XX\"I. f) 

Vit. PE-su li\e liilloria feptentrionis 
liiAoria dyiialliae Gdi aliarumqnc T.it.ii 
quae inde a NatfPe-ffuiau Ii. e. a divilione 



•) v. Dt CtugieT T.n: p. ;74 coll. p. ju. T. I. 

-1, is. coii. r. IV. p. !(t, 

"; v, i,KmT. IV. p. ;r,:.coll. p. 5 ; , ') et p, ; 
•■*J v. iJtm T. IV. p. ;6S 14. c<.ll. p. J51 et T 

p. :5 — ;;■ 
O v. idem r. IV. p. 57., coU. T. I. P. 1. p. ji - 



)* UMi h\fi(»ieif^ a ^nmféut fer^tit. itj 

num meridlönalé ac feptetitriönale, a. Chr. 
étae, uSque ad coniunélionem imperii KilT- 

a. 5iJ9 in partibus Sinae feptentrhmalibos 
Unt. Regniimtamen feptencrionale iam a. 
^iitj Pt-fu igitur ab a. Chr. 400 usque aj 
protenditur. Opus voliiminum XXVI. *). 
ti. NAN-so, fivé hifloria mendiei Fi. e. hir 
dynaltiarum SJneqfiuin, quae duffo modä 
re provincias régni tneridlonalé^ occuparunt. 
Ina XV. **) 

. LBANO-TscHiN-scHU, fivehiftoriidy** 
um LtQug f. Ltam et Tfchin f. ScAim, qua* 
irior ab 3. Chr. jos — 557, altera vero a 
■ 589 partem Sinae tempore divifionis iftus, 
V- tfihao didåe, rexit. Opus voIumlnibusXllt 
Hur.***) 

sur-scHU, five hiftoria dynaftiae Sk», 
K>A imperii divifmnem omneih Sinam ab a. 
;g9 usque ad a. 619 rexit. Sunt autem vo 

i xvr. ****) 

. TANG-scHU, five hiftoria dynaftiae Taag^ 
S ab a. Chr. 611^-907 in Sina regnAitis. 
volumina. f) 

, sUNO-scHU, five hifloria dynafliae Sung 
. f. So»gt ab a. 960-1379 regnantis> XX vo- 

»•tt) ; 

.ÖtGfiigrat.tV. p. 174 »HT. 1.1». I. p.40 — 44. 
w. idem T. IV. p. j?!. coU. T. I. I'. 1. p.40«p.44 — 

v. idedi T. IV. p. j>ö. coll. T. P. I. p. 49— ?»- 
) ». idem T. IV. p. J7+. coll. T. I. P. I- p. S+— *»• 
. idem T. IV. p, 374 colL T. I. R I. p. S4-' «'• ' ' 
».idcaiT.lV. p. J74.«U. T. I. P. 1. p.Äf— ?*. 



114 D* Uhris hifioridi^ a Smeufibus fit 

XIII. HONC-KiEN-LU comprehcc 
riam plurium dynafUarum, ac LXIV vo 
abfolvitur, *) 

XIV. so- HONG - KIEN - LU, fuppl 

praecedentis, hittoriam Mungalorum c 
XVI voluminibus. **) 

XV. TAO-TsoNG-y tradit memoral: 
galorum. ***) 

XVI. f^fce operibus enumeratis addc 

I. Libri DonnuUt blAorici generales, et qo 
l) maioris; qtio referendum 

tt) opus NiEN-T-SE, five tuagoi Bit 
Sinenfis. ••••) 

/3) KAM-MO, r. KANG-MO, vel Cl 

vei etiam tsu -schi • tomo- kienq 
MO. AnDaies funt, a diverils auftoribii! 
bus diverlis congc-fli, voluminibus quidei 

t) LiK-TAi-Ki-su, eft nova edido 
Sinenlium in formam tabularum redsäon 
editio recentiore demum aevo t\'pis Sine 
prefl-a. tt) 
a) minores, et quidem 

«) 1.1E-SU-KAMG-KIEXG-TU1 epi 
nalium Sinicorum, XXXVI volumiiia 1 
curiis aurtor leao-fan. f-f-f) 

^) TONG-MKN -TSCHK -Kl AI, alii 

dem annalium epicomc, XVI voluminibus. 



•) v. Dt Gtiigni! T. IV. p. 3ÖJJ, 
••) v. jdem T. I\', p. 373, 
**•) v. idem T, IV. p. ^74. 
****J v. iileni T. IV, p. J5-, 
1) v. idem T. IV. p. 3^4. fq. D,, Haldf in pr^f; 
T. I. operis fui p. XXII folam TSCHU-HI 
cpciis Ciiw_f-wM(numiiiat, additque, illum raiio. 
noJogjae iccutum fuilTc aliutn fcfiptorem Sinici 
bcrrirnum, cui nomen se-ma- VEN-RONa 
tf) v. idem T. IV. p. 3;=. 
ttt) v. idem ibid. 
tttl) V. idem T, jIV. p. j;^. 



tibris UJlorieif^ a Sinen/btu firiptir. 115' 

:oriac fpeciales, v. c. 

) TSCHi-scHU» iive hiftoria fpecialis arbiam 

caram earumque agrornm. *) 

) si-KiANG*TSCHUsN i. e. hiftofia gentiam 

deDtalium» a Siois Kiaog appellataraniff quibas 

lligunC omnes impecii Tibetani popalos. **) 

ri mifcelianei. 

) VEN-HiEN-Toira-KAO, five Diagna coUe- 

reladonnm diverfarum » ad hiftoriam Sinae civi- 

ac litterariam pertfaientintn , centum volomini* 

Aoftor dicitur ma-tuon-i.in. Capitibus 

aUribus refert quoqae de gentibus Sinae finiti- 

) SU-SCHD-ULH-äCHAKa-KING, five etjii- 

»bilofophi fby ex idiomate Indico in Sioicum 
släta. ♦♦^) 

dcon hiftoriconi, infcrlptnm: VAN-siNa-roN^ 
t h. e. Lexicon hiftoricam de bominibus» qui ia 
I fiunam iibi pepererunt. Volamina fuat XL. f) 

era geographica* ■ 

) fmaiora v. c. YS-TONa-scHi iive defcriptio 
erii Sinici geographica, XLIX volQmiqibus. tt) 
) tninora v. c.kuam-tu-ki fen epitome geo-^ 
:>hiae Sinicae, in VI voiuminibus fff) 

lleGdo tabularum publicanim» continens i) de* 
Sf edifta, aliaque fcripta poblica imperatorum 
snfium e diverfis dynaftiis; a) deOgnationeSi for- 
as, aliave fcripta adminiftroram imperii. Com- 
ita ed ittfTu imperatoris Kang-hi (f 1731 poft 
'• nat)» qoi et ploribus bis tabalis breves obfer- 
lones in eomm argumenta peniciHo rubro i. ew 
au propria» addidit Du HaUiT. II. p.4$9'^738 
ic tabolanim publicarum colleftionem non modo 
enfnit, veram etiam Francogaliice reddidit. Ad« 
It excerpta e doabos aliis coUedionibos T. II« 

Ha p. 73g- 

Db BaJJe T. I. Praef. p. XIV. 
. Di Guigms T. IV. p. 3 52. 
K idem T. IV. p. 375 coll. p. 35J et p. 3 Jg; 
v. idem T. IV. p. 374* • 

tdem T. IV. f. 375. 
. idem ibid. ttt) r. idem T. IV. ^ 37 f i 



agere debeant. 

Horum librarum multi quoque 
et in Europa noflra, reperiuntur. ] 
Cem, quantum fcimus^ omnes in i 
exftant, nifi in bibiiotheca r^ia Pari 
gnefius iis dexterrime ufus eft in open 
faudato, mox copiofius defcribendo 
doébflimus exhibuit diflertationes dua 
inandas, huic quoque loco aptas: 

Examen critiqui des annaki Chim 
moire fur Pincertitude des douzi preu 
ies annales^ et di la chranologie Chim 
de Mcad. des Jnferiptt. (i774) T.X> 
Iqq. Probatur inceita fides priorum d 
culorum in liiftoria Sinica, quid? 
chronologiae in libris Sinicis modo 
Omnem adeo hiiloriam imperii vet 
populo quodam alieno mutuatam e 
auélon Fufe demonllrat mirain divei 
ptorum in^enarranda hidoria prifca. 
tabula chronologica in priores tres d) 

Idie de ta Litieraiure Chinoije en ger 



es geogrtffhki ei hodoåporUi. 1 1 jt 

lefin fuam de Sinis, Aegyptiorum veteruia 
ibus, iludet. Scriptores hifloriae Sinicae 
generis fufius ac curatius, quam in opere^ 
a nobis laudato, diiudicantur. — Prae- 
\t has Deguignefii Didertationes in eadem 
\nt vafla aliae huc etiam pertinentes: 
^BERET de tantiquiie et de la ceriitude de ta 
togie Ounoife (1733) ibid. T. X. p. . . . 
Id. Etlaircijfeniens fur le Mémoire touchant 
\é et la certitude de la Chronologie Chinoife 

j ibid. T. XV. p 

5fii/^ du Tratte touchant ta certitude et 
\i de la cttronotogie Chinoife etc. (1744)5 

.xv:ii.p.... 

SECTIO II. 
iptores geographici et hodoeporici. 

f\4Btwinet relations der Index et de ta C/Une, /7ar Vetas Itine- 
wtfageurs Mahométans^ qui y alterent dans l^^^^Q^Xi. 
* ie fiécle^ traduites (^Arabe. Avec des remar^ 
tes principaux endroits de ees relations (par 
BU^BBB bbnaudot). å Pails 171S. 8* 
r, Lond. 1733. 8- Italice ab Abondio Collina^ 
1 749- 4* — Codex MS.huius relationis^ 
exfbre uniun credit editor, latuit in biblio- 
Comitis de Seignelay. Scriptum eum fuifTe 
A. C 1 1 73, litterarum figurae prodere ipH 
shtur. Obfervat, ex hac relatione Geographum 
lienfeiT) *) fua haufifTe. Caeterum et(i nec nae« 
caret haec reiatio, tamen eam putat magni 
jtedam, cum multa fingularia inae difcantur, 
:« quod iter tenuerint Arabes in Sinam, et Si- 
fes in Arabiam ac Perfiam tendentes, ex quq 

H 3 coa- 

% De quo cgimus Vol. II. P. I. p. 166 fqq. 




;Uf Smptons gicgng^MH W åoibipariA 

obnfe()ul ait, eos errare, mil ufum pyricb m# 

eae iam olim notum hiine credunt Sinenfibflit 

guam fuam fentmtiam fiifius tn^ in opere 1|^ 

Obiter etiam iudicium fot de Tmth rigmm 

cum Schicardi nods e^to, de quibus minus 

fice fentit Copiofe quoque åp C feographia 

ffäoi difleric^ quam nec ip&m mt^ wdBtatft 

Forro Ifaad Fofii de Sinenfium mlrabili lapMÉP 

craiulitacem notat Edam de Amånag JMtol 

Chatala non opcime eadfllmat Contra BenjnMr 

Tudelenfis itinerarium fide dgnum pronuiielti 

(imul notans malos dus interpretes, Arkm åb^ 

tQnnm et CamfiaiUimm tEmpirmr^ cuiof nofai-ii 

Benjanunem pro indoéiis annotatioiubiis JbAeli' 

Praetorea loftphi Scaligm^ itemque ErpmS^ in U* 

lk>ria Orientis hallodnationes notat; ac TtaM 

jB^</fj apologiam pro PeHis, quod fdlicec l^lbm 

cdtus ignis non tuerit idoblatticiis , reSdr. On* 

foriam Ubftn prae&tionem, e qua anifoadväfioigta 

litterarias ftudio notavimus, excipit relatio ^ 

De Sinarum moribus varia narrantur ; ipfi onpil 

dodbrinae et fcientiae expertes elTe dicuntur caet 

In annotationibus dodifllmis locorum noniina bar* 

bara explicantur, errores huius itinerarii notanOffy 

éiusque relationes cum recendoris aetatis itinenp 

tös conferuntun Imo integrae exl^bentur åSb* 

tationes, eaeque exqui(itae dodrinae pleni(finiå& 

Sic p. 159 fqq. differit Renaudotus de iudkaafiBni 

candentis, in Sina quoque recepto} docetur, apyd 

Suas alias gentes illud in ufu nierit P. 16$ lin- 
ifputat de metempfychofi , quam Indi panter le 
Sinae ftatuunt. P. 175 — 204 dUlgentiflime tgftt 
hit Sinenfium mores ac formam r^minis, pne- 
. Citus, eam vulgo imperfeaiflime ac faUfiflime dc- 
fcribi. P. 305 — 337 differtado exhibetur de hifla* 
ria Sinenfium naturaii^ ac de Aoobn Mc admo^ 

dun 




Jer^ions geographin et hodoeporici. ir 9 

iir. P. aag — 270 difquirit, quando re* 
'ilHana in Sina diileminari coeperit, fcili- 
no demum faeculo. Interpretatur etiam 
nem Chriilianam veterem, a. 1625 in 
ertam, multosque notat et Kirchtri et 
irrores in eius interpretatione commiflbs. 
3S Proteftantium erroris arguit, quibus in 
venit, iAam infcriptionem plane pro fup« 
labere. P. 371 — 334 difputatur, quando 
»ccafione in Sinam delati fuerint ibique 
;rint Muhammedani. P. 334 — 339 difle- 
ludaeis in Sina verfantibus. Denique 
397 de eruditione Sinenfium auélor co* 
\ Perftringit fingulas difciplinas, ac Sf* 
metaphyfices ac phyfices artisque medi- 
ritiam pluribus coarguit. Aftronomiae 
^e expertes, ex eo manifeftum facit^ 
onficiendo calendario miflionariis ufi finl 
qui tamen ipli non maximi fuerint aibro- 
odque lefuitis fumma cura rerum mathe* 
1 ab imperatore Sinenfi fuerit demandata. 
oftendit, ipforum chronoloäam falfi 
I fcriptura facra. Quod ad ipforum do» 
loralem et politicam attinet, iudicat^ eam 
gulis ubique terrarum ac gentium vul- 
ritifllmiSy itemque caerimoniis fuperfti^ 
aeterea bonas ipforum regulas fine uQa 
proponL Addit, perperam Sinenfibus 
bui inventionem artis typographicae, 
luticae, pdveris pyrii, globorum coc- 
let. Ipforum foribendi rationem cenfet 
(implicitatem Sinenfium, cum Europaeae 
iptura multo meliore magisque artificiofii 
— Haec aliaque huius generis in hoo 
le aeque ac ingeniofe difputantur; quae 
lus excerpfimus aut indicavimus, quo- 

H 4 minus 



odniif muld t^Ua in eodqo-qiiwraiit, ec 1^%* 
dioTius nonQulJi aefatis luiiH^ coniforpt Sjipen%p| 
|åo u& fint, fine ulla dus inentkine, adepqn 
Quae Renaudotus ante muitös ijm anno* iufapi%E| 
oirputavit, hodie pro fids iu4k£a venffiunot, ;^ 

KfHi. ' FSRDINANDUS IIBNDBZ PIMTO, LufitWQ| 

Säinam quoque iaecula äiedmo fexto atugjit^ Mfjfi 
inendada £^t muka de Sincnfibin dUIbminavit if 
itinerario, adil^ recenfendo* . . > 

4fMl0dci. ALEXANqaS DE RHOPSS DiVirs VOjft^Håi 

U Chiue it autres roymmu i$ tOHmU aiw fm, m 
tour tu JSttiropt par la Ptrjh 1/, tAnånut. \ Bjvil 
1Q53. 4mai. ibid* 1666.40191, ibid. 168a. 4nial-« 
Idem fcnptor hodoepotjcu^^ cuius mqdo lam 
(briptores de rebus Tunchineafibus mcmifiiwh 
Uer infticuit ^tque abfolvit ab ii i|Si$ usqpif ^]fk 

»ÖS?- 

thvffSä$. . JBROME P^ANQBLIS ^ftiikrt di M 4« 4^ 

fiajpf aux rpsiaum^ di In Chifffi iå du ^fi^fnm^ ^ 
dits Utfres icriUs Us anniis i6i9-r*i6ai, tfnMk 
di 1^ Italien par Piern JUarm, k Paris • . • . 4. 
ptrum haec v^rfio fit libri, infcripti : Rilaaiom ii 
ifignp di Tizo (Rom. 1625. 8-) sin noii, haudfi* 
quet. Aud^or, lefuita Siculus^ iulTu impejatoril 
lapanici, a. 1623 vivus crematus. 

d9C«vaU08. p. ORDONNVZ DE CEVAiLOS (lefuitaelfi^ 

ni, verfus finem faeculi XVI ladiam obeufuis) Bi» 

^tionis virdadiTos di los Reynos di la Chiua^ Coikilh 

ihina^ y Camboja. Jaen 162g. 4. . 
deFcynn* ' H. DB FEYNES f^pyagi fatt far tirn å Oém 

it k retour par nåcr. å Paris 1630. 8< 
cwa reg. Chinentis 4regni defcriptto ex variis auéloribtft 

kdionein rerum publicarum Elzevirianarum per* 
^cu NicoLAUs TRiGALTius audor quidcm 
ybe^i perl>ibe{ur: (ed mutuata iunt tantummoda 

varit 



X 



giographici ii hodoiporick^ ?^f 

uria ex eiusdem libro de Chriiliana apud Sinas 
^peditione : caetera ex aliis fcriptoribus excerpta. 

l^oijage (tun Ambnjfadeur du Czar di Mofcovii Voyagt 
ia Chmi tan 1653 — 1656} in JticueU di ^oyagis ^^ ^^- 
% Nord T. IV. p. 5 3 5 — 5 5 5. 

JOHAN NIEUWHOF*) Nauw keurigi Btfchry* Nieuwhof 

ugi van 't Gefantfchap dir Nidirlandifchi Oojt^ /«.[• ^^^ 
fchi Compagnii^ van Batavia na Peking in Sina^ 
tu din grooUn Tartartfchen Cham^ nu Simi^ffjfim 
'jBjjJir giäain door di Hann PiiUr di Gojfir in 
^c^ di Kiyfir^ waer in meejl alli grooti in kJiym 
tedin ^ Dorpin, Ket ken ^ Drachtin dir Inwoondirs^ 
\oonuu^ Dier en ^ yruchten enz. Diijn di been m 
Veirom Reyt veorgekomin zyn^ in nuer als över då 
oudirt koopen Plaiin vertoont worden: allés na H 
Vin geteekint in bffchreeven. Amllerd, 1664. fol. **) 
>id. 1665. fol. (quae editio auélior praedicatur ). 
rhioiifci^ Amfterd. 1666. 4. Aiidior edit. ibid, 
669. fol. ibid. 1675. fo'* Cum CL figg. aen, 
^ancogatlici a Jo. le Charpentier^ qui vero male 
em fuam egit, Parif. i666. fol. AmAerd. lésa* 
dI. Cum figg. aen. Latine a dorgio Horn^ Am- 
lerd. 1668. tol. Cum figg, aen. — Excerpta ex- 
dbentur in colleélione iciner. Thevenotiana T. II 
\ P. III; in colleétione itiner. Prevotiana T. Vj 
t in colledione itiner. Berolinenfi T. XIV. — 
^raeter memorabilia huius legationis, a. 1655 u^ 
{ue ad 1657 peraélae, fitus provinciariun , urbes, 
nores incolarum, aiiaque titulo indicata, multa 
nira defcribuntur, atque proventus Sinae proprii^ 
^erte in Europa haud obvii, fruttces in primis ac 
)lantae fcite delineantur. HiAoria? Sinenfis capita 
ixmnuiia circa finein operis narrantur, Quo cum 

H 5 operQ 

•) Cf. huius bibi. Vol. II. P. I. p. n». 
^ Caral. bibi. OizeL p. 109'habec anoum itftf} i numnt 
hpQ anno primum Ubcr cditu9^ 




po pnic akcn opcrii Neobofisiily fiocc inkÉi 
icAcy hahitnnir 

OLFBKT DATPEK Gnlnil-mMrdS|^ Aofej/ 
NOgrUmäih Oo/f^ImJifdi€ Ékattfchaf^^ ^p Si 
m m hU Kaparjk vmm Tmf^ug nf Smm: 
ta fmmåi Qosmiäfiktf mm dm Oadtr^Knbig 
glåummg m Vdiur Tmfmg Lipmi: éoor Jim 
Äfl%ai m Km^hmigi NaU. Fmvéigt mat 
ywiåovMB mt vmtgmtum mtt jmn Tsyhm 
érUimviarmzi^Hg^ ap it KmjU vtm Smm^ m 
dXämukm Tmfmmm^ Fonm^ jfy m Qfif ay^ 
V gmag vm Bmtkrfm Bart: Eb hit étråf Ckmti^ 
f£p mm åCmdijf, TmrtmrfdmKumgrvmmSSmmmOt^, 
Tmrimn/i: mtitr bilA wm zgm» EL Pkttrflm 
Hoonu Bmffimf m Sifdmjrimg vam gtkmt Mm. 
Vmrdart éomgmmu mui vmyiiikb koopmnjplmim. Nr 
ratio de IqpKione ifti fecundi procunic usqDeil 
p. aog; inde ieqidtiir usque ad p. 504 iciaiiB# 
tertia l^tione Batava, fpedali hac epf^gns;^: 

Derii Gefmudfchap am den Keizar vam SaOy ef 
Taifiug m Oofl^ Tartarym , ondir bilut vam dm £ 
HtiT Piiier van Hoom: behilzendi diffhl/i Ofor* 
matmjle voomalkm^ op di apen afreizij door di Imi' 
fchappim jPotfns, Outdat^^ Xantuug^ Nmmlämgj /V 
Umg^ em oim het Ktizirhfk Tartarifch Hof. Afyh 
Zfmdem vam Båtarna , door d$ Hoogi Riguriug és 
JaiTt zeJHenkaudert zer m zejlig^ dem dirdm mm 
Zomenaaend; daer weder qp geheert det ^^arni mjm 
hmdert aeht m zejlig in Loehaaind. Getroikm nita 
gehomdi dagh- anUekeniagm ^ door Dr. O. DappCL 
Amfterd. 1670. II VoU. in fol. Cum figg. aefr 
jlmgtiei a lok Ogilby^ Geographo et Cofmographo 
AngUco, hoc titulo: jiilar Chinenjh etc. Lood 
1 67 1, fol. Cum figg. aen. Theot^a ilnd. 1674* 
~ VolL in fol. cum iigg. aen. FramcogaUiei ia 

' colfc' 



Scriptorif geographui it hodotpmcii, <3} 

e^one Thevenotiana T. II. £ p. IIL Ex- 
pta exftant in colleélione itiner. Prevotiana 
V. — Legationes iilae Batavorum fecunda 
ttttia, fufceptae a. 1662 fqq. Memorablia no* 
k ASNOLDUS MONTANUs, eaque ad eden- 
fei tradidit Dappero. Quum legati iili alias regni 
Ihifis vias obierunt, alia muita diverfaque ab 
[quae Neuhofius vidit ac defcripfit, iUis occui^ 
kt, quae fåne elegantiore enarratore dmna 
Knt. Nam Dapperi reiatio nimis diHuia ^e- 
liedo ordine procedit. 

^odein tempore idem Dapperus aliud edidit 
k geographicum de imperio Sinico , plane di- 
Ibm^ e variis fcriptoribus compilatum, hoc 
lem titulo : Befchryving des Kiizerryks van 7ai- 
€f SifM^ ViTtoont in de Benaming^ Grens palm^ 
Elpt Str oomen ^ Bergen^ Gewajfen^ Dier en ^ Gods* 
fli^ Talen y Lett er en etc. Vereiert met verfcheidi 
94n Plätten. Befchreeven door Dr. Doppet. 
mfterdam 1670. 240 pagg. in fol. 

MICHAEL BOYM Relation de la Chine; inBoynu 
&VSNOT Relation de divers voyages eurieux etc. 
t. £ P. IL Auétor, lefuita Poionus, idem eft^ 
M. 1656 Vindobonae Floram Sinenfem, hodie 
Icraram, typis excudi curavit 

K^BBOURGEs, fupra inter fcriptores de rebus de Bourgn». 
tuds exdcatus, de Sinenfibus, quos drca a. 
»o vidit, quoque retulit 

Maktini martini (f. Maitlni filii) OiinaManuu, 

%rata. Amfterd 1649. foL Francogallia in col* 

Sone itiner. Thevenotiana T. II. i. P. III. Au- 

t, lefuita Tridentinus, multos per annos in 

^ vbdt ibique monuus eft a. 1661. Opus diu 

Sffium In hoc genere praedicatum , donec me* 

tftus cedere d^uit 

F^ag$ 



i 



Grfiber et . Voi/^ fatt å ta Oum$.m 1665 gqr GKUE||1j 

d^OrviUe. ^ d^qrvillb. å?am 1673. fol. «c in ooUediBiii 
itiner. Thevenotiana T. IL £ P. IV. _ Gnh^4 
dOnitbniJiiModxiotum munere fxm&i in S|^)^ 

Bort. . tALTHASAR BOUT VoWag9 9fir d$ b/k 11^ 

' THT8 CEAMER. Äii)ikrcLi67o.8. Cuin 

Mfilte. ANDRBAB MUBLLBRI^ GrdfiCDh. 

geogFsqphica et hifioiica de C3^ i. 

dpue Geographoruoi nobiUt Hlii oottfro 
C^aenam Chataja (it, et aa fic idem iUe ttnvn 
trähus, quem SioaSt et vulgo Chinam vocaol^iH 
[>ars ehis aliqua? latifliine tradatur; 2. 
vero opera pleraque rerum, quac uiiquiiii 
Chataja, deque Siöis memoralrilia (ueruot, ali|^ 
etiam nunc lunt, compeDdiofe enanantur. J||fei 
tim 1671. 4. ÄdieAum etiam (crqjitinn 
rariflimiiin opeii a«que raro, fcOicet editiotti 
Fimetif a MälUro flto curatae, Colpth 
1671. 4: C£ huius bibi. Vol. I. P. IL p. 10. *-^ 
AuAor, paene totum fe vevens litteris orientat 
bus^ poil varia munera et fata praepoiitus tto* 
clefiaAes Berolini faélus, amore tamen litteraiUBi 
iftarum captus^ etiam hoc munere fe abcficavi^ 
atque Stettini vitam egit privatam usque ad Dior*^ 
tern fuam a. 1 694. Omnia fere^ quae litteris man- 
davit, rariora funt, quaedam rarifluna, ^jiaid 
plerumque impenfis fuis &dum. Eruditionls mut*' 
tum quidem fcriptis eius indt^ at noo £ttii liilH 
'^ aébe. lUud, de quo nunc Termo eit, onuiia pan^ 
quae de vocabulo Chataja eiusque fignificadoR» £ 
diéla funt vel did queunt, comprehendit. ÖnfiM I 
latis apto auélor ufu)s eft. Sententias audorum f 
fuperiorum ipfis eorum verbis, ordineque cfafo* 
nologico ponit) ex quibus demum lydoriae Chb 
taicae fummam condit ita. ut quae fcriptores ijp 

Chi- 




I 







Siriptont gioffråphiä it hodofppriti. *r^5 

bja ac de Sina praedicent) diligentiflime inter 
rnferar. Finita difquifitione apparer^ vocabir- 
Chataja non femper unum idemque iignifi- 
y v. c. interdum Tatariam fic didam mägnain^ 
lum vero non hane folum^ fed etiam Sinan:;|. 

DOMINGO FERNANDBZ NAVARRATB, ^Navtmce. 

äi» di Preä. Dratadof hifioricoj, poUticér^ ithS^ 
' reägiofos di la Mtmarchia di China. Dffcfip^ 
breve di aquel Imperio^ y exemptof taros de 
nutorer jf Magijlradof ; con Narracion difiåfa de 

Juctfjfos y eojäs fingularef de otros Reynof y 
mtef Navigaiimis. En Madrit, en la Imprenta 
[676. II VolL in foL Anglia . • « . et in CoU ,'* 

of Voyages and Travils etc. (Lond* teitia 
:t44. VI VolL fol.) VoL I. p. 1 — 15 13.- Thi 
^ment to Navarratis Account of China ihiå. 
W. p. 751 fqq. Excerpta cxhibet colleélio 
. Prevotianå T. V. — Auftor, ordini^ Prae» 
lltJin f. Dominicanorum focius, e Caflilia 
ivMy ab a. 1657 usque ad a. 1673 in Sirm 

rdigionis ChriAianae propagandae caufljL 
US tandem munere epifco[H infulae S.Domi^ 
obfit 1689* Opus, nugis quidem et allotriis 
i refeitiini, quibus tamen utilia fcituve digna 
lartium ftudio allena admixta , libris rarioiif 
cxrenfetur. 

tTRUS VAN HOORN, teftc LcHglctO T. XIV. ^^ H^prn. 

I idiomate Belgico defcriptionem Sinad itine- ^ 

ne a Batavis verfus regnum iAud fufcepto^ 
Amftelodami 1675. ^^ ^o'* <^^^^ iigg. aen« 
: cuius vero notitiam exaéliorem nufpiam 
ire licuit 

IkBRIEI DB MAOAILLANS NouVilU RelaiiOf» dt Uip^^ 

Odna^ compofee en 1668, contmant la drfcri^ ^^' 
det particutarités ks plus conJiderabUt de ce 
' impin; traduiii du Portugaif par Ii Purre^ 

di 




\i 




audorjs vita, a iMdovico Buglio^ lefui 
Ichnographia urbis valMimae Peking 
dore, fed ab edicore Francogallico pi 
Cerbillon. Schniben des P. gerbillok^ n 

fchm yefuittn^ vom 22 Amfujl. 1689; 
Mogaztn fjir dii neue Hiftoriå und Geogf 
T. XIV- p. 385 - 40g. — Francog 
cpiflola Du ramp vis åvii de Hyszow 
tarie Orientale occupée par Us Mofcovii 
gri 50 minuts f de latitude boreale^ $i 
le meme Meridien , que Pekin^ 4 300 . 
Pekin. Scripta Auienio Ferjeur^ lefuil 
Intelligitur ex illa, quibus aitibus lefui 
centum annos u(i fuerint ad focietacis 
in Sina coniirmandanu Hiftorica non 
perio Sinenfi, de eius bello ac pace 
tunc temporis inAituta potiilimum, fi 
tur. 
Srand. ADAM BRANDS, Seiner KmigL 

Pretijffifn Hof-und Commercien^Hathfj 
feiner grofsen Chinefifchen Reife^ welche er 
von Mofcau aut uber Gro/s- Uftiga^ S 



Scf aftons giOgropfuH it hodoipmci. 127 

iii Ettropåer als Afiatifchi Vötktr davon zu 
n haben. Frankf. 1697. 8« (haec prima editio 
1^ difTertationem non prae fe fert). Ham- 
698* 12. Editio auétior J?^o/. 17 12. Liibeck 
g. ibid. 1734- 8- Belgici^ Ticlae 1699. 8« 
^allicij omiilis multis, quae interpreti ano- 
fuperflua videbantur, adiedaque epiftola 
S anonymi fur Vitai préfent d$ la Mofcovii. 
tL 1699. 8- Addita dl tabula geographica, 
I, titulo monente, confenfu jAjnpliflimi 
is D« Nicolai Witfen ex eius authenticis 
Analici in fyntagmate Hodoeporicorum 
io» ofVoyagis) Londini a. 1704. in foL ex- 
d. IL Defcdptio iftius itineris breviojr La- 
dlat in C. G. Lribnitii Noviflimis Sinicis 
8.) infira commeniorandis. — AuAor, Lu- 
s, iuveius ex patria, mercaturae caufTa 
viam profedus, iUic linguae Ruflicae, Eber- 
cro Ifebrandi, magni Mofcorum Ducis in 
kgati, comes in itinere ifto praedpuus^ 
tj Tataricae ac Sinicae infignem fibi para- 
idam. Lubecam ex iilo redux a. 1697 a 
ad novum iter Sinenfe^ Principis fui fufci- 
n au(piciis, invitatus. Inde vero aFride« 
^ EJéaore Brandenburgico, primo Borufliae 
n aulam fuam evocatus, ilU, Berolini par- 
ue Regiomonti, a commerciorum erat con- 
mo legationi ab eqdem deAinabatur Per- 
quam, omnibus huic neceflariis iam prae-* 
, mors r^is, a. 171 3 exibndli, impedivit 

de itinere ifto candida eil atque (limplex, 

1 pafHm obruta. Multa infunt notatu digna 
panrni geographicarum correétioni infer* 

or^XiXRi Cimbrla litterata T. L p. 64. 

Poftea 



rum notitia exaélior libri nn« lätet. 

LOUIS ne coMTE Noitveaux ATAki 
Ntat prifrnt de la Chine. å fans 1696. 
in 13. ibid. 1697. fl Tom. in 13. a Anilte 
II Tom. in 12. ä Paris 1701 II Tom. in 1 
ti/ett Francof. et Lipf. 1696. 8- lialUi^ 

1697. 8. Anglice^ Lontl ibid. 

Epitome in coiietHone \Tjlgo difta Hairil 
coHedlione itiner. Prrvotiana T. V, — 
erat unus e fex illis lefuitis, quos Ludovii 
Galliarum rex, in repniim Siamenfe, et 
Sinas, provehcndis ibidem fludiis matt 
ciirandaeqiie propagationi doärinae Ch 
ablegaverar. Suo igitur munere perfun^ 
ftolis XIV concinno (tilo expfjfuit hineris 
fuperati commoda, incommoda, fata : 
regno obiejfta, fecunda, finiflra} labores 
ligione Chriftiana promovenria fiifeepto», 
que difcrimtna et fucceHus; eximium Imj 
Sinenfis eiga fe et commilitiones fuos i 
perfecutiones Chriftiadorum, praecipue t 
riorum; indtiltam poftea Iinpcratoris gräl 



Seriptorit geogriyhiti tt kodoiporitL tt^ 

X confuetudinem aliotum fcriptoruni, quos idetn 
Lrgummtum occupatos eodem tempore habiiit, 
enii fcilicet oculatiflimus, defcriprit. Sinis qui- 
lem, ut omnes lefuitae, nimium favet, eorumque 
ofbtuta fupra modum extollit: deformat tamen 
sro obrervationes fuas; quo iit, ut fatfta, ab eo 
namta, fententiis aut opinionibus tatis padim con- 
iradicant. Cumcius caeteris defcribuntur regtmi- 
[d> forma, humanitatis leges, caerimoniarum am- 
bitus, inllituta civilia, dignitatum ordines, Frinci- 
pum et Mandarinorum conditiones et fortunae 
ciet 
C£ Aft* Ernd. i. 1698. p. 375 — 389> 

Lttttra itu% Padrt Gitjtdta^ utlla quab da iiD*teKcn ttt. 
lisia deljiåo f^iaggio fatta alla Chino; in Galleria 
rii Atitterva (Venet. 1698. föl.) T*. VI. p. 177- 186. 

GEHELLI- CARERI Giro dtl Mondi}. in i^t- Gemdlt> 

W3M 1719. IX Voi!. in 8. in Napoli 1731. IX VoU.'^"^ 
b) 8- Tomus IV continet iter in Sinam. Cf. coi- 
leébo itiner. Prev^otiana T. V. — De opere rn- 
irgro alibi agetur. Sinae defcriptiöne cautius uten- 
dum, quia au(5tor non omnia, quae narrat, ipfe 
Vidit, fed multa ex aliis itinerariis excerpfu. Au- 
Um Imperatoris Sinici fe vidiiTe afHrmat, quod 
tamm lefuitae miHionarii n^ant. A. 1695 in Sina 
verfatus efb 

LOUIS LE GRAND I^ouvtaox Mémotret ät tétctltCMni. 
pr/fiw* de la Ouni. ä Aintt''rH. 1698- 

«IOV. GHERA&DINI Relation du voyage fait Ghtnr^tä. 
d I» Chimt fur le vaijfeau 1'Amphilritt c» 1698. 
ä Paris 1700. la. Aiidorem pidorem Italqgi 
fiiilTe quidem fcimus, praeterea vero nihil. 

JEAN DB EONTANEY Lrltrt au P. la Clltrizeåt Vcamf 
firfouyoyagi ålaCliine, icrtn m 1703; in Lettrtt'^'^' 
mdi^tit Rit. VII p. 61 —366. Excerpta in cnU 
mt.bift.i^Ql,ILP.JL i leilione • 



ttl. 

I 



130 Stripterif gtogr^taci it hdotparu 

fc^tone itiner. Prevotiana T. V. — Au^ 
altis lefiiltis in Siarn, indeque in Sinam 
a. 168?, plures per annos ibi moratus, 
phiae praecrpue lUidtofiis fuit 

GEORGE PSALHANAAZAR Dtfiript 
Jilanä 0/ Formofe. London 1704. g. C 
aen. FrantogaJlitij Amfterd. »705. g. ( 
acn. Thfotifci^ a PåU. Georg. Bulnrr, Fl 
Lei|iz. 1716 8. Cum figg. aen. — i 
Um infiiiae Formofae defcripiiones dede 
GEOKGius CANDID1US, vcrbi di\ini 
aiiud Belgas in ea infula mintfter; cd 
narratio exilat in T. V. colleébonis idne 
ilanlinianae, Franc(^a1Uce ediiae, atqu 
P.I. p. 365fqq. recenfitae; atqtiein colle^ 
Churchiiliana Vol I. Porro matthias 
paullo ante laudatus in itinerario Belgice 
de cadem infula, tanquam teftis oculai 
^ narravit; ita etiam Martinus mari 

j^damo Olearia q-Toque cum attis itinerar 
Hamburg. 1696, fol. In collciftione itin 
votiana T. VI. refertiir de infula Formof; 
mum e relationibus lefultarum. Omn 
fcriptores de infula ifla fuperalTefe hiilsvi 
GEORGIUS PSALMANAAZAR, qui ibi : 
contendit: fubleliae vero fidei Ijomo 
quem alii niisquarn Formofam vidi/Te, f 
mixta de ea narraiTe, hiftorianique omne 
retrafl.-rfTe contendunt. 

Cf. i\'achriclitrn voa ehier unter äem Ajb 

Pjalmanaazar bekauiit/n Perjon, aus dei 
ö mcn.Miigazinc; in IVeuttt Bremifclten Alaea. 

Vol. I. Cl. 

Unverngt. Die Gffaudfchaft Ihro Knyf. Maj. von ( 
land an den Smpffchrn Kmjfir , u i' foUhe Jt 
aus Si. Ptitribiirg nach dir SiHe/fthm Ha 



Scripioret geographiei ii hodaporiei. i39> 

fidinz-Stadi Pekin abgefertiget ; bey dfffen Erzik 
Mg die Sitten und Gebräucke der Chinffen , Monga* 
^^d andrer Tartartfcher f^ölker zugleich befchrii* 
ji| wmd mit einigen Kupferjlucken vorgTftilUt tverden^ 

|| GEORG JOHANN UNVERZAGT. Lubeck 

" 15. 8. ibid. 1737- 8. Cum figg. aen. — Auélor 
»nis iilius comes fuit^ caeterum, ut videtur, 
iilliterarus. 
{Journal von lorenz langens Reife nach^wg^ 

t; in (Weberi) verändertem Ruff land etc. P. L 

fa— f 16. (fec. edit. alt. de a. 1738- 4.) Franco* 

åLeiHe 1726. lainai. Et in Recuiil de l/^oya- 

Nord T. VIII. p. 3 1 9 fqq. Excerpta exhi- 

colleétio itiner. Prevotiana T. V. — Iter a^ 

r5 fufceptum annoque 17 18 abfolutum. Auélor 

1 9 Rufliae Imperatore, in Sinam ob varia 

miiTiis, comitante medico Anglo , cui no- 

Garwin^ in defcriptione imperii Sinenfis, va- 

mira fimplicitate atque candore ufus 

fumma fide dignus eft* Editio Franco- 

auéla eft memorabilibus Tataricis ac Sibi- 

^DB LA BARBINAIS) LE GENTIL NouVeault GxtfS^ 

fagg untour du Monde. Avec une defcription de 
^irt de la Chine beaucoup plur ample et plu£ 
^fiamciée qne celler qui ont paru jufqiC å prefmt^ 
t gfi iraité des Moeurs^ Religion, Politique^ édu* 
Ni gt commeree des P*uples de cet Entpire. T. L 
iris 1735. T. II et III. 1727. 12. ibid^ 1738^ 
^olL in lamai. å AmAerd. 1728- III Voll. in 
ruu. cum figg. aen. ibid. 173 1. III Voil. in i a mai^ 
figg. aen. Excerpta infunt colledioni itinen 
b^otianae T. XII. — Iter ipfum coeptum a. 
4 atque iinitum a. 1717. Audor fedecim epi- 
ks obfervata a fe exponit. Qiiis ille caeterum 
i^ nusquam traditur: iitterarum hofpes tamen 

I 2 minime 



"O 



173 a volhndit trurde; warinnm kiirs^ 
ift^ tvås fowohl in China ats an andfr 
dir Hin • und Zwuckreife mirkwiirdigi 
Znfammengifchrieben von dem Priefier c 
L H. H. Coppenhagen und Leipz. 175G 
rium fatis macilencum niliil novi exhil 
e Danico in Theotifcum fermonem 
videtur. 

laimbeck- GODEFREDI LAIMBBCKHO VEN 

^«^«"- fchaft Jffu, von IFun nach China 
Mijfionarii^ darinn dejfen ungentein bi/c 
fährlichi Schifffairt von Genua bis AL 
gnnengten vielm Uhrreichen und t 
und geographifchen Anmerkungen befc 
Quf vtekr f^frlangm ihrer Annehmli 
fammt zwftf von dem Autort felbfi anj 
genfchiin flnfsigft verfertigten IVaJfer • 
Un zum Druck hrjördrrt worden. Wien 
Pauca quae irifunt nova vel obfervati 
cili dicendi genere exponuntur. 

d'Anville. D*ANViLLE, Geographe ordinaire 

irh'Chretirnne^ Nouvcl Atlas de la < 




Scriptorif geograpUci it hodotporicL 1 3 jf 

ex å ta Chine^ foit par des Tärt aret du Tribunal 
Jliathematiques^ et toutes revtiér par ks mémet 
'er. Précédé d'une Defcription de ta Boucharii^ 
■ ma Officier Suedois qui a fait quetque fejour dant 
Pioff. älaHaye, chez Henri Scheurleer 1737. 
^max. — Operi du Hatdiano^ proxime recen- 
* I deftinata fuit haec tabularum geographica* 
oolleélio fplendida, cui etiam inferta ef). Ty* 
tphus Batavus modo .diélus colledionem 
fecunda manu curavit. Initituti ratio pro« 
titulo. Tabularum numerus eft XLII, maxi- 
paitem a. 170g usque ad 17 18 delineatarum. 
Tatariae Bucharienfis, prima vice luci 
tradita, adieéla eft, quia du Haldius leviter 
attigit in opere laudato terram iflam. C£ 
pauUo poil (art. de Staelitin) de hac coUedlione 
himtur. 

'Uem G^graphus quadraginta annos poftea 
Siffimum exhibuic libellum, hacepigraphe: Mi^ 
^Jkr ta Chine. å Paris 1776. g. 
Recentiora fideque digniilima de imperii Sinici Anfon. 
I, minime invidia digno, referuntur in g boro 
iON*S Voyage round the IVorld in the yeart 
D-^1744. (Lond. 1748. 4mai.) de quo itine- 
> alibi. 

ISRAEL REiNii diflertatio Suecica: Anmärli^ 'BjosSm. 
famlade under en Re/a tit China. Åbo 1749* 
— Auéior a. 1747 Sinam vidit Defcribit po- 
nuim Sinenfium induilriam eorumque com« 
cia cum Europaeis. 

^ Goetting. Zeit. 1750. p.gSs — 88S- 

rETER OSBEK Dagbok ofwer en OJlindisk Refa^ 0%htk et 
anmärkningar uti naimkundigheten. Med (o L o f) ^' 
re'n Ref a tit Surate och Oftindien. Stockholm 
87* 8 mal Cum figg. aen. Theotifee^ a lolu 

I 3 GotU 



134 Scriftorit gtographiei rt hodaqforid. 

/ Gottlieb Georgia Roftock 1765. 8* Cum fig 
jinglice a /oÄ. RHnotd. Forfter^ Lond. 177a. 8 
figg. aen. Torenii itinerarium , diario O 
no adieéliun, feparatim Francogallice ^ licei 
Oiagiia ufus, edidä: jDoiMfVf f cttx de Blakford, Mc 

1 77 1. 8; qui et adiecit relationem de ilati 
niarum AngUcarum in America feptentrion: 
cerptam e Douglafii opere atque e Kalmii itir 
Quem Blakfordii iibrum anonymus Theotif 
didit, iine ulla archetypi huius mentione 

1772. 8* Osbeky concionator nauticus, 1 

dilcipulus, annis 1750, 1751 et 175a iter in 

inllituit, rebus naturalibus cum priniis ini 

caeterum Sinenfium mores eodeni fere mod 

UinfonuT et Reinius, defcribit epiftolis ad Lin 

datis. Tonn^ itidem concionator nauticus 

Vol. II. P. I. p- 376 iam a nobis laudatus, ( 

men nomen eius male fcripfimus Tmeen) i 

potiflimum atque commerck)rum radonem 

pauca quidem, eadem vero /ide digna, ut \ 

refert, in Sina verfatus a. 1751. Ichnogr 

iirbis Canton , in Anlöni itinerario exhibitai 

nus exaélam effe contendit. 

Cf. Götting, geLAnztig. a. 1758, p- 93 1—936. 
p. 508 fq. 

KtichuCå JOHANN PETER REICHARTS, eintS hoi 

JBrandenburg • Onolzbachlfchen Unterthann 
Burgers^ auch gewefencn Kauf- tind HandeUtHi 
Anfpach^ zwanzigjiihrige IVanderfchaft und 
in IVeJi - und O/i - Indien , ja alle vier Th 
Wät^ wohey feine ganz befondere Fat a und 
fiandene Glilckr-unrl Ungll-cks- Fälh^ auch i 
Religions • P^erfotgnng^ Sclaverey^ Gefängnifs^ 
Kftten^ und meknnaUge Todrs-Erwartung^ dan 
derbare Krinfung und göttliche Fnkrttng bis t 
feligcs Ende, vof» Ihme felbjl getreulich aufgeZi 




SeriptOTif geograpkici $t hodoeporUL 735 

tf fttif Kojlen der hinterlaj/enen ff^tttib dem Druck 
Wlåffen worden^ mit einer von dem Seligen felhjt 
^HigUn Dedieation und f^orbericht^ und einem 
\ge einiger von ihme gleichermafsen gefertigtm 

. Onolzbach 1755. 8. — Varia de Sinen-^ 
mohbus et commerciis narrat aud:or fimplex 
Qdidu|, qui circa a. 1735 in Sina vixit Nog 
itinerani alibi memininemus , nifi idem iic 
m vidiflfemus, quafi folummodo de Sina in 
o effet. 
Voyagi d^un phitofophe^ ou obferv aftons fur Ur Poivre. 
'X it ter arts des peiiples de tAfrique^ de tAfie 
fAmerique. åYverdon 1768.12. åMaeftricht 
8. Theotifct^ Gedani 1773. 8- (ubi titulus^ 
e fermone Angtico in Theotifcum verfum 
^1 indicat; exilat igitur forte verfio Anglica 
ignota?) Aliam verfionem Theotifcam ex- 
Qit loh. Pezzt^ Salisburgi 1783. 8. — Auftor 
:vxE didus, rebus Gallicis in infula de Fräna 
l praefeélus, plures Afiae regiones, Sinam in 
liSy ipfe perlultravit , iucundoque dicendi ge- 
t obfervata fua, de Sinarum agricultura prae- 
le, quam fummis extoilit laudHbus, expofuit 
Q veritati omnia fint confentanea , alii videant 

1 Croitting. Anzeig. a. 1768* p. 707-*7io. 
^TTERERS hifior, BibL T. VIIL p. 257^^262. 

fACOB VON STAEHLIN9 Rujf. kaiferl Staats-v. StaehUn. 
v, und Secretärs der Akademie der Wiffenfehaf-^ 
SM St. Petersburgs Atlas von China, nebfi einer 
Taphifehen Erläuterung dejf elben; abgefajfet von 
n gtbohrnen Chinefen zu Pekin 1746, und aus 
Chineffchen Sprache zu St. Petersburg 1756 von 
Tochin in die rujjifche^ aus diefer aber in di$ 
fchi uberfetzt; in Bufchingii Magazm fur die 
tISfiorie und Geographie (1769) T. III. p. 575- 

(. Cum tab. geogr. — Duo lefuitae Pequi- 

I 4 nenfes 



'torit geograpläti tt 

Gotltiih Gtorgi, Roftock »7*!^' 
Jaglitt a lon. Rfinald. Forfitr, ^ 
figg. aen. Torenii itincrari"* 
no adiechim, feparatrm fi^ ' 
ma^iia iifus, edidrt Dimiinioi: ^^ 
177<' 8) qfi et adiecit '4^ '^^ 
jiiarum Anglicanim in A. \. 
cerptam e Dougla/i ope".' ■■ * ' 
Quem BJakfordn libn r. 
didit, (iiie ulla arch \.. 
i77i. 8. Osbtkyt^ ■ . ^ ._, 
dHcipulus, annis ^\ i 'v^ ' 




ri 



Cum V x.,buU 

^H. P I. p. ,8„ f" 

Juiterc breviter pro' , 

Hoc loco monendum 

:7oai77, fcriptis omnV 

im, eamque lonplliniani , 

ue Caoton, exponere; au^ 

iKtre Sinarum agriculiuranj • 

«l'tn iim cJidt:i4t; AV» »_- 



^^- 


»^nph 


'*CS 


€t iodotporitL 137» 


yv-/^^^/--^-^.^^. 


'lia 


it»«i«uamonsve. Nov» 




''- 


-»e 


raphiae Audio guoque 


''■r>//irfMyi~j:,^ 


''^^ 






r^>^^^ r/f,^ 


■^, ^-^ 




^iitorica iradit ex 


'C"-^ y"'/'/.'-^ ' 


■^1?%.- 


~^=-.- 


KIEN-tONG, 


:.:^^^-^^»^: 


.'- 't;..^*^;^ 




'••ht Gallice 




* ■ ;;'^'^' 


""Ij 


■'.y -n edito 



..... '[-w "S'^ 

■^ .:j i; tompofttt 

joiut iiue Piici 

i tinfme Emprriur. 

'• . Amiot, Mijfionairé 

wguignes. å Paris 1770. 

jentur praefationes Digai- 

-ii Sinicorum etTataricorum, 

^, ausque ediéliim occalione 

. porro fpecimina po£!matis duo, 

iiD praecipue de animalibus et plan- 

^enfis referti denique narratio de 

l^isque huius terrae. Finem Imponit 

■ ^atis imperatoris Kim-Long de frutice 

i ihig- ^""'S- "• 'TTÖ* 2iigaft«p.ai7 — asi. 

iHt e'W gthahmta Schttfitrt an wnmyiiiiirBencdia 
^hf^. fiatjchlande, gegtbm aut dtm groftta 
Mit '" - --.-.. .... 






177'- 



China vnä dtjfllbm Ripirnzjiadt Ptkitt. 

■' Tres funt epiilolae, a lefuita 

I 5 « 

IftJonem cjuidem bttvtm, fed Icélu digniffi> 
" Ubro <■"'*'" Inudato addidit; cuiut inicrprcs 
nfi i^^'^"' ■nnaorituft candcm Theorif» fccil^ 
^. ^. ibscy. «. 17S8. p. Jii fq. 



136 Striptores giographici et hodoeparia. 

nenfes primae claflis Staehlino colle<^ionem tahf* 
larum geographicarum pannis fericis delineatarumi 
quarum prima imperium Sinicum univerfum, fe* 
decim caeterae autem lingulas dus provincias re- 
^raefentant, dono dederunt Geographi Sinenfef 
idiomate fus illam eiaboraverant. Htlarion Roj^ 
ihin^ viginti per annos Pequini commoratus« huu- 
cae iinguae in academia fcientiarum Pefropolium 
interpres, vir in litteris, cum Sinicis tum Mand- 
fchuricis verfatiflimus , eandem fecundum vem 
pronunciationem Ruflice reddidit Siaehlinuf autem 
Ruflicam hane verfionem Theotifce enunciari cu* 
ravit. Editoris igitur munere folummodo funAui 
e/l. Idem cum RofTochino contendit, colleélioneffl 
tabularum geographicarum Dan villianam , paullo 
ante a nobis receniitam, nullius fere ufus eiTe; 
nomina locorum paene omnia pefllme e/Te deiur^ 
påta ac corrupta; plura plane omiiTa caet. 

Kkebcrg. Cap i t aine CARL GUSTAV ekebergs OfiinAfim 
Jiefa aren 1770 och 1 771. Bfjkrefen uti BreJ til 
KongU Svenjka f^et jlcadanifns Secretarere. Stock- 
holm 1773. 8. Cum V tabulis aeneis. Theatifi» 
fine his tal)ulis, aufpiciis loonnis Bernoulliy Acade* 
mici Berolinenfis , Dreniae et Lipf. 1785- 8- — 
Supra Vol. II. P. I. p. 380 fq. de hoc libro utiD 
eiusque audtore breviter pro inllituti ratione egi- 
mus. Hoc loco monendum , tribus epijtolis, an- 
nis 1770 et 1 77 1 fcriptis omnem opellam abfoKi; 
tertiam, eamque longiffimam de Sina, pratcipuc 
urbe Canton, exponere; auftor magni quiriem 
facere Sinarum agriculturam *) ac parrimoniam, 

nihili 

•) Idcm Ehelfcrgius ramen ilne nominis fui mcnrionci 
o I lin lam cJivlciMt: Kort Rerutte/fi om dm Ctlne/ifh 
Lamitbnsboldnmgai. Siockholni 1757. 8. Dowifucrd 
dt Blakford haiic de Siu arum agriculcura 1 horcis et re 

f 



Scriptores geographici tt kodoeporUL f 37^ 

lili vero eorundem alia inAituta moresve. Nova 
um tradere iluduit. Gcographiae itudio quoque 
3fpexit. Bernoulli veriioiii rheotifcae appendi-^ 
[Il adiedt, in qua excerpta hiilorica tradit ex 
émate imperatoris Sinici hodterni, xien-long^ 

urbem Tataricain Mukden^ a P. Amiot Gallice 
idito et a Diguignejio in iucern publicam edito 
C epigraphe: Eloge de la Ville de Mukden et d$ 

tnvirtms; Poeme compofe par xien-long, £ifi« 
r#iir de la Cliine et de la Tartarie^ nSuellement 
p^ant. Accompagné de Notes curieufer fur la géo* 
apluå^fur Phiftoire naturel le de la Tärt ar ie Ort en* 
b 9 it Jwr les andens ufages des Chinoit; compofees 
T les Editeurs et Tartares. On y a joint une Piec§ 

ytrs fur le Thé^ compofe' par le mhie Ennpertur. 
raduit en Franpois par le P, Amiot, Mi(/ionair$ 
Peking; et publiépar M.Deguignes. å Paris 1770. 

Theotifce igitur exhibentur praefaciones Degui^ 
lefiLt jimiotiy editorum Sinicorum et Tataricorum, 
[lusque imperatoris, eiusque ediélum occaiione 
lius poématiSy porro fpecimina poé^matis duo, 
lorum alterum praecipue de animaltbus et plan* 
\ Tatariae Sinenfis refert; denique narratio de 
-ovinciis locisque huius terrae. Finem imponit 
*r(io poämatis imperatoris Kien^Long de frutice 
>tuque Thea. 

Cf. Gottting. Anzeig. a. 1776. Z^abe ^.2\T^ 221. 

Sehreiben eines gebohmen Schlefiers an einen fnner BenedifiL 
tiunde in Teutjchtande ^ S^g^^en aus dem grofsen 
aiferthunii China und dej/elben Refidenzjiadt Pekin. 
iugsburg 177 1. 8« Tres funt epiilolae, a lefuita 

1 5 et 

pecuim rclationem quidem brevem, fed Icftu dignifll* 
nuin» libro modn laudato addidic; cuius intcrprcs 
Theotifcus, icidem mcmoratutt candem Theotifce feciCt 
Cf. Qoeuing. gel. Anzeig. a. 1758. p. p5^ fq. 



Kcentioribus de Sinarum indole prolata. 
peratore hodiemo detefhnda narrantur. 

SONNBRAT t^oyage aux fader orietita 
Chiue, fatt — d^uit 1774 jttfqn en 178*- 
I7S3. II Voll. in 4. Voluminc altero f. lifa 
eiusque capite priiiio de im<)crio Sinico a] 
iam cnonttum ell, ubi opsris huius recet 
dimus (Vol. II. P. 1. p. 383). Relationes le 
aliorumque MiHionariorum fufpcélas efTi 
que dignas fide, et hic fcriptor hodoepori 
mat Ipfe nil fe narrare contendk, nifi < 
ocuUs fuis ufurpaverit, aut quae a Sinenfi 
acceperitj quae omnia fåne gentem hane 
ornant. 

Krattfckajfcht opifanit ghorodam\ doi 
proltfelumu Kiiojjkagko ghofaiarfiiaa ^ a j 
uijjtm' ghofudarJlieam\ koi Kitajlzam' ftej 
u/'iibranot iz' Kitajjkoj ghofu darjlitiamoj G. 
ioja napeijehaiana w' Pekinjt na Kilajjkoiu 
pri »' iinjejcktum' Ckaaje Kjan' Lunje, St 
iBONTiEW*- u M*. V>r Sanktpeterburghj 
35apagg. ins. 7TSeo/i/« hac epigraphe : Jl 



Scriptores de kifl&ria Smmft. 139 

ufifchtn Riichs - Geographie aufgezogm von dim 
Til Secretair Leontiew. jIut dem Ruffifchen inf 
jtfchi nbirfetzt von M. Chriitian Heinrich Hale, 
rzogl. Sächf. Weimarifchen Coniiftorialrath 
IPaJlor zu Stadt' Suiza; in Bufchingii Magazin 
JBo) T. XIV. p. 409 — 556. — Haec recen- 
Ipia et perfeétiiTima imperii Sinici geographia 
eft ex opere : Day -fyn -i-iun- ^chy^ aiTer- 
bi bibliotheca acadeniiae imperialis Petropo- 
!, ac divifo in XXIV volumina feu C VII 
Mappae geographicae adiedae funt 
IXCVL Omnia iuffu imperatoris hodierni 
ite virorum doélorum elaborata. Quae 
iphia regnorum Europaeorum fubnexa 
\ fummam Sinenfium ignorantiam pro- 
IL 

Vallas relationes recentiores, paflim et anti-' de Mum; 
I, de rebus Sinicis, ex epiftolis lefuitarum 
ifais exhibuit christoph. gottlieb von 
KS in dusdem Journal zur Kunjlgefchichte und 
mttpmeinen Litteratur T. L p. 95 fqq. T. IV. 
95. 339 fqq. T. VI. p. 165 fqq. T. VII. p. 253 
T. VUL p. 93 fqq. 

SECTIO III. 

Scrijptores de hijioria Sinenfi. 

Mulca huc fpeélantia quoque a fcriptoribus 
lonis primae ac fecundae referuntur. Äddendi 
p fequentes, qui dedita opera hiftoriam Sinicam 
Hecuti funt, partimque aa f^dfonem fecundam 
hl poffunt. 

JUAN GONZALBZ DE MENDOZA Hiftoria de de Utné^^ 

ufof mar notablei^ rit os y cojlumbres del grand '^ 
f^i$ la China; eon un itinerario del nuovo mondo 

del 



Ijtceris et retadone concinriata etc. Ex ( 
lingua transtulit loach. Bruliur. Francof. 
Äntverp. 1655. 4. Tktoti/ee ex veriioi 
Fremcof. 1589. 4. (Haec verfio prlmam 
operis partcm continet). Ex hac veHic 
eit alia Latina, fic infcripta: Mara Ht»»'n 
guAaiii, Nova et fuccinéta, vera tamen hi 
ampliflimo potentiflimoque, nof^o quid 
ha<:tenus incognito, fed perpaucis abhir 
explorato regiio. China etc. Franeaf. a 
Sine anno: in nne dedicationis tamen a[ 
MDXIC. Henningus alFirmat, fe verHoi 
lam quoque confuIui/Te , pluraque loca m 
prefllffe , quani interpres Tlieotifcus. — 
primum militiae addi^us, pollea fociui 
S. AuguAini, aFhilippo II, Hifpanlarum 
1576 in Sinam mifTus, huius regni hiftoria 
ximam panem e libris Sinicts hauAam, ir 
ideo fabulis et mcndaciis contamtnatam, 
rum iuHu concinnavit. Poil a. 1 60g in / 
epifcopl munus Popajani obiens, moit 
Opus ipfum in libros tres divifum, qu ^: ir 



Seriptoret di hiftoria Séuinfi. 14 1 

ioribus, eorumque aula, de forma re^minis, de 
fe militari ac litteraria, de re domeftica etc. Tria 
ttinexa funt itineraria: i. martini herradab 
Ct HXERONTMi MARii, P. P. Auguitinianoriim, 
4e a. IS77* ^« PETRi ALVARi, fociis quibusdam 
p. P. Francifcanis , de a. 1579. 3. martini 
NATii de a. I58I- 

MATTHIAE DRESSER! Hiftorien und BerichtDvtSkr. 
dim nfwlicher Zeit erfundenen Königreichi China^ 
if nach den Umjtiinden^ fo zu eimr nchimäfsi^ 
mån Bifchreibung gehbren^ bifchaffm. Leipz. 1597. 4. 
rialle 1 598. 8- — Tribus opusculum abfolvitur 
U>rit. Primo defcribitur Sina cum adiacentibus 
terris. Secundus agit de religione Sinenfium ; ter- 
tius de regibus Sinae. Herradum^ lefuitam, modo 
exdtatuni, nominat DrefTerus ducem praecipuum. 
Faiia et anilia infunt permulta, nomina propria 
prave fcripta haud pauca. 

MARCELO DB RIBADENEYRA Hijioria de loT dt Ribade- 

iflof del Archipelago y reynos de la gran Ckina^ Tar- "*^'^** 
taria^ Coehinehina^ Malaca^ Siam^ Camboya^ Japon^ 
^ di lo fuccedito en eilos^ å los Religiofos dejcalfoi 
Mlei Orden det Serqfico Padre S. Francifco^ de ta 
prwiueia di S. Georgio de las Philippinas. Barcelona 
160 1. 4. -— Extremae raritacis liber, cuius au* 
öor, Francifcanus e Hifpania oriundus, ipfe terras 
in ticulo memoracas obivit. Multis in rebus aliter 
fentit ac fq^ibit^ quam lefuitae. 

Hiftoire de ce qui s*eft pajfi aux royaumes ek la Hift. de m 
PUai et du ^apon^ tirée des lettres écrites en i6i9)päi*'^ 
\620 it i6ai; traduite de P Italien en Franfois par 
U P. Pierre Morin, Jéfuite. å Paris 1634.4. Arche* 
typum Italicum piane nos iatet; nec fel mus, 
nuirne unum idemque fit, quod aiius lefuita Fran- 
OOf^aibcus hoc titulo vertit: Hiftoire de ce qui s^eji 
~ faffi aux royoMmes de la Chine et du ^tyon^ tiréi 

des 



14^ 



Ser^tont de hijloria Sumjt. 



des httref icriur tn i6ai et 1622; iraduite detlut^ 
litn en Franfois^ par te P. Jean Bapf. de Machauk) 
Jéiuite. å Paris 1637. 8. 

Mtldonado. D. FRANC. DE HERRERA MALDONADO 1^ 

tome hijlorial del Rryno de la China. Madrid 16218»^ 
Scmedo. ALVARO SE M EDO S. I. Imperio de ta CkimÅ 
y euliura evangelica en el^ por los Religiofos ie l| 
Compania de Jffus. MaHriM 1643. 4. Roma 1643. 
(hoc titulo : Relatione della grande monarehia ddk\ 
China\ Francogallice a Lud. Coulon^ å Paris 1645. 
Il Partes in 4. — ^vee l'iuftoire de la guerre éu 
Tartares^ contfnant les revolutions arrivees en « 
royaume^ dépuis quarante a»/, par Martin UAt".: 
TI NI. a Lyon 1667. 4. jlngliee^ Lond. 1655.U 
cum tabb. geogr. et figuris aere expreflis. — 
Audor^ natione Lufitanus, per duo et viginti an- 
nos in Sina commoratus ibique 1658 mortuuseiL 
Hilloriam eius Sinenfém red^git et in lucem edidil 
Emanuel de Faria y Soufa. Saeciilo fuperiore piu" 
res hiltoriae Sinicae fcriptores hoc opere frequen- 
ter ufi funt. Editiones archetypi fummae raritatif 
aeftimantur, praecipue Madridenfis* 

Cf. FREYTAGii Anal. litt. p. 845 ^<I- 
Greslon. ADRIEN GRESLON, Jefuite, Hiftoire di k 

Cliine fouf la domination der Tartares^ dépuis 1651 
jufqu' en 1669. a Paris 1671. g. 

Martini. MARTI NI MARTI NU, Tridcntini S. I. SlniCK 

hi/loriae Decas I ^ res a geniis origine ad Chriftuill 
natum in extrema Afia , f i ve magno Sinarum im- 
perio geftas complexa edita aira Collegii Mont- 
cenfis S. I. Monachii 165g 4. Amjlelod^ >659* 8* 
Francogallice a le Peletier^ Parif. 1693. II \'oll. io 
13. — Eiusdem audoris geogrnphia imperii Sinid 
fecliorie praecedente laiKlata. In opere praefente 
'^■W^ hilloria Sinaruia antiquiilaua exponitur^ miiltii 

v 



Seriptortt dg kijiaria SimnJ!. 143^ 

! fabellis repleta: nihilo minus infunt, quibus 
tem criticam rite adhibeas, commode uti pofIi$. 
Mer decadem primam nullam habemus. 
Eimtä. Regni Sinenfis a Taftaris tyrannice 
lati depopulatique concinnata enarratio. ^^ 
.1654. la. Co/ofi. 1654. 13. jimfterd. 1655.13. 
1 66 1. 13. Cum figg. aen. Legitur quoque in 
e Atlantis Sinici eiusdem auAoris. FrancogaU 
Parif. 1654. 8 Theotifce .\rt\ii. 1654. is. Cum 
. aen. Belgice a G. L. S. Delft 1654. la. Am(i 

0. 13. liaHce zClimaco Latini^ Milano 1654.8* 
raaia, Lisboa 1657. 8* — Vel copia editio- 
I ac verfionum , quorum numerus nofbro forte 
X9 teAatur, quanta cupiditate libellus olim 
js fuerit) nec hodie eius ufus vanus erit, fi 
ationem iftam rerum Sinicarum exaéle fcire 

1. Confuli tamen merentur etiam fcriptores 
ftatim fequentes: % 

JUAN DE PALAFOX Y M1U<7DOZA Hiftoria ded% PahfinL 

lomqiåifta de ta China por el Tartaro. en Paris 
o. 8* Francogallice a Collé. ibid. 1670. 89 et 
Aerd. 1733. 13. Angtice^ Lond. 167 1. 8- — ^ 
ftor, multum a lefuitis vexatus cuiusque me- 
riam vel noAro adhuc faeculo calumniis con- 
inare Auduerunt, mortuus eA a. 1659, munere 
ix>pi Ofmae in CaAilia vetere fundus. 

FRANCISCI DE ROUGEMONT HlAoria Tar- de Rouge» 

i-Sinica ab anno 1660 ad annum 1668. Lo-"^^ 
S 1673. 8- — Audor^ lefuita, in Sina mor- 
B eA a. 1671. 

JkNDRBAE MUELLERI HebdomaS obfervatio- MuUer. 

A Sinicarum. Coloniae Brandebur g. 1674. 4; et 
^us opufculis mox recenfendis. Antequam 
^ooliigeret, edidit librum fequentem: 
^Speciminum Sinicorum andkeae muelleri, 
■iffieohaj^^ decimae de decixi4^, una cum 

Man- 



variarum unguarum, « vcriione ^tma 
ciuntirr notae ad hatic verlionem, Hinc 
Spnimtn Ltxici Blanäatinici^ per occaTioni 
buU Xim. quod in textu iito palmarium ef 
ipfa de Eclipli pafliouali difquificio inchoa 
mapEtii, ut iiobis quidem videtur, aeftimar 
iunthis dl catalogtis librorum Sinicorui 
thecae Elefloralis Brandenbiirgicae, CO 
toniorum f. iiivolucrorum, maxime mani 
rum, in Miilleri Sbliotheca exltantium. 
Eiutdtm Opufcula nonimlla orientalia 
lumine comprehenTa. Fraucof. ad Odrram 
(Fixllare dicuntur libri exempla, quibus aii 
elt praefixus). — AuAor rerum Siiiica 
titiam adeo egregiam aflecutus erat, ut 
pore ex Europaeis fe (uperiorem habet 
nemtnem, poftea vero eo plures. Oput 
rigillatim antea edita, res potillimutn Str 
flrant. Primum nempe locum occupai 
Omtaica r. Sinica, per abdallam, patr 
vatum, qui faecuio XIII poft C. N. vixtl 
confignaca. Hunc varianim in Oriente < 
rum coiTiDendia lilltorica fcrinliffe. et m 



^tripiont ät hijoria Smmfi. T^f 

non modo, fed Latine etiam ex fua interpretatio* 

IK Miillerus exhtbuit, ac notas ubique fubiecic 
FbapA. Sigt/. Bryer^ ludex harum rerum Ade 
l^uf , in Thefauro epUl. Lacroztano T. 1. p. a& 
lehoc opufculo fic iudicat: nOptiinus fkncMul- 
,leri labor, fed ex malis Perficis inquinatius non* 
»nunquam vertic Latine." Sequitiir: Hfonnmei^ 
m Simicmn aim tommentario novia^li. Tribus ab- 
bivitur partibus^ a. 1673 ligillatim evulgatis. Prae- 
nittitur hiftoria monimenti celebratiflimi marnio- 
d, quod annopoftC. N.7go exaratumeta. 163$ 
1 provincia Xenfy ad eius metropolin Siganfu 
epertutn fuilTe dicitur, ut fcriptura ex parte Sinica, 
» parte Syriaca, hiltoriam ChrUiianilini inter Si- 
as praedicati filUt. Huius ante oninia ledionem 
xj phrafin cum verfione et metaphrali paraphrafi- 
lie copulatam communicat. Cum enim Aiha- 
■fius Kircherus in China fua illultrata poltea re- 
Hifenda, id produceret, novumque theoingis A» 
:. ex illius contentis faceiTeret negotium, eius in 
! rccipere examen Miillerus minime deireiJtavit, 
; iAud adeo non correiftius modo edidit, verum 
mos quoque vocabulis adiunxit, defe<flus apud 
irdierum occurrentes fupplevit, errataque fuftuIlL 
ubhin^fkur commentarius , ab audtore appellatiis, 
tHMm/ilif, nempe: i. critieui, circa editionem iplius 
ibulae; a.grammaiicus, circa voces et notas, no> 
irumque lectionem et interpretatronem , item de 
Mjone accentuum ; ^. philologietu, drcaSinifmos; 
. ehronologieuf, circa Hefignatas hoc loco epochas 
t cempora; 5. profopographitut, circa nomina per- 
inuiini, hiltonae item fumma; 6. notitianmt 
irca nomina officiorum tam externorum quam 
cclefiafUcorum; 7. gtographUut, drca nomina lo* 
lorum; S- p^»"-, circa res naturales, quarum 
liqua fit meiuio ; 9. tfuohgieutt drca fidei capiu 
Sibl. ki/i. roL II. P. II. K ntu- 



omen commentarii geographid circa ii 
ytmti hUloriam orientalem; 7. hebdom 
rum dJJlributio eommque denomlnatio 
Siiiis etiam olim ufitata. — Commmta 
iitita de Siaarum magnoiqut Tarlariae m 
&orU (ommtntariit fuptr Marti Pali p 
oritnt. aliitqiu mag»o uttmiro manufcripti. 
at foliim tUtilmta. — Imptrii &uemfit «( 
geographieiu , ut cC åusdem imperii mapp 
phica plane nova, eaque e multo amplio 
quam fcil. ipfi Sinae ediderunt, in aiåk 
mam redaöa, plurimisque locorum parti 
nibus, panlm numeris nomina indican 
Romano litterarutn habitu vefliia, una c 
&tionc de re geographica Sinenfium deqt 
Witfeniana. Hoc fcriptum a. 1630 fepai 
tum fuerat. — - Ba/iliton Sintnft^ feu c 
hominum, regum et imperatorum Sinenni 
nomina, cognomina, aetas, res quaedai 
aliaque ab exordio ad noOra usque 
A. 1679 primnm editum. — Efiftolat dm, 
baeae, una MoMs ålardtai, Syri, qui ex 



Striptaru de /tifioria Suenfi^ 141; 

js novi tefi editione, altera. Epiftolae Ulae 
hi$ diflertationibus primum a. 1673, Symb<h 
Jj/riacoi infcriptae^ editae fuerant. 

» Afta Erud. a. 1695. p* 17 fqq* 

AVUQ AiiTENs) Nachr. voH iinir HatL Bikt» T.L 
p. 97 — 103. 

IBBRE JOSEPH D'ORLEANS, HtftotTM l&l d'Orlcaai. 

tonquifQUf Tartarts Ckumchi tt Camhi , qm eni 
^ué la Chim. å Paris i68S- 8* — Hic fociua 
lis lefuitici, in prima libri parte ex relationi- 
iefukarum hiAoriam Tataricae expeditionis in 
ii'praemittit, qua^ oppreda regum indigena* 
Giinilia, imperium Sinae ad Tataros prevenit. 
s haec repetit fcriptor, et antiquam Tataro- 
imiptionem, quae a. 1281 accidit, et annos 
x>ntinuata fuit, breviter exponit: fed praeci- 
Mrimae partis materia eft regnum illius Chnntlti^ 
i a. 1644 ArmvanuT patruus et tutor in thro*» 

Sinendum evexit. Sequitur parte altera hi« 
i Camhi ^ quem pater Chunchms filium et fuc- 
rem reliquit 06I0 annorum puerum. lefuitif 
a mirifice fa vens, ideoque fummis condeco^ 
I laudibus. Subiungitur relatio itineris fuoi^ 
Bimi et moleftiflimi, ab imperatore in Täta* 
orientalem, avitum regnum, a. 168 a (ufcepti; 
|iie anno fequenti inftituti* Multa notat au^ 
de facerdotibus Tatarorum , quos Lamas vor 
Differic inde de celebri illo muro, qui Ta** 
[ ec Sinenfes diilerminat , eumque fepcem illa 
ntata mundi miracula longe fuperare exiflimat 
kur libro appendix inOongruens de obfidione 
Mratione urbis Goae, Lufitanorum in infuia 
Él Uttoris coloniae , relata ex litteris menie la* 
rip a 1685 Goae fcriptis. 

l!i£bi Erod^a. i688« p- 38^ <qq* 

K d }0H« 



t 



[i * < 






i 



Bcriki 1696. 4. — Liber extmttus 
qnadam Sinica, bifcripa: Sim ml km 
ntrvulonim filiorum uamones £ doél 
ratimim fieHdus exfequendum, aud 
conducerc aibkiitur, 11 totius chrt 
nenfis decurlbm, cam textu Snico, 
Gernumica explicatkme iUmftnio, ( 
quoque adkdi, quam fovci, c^ 
aiddem duabus oomplexus dl tab 
nfHtur ttxtus SonciiSy ut cfaanAeribi 
cxpraiduiT) cuin pranunciationc ton 
Oennanica. . Qumus fucceduDt fira 
na, fecundumouniiiasy in quas än 
eo, quo fe exoepenmt, ordne. De 
tur, quid unuMuisque egerit, qu 
quem animum aavenus fiibditos, c 
Horn, gdferint; ftudiofe quoque an 
pus, quo quisque rcgnavcri^ et ad » 
Chriniani fequimur, duronologiam 
In fine anneftilur Inrevis relatio T^ati 
fel Snam anno 1693 et fqq. ab bfa 
menoraio, oUtae* 



ScriptoTfs d$ hifioria SinenJL 149 

tiiat prefent de ta Chim^ en. fiffiires gravies par Bouvét < 
3IFFART, fur les dejfeint apportis au Rot par ^^^ 
^ J. (JOACHIM) BOUVBT, 3^fmt€. i Parfj 

7. foL Excerptum exAat in colledtione itiner. 
i/Otiana T. V. — Auéloi:, ab imperatore Si-- 
G, Kang'hi^ a. 1693 in Europam mifTus, do- 
lit iter ab iurbe Pekin verfus Kanton. Idem 

buit 

^ 

^orirait hiftoriqui de tEntpireur de ta ,Chini% 
^td au Rot (de tVance). å Paris .1697. la. å la 
e 1699. g. 

»HiLippi couPLET, Soa Icf. Tabula chrg- coupict 
gica Monarchiae Sinicae. yindob. 170J. in ra 
bg. — Ltbellus adie^lus etiam eiusdem au* 
ii Qmfuno Smårum philofopho^ de quo feétione 
ima. Poft praefetionem five introduélionem 
lironologiam Sinicam feries regum f. impera* 
Bl ip& fequjtur, ab Hoang-ti a. 2697 ante 
..oat. usque zA Hiao^pim-ti a. 1683 poflChr. 
Singulis nominibus breviter narrata de rebus 
% et r^ni mutationibus fubiundla funt. Appen- 
exhibet hifloriam decreti^ a. 169a in favorem 
i^^ifmi dati. Subnexa eft tabula imperii Si- 
geographtca fat elegans, in qua praecipue loca 
ta, quibus Chrifbanis templä exliruendi £icut- 
btaiiiit 

1 Hamburgé Bibk hift. Cent II. p. 94 fqq. 

FEANCisci NOEL, Soc. lefu, Obfervadoncs NoflL . 
Iiematicae et phyficae in. India et Chlna feélae 
inno 1684 usque ad a. 1708. Pragae 17 10. 
— Quem librum ideo hoc loco excitamus^ 
i mappis et geographiae aeque ac chronologiae 
erii Sinici emendandae egr^e infervit. Plu- 
n enim urbium longitudo et latitudo deter- 
ota; illuftrata vana ad afbronomiam Sinicam 

K 3 fpedan« 



^ 



wfåvittémmt aki' hOis nå fi^CHm j 

if Za CampagmU di ^f^* A Pans ti 

g tabb- aen. .— Poft obfervatiJofnes c 

'Sinenfium et Ihdorum féquuntur j 

nimirum: Defcr^o infulae Pouh-i 

qUe urbls cW/m; diariurh fdriéris 

JacM ab iiri)e Canton ad tnetnopol 

Pekinum (Irifertum etiåm coll^om 

tianae X; V.)} epiftöla GaubfU ^de lo 

bis Afbracari;' ichnographia et' dda 

ijtus metropolis Cöreae, Kong^ JB- T 

"tätlo de origthe ilmiorum Irtii tX i 

ét regionilnis feptentiionalibus^ et 

circa mare Cafpium; relatto Sinen 

' ab urbe Pekin ad oppidum 7b|o/, ; 

M^ regionem Torgauconim , qiii ad I 

-'^ maris Cafpii incolunt, cum annot 

pronunciatidnem nominuih proprior 
nenfi, potiflimum fpe<flantibiis> defi:i 
lyi^wang-reptam; excerpta ex litteri 
mappa geographica r^ionis cfrca p 
CfMorin^ itemque infulae Ceilan» lo 



ScripiöTis äe hiftoria Suunjt 154' 

lOnes quaedam de oris pentnfulae inträ* Gao- 
af, de Zodiaco Indorum, deque nominibus, 
le ifla gens tribuere aiiris ac planetis fölet 
alque poAremum libri locum occupat tabula 
r ampla, in qua longitudines et iatitudines cum 
Kipuarum urbium Sirienfium et Indicarum, tum 
omnium aliorum locorum in univerfo terra-* 
Ift otbe, ex optimis audoribus coUeäae exhh 
lur. 

t Afta Enid. tu 1730. p. 86— -91. 

THEOPHILI SIGEFRIDI BAYERI Mufeum Bayer. 

fBum^ in quo Sinicae linguae et litteraturae 
b explicatur. Petropoti 1730. g- — Duos to- 
|,hoc opus compleditur, quorum alteri auélor 
jljGxit accuratam narradonem de progrefTu litte^ 
|nie Sinicae in Europa, ubi inde ab antiquifli- 
t temporibus rem repetit^ virorumque dodo* 
ji conatibus laudibusque recenfitis usque ad 
^ aetatem hlftoriam deducit. Hane excipiunt 
miDnein duo libri Grammaticae Sinicae. In 
po volumine duo Lexica Sinica proponit, do- 

fe, quomodo litterae Sinicae et difponi per 
s et ad prima elementa referri debeant Porro 
i^ecimen Lexici Sinici, quo mercatores ute- 
|Dr, in quo aulae Sinicae officia bellique et pa- 
munia recenfentur, Grammaticamque tradidit 
we popularis, cuius ufus in provincia Chiu- 
Bu viget Attexuit etiam libellos aliquot, quo^ 
I ledtio eorum animos iuvat, qui, quid aliisin 
onibus homines agant, fcire velint. Nam de 
lids, de fcriptura, de litteris, eloquentia, da- 
na temporum, menfura et ponderibus Sinen- 
i^expofuit; de Confucii vita et fcriptis quibus- 
9 iios certiores reddidit, atque de originibus 
kUl^ CO, ut inquit ipfe, confiUo egit, ut often- 

K 4 deret, 



153 Scriptortt de hijioria Sirunjt. 

deret, creatae univerfitatis qualis memoria apuJ 
Sinas exflaret, et quam adeo non metuere debo* 
mus ab eorum hiltoria et chronologia, ne coe- 
lellis veriiatis lux obfcuretur. /ibdaUat /iädevad 
annales Sinicos longe do>:lius, Andrea Mullero, 
ante memorato, illurtravJt. Eft profeéto hoc nw 
feum liberaliter a Bayero innrudum, atque lacile 
oculos allidt muitiplex rerum cxquifuarum va^j^ 
tas; placet etiam elegantia illa et veuuths, qtia 
lotam fupelleiftilem difpofuit atque polivit. Ipfe 
vero, ut Iblebat fempgr, niodelte de hoc opeio 
iudica\it et aliquot annos poft omiffa quaedam 
aut perperam diéta cum fupplevit, tum emendavll 
in alio libro, ita infcripto: 

T. s. HAVERI de horis Sinids et cyclo horario 
cominentationes: accedit eiusdem auftoris Pirs- 
gon Sinictim de Calcndariis Sinids: ubi etiam 
quaedam in doiftrina. teniporum Sinica emendio* 
tur. Pifropoli 1715. 4. In quo non folum dm- 
nologiam Sinicnrn illiillrst crroresque quosdamin 
doiflrina lemporum Sinica coiumilTos tollit, (eå 
chronologiam quoque aliorum Orientis populo* 
rum attingit. Opportune etiam addidit duo mo- 
nimentd Sinica, illuftiando huic argumento quae 
maxime inferviunf. 

Huc etiam pertinent, qtiae Bayerus fcripfit it 
re numaria Sinenfium, in Mlfcellantis Berolinmfbnt 
T. V. p. 175 fqq. Epiftolae variae ad Bayerum 
de rebus Sinids a virrs do^is dafae, quarum coi* 
leiflionem infcripfit: Commtrcinm epijlolart ^ininm; 
ibid. p. i8s; atque alia de Ftrdinandi KerbifJiiS.L 
fcriptis Sivkil, ptaefertnn dt tim vlobo itrrtfiri; UwL 
T. VI. 

llUlde. J. (JEAN) b. (BArriST) DU HALDE, dt \å 

Compagnie de Jcftu, Drfiriprion geo^raphiqvf, filjl^ 
riqut^ chronoiogiqui, poiittqai ti phyjiqut dt l'EmpH 

k 



Scriptortf ds hiftcria SimnJL 153 

ine it de la Tartarie Chinoifi^ mrichie des 
énérales tt particuliéres di as Pays^ di ta 
nérali et des Cartes particuliéres äu Thibit^ 
CoTiiy it ornéi d'un grand nombri di Figu^ 

yignettis gravees en Taille^doua. å Paris 
Tomi IV in fol. mai. (T. I. Alph. 5. plagg, 
1 mappis 1 7 et tabb. aen. 7. T. IL Alph. 7* 
Oj cum tabb. aen. 8- T. HL Alph. 6. plagg* 

tabb. aen. 5. T. IV. Alph. 5. plagg. 15, 
ippis 35). å ta Hayi 1736. IV Tonii in 
:um mappis et figg. aen. jittglia^ Lond. 
I Voll. in foL Cum tabb. aen. Epitomeii 
m operis Duhaldiani eamque nimis man* 
hibuerat Richardut Brookes^ hoc quidem 
Generat hijiory of China^ Chinffe Tartary^ 
%d Thibet^ dom from the celebrated work of 
r du Halde: in which are cowprifed all the 
\ accounts^ fortnerly publiflied by Lewis le 
Lond. 1 74 1. IV Voll. in 8- cum figg. aen. 
f, RoAoch. 1747 — 1749. IV VolL in 4 mal, 
bb. aen. et praefafione interpretis, in qua 
nnulli de geographia et hii)oria Sinica bre* 
dicantur. Tomo fecundo huius verfionis 
i tR, I. L. MosHEMJi hifloria Sinae eccle-^ 
recentifTima, feparatim quoque edita, de 
(lea. Tomo tertio et quarto praemiiTa eft 
diflcrtatio de chronologia et litteratura Sim 
Tomo quarto, quo narrationes Francogalli 
uribus lefuitarum in Tatariam in compen^ 
edaäae, adiunéta e(l ver(io operis Kaem- 
i de laponia, de quo capite proximo. 
ab Ignatio de Teits\ Petropoli 1774 fqq. 4* 
Bgg. aen. — Opere Duhaldiano potifli* 
Ai funt compilatores colleAionis itinerario* 
Vevotianae T. VI, ubi et tabulae variae 
t cepetitae funt. ^ Excerpta exhibet cöU* 

K .5 4eäio 



154 'écriptorii de hiflorla Siat»Jl. 

lelro itincrariorum Berolinenfis Theo 
et VII- — in hiftoria hac condenda 
ékjr magno illo apparatu Hbronim a 
feilomm, ex <}uibiis, quanquam caetei 
continebant ad inllilLituin panim aut i 
facientia, hoc faltem proFecir, ut He vei 
rerum, in quibus defcribentlis exacliffin 
rum audores conveniebat, certior 
Praeterea autem cum miillonariis, i 
rcverlis, lefuitis fcilicet, fententias dilr] 
tulit, dubias caufTas quam plurimas 
commerciunique iitterarum cum milTii 
Sinani omnem divagaiitibus, viginti qu 
et amplius continuavit; denique, tott 
abfoluto, cum Iziuitz Gintancino ^ XX5 
Sina commorato, ac cominodum Pari 
quicquid in litteras rctulerat, commun 
que monitis fuam in rem ufus eft. 
mediam quafi ingreffus viain, nec or 
habito difcrimine, probanc, qnae a 
ronim fuarum inapno[icre praedican 
dioiis, coi:(ipnnt:i crani, nequc u:ii tant 
rclidis aiJis onmibu^', inteiitus, plura 
hati'! indigna practcriit. Ajiponit eiia 
iniflionarioruni , qiionim fcri;5tis, five 
ratis, five typis cxprellis, ufus eft. i 
Sinenfe, qua patet, imperium generatii 
nih'lquc paenc omirtit, quod co valet, 
divitias, larga nianu dilpcilas, coiitucain 
Sequitur defcriptio ampla niagni muri, 
a Sina feiiingcntis , deliinc'| populonim 
Tu -fan, fuis olim lepibiis utcntiuni, a 
bellis adeo dcbilitatorimi , ut tandem a 
fiibiugati facrint. Tataronim Coconor, 
que Lo -los et Miao-Jjii res fufe ob ocuh 
tur. Tum itinera Jiuveti, Fonta:iaei a 



Scripfores de hifima Smmji. i 5 5 

um, feparatis temporibus per provinciafi 
ires inftituta, enarrantur. Poliremum lo- 
occupant Annales Sinenfes, imperato* 
e in XXII dynailiis \irtutibus vitiisque 
ajorum, res pra ve laudabiliterque geitae. 
n dX auélor in eo, ut fidem faciar, hiitorias 
torum, vel antiquiflimorum , ab hominibus 
bus coniignatas et ad memoriam noiiram 
s efle. Tomo II exponitur de antiquitate 
[nitudine imperii, de potentia au(^oritateque 
toris, de figillis imperii^ atque folennibus in 
traditione obfervatis, de reditibus ac tXr 
de imperatoris palatio, apparatuque, cum 
itio in publicum prodit. Tum de forma 
US, de tribunalibus 9 Mandarinis, eorum 
^ poteAate, ac honore, quo eos Sinenfes 
iiunturj de Aatu bellico, exercitu, armis, 
i, munimentis, varioque maiorum tormen« 
genere ; de ordine in urbibus, viisque publi- 
mervato, de veéligalibus , curforibusque 
s, de nobilium ordine, educatione, vitae 
\ de terrae fertilitate, agricultura, ac amore, 
>mpleéluntur eos, qui eidem operäm dant; 
[ficum induftria, nec non plebis; de genio 
)le, phyfiognomia, geftibus, domibus Sinen- 
ornatuque earumj de fplendore, cuius tn 
»US, pontibus, arcubus triumphalibus , por- 
rribus, murisque confhuendis , ac feilis ce-» 
iis peramantes funt ; de caerimoniis, quando 
b invifunt, vel munera dant, in litteris ex- 
s, feftis, nuptiis, funebri denique pompaf 
^tis; de carceribus, feveraque in homines 
m animad verfione ; de lacubus, canalibus, 
ninibus, navigiisque maioribus ac minoribus ; 
metae multiplici genere, de commerciis, de 
, ^;mentum, Virnis di<fhim, porcellanae 
^ vala^ 



' a 



Jl 

* I' 

> Ii 






It" 



r 



. I' 



quo modo Ihteris imbuantur iuvei 
dibus, explorarionibusque faélis, ad 
ns eniti debeantj porro epitome lil 
tx Icholis publicis in popjUim red 
alius dusdem ai^umenci, audlore 
dynailia XIX Song dida, florente } i 
tatioiiis, ill Hio^ f. loco conventi 
cetebratorum , habitae; translatio d 
ponitur, quo modo focietas littet 
num conilicqenda fir. Res litr 
inagnam huius tomi partem libi vin 
rat igitur audor libros Sinarum c 
bus innititur imperium Sinenfe, 
commemoratos» Tomo III primo 
religione Sinenfium, v. c. de cul( 
apud eos recepto, de variis fedis 
haec hiAoria religionis ChriiVianae ii 
dudae, ibidemque adhuc florentis. I 
quantum Sinenfes in licteris artibusq 
Åuclor minime laudibus nimiis ec 
Qiiodfi, iiiquit, ingentem numerui 
-rum, fplendidarum oninino, quit 



n I 



S^riptoTif de hifioria Sintnfi. 157 

mää quadam vi iudicandique follertia non plane 
tddlituti. Sed neque honefta aemulatione ad 
Ifetft molienda incenduntur, nec, qui id tenta- 
\, praemiis propofitis, alliciuntur ad audenda 
■• Logica ac Rliecorica tantum utuntur na- 
P, Mulica miaime culta, ac ea, quae aures 
llulceat Arithmeticae magis funt fcientes, et 
Sumento quodam, globulis chordisque' infbru- 
\ Smtm^po» didlo, tam dextre uti norunt, ut, 
^mvis celeriter numeros pronunciaiitem afle- 
tutur. Aftronomiae, unicae fere mathefeos 
b, quae a prifds temporibus apud eos floruit^ 
\ funt ignari: at inftrumentis utuntur, partim 
lounodis, partim adeo imperie(^i$, ut noilra 
be poft fe relinquant, caet. Concludit tomum 
Icatio vocabulorum Sinenfium in tribus volu* 
ftm occurrentium. Tomus IV rebus Tataro- 
IrfBnarrandis deftinatus eft. Habes hic obferva- 
ItS geographicas ad Tatariam fpeélantes, ex 
H^ooariorum, tabulas geographicas adornan- 
ta) ånnotatis excerptas; tum de provinciis Ta« 
Mantfchihu et Mongus; obfervationes hi* 
Gtrbillonii de Tataria magna, atque item 
iphicas de terris Mongus; exquiiitas de lingua 
mim Mantfchehu obfervationes ; defcriptio- 
^doonun ittnerum in Tatariam orientalem et 
italem P. FerbiefiO, nec non odo itinerum 
Tatariam drbillonii; obfervationes geographi- 
^^. Rigis de Corea, brevemque rcgni huius 
ex tribus Hiftoricis depromtamj rela- 
_, fuccindam praefefti militaris Bering de 
^ Kamtfchatkam verfus eo iine fufcepto , ut 
icmret, utrum hae terrae Americae feptentrio* 
^ fint contiguae, an mari eo pertingi poflit; 
jiqac P. Regis obfervationes geographicas et 
de regao Thibetano. Hifce annexus eft 

catalo- 



pero et di prtjmtt t^efeoOo tfj Loäl; 
p. VI A NI, fuo con/ejfori t campagno tui 
Ligazione. in Parigi ^leu potius Tltrini) : 
Venezia 1760. g- Ampla excerpta exh 
tbeqtu raifonnée des ouvragti Jet Savaar , 
T. XXV. P. I et JI i et colleilio itiner. Pn 
culus au^or h)s tantum excerptis uf 
Poit reditum e Sina f^iatU variis muncri 
fulUcis funt^s, Neapoli circa finem 1 
mortuus eft. A. 1730 cum Mezzabai 
Sina fuit. Sub forma diarii breviter, ac 
quae obfervaverat, defcribit, eiusque i 
de lefuitarum artlbus aflutiisque in Sina 
digna funt, quae Ihidiofe perpendanti 
magis facerdotes illi in librum huncce ii 
eo certiorem fidem eidem conciliant. 
dtGuisnn. DB GUiGNES. dt i'Acad. royale des 
et biltet ItttriSy Hifioirt g/ntrale der Haut, 
dtt Mogolt tt der autref Tariares oe.-idi 
avant et dépui: ^'rfiu-Ckrijl jufqit' a pr^t. 
dtau mtrodu&ion conttnant dts Tablts chti 
et hifioriquts des Printti qui ont regnd a 



ScriptofU de kijioria Simufi. ^59 

öll..in 4 min. Excerpta nonnuUa, ad veterero 
«, praecipue Sinae, hiftoriam fpeftantia Theo- 
reddidit ac propofuit loh. Salom. S$mUr in 
kiirttngsfchriftin zur allgttneinen ff^ellhiftorii 
[le 1761, 4.) T. V. p. I — 47^ — Aliorum 
ilorum Afiaticoruin hiftoriae, vel titulo te* 
e, opus dodifliinum quidem dicatum: magna 
n eius pars in hiftoria Sinica dlfcutienda ac 
iqfla veifatur, plura etiam in hiiloriis aliarum 
tum e libris Sinenfibus ab auélore pecita funt. 
un fpeciem hiftoria Afiae hoc opere induit. 
or, ut multa alia no va taceamus, primus 
ir, Turcas, Hunnos et Mongalos unicum, 
lum et perantiquum populum fuifTe, cuius 
dl in Tartaria difperfa monimenta, tempia, 
lae funt huius generis reliqua , usque ad no* 
L letatem priftinam eius magnitudinem dome- 
Q teftentun Annos iam MCC ante Chr. nat 
få iftius gentis in hiftoria reperlt Deguignefius : 
om autem inde ab a. CCIX ante Chr. natum, 
ohnirum tempore Teu-mau Hunnorum dux 
t teiTori eflet. Quorum Tatarorum opes hi 
em fic diminuerunt, ut vidorum fama omnem 
e terrarum orbem pervagaretur. Difperforum 
i turbae variae verfus occidentcm demigrantes 
b agmine in 4lomanuni perrexerunt impe* 
i /Utilae res geftae inde ortae. Aiiae Hun* 
VI &miliae Sinae finibus inhaerentes tandem 
nationi Tatarorum, Scheu-fchen diAorum, 
Elae. Alii in Sina ipfa nova condiderunt regna. 
H poftea Tatari ifti in Oriente relidi, aufpi- 
uiusdam Tu-tnuett^ novo imperio örtum de* 
iC> Turcarum nomine fe infigniverunt, faéti- 
hnt domini Tatariae, Sinis ad caurum fitae. 
.ffivifi in Turcas orientales et occidentales, 
psque ad f eriiam et ad imperium Byzan- 

tinum 




ipd SiTiptom diUfaria Skmjt 

tini}in [ntttendenmt pcrfteriutque ipium kivåfe rti t 
Ungri, Uzi et Patzfaiad dufdon ftiipif lunt Ife» 
terea am Tura, fTarilf diéb, Tataciw 
iUmque priores fuppreffere. Pluret TukMW 
catervae, Siljueiiai appeilatae, Peifiam fa avafcn» 
aliaque pane verfus ConAandfX)pc^ usque tm 
venere. Tum qubique eonim fanperte orta, Mk 
fianum, Niceanum, Daunafcenuin, Haldienfc^'^ 
ramaidcum. Aiia e Tiircis oiim fervls ioftiluii^ 
Aegypto, Syria, . pätibiiSQiie Indiae iepieaBrit# 
libus. Dum vero hi in Afia ocddeniali MMr 
rent, Dfchinkisclianus, oriundus ex eodcmlåi^ 
golorum populo, viiftoriis, ac devafbitioniiiui fl^ 
ciem Afiae orientalis permutavit Pcffia et SM 
his Tataris panierunt lunur dusdem gendi wif 
men fuit paullo recentius noCiufve. Nec^ quftl|^ 
\&^ Turcae f. Osmani in Afia, Africa et fiiäl 
fedes fibi paraverint, ^notum. Nova ^^tmW 
cum mulds aliis non minus oc^^nita c^nis Ib 0i^ 
guignefii opere expofita et comprobata dj(ci|ADM 
hilloricae accreverunt Tomi primi p^rs prini 
f volumen primum paene int^rum chronoiogiK 
dicatum; aerae nimirum Afiaticae variae, SfiAM 
potiflimum, indicantur et illuflrantun Tabuk 
ampla, quadraginta fere paginas occupans, atqot 
exada fiftit comparationem annorum Sinenfiuii^ 
Graecorum, Arabicorum ac Perncorum, aUset^ 
lam ufibus profutura. Prolegomena haecce er 
ci[Nt brevis Afiae hiftoria Chronologica , oéh) fel 
Fijiros dKifa. Primus et fecundus agunt de Sna) 
tertius de Corea, et lapania, ut et de ThSieiocl 
India; quartus de orientalibus, quintus de ooci' 
dentalibus Tataris f. de Hunnis, in qaorum hifb^ 
ria exponenda fummus operis cardo x^ertitun Sét 
iunéla eft eidem libro hifloria chronologica éf 
cum magnorum Rufliae. Liber fiacbjs Anbfat 



4efiptoref äi hiftoHa Snmji. i6r 

inus Perfis gentibusque finitiinis, oélavus de- 
le Francis (ic diéUs, qui tempore expeditionum 
aiitarum in Syna finitimisque regionibus atque 
nlula Cypro regna condiderunt. Tomi primi 
lalteri f. volumini II, introdudionis loco, prae- 
eft defcriptio Tatariae geographica, hauibi 
limam quidem partem e veteribus Sinenfium 
s, haud tamen negledis obfervationibus Mard 
fi Veneti aliorumque medii aevi fcriptorum, 
K geographia antiqui et medii aevi diiigentia 
äimfna confeéla efl* Defeélus tabulae geo« 
liicae vix excufari poterit. Sequitur hiltoria 
^ XXIl libris, quorum priores fex huic tomo^ 
mus usque ad decimum quartum como fe- 
lo C volumini III, reliqui IV ac V infunt. Et 
quidem quatuor priores lillunt hifloriam Hun« 
m proprie fic diélorumj quintus usque ad 
iluim quartum Turcarum multtpiicem proge* 
ij dedmus quintus usque ad vicefimum Mo* 
mim f. Mongolorum varlorum; liber autem 
fimus primus fata Mamlicarum Bahariticorum 
Turcarum de Captfchac, Aegypium occupan« 
H vicefimus fecundus denique hlAoriam Mam* 
rum Bordgiticorum , originemque Turcarum 
Binicorum. — Verfio Theotifca nonnulla 
ti; quibus archetypum caret Sic volumini fe« 
Éb ac tertio praenxa eii verfio libeiii Franco- 
b: DtfpotifmB de la Chine; tertio etiam, Dt^ 
\ufii diflertatio de Chriilianis faeculo feptimo 

• Chr. natum in Sina liabitantibus ; quartc^ 
dem Mimoin^ dans tequel ob prouve^ qne Ui 
^fant une colonie Egt/ptienne^ et eiusdem epi« 

* ad tuctores ephemeridum Trivuttienfium. 
i|QflM]s omnibus paullo poA. Volunien ver- 
b Theotifcae ultimum infboiélum eft indice 
ofiflimo talique operi m^pcime neceilario. ^-* 
U^lHft.yol.ILP.IL L Lau- 




Laudibus ddem debitis addendum: i) anAcNO» 
quidem multo maiore dil^gentia in mararie opoh 
colligenda et c^iftruenda ufiim fiiifle, quam ^ 
RS popularium ciusdem: tamen defidoatur vkifm 
fere ars critica, qua idem {botes namtionis ciiip^ 
ininare, eorumque fidem atque idum demopftit 
ddiuifl!^. Reéte enim intemgaii potdt: aaam; 
fbntibus, quos nominat, re vera uiiis fit? ^Qmk' 
bus quidem voluminibus praefiguntur vctfat: i4t" 
brit SMcif H-MStit orinUaUbm HbRf^hum^wrnm 

Parifinai; quod tamen de prinio ac fecuiido ftw 
valere videtur:* in reliqius condencfis maotfså» 
fiibfidiis aliis, v.cGaubiln hiftoria MoQgofic8yiifai- 
eil Dubitatio etiam ontur, an auéior fiintes ihi 
rede in ufus fuos convoteiit: oerte fcriplaMi 
teftimoiua in mai^e, more Gallico, admorhf 
i^genter funt adfcripta; a) iure etiam liaiw^ 
garl. poteft: Ufusne m audor hiftorids uaifci 
taUbus eadem ratione, qua orientalibiis, eei|li 
tnter fe rite contulit? 3) dubia haud contemncodi 
contra autäoris fentemiam de Hunnorum et Tar- 
carum communi origine moveri poiTentj 4) gc- 
nere dicendi ufus eA minime grato» diflfufo poCiui 
ac fterili. — De aliis momentis, ad hifloriam VjbA 
^dantibus, difputarunt cum auélbre lefuitaei » 
élores- ephemeridum : Mimoires di Trwomx^ quifaal 
D^uignefius modefte dodeque refpondit in qNflo- f 
la pauUo ante memorata^ inferta diario lAi Franco- 
gallicx>,quodinfcribitur: Journal du Sov amt. Fne* 
cipue eft in eo, ut prober^ hifloriam Sinicam mini' '•! 
me tanta antiquitate firui, qualem lefuitae iaäeot ^ 

Ci: Gottting Anzeig. a. 1758 p. ii55 — 1158. ii<9';j 
1173. coil. p. 13^9 fq. (cuias cenfarae auftor /• C • 
Gattirer). jfUgem. teut. BibL Anhang sm dmk i/i • j 
bis : J2tin B^nde^oM. IL p. 993 — loia T.. XVÄ ■ j 

p- 588 fqq- 

VOTW j, 



SkriptcTit dt kijioria Smnfii i 6f 

i^OYBU DE BRUNEM B. Ct P. D. M. HtJhWeVo^ei dt 

t conquiti de la Chint par ter Tartaret Man- J^^ ^•' 
'Jc; å Jaquelli on ajoint an accord ehronolcgiquå 
mnaiir di la monarchie Chinoije^ avee tes epoques 
ancienui hiftoire^ dépuir le deluge jufqu* d Jifiu^ 
9. å Lyon 1754. 11 Voll. in 12. Prior libri 
Thioiifce l^itur in additamentis ad dperis Du- 
ani jnterpretationem Theotifcam ( Rtiftoclu 
i. 4.), et in hiftoria univerfali ampliliima, 
lice fcripta (T. XXV. p. 152 — 24g fecundum 
onem Theotifcam Halenfem). — Nomen in 
is fronte fidum denotac lefuitam josepr 
VE, mortuum a. 1758* Maiorem partem, 
let volumen primum integrum alterumque a 
~ao6, occupant libri quinque, ex opere 
temporis inedito lefultae mailla, de quo 
sa, fpeciminis quaft loco in iuccm publicam 
, in quibus hiiloria mutationis memorabilis 
ilo fuperiore in Sina per Tataros fadae ex- 
lur. Additur voiuminis alteriiis p* 207 - 5 1^ 
Mne liaufta e libro Latine fcripto a lefuita, i o- 
tNE BAPTiSTA REGIS, Pequini a. 1 7 3 7 mor* 
ita infignito: Concordia chronologiae anna- 
i änenf^ imperii cum epochis hiiloriae noilrae 
le et profanae, a creatione mundi usque ad 
im aerae Chriilianae. Qiia epitome errores 
inologici centies confutati inepte funt reco(ilL 

1 Bibtiotkeqme des Sciences et des beaux arts T. IL 

P. IL p. 412— 4?5- 

kuMOARTEN Nuchrichten wm merkwUrd. BUchem 

T. VII. p. 173 fqq. 

[fRAKC. MARIAE DE MARSY et RICHBRIl).de Marfy/ 

pir€ moderui des Ckinois^ des Japonnois^ dd In^ 
^, des Per fes ^ des Tures ^ des Riiffes etc. pour 
irdifmtf å Ihijioire dt JUr. Rollin, å Paris 1754. 
Supra, Vol. 1. P* 1. jf.iio, ubi de fcriptoribus^ 

L 2 hifto- 



104 Scriptoråf de hifiwria SmbJI^ 

hiftoriae univerfatis rdatum eft, huhi» compib- 
tionis iam meminiinus. Volumini quidem primo 
kieft defcriptio brevisque hiftoria regni Shiici, a 
opere Duhaldiano ac hiiioria univeäli AngUcani 
modo memorata potiflimuin depromta. Audor 
tamen nimiam hiftoriae Sinenfis antiquiutem haud 
agnofcic, fabellasque plures explodit 
dcGttignes. DE GUIGNES Mimoin^ dans laput €m prman^ 
qu9 ler OuuoU fint um colonie Eggptieum; Ui imu 
tAffemblii publiqui di PAcad. Roy. dts Infcriptt ä 
bilUs littru le 1 4 Nov. 1758. Avee un Precis de if. 
tAbbi BARTHELEMY fur Us lettres Plimicitnms^ 
H dans r AJfembUe publiqui le 12 Aur. 1758- å Pa* 
ris 1759- 8- ^t in Commentarits eiusdem Aci- 
demiae T. XXIX. Theotifce^ in Bremifchen Magasoå 
T. VI. p. 166 fqq. — Baitholomaei djiTerutiiio- 
cula nihil nunc ad nos. Deguignefius ingenio&s 
aeque ac doAiis hypotheHn tradidit, poftea, ubi- 
cunque tandem occafio fe oftenderet, variis modb 
exornatam, inter Aegyptios vetetes nempe atquc 
Sinenfes hodiernos tantam intercedere limilitiKii- 
nem, ut pofteriores priorum coloniam efle fecilc 
fibi perfuadeat. Quae cum meris conieduris, iis- 
que valde lubricis, iniiiterentur, popularis aufto- 
ris, haud minus dodus, litterarumque Hebraica- 
riim et Arabicarum adeo peritior, fequenci libeilo 
hypothefm iftam impugnavit: 
Dcshaut€. Doutesfur la Dijiriatioii de JU. de Gtiignes, qvi 

"y«5- ^ pQfif titre: Mmoire^ dans Irqurl on prouve^ qm 
tes Chinois Jont une colonie Egyptienne; propofits a 
JUeJf. de Mcad. Roy des Bulles- Lettres par M. LE- 
Roux DESHAUTERAYES, Prof. Roy. in lanffu 
Arabe^ Interpret e du Roi pour les langues orientedV', 
et AJfocié de tAcad* d^ Ångers, å Paris 1759 8« — 
AuC(Or triain primis negat: litteras feu cbaraéte- 
^jeg Sinicos ligna efTe hieroglyphica ex alphabeto 



/ \ 



Scriptofis dt hijloria SimnJL 1IS5 

I Phoeniciö; dynaffias Sinenfium priores duas re* 
E get (lilere, qui in Aegypto potius quam in Sina 
^. r^nafTent; coloniamque Aegyptiacam a. iiaa 
i ' ante ChriAum natum Sinam petiifie , atque novam 
^ fimperatorum dynaftiam condidiiTe. Quibus re* 
!f l|K>iidit Deguignefius hoc libéllo: 

Reponfe de M. DB guignes tmx Douter /Fro-dcGiusnés. 
pojtis par M. Deshauterayes fur la dijfirtation , qui 
m pour titre: JU/moire etc. å Paris 1759. 8* Cuius 
vero refponfionis argumentum hucusqi^e nobis 
haud innotuit 

C£. Goetting, gel. Anzeig. a. 176a p. 1377—1283. 

DORTOUS DB MAIRAN, de VAcoditm frau*åtUmuL 
fmfe it€. Liiiref au R. P. Parrenin^ Miffionain då 
ia Compagnie de Jefut å Pekin , eontenaut diverfes 
qmftious Juär la Chine. å Paris 1759. la. — .Aroff- 
Vilii edition , augmentie de divers opufeules fur diffif* 
rmtes matiérei (quae opufcula minime ad liifloriaio 
Sinicam fpcAant) å Parit 1770. sniaL — > 

lOH. CHRISTOPHORUS GATTBRER, &epe Gattertr.. 

a noto laudatus, epitomen hiik)riae Sinenfis fuc- 
cinAam, claram, ordineque lucido procedentem, 
ducepotiflimum Deguignefio, exhibuit in Hand» 
bueh der Univerfalhiftorie etc. (Goetdng. 1764. 
smal.) P. II. T. I. p. 335 — 345. .De cuius ope- 
ris oeconomia v. bibliotheca noftra VoL I. P. L 

p. 932 fq. 

DE L^iSLE et pingre' Plan de Pehin et la A-deliUeet 
feription de cette ville, å Paris 1765. '*°^ 

lOH. EBBRHARDI FISCHBRI, hift. f / Off/f jffli- FiTchcr. 

iahm Prof. P. O. Acadtmiaeque fcientiarum^ quae 
PetrcpoL efi, focii (f 1771) de variis nominibus 
imperii Sinarum titulisque imperatorum exerci* 
tatio; in eiusd. Qiiaeilionibus Petropolitanis ab 
A. U SeUoizer editis (Goetting. et Gothae 1770. 8-) 

L 3 p. 77 



t6G Sariptoris då hi/lofia Simmf. 



p. 77-96, — Nomen imperii Sinici non cffc pe^- 
petuum , fed una cum dynaftia Ii ve gente imptla- 
toria femper mutan, docetur. Sic hodie appeUni 
Daj-dzin: patrum vero noftrorum memoria geF* 
fifle nomen Daj-mn^ a nomine gentis, quae iiio 
tempore fcepcra imperii Sinici tenuit Coniicitar 
porro y unde perpetua illa nomina Sirnu et KHajm 
ad exteras gentes celebratiflima orta lint In ex* 
ponendis nonnullis imperatoris Sinici titulis auöor 
potiflimum fecutus ell Adem Hilariouis RaJfoMvi^ 
fupra propter eximiam litteraturae Sinicae intdii- 
gentiam a nobis laudati. 

loy&a FRIEDRICH EBERHARD BOYSEN GffehUktl 

dtr Sin f/er , voru Urfprungi ihres Rtichs an ^ bis af 
un/n Ziiten; in eiitsdem Mlgniieinen IVilthifterie^ äi 
in England durch ein$ Gifellfchaft ven Gtkhrtm om» 
gffertiget worden, in eintm vollftändigtu nnd prågmå^ 
iifihen Afiszugi. *) (Halle 177 1. Smal) T. IX. 
p. 1-533. — Auélor in hac epitome conficienda 
fecutus e(l in primis Duhaldimn^ Deguiguffim% 
Marftjum, Gattererum^ Moslumium^ poltea conime- 
morandum. Tabula geopraphica, fecundum ra* 
tiones Dan\illii et Haalii ddincata, adiecfta eft. 
éft Pauw. Xechfrchgf philofopliiquts fur Its Egifpiieni it Ui 
Chinois. Par Mr. de P ^ * * (DE pauw, CanonJ- 
cus Xantciilis in ducatu Clivienli). å Berlin 1773. 
II VoH. in 8. a Geneve 1774. II Vol!, in i3maL 
Theoiifce a Joh. Georg. Kriinitz. Berlin 1774. IIVolL 
In 8- — Ea potiilimuin mentc opus hocce com* 
pofitum, ut veteres Aegyptii cum Sinenlibus com* 
parentur, fententiaque Deguignelii, poltfriorcs 
priorum coloniam (ive progeniem eflTe, confaie* 
tur. Volumine priore, in duas partes fedione^ 
oue quinque divilb, auclor inquint in rem domc 
iticam vivendique gen;:s, atque in conditionria 

pide* 

Hift, VoLLP.I. p. i2<li^. 




Seriptorts de hiftaria Sintnjf. 167 

piAurae, fculpturae et chemiae utriusque populi: 
pofteriore, itidem in quinque feétiones divifo, in 
rem architedonicam , religioneniy formamque re* 
^minis. In quo negotio auélor fere femper in 
eo eft , ut Sinas ad gentes incultiflimas abieétifii- 
masque releget Rem fuam ita fåne egit,* ut do- 
éhina copiofa ac multiplex, ingenium divinum, 
iudiciumque acutinimum ubique paene eluceat, 
nosque in eius admirationem rapiat: at, fi pauUo 
penitius eius fententiae perluflrentur ^ facile appa*- 
rebit, eum ingenio nimium indulfifle modumque 
in ditudicandis populorum moribus inftitutisque 
exceflifle; fontes hiAoriae Aegyptiacae et Sinicae 
faepe neglexifle, rivulosque impuros fecutum 
fiiiiie; regulas artis criticae rarifiime adhibuifTe. 
Dum idem aliorum hy^othefes deflruere conatur, 
Ipfe no vas, minime probandas, condere ftudet. 
Tantum eium abefl^ ut in difquifitione cuiusdam 
argumenti omnia fada hiftorica eo fpeélantia ftu*- 
diofe colligat reéloque ordine difponat, et ex ris 
(ine partium Audio veritatem puram derivet, ul 
potius mente praeoccupata fibi fingat, quae poftea 
e fcriptorum teilimoniis tanquam certa lextorquerq 
conetur. Nec placent fententiae qua(i ex tripode 
diélae, iis praefertim in locis, ubi, rebus verbis* 
que paullo cautius expenfis, fplendida auéloris 
Dauperies periucet. Haud raro enim teilimorua 
fcriptorum veterum Graecorum Romanorumye 
auélor (iniftre interpretatus eAj quid? quod a par- 
ticulari, ut verbis dialeéticis utamur, ad univeriale 
conclufiones perduxtt. Cum Afiae five Orientis 
icriptoribus familiaritatem minime intim^m, fibi ta- 
men perneceiTariam , contraxiiTe videtur. Nihilo 
A minus interfperfae funt de rebus variis obfervatio- 
nes ac fententiae egr^iae plaufuque altioreqtie 
indagioe dignae. 

L4 Ct 



;l6s Scriptons d$ hiftoria Sifååi^ 

Cf. Goitting. Jlmeigen a. 1773. p. 670-680. 8^8*837« 
Phitotogifche Bibliouiek (Goetting. 1774) T. IL p. 419. 
443. 471 — 501. Au6tor huios ceufuräe, C. mki- 
K ERS, ea folum, qaae de Aegyptiis tradntitori 
diiudicat, et more quidetn Aio i. e. dexterrime. 
Austrlef. BibL dir muiftin tttUfchm Litt. (Lemcpr, 
1774) T. VL' p. 142 — 171. Cuius ceofunie audor 

I. MAUVILLON. 

Mgem. teut Bibi. T. XXX. p. 13 — 40. 

Vkteher. Ncc defuere Pauvio adverfarii v. c. larchei, 
qui exhibiiit: Reponfe atix dntx pnmiérn feBioa! 
der Rechcrches philof, fur les Egyptiern it les Chinw; 
in ^urnal du Savans a. 1774. MaiL Super Ae- 
gyptiacis nonnullis, praefertini fuper Herodoti fide^ 
difputat Lareherus, Pauvio certe fuperior in fcri* 
ptorum Graecorum interpretatione. 
«k GuigQcs- Ibidem d£GUign£Siuc hypothefin fuam tueri 
annifus eA, adveifario fuo tcnicritatem et impu* 
dentiam in difputando, ignorantiam linguarum 
orientalium, Sinicae potifTiinum, atqui^ calumnin 
in teftimonia fcriptorum fide digna obiiciens. 

Cf. Goetting, jinzeigen a. 1774. p. 933 fqq. 

Huc quoque referendae funC annocationes in 
fauvii iibnim, infertae operi fequenti: 
Méraoires Memoires concernaut tHiJloire^ Ut Sciemefj h 

conccrnant j^f^^ /^^ Moeurs, les IJfages etc. des Chinois. Fat 
les AfiJJionnaires de Pekin. k Paris 1776 — 178J. 
IX Voli. in 4. Cum figg. acn. Voluminis primi 
verfio Tlieotifca prodiit, diflertationibus notisque 
ornata a C. meiners, Lipf. 1778. 8 mai. — 
Opus örtum traxit e coinniercio epiitolarum, de- 
cem per annos cum lefuitiS) Pequini miHionariis; 
continuato, praecipue vero cum duobus lefuitis 
Sinicis^ qui iuvenes c patria cgrefR, novem annis 
in Francogallia vbcerunt, ibique non (blum iingus 
huius regni difcipiinaque theologica imburi, verum 
0iam cogiiitione rerum phyficarum, chemicarum 
"^ ^ et 



/ ^ 



Scriptoris di hiftorm SitunJL 169 

ct technologicanim inAruéti, a. 1765 in patriam 
fccfierunt Ipfi tamen dodrinae Sinicae. certe 
dum in Gallia vixere, tam parum gnari merunt, 
ut litern inter Deguignefium et Deshauterayum 
propter fimilitudinem litterarum hieroglyphicarum 
Oftam, dirimere minime potuerint. Breviter argu- 
menta operis tradamus. lomum primwm öccu*- 
pant fex diilertationes. Prima, eaque ampliflima^ 
de Sinarum antiquitate agit. Äuélor, lefuita xo^ 
alier Sinarum modo memoratorum, modeltior 
reique criticae pericior lefuitis Europaeis, hiftcy* 
siae patriae fuae certae antiquitateni nimiam mi« 
Dune arrogat. Veram hiAoriam Sinicam cum dy* 
naAia demum terda, a. 11 33 ante Chr. natum, 
incipere} örtum charaderum, quibus Siciae in fcri« 
bendo utuntur , efle ignotum ; hiiloriam Sinarum 
iittérariam vix ultra undecimum ante Chr. natum 
fiieculum progredi, aliaque audor aOinnat atque 
comprobare ftudet. Sequuntur obfen^ationes no- 
vae ac praeclarae de fide librorum Sinenfium ca- 
nonicorum, fupra a nobis defcriptorum ; copiofae 
quidem de libro Schu-king. Negatur omnis Si- 
narum cum Aegyptiis cognatio, ut et fimilitudo 
figurarum hieroglyphicarum utriusque gentis. De 
his figuris copiofe, accurate doéleque agit fubfe- 
quens epiilola amioti, ante iam feparatim edita 
hoc titulo : Lettre d$ Pekin fur l§ gente de la langu§ 
Chinoife et la naiure de leur ecriture fymbolique eompa* 
rde avec celle des andens Egtfptiens. åBruxelies 1765* 
Cum multis figg. aeneis. Idem amiot exhibet 
verfionem et illuftrationem infcriptionis ampiifli- 
mae ab imperatore hodierno, kien-long, In 
inemoriam belli , cum Tataris Eleutis feu Oeloetis 
a fe gefti, quo ilirps haec Tatarica omnis paene 
fuit deleta. Additus eft index urbium aliorumque 
looonim regni Eleutici* Sequitur dusdem impo- 

U $ ratoria 



xyo • Scriptons de hijloria Sinm/f. 

ratoris infcriptio in memoriam migrationis Ter- 
gautarum a littoribus Wolgae et Jaiid in imperiuQ 
Sincnfe, a. 177 1 confeélae. Ad hidoriam eiusdem 
migrationis pertinet fequens amioti epillob, 
<)uain excipiunt obfervationes in locum quendan 
itinerarii Francogatiici, a Chappe d'Auterochi tiSaäy 
de rebus a Calmiccis a. 1757 geftis. Ultimum lo- 
cum occupat verfto duorum fcriptorum monh 
lium. — Tomuf fecundur continec fequenäa: 
X. AMiOTUs nimiam hilloriae Sinicae antiquio* 
tern, quam lefuitae ilabilire qnovis modoftudu^ 
runt, ipfeque Ab, modo laudatus, haud agnofdi; 
fulcire et comprobare nititur: minime tamen 
monimentis teilimoniisque ii le dignis id fit, fcd 
fomniis et coniefturis vanis. a. Obfervationes 
paullo ante a nobis laudatae, ccntum et quinque 
in Pauvii librum (p. 365— 54?)* quibus auAoM 
probant, fcriptorem ingeniofum Sinis nimtum d^ 
craxiHe ratione politiae, agriculturae et opiiido- 
rum : veriora cffe, quae de Itatu artium liberalrum 
omniumque fere diibiplinarum fenferit. Carcrc 
tamen facile poiTe ac velie Sinas pluribus artibu!, 
quibus Euro[)aei prctium niniium ftatuant. Varia 
etiam auclores aticrunt, quibus fides omnino de- 
neganda videtur. 3. De boinbycibus feris. 4. De* 
fcriptlo fraxini Sinicae. 5. De bombace f. bombafo. 
6. De arundine bambos. 7. Hortus See-ma- 
kuangi, poéma. — Tomus tertius. i. VitaeSineo- 
(jum ilJurtrium LII, maximam partem Europa» 
haud memorabilium , fatis (iniftre compofitae. 
Commenta haud pauca, tomo primo explofa, in 
his vitis recofta funt. Nec meliores funt imagines 
nonrojllorum Sinarum aeri incifae. a. amioti 
epillola de exftirpatione gen tis Äliao • tfee^ anro 
1775 patrata. 3. Alia narratio de eadem. 4. Te 

um receptaculis et liypocaullis^ in Sua 

lilltå- 




Scriptores de hijloria Shuufi. 17 1 

ifitatis. $• Defcriptio plantamm aliquot Sinica- 
um. — Tomus quartus: 1. Doiftrina Sinenfium 
;i:tiqua et nova de liberorum obedientia erga pa- 
mtes.' Excerpta fiftuntur ftudiis philofophorum 
Ugniflima e libris Sinicis, aAis publicis, carmini- 
ms caet e quibus nimia fåne potellas parentum 
R liberos clariflime apparet. Alia de gentis Sini- 
:ae ordinibus variis ac de nimia c^erimoniarum 
>bfervantia infunt. 2. De re Sinarum pecuniaria 
It ufuraria. Quae differtatio plura offert nova 
otuque profeÄo digna, male vero narrata; 3. De 
irariolis. 4. De libro Si^yum^ ad medicinarn* fo* 
penfem pertinente. 5 — 7. Alia ad rem medicam 
fpedlantia. 8- De capra Indica f. mofchata. 9. De 
plantis quibusdam. — Tonrns quintns: i. Defcri- 
ptio Sinae fummaria, Parifiis confeda, plane fu- 
perflua et vitiofa. 2. Vitae Sinenfium rebus bene 
praveque geftis illuftrium. 3. De monimento Chri- 
(liano, fuperiore faeculo in Sina reperto, a nobis 
fupra memorato. 4. De ratione Sinarum, \inum, 
Bceram et acetum parandi. 5. De uvis paflis. 
6. De quibusdam medelam ferendi modis. 7. De 
regno parvo Hami. — TomifexH maxima pars 
comprehendit hiftoriam defcriptionemque artis 
muficae apud Sinas. Additae funt aliae amioti 
caftigationes libri Fauviani, quarura nonnullae iti- 
dem caibgatione egere videntur. Sequitur de- 
fcriptio caerimoniarum infanarum, in exfequiis ma- 
tris imperatoris hodie regnantis obfervatarum. -— 
Tomi Jeptimij oSavi ac noni argamenta hucusque 
nos latent. — Bona malis, inutilia utilibus in hoc 
opére vafto nuxta efTe, vel ex indice hoc brevi 
patebit • 

Cf. Gatting. Anziigin a. 1777. Zugabe p. 529 — 542* 

IL 1778. ^«fi. p. 705—714- a- «779- ^»S*. P- 785^ 
796. a. 1780. Zug. p. 529—534. (Auftor bttias oea- 
farae C. icxix^sn^ perhibetor}. 



179 Scriptoru di hijtaria Sima/L 

OATTERER hfftor. ofoumal T. XVI. p. 148— 174. 
QuaCuor votumina priora tblam recenfita » a Gicob» 
fero qaidem ipfo, ut nobis certe videtur. 

Mdncrs. Interpretatio tomi primi operit modo recenfitf 
Theotifca a Bergmanno quodam elabonta et ii 
Hifimanno recognita, digna fåne, ad quam red» 
mus. Editor enim, chrjstoph. meineii^ 
ProL philoC Goettingenfis , eidem adiecit doa 
prorfus egr^ia, notas modo fucctnélas, modo^ 
et faepius quidem, copiofiores. De Sinis miniine 
fentit magmfice. Ex ipforum gentis huius laiKiå^ 
torum temmoniis vel narrationibus haud nro m 
nuit opiniones fplendidas, de eadem vulgo coo* 
ceptas. Quo magis dolendum, reliquas opcn 
Francogallici diflertationes, falrem praelhntiore^ 
hucusque Theotifce redditas haud (uiile. — Con- 
ferantur, quae idem vir fagaciflimus tradiditde 
Sinenfium religionibus, in primis de Confucn SSår 
plina, in hiftoria doélrinae de vero Deo {LmgK^ 
1780. 8.) p. M> — 161. 

Cf. Goettittg. Anzeig. a. 1778. p. 929—933. 
Ai^enu teut Bibi. T. XLI. p. 343 — 249. 

Hift. genc- Hijloire gener aln de la Chine^ ou Annates dt tä 
Chint* * £w/7/r^, tradiiites du Tong-Kien- Kang-Mou^ per 
le feu Pere joseph anne marie de moyriaC 
DB MAILLA, ^tfuiti Francois^ Miffionnaire å Pé- 
tdn; publiées par M. t Abbe gro^ier, et dirigiu 
par M. LE Roux des hauterayes, Omfeilltf^ 
LiSleur du Roi^ Profrjfmr de l'Arab§ au Caltiff 
Royal di France^ Interpret e de Sa JUajefté paur Its 
lauguif orieutalts. Ouvrage enrichi de Figures it i» 
noHvelles Cartes Géographiquer de ta Chine anciewa 
et möderne^ levas par or dre du feu Empereur Kangku 
et gravees pour la premier e fair, a Paris 1777- 17 84* 
XII Voll. in 4 mai. — laterpres Francogallicus, 
^ J|^ltiii//a (t 1748) in praefatione copiofe narrar, 

/ \ 



Saripicru di fdjkria &mtnfi. r?^ 

nodo liber Sinarum hiftoricus celeberrimus, 
kien^kang^muj vairä imperatorum et erudi- 
. Sinicorum curis fenfim ortus fit. Ipfi non 
, verum etiam editores verfionis fummis 
US opus extoilunt. At alii^ arte critica magis 
[ti atque ab opinionibus praeiudicatis alieni, 
IS plane fententias tuentun Multum ineptia-^ 
ninutiårumque in eo confplciunt, praedari, 
ofi ac novi parum. Fruftra quaefiveris re« 
nagnarum illuArationes copiofiores et ex«< 
iSj quam antehac libri fuperior^s, a nobis 
ij praebuerint Mutationes permultae^ quas 
\fin Sinicum oiim fentiit, eadem femper ra« 
naeniarum moduio, exponuntur. Sinarum 
res chronid Audiofe ea folum, quae Sinis 
imnibus r^nis maioribus tyrannidi fubieélis 
unia funt, notafTe, quae vero gend fuae 
1^ mores, ritus, leges, religionem caet. alio-' 
^loque populorum (ibi fubiedorum, negle- 
identur. Nil paene in voluminibus iflis in** 
;, nifi defediones folis lunaeque, cometas, 
3rum invafiones, rebelilones minorum ty- 
rum, faftum pompasque procerum, eurni* 
m atque muliercularum. His diordis nar- 
iere femper oberrat. In praefationibus Gro* 
t Duhautirayi cenfurae fatis acerbae in fen« 
\ varias Diguigmfii et Pauvii occurrunt. 
la geographica, volumini primo addita^ 
s anteluic editas fuperat 

Goeiting. jfnzeig. a, 1777. Zug. p. 5Q3 — Ö05. su 

778. p. 54 fqq. 825 — 829- a- »779. -^«W' P- 797^ 
kcem yolumlD^ operis fob cenfuram vocata a C. 

IBIUKRS. 

TTSRXRS hiftor. journal T. XVI. p. 175— igi^i 
7ohiininuni oAo priorum recenfus inelt. 
ttiani Q. a von muru journal P. I. p«83~94* 

SECTIO 



SECTIO IV. 







lLr:r:t:^is i? f:2!:u Sirurfium civils. reU- 
^; :• nAliiari^ dosniJUco. 

ArH.xVA^ir KIRCHE2T, C So& Iciu (f Jb> 
mat i: i: Cbica, monumentis qua lacris qui 
pnraris- r.e: loq variis naturae et anis fpeäh 
^uiis. i::ar..r::ci.e rsruin memorabilhjin , tum de 
Cuca rim ce Taom , vkrinaque India eoanado- 
djii:s tuiie i^ir^. Opus ob incognitamm hucus- 
que rsTJir. rj^-wintein rsrum et cuhof::m. AmJtAvL 
r'iä7. :i:j. C^JIn ligg. aen. Btlgice^ ^ L IL Gle» 
mtLKir. .-vt::, i 66;%. fcl. C sm r.arc:- aen. Francs 
^auics i y y. Dj^jhUj ibii 16-^0. !ol- (Addinim A 
VGv-acu.ar:Lrri Sinico - Gallicum). — Kirchem 
ci:rc-in: Siram \iiit: fed oninem operis mitt- 
n=n tLn^iic e rehtionlhus et epiilolis (bcioniiB, 
^r:QJCirj:ue Chriitianae religionis caufTa in Sin 
vi^jincur.. Cum vero admodum credulus fiieiit} 
rrJn irre^fere fabulofa ac falfa. Caute igitur 
c.Ter^, :!it:'Jo liiperiore haud pani aeJliimto, j 
-Cir.C-r. f:-.. Psrs prima, cui reliquac ortiim de- j 
benc, !:.-:: iroiunieritum, pairim a nobis memo- | 
nrjn:, 2. 16^5 in Sina repertum. Audor itiiis 3 
hr^i rreriiirerat in Pr odr 02:10 Copto (Rom. 1636): ^ 
acverlariijm auttrm, qui eiusdem liricm impugm* 
re:, nadus, liunc in primis refellere ftudens, opus 
h.')cce fufcepit. Hiftoriam rationemque moni- 
menti Kirchcrus feptcni capitibus defcripfit, intc« 
grjmque cum infcriptione aeri incidi curavit. Re- 
liqua b.uius partis capita continent obfervationes 
\i\ cabulam feu coluninam iltam marmoream, v. c. 
'v\ criicem, quae in il!a confpicitur, in niomcnu 
ri !oi Chriilianae, qiiorum eadem meminit, in nö- 
ittina Lceuloium Syriacoium, in illa exprcfla cact, 
"" fecuiida agicur de diverfis itineribus per Si- 

nam, 



] 



i 



iivHår^digio/o^ mi/itari^ dowiftiio. \ 175 

decem capitibus. Oflendere praecipue auélor 
;, qua ratione Chriilianifmus in longiflime 
i Orientis regionibus propagatus fuerit. Pro- 
I defcribit inAituta Chriitianorum , qui a S. 
na nomen habent ; refert de nioribus riti- 
t populofum, quos yllhertus Dorvitlius et 
irvx, ante a nobis excitati, vHerunt; regnum 
i Mogolis itineraque in eodem inAituta de* 
'• Sequitur narratio de itinere Mani PauHu 
äy etBfaithonis, Armeni. Extremum occupat 
> de propagatione Chriftianifmi in partibuflf 
itis, de emendatione Kalendarii Sinici, atque 
!&]itarum modis in emendandis hominibus, 
kianilino contrariis. Pars tertia agit de idolo- 
I In Tataria, Sina atque laponia ufitata , po* 
um de Bralunanis, ex mente Kircheri auÄo-* 
Aiperftitionum ex Aegypto primum. petitis. 
^.mnbus Brahmani in fcribendo utuntur, quin- 
IflMilis aeneis delineata exhibentur. Para 
tår undedm capitibus (iflit natura arteque faAa 
perio Sinenf], fitum igitur illius folumque, re- 
ds formam^ urbes, mores vefticusque inco- 
n, montes, lacus, flumina, plantas, anima- 
bpides. Omnia figuris aeri inci(is illuflrata. 
t quinta aucHior potmimum defcribit arte faéla, 
inibus proficua v. c. pontes, magnis fumtibus 
uäos; murum Sinicum celebratifTimum ; ca« 
\i inventionem artis typographicae puiveris- 
pyrii; tormentorum bellicorum et campana* 
ofeétionem. Sexta parte capitibus quinque 
HT de Sinarum re litteraria. lefuitae e Sina re- 
ripfi ad commenta Kircheriana ihipuiiTe dicun- 
Quapropter nonnulli opus hocce Q^nenfit 
wmfi phaniafiam appellarunt 

^Xbadmo arten) Naclirichtin von^ehur HalL 

J»iLT..Vlii. P.I46--153- 

MIC(IACL 



i\ 



r:;*S Scr^toriT de ftatm Simm/km 

maustx. XICHAEL BAUDIER Hiftoiri d$ lu Cmt 

M<mf dålaChine. å Bruxdies i6o8* i3. Libris 
(faocribus iure accenferur. 



fe Aanmnkiugiu dir bi/fandirfie Oof 
Wifi - Indifcht vtrwondernswaardigt Dmgm 
Cdina. Ucrecht 1686. 4. Cum figg* aen. 

c-"".- £ js c o K F u c I u s Sinarum philofophus (ive fdenfb 
^.;^*j:^jj„, Sincnlis Latine expofita. Studio et opera Pio- 

<:- SPEtl IXTORCETTA, CHRISTIANI RBRDT- 

aiCH, FRANCISCI ROUGEMONT, PHILIPS 

couPLET, Patrum focictatis lefu. lufTu Ludo* 
vid Magni cximio ininionum orientalium et lin^ 
ranae reipublicae bono e bibliotheca regia in luccm 
prodit. Adieda efl tabula chronologica SinicK 
monarchiae ab huius exordio ad haec usque tem* 
pora. Parifis 1687. fol. — Prooemialis decb- 
ratio, quam auélores vocant, duabus partibus ib" 
iblvicur, quarum prior continet relationem de 
libris Sinarum canonicis, corumque phiiofophii: 
poilerior tradit horuni principia. Sequitur Con- 
fiicii vita, atque pofl eam opus ipfum e feriBone 
Sinico in Latinum cranslatum, cuius libcr primus 
Sinis aiidit TaJuo f. magna fcientia; fecundus 
Chum^yum f. medium fempitcrnumj tertius Lim-js 
C ratiocinantium fermones. Omncs Coiifucii eius- 
que afleclarum dodrinam de \irtutibus ac \itfil 
tradunt. Tabula chronologica fubiunda in duas 
partes difpefcitur, quarum prima recenfet impera- 
tores, qui ante C. N. apud Sinenfes ad clavum 
impcrii federunt, et initium capit ab Hoom th ^ 
in Hiao-pim-ti terminatur: altera enarrat impera- 
tores polt C. N. et initio fado ab eodem Ä»- 
pim-tij feriem imperautium usque ad Com-Ul 
\. Qj^iibus tabula<^ clironologicae partibus duae 
vdlae pracmittuntur pradationes, in quibus noo 




'^^\3X 



fcTuJ 






Cibf 






i 



^— ^ 



JlTT.; 



tiriti^ riiigiofo^ mitUofif daifnjlieo. ;i||| 

^Csi ad Sinenlium chronologiaun cognofcendam 
^^^antia occurrunt. Ppft tabulam chronologicam 
■^l^^rii Sinarum et rerum in eo notabilium brevis 
*Amodum fynopfis, et tabula genealogica trium 
luiuliarum imperiaiium monarchiae Sinicae exhi« 
betur. Digna quidem e(l rara haec coliediO) quae 
ittente legatur et examinetur, quia omnium plu« 
4Pimum ad cognofcendam litteraturam et philofo- , 
^hiam Sinicam attuiit : verum enim vero notan- 
4iiin, hinc editionem Confucii mancam efTe et 
mutilam, plus quam dimklia fua parte, quodque 
lefuitae minus bona fide egerint, et tam Galiprum 
Kgem, quam Pontifices Romanos deceperintj id 
quod oiiendit Aymanius^ verbi divini apud Haga- 
hes dim minifler. Is enim in Adis Eruditorum 
LipC a. 1713. p.46 fqq. editionem operis integram 

Kmifit Inter alia: Prolixa, inquit, praefatio^ 
forma DifTertationis praeliminaris praemittenda^ 
Guius dimidia pars manu ipfius P. Coupletii, Ge^ 
neralis Miflionariorum Sinenfium lefuitarum Pro"* 
Gjp^toris, fcripta, evidenter in parte fecunda de* 
ti^t, necefTariam fuilTe Societati operum Confuctt 
depravationem , partim ut reliqui Midionarii Ro* 
mae damnarentur, partim ut a rontifice et miflio- 
nes lefuitarum ^ Chri/lianifmum adoptando cultum 
Sinenfium idololatricum infucantium, et fcripta ab 
Bsdem in Europa fuper diverfis his materiis edita 
approbarentun Multa, P^t? ^I^^ maximi mo* 
imenti hic indicabuiitur, quae rdiqui Galliae et 
Italiae lefuitae commiferunt, imitati P. Coupletium 
ciusque collegas hac in re praeeuntes, edendo 
hoc opus, non nifi refediis et mutatis omnibuS) 
qme fyAemati Jefuitarum videbsntur adverfa, fu* 
{irdfTo infuper^ integro textu Sinenfi , ut gio(Tas 
:ptene fenfui Jitterali- Aphorifmorum Coi^udi: alio- 
cumque philofophocum Sinenfiwn CQittranas fub« 
BibL hij. roL il. P. IL M ftituc- 



• -Jtj 

"I t 

■ ■! 
* 



• I 

■ Ti 



POU¥. 



Hydf. 






IJM ir/ pprtindariitz l$s pku ca 
grämd Empin; tradmU du PcHng 
(Abbe Bemou) ä Paris i688« 4« 

THOMAS HYDÉ E[dftola de n 
deribus Serum feu Sinenfium, ubi .i 
itto muro, qui apud eos, eorumq 
nec non de heroae Cht coUeftte 
onu^m nomlni exhibeiltur lingi 
iunélis chara^ribus propriis, i 
Birmardi de menfuris et pond^i 
tribus (pxot^ i6g8. 8 ); ^ emend; 
in Th. Hydii Syntagmate difTertati 
Skarp$ colieéhun (Oxom. 1767. 4.) 
Hac occafione monemus, colleAi 
oae adieéhin efle tabulam imperi 
phicam, e maiore quadam redaoai 
pius (ubiunxit Appendicem de lin] 
indicemque fcriptorum idem ai^n 
thim. Nobis vero, qui in hoc o 
litterasque perdnentia non curam 
non Ucet. 



9* V««t •%«••*«««• 



Y ^ VmmtmtMMfMmtmm Jm lim m^ltmmmm ^ma»Mm 



iivili^ rtUgiofo^ miUtarif domeJHco. 174 

'tre ds JUeffieurs dis Miffions itrangtres au 
krlisidolatrUs iifyperJlUiousCMnoifis.... g. 
fin ä Mfgr. U Du£ di Maim fur la ceremih 
la Chine. å Paris 1700. la. 

OSPERI INTORCETTAB Uftimonium 4fe Incoroetca. 

imnfi. Parif. 1700. 8. 

jCAViERii ada de ritibus Sinenfium poli^ xavierius. 
"^arif. 1700. 8« 

Hré dt Mr. iakigvlott å M. Ckarmot aufujitu^scott. 
2iUgion dii Chinois . • . . 1701. . . 
'tres <tun DoSfeur de f Ordtre de St. DominiquéUvttts et& 
Ceremonies de la Chine au P. U Cemte^ Jefmte. 
igne 1701. 8- 

äens traitez de divers auteun fur tes eeremenies Andem 
kieee^ avecdes nates de Monfieur d E i^eibnizj"*"***^ 
3« Leibnitii Epiftolis ad diverfos a Chr. Kort* 
itis (Lipf. 1734. 8) Vol. II. p. 163 — 504- 
ntur hoc loco fequentia: Traite fur quelques, 
(ii la religion des Chinois; par le K. Pen 
lÅS LONGOBARDI, ancien Superieur des Mif i-pngolMr. 
r la Compagnie de ^efus a la Chine. NouvelU ^' 
faite dipuis celle de Paris tan 1701. la. (no«> 
;ota) et augmentee avec des remarqnes fur U 
rit de Mr. de Leibniz. Longobardus, na« 
»iculus, Pequini miilionarius mortuus dl a. 

anno aetatis 90. Quid Sinenfes de Deo 
ue divinis ilatuant, clare exponit au<äor; 
tzius in notulis difputantis perfonam haud 
iftinet. — Tratte fur quelques points impor^ 
i la Miffion de la Chine. Par k K. P. a n^ 
l DB SAINTB MARIE, Prtfet opoftoHque des^t^t^Unr 
aires de tOrdre de S. FVanfois dans ee Ruyash "^ 
\reffe an R. P. Louis de Garna ^ J^efuite^ Fiji* 
f Pravinces de ta Chine et du 3^apon : et eeévoyi 
I JPer^ le Pape^ et aux Em. Cardieeaux då la 
OmgregatioÉ établie pour les affaires qui re* 

Ma ^ gardent 




wumd, Qmfiiltir da Dhc Rtgnamt tt Intro 
AmbaJfaJMiårf. Qviå Sinae de Deo, de 
rum prind[HO, oe atwna eiusque imi 
fentiant, expofutur; (imulque de d» 
quibus Fohi ufus fit in fcriptis fuis. —- 

ex epiftoU MATUEXNI VEYSSIEKE I 

ptid. non. Dec. 1730 ad Stb. Kortkoltmm 
teres Sinenfes inter Atheos efle n^ere 
tenditur, atque de antiqurtate ptulofoph 
exponitur. Aliud excerptum ex epUto 
Lacrozii a^t de Longobardi traélatu de 
religione. Unde dilcimus, Nacaerttn 
nons laudatum, Longobardi libeltum 
reddidifTe notasque locupletes adiecifTc. 

Infunt quoque volumini tertio colled 
dem cpiflolamm Letbnitianarum p. i — 
K6 Stnicas, rdigjonem pnecipue ac phil 
llliifb'antia. 

FouquET, Epifcopi Keutheropolenf 
chronologica hiftoriae Sinicae, connexa c 
qui vulgo AjaZ-yididtur. Somat 1739. — 
e proceribus Tatarorum vices regis Ca 



dM/i, religiqfoj miUtarif daniifitto. ig I 

OriginaU draum in China. To which is aumxed ^ 
DéftriptUm of thHr TempUsy Houfis^ Gardtnt etc. 
London 17 57* fol. Opus fplendidiflimum nii nid 
tabulas aeneas continet, praeter introduéHotxem, 
Anglice et Gallice fcriptam. C£ Brmifckts Mogtu 
%i% (1758) T. IF. p, 405 — 416. Anglum haud' 
pauca, veritati non fatis confentanea, proferK5 
hanun rerum aeAimatores affirmant. *) . 

Brevem defcriptioneni commerdorum in Sina' 
cxhibet Niw Univerfal JUagazini a. 17$ S« Febr. 
P- 47 fqq* QiJ^t Theotifce legitur in Brtmifchm 
Jll^gazin (i757)- T. I. p. 605-^610. 

JUifctlimeouf piicis nfatmg to t In Ckimfe. . . .".MifcdLpi»» 

1763- ^ 

Dijpatifmi di la Chim par M. A. va ^/ournat du DeTpodlmt 

Sjuans, a. 1 707* Theoiifii a !• C Daihmrt^ in duf* ^^ ' 
dem verfione operis Deguignefiani fupra laudatij, 
cuius volumini lecundo et tertio opufculum iftud 
praeiixum eft. Auélor anonymus quidem, fed, 
ut videtur, bene rebus Sinicis inflruous, fepton 
capitibus agit de imperio Sinico in genere , de Si« 
narum le^^bus reque litteraria, de legum ac iufti- 
tiae cura, de re aeraria, de imperatoris poteftate 
et audoritate, de vitiis, quibus regiminis Sinicf ^ 
forma laborat. 

Jbrt militaire des Chinois^ on Reeudl /f aonVii/ Bift. oiflit 
Traitis fur la guern^ compofes auant tere chritienn$ 
par diffireus Gener aux Chinois; Ouvrage fwr bquet 
les afpirans aux grades miUtairés font obligis de Jwlr 
dis examens. Ony a joint dix preeeptes addtiffils amx 
troi^es par VEmprrmr yong-Tcheng, Pere d$ 

M 3 /'£ffi- 

^ Utrum ez hoc optre an aliunde verfio libellT fequen* 
tis orta fit » dicere non habcmus : U^er die orienfali^ 

fett (C potiufi Sin^fibe) Garttnkimft; eim Abbandlting , ^ 

am dem EngKfcbtu det Hrn., W^x<if CI£AMB«ri, 
G^tha 1775» 8« ' 



-■ t* 



192 Scriptofis ät pragrfjfii religionh 

?Emptmr regnant, H dis planchif grauees ptn^ 
nwizili^^met dis exerricif^ dit ivohiiauf^ det habilh' 
mtns^ dit arma ii dit infimment militairet det Ot^ 
mail. TraJuii en Franfoit par ti P. A M l o T, M^ 
^amuain a Peking y revu it pabtié par M. DB GUh 

«vss. å Paris 177a. 4. Cum figg. aen. XXI cok- 
libus diAinclis. — Praefatio tradit notitiam Ibri^ 
pcorjm Sixienfium de re militari et de herdbui 
aonnuHis Sinids, qui ex Amioti fententia nec 
Alexandro nec Cae&ri cednnt Prima operls pan 
compofita cticitur a 5fiii • ife^ praefedlo copiarum, 
quingentis annis ante Chriltum natum ; fecunda, 
ab U-tfe^ duce bellico, circa a. 425 ante C. N. 
fertil, a Jang^- Kiu^ quoque ante C» N. vivente. 
Omnes potinimum in eo veriantur^ ut oifida 
ducum et miiitum doceant et inculcent: nec H- 
Bfien ars ipfa bellica negleéla eii 

CT. Goitiing. Attziigeti »• 1773; > 993— 998* 

Gdslcr. ADAM FRIEDRICH GÉiStER Choraffir^ SU 

ten und Atrinungm der Chinefnr und Cocfiinckinefir^ 
«a/ den Berichten älttnr und ntuer Rcijmdcn g(fi^ 
dert Halle 1782. 8 niai. — Compilatio nullius 
pretii; maioris aeftimanda fequens: • 

Veinze. VALENTIN AUGUST HEINZE Befchretbnng dit 

Chineftr^ auf den brjlen Rtifebefchreibungen gefammht. 
■ Leipz. 1784. n Voll. in 8. Qiiae duo volumina 
quoque conftituunt quintam et fextam partem opc- 
ris: Bibliothek der Gefchichte der Minfcliheit^ a C C 
JL. Hirfchfeld a. 1780 coepti et a Heinzio continuatL 

SECTIO V. 

Scriptores de progrejfit religionis Cliri- 
Jlianae apud Sinenfes. 

LUnovici DIS GUZMAN Hijloria di lat Mf 

^^■|u-(Alcala 1601 fol.) lupra cap. XIV ka.\l 



/ ^ 



ChriJUanae apud Smn^0. tftfr 

tii^. Hoc loöo fequenda addere poflumus:; 
DT, lefuita Hifpanus (f 1605) ipfe Sinam non 
Opus libris XIII abfolvitur, quibus initia^ 
'dTus, propagatio ChriAianae rel^nis tum 
ris in r^ionibus cx^mprehenduntur, tum 
Be in laponenfi regno $ et lefuitarum labores 
iracula), profani idolorum ritus^ variae et in» 
difcrepantes ac fupedlitiofae feélae, diverfi 
lum mores et conuietudines fadli itib per*» 
iitur._^ 

EKNAO GUERRBIRO Rilofom mml etc <^uerreirv. 
C. 

ijloria d$ la inträda di ta, Qurijlianidad in il Turfdlisim 
i y Ckina it c. traduzida. dal Latin di I P. nOm 

TURSBLLiNo pof il P. Pcdro de Guzman* 
Mid 1603. 4» Archetypum Latinum forte 
quod alibi laudatum invenimus : hor. tur« 
[Kl Utterae annuae Sodetatis lefu anni 
QIII. 

tteOLAI TRIGAULTII, SoC. lefu, de Chri- TrigttOlb 

expeditione apud Sinas fufcepta ab Societate 
ibri V, in quibus Sinenfis regni mores, 1^^ 
inftituta, et novae illius ecdefiae difficiUi», 
Imordia accurate et fumma fide defcribuntur. 
}a8 1615. 4. iMgd. i6i6. 4. Auéti ab auétore 
Ogniti Colonioi 16 17. g- (Omnes 
. Rramagallki a Francifco de Richibourg 
PaiiC 1616. 8« Hifpaniei ab Eduardo Ftrnan* 
. • 163 1. 4. — ÄuAor, natione Bdga, pa<» 
uacenfis, Indiam, Perfiam, Arabiam deler-- 
Turdd partem imperii peragravit. Septimo 
n poft anno, quam in Europam redierat» 
1 petiit, multas dus r^ni pirovindas pervi^ 
eft, neoph}^ invifendis augendiique, et 
etiam expeditiontbus tentandis. Demun> 
e fotunv iå res Sinicas Gonfcribeodas oon* 

M 4 tuliflef^ 



XS'4' Sirtptirtr £t progrt^ r^ffouit 

tuHflet, fubUtus e vvM efl a, löaS- Lice 
tpfe in Siru diu veifatus fuiflet, tamen plui 
Ubri argumenta petiit ex matthaei Ric< 
dem leluiiae, conuiientarus^ quod vcl cUu 
tionis Colomenfis docet 

EiusfUta annuae linerae e regno Sinan 

norum MDCX et XL jlagvfioå 1615. 4. . 

16 1 8- 8- — Plura alia de rebus Sink 

Annales rcgni ^enfis, idcm TrigauItVi 

verat, quae vero> quantum nos fcimus, 

publicam haud viderunt. 

Smedfl^ ALVARi SEMEDO (cuius fupra mena 

' Imptrio de la Chäa, y mltura tvamgtticu t 

tot Riligiofas di la Compagaia de ^fttu ' 

1«43. A- 

Haitini. - MAKTIKl MABTINIl (aliqUOtJCS Ufltl 

rali) brevis relalio de numero et qualitaioJ 
iforum apud Sinas. Coloaitu 1655. la. J 

SMzintndc ANTONII SOZZINI DB SARZANi^ 

Smsäa. (iones iefuitanim Chinenfes. hhapoli i66a 
ber Italtce fcriptus flc laudatur in tubl \ 
Buderiana p. 190. Nos nihil ampUus de 
irpcrire pofiumus. 
Sdafl. Hiftorica relaiio de wtu et progreffu 1 

thodoxae in regnoChinenli per Mmionar 
lefu ex litteris eorundem Patrum, praecipi 
rOH. ADAMl SCHALL. A^fimn» t66 J. g. i 
»67a, 8- Q;_iae editio Vindobor.enii praefen 
Schallius, Coionienfis, regibus Sinae indig< 
ante ob aftronomiae fcientiam charus et I 
tOe:' fed a novo r^ Tataro augmentum 
■vnlteiM licef accepit y pracTes mathema 
e^nAtUtus. lUa dignitate, quae inter pi 
^rå' h^tur, ad (mgulare Impentoris 
<K)MaU)dum cgrej^ ufus eiTe dtcitur^ bl 
' e cum iniiwens, et Gmut Ctwi^ 



v CbriftiiHm$ €^%d Sinmfify "^^ TSf 

Ovinciis iilis promovens. Mortuo autem UIojl 
ae et facerdotes acque miflionarii omnes aut 
:> pulfi, aut in vincula coniedli fuerunt> in r 

19 etiam Sdialliiis vitam finiit Quae ab a«« 
usque ad 1669 in Sina Chrillianirmi propå* 
i cauiTa £iAa funt, in hoc fibro narrantur. 
>ni Ratisbonenfi adiecfta eA defcriptio Sinae 
raphica; Profperi Intorcettae compendiofa 
do de ftatu miflionis Chinenfis ab a. 1581. 
s ad a. 1669 ; eiusdem catalogus miraculonuiv 

ERDINAND VERBIEST Ltttre ecriie par tuyytrhidL 
Chim^ oit ron voit Ntat prefent du Qiriftianifm$ 
cii Empire et tes bienr qu'on y piut fairt pow 
In/ des amer. å Paris i68a. 4. 
iiusd. Leitre ecrite par luy d$ la Cour de Pekin, 
m voyagey que PEmpereur de la Chine afait I' an 
I doHf la Tartarie occidentale. ä Pari^ 1 684. 4* — > 
AeAtts, lefuita, ex Flandria oriundus^ tantum *' 

I imperatorem Kang-hi valuit , ut ab eo roga- 
Oiriftianoruin iacra reilitueret, facerdotes 
bos revocaret, perfecutores puniret, et Schallii 
noiiam publico diplomate honoraret. Haec 
ba, iter praecipue ab imperatore in Tatariam 
Qtalem, avitum regnum, fufceptum^ copiofe 
ribuntur. Narratur quoque de muro ifto fit- 
Oj Tataris oiim obiedlo. 

Catalogus Patrum Societatis lefu, qui poft obi- Catai. Pa. 
\ St. Franc. Xavierii ab a. 1581 in imperio Si- 1^?" ^^ 
lim lefii ChnAi fidem propagarunt; ubi fingu* 
un nonuna^ ingrefTus, praedicatioi^ mors, fepuU 
%y Ulm Sinice ediä, recenfentur; e Sinico Läf^ 
siedditus a P. phil. couplbt. Parif. 1686, 8- 
.Rftoiri des differends entré les Mifftanaires ^^Hidt. des 
'm inne part, et eeux des Ordres de St. Döminu^;^^'^'^ 
^UdåSt. Franfois de tantre touehani t§. cnltä^ qn^ 

M i les 



I S<l Sertptoru ée pfogråJfU retigiöuU 

tsf Okinoif rendint & hur JUaitn.Confiieiur^ å ka^ 
aucttret^ 1 1 å VidoU Chin^hoang. 1693. ia« 

leibAitX. G. G. L. (L e. GUIL. GODEVR. LEIBNITIl) 

Koviflima Sinica, hi/loriam noftri temporis illih; 
Aratura. {. 1. 1697. 8« Ectitio fecunda f. 1. 1699. 8«-* 
Pofl praefationem luculentam legitur iosephi 
suÅRii, Lufitani, leruitae ac miflionarii SinenfiS| 
Fequinenfisque collegii aulid Re^loris, libdluSi 
quo et miflionariorum in annunciando per Sinam 
Chriftianifmo ftudium et obiedtas in arduo n^otio 
difficultates et felicem tandem , impetrato a. 169a 
folenni pro libeftate Chriftianifmi ediélo, cona* 
tuum eventum ftudiofe enarravit. Subiunxit edi- 
tor opufcula alia ad Sinenfem hiflioriåm fpeAantia, 
v. c. epiilolam ad eum a claudio PHiLipro 
GRiMALDi, lefuita, perfcriptam. 

Cf. A6ta Erad. a. 1697. p» 491 f4q. 

ItCobicn. ^ CHARLES LE GOBIEN, di ta Comp. d$ Jfjm^ 

Hiftoire dt tEdit de VEmpermr de la Chine en faviwr 
dela religion Chrtjtienne. Avec Péctaircijfenient donnl 
a Monfeigneur te Duc du Maine fur tes låonneurs ipie 
let Chinois rendent å Confucius et aux Mortr. ä Paris 
1698. 13. — Poftquam auftor in praefatione 
praccipua quatuor feäarum, in quas univerfa Si- 
nenfium natio divifa eft, fcita fuccinfte recenfuiffet, 
a primordiis religionis Chriftianae hiiloriam fuam 
orditur, repetitque ea, quae in libellis a nobisiam 
excitatis tradita funt, praecipue Riccii, Scliallu, 
Verbieftii, Intorcettae, Gerbillonil, Buveti, merita. 
Fufius narratur hiiloria edifti ipfa, impedimcDta 
ipfi obieda, plaufus, quo a ChriftJanis per totum 
imperium exceptum, et eflfeftus in convertcndis 
plurimis Sinéniibus, etiam Mandarinis non idimi 
^ ordinis. Exponit audor poftea hiftoriam bcJIi et 

pacificationis Sinenfes inter et Ruflbs a. i68g 

per- 



-U-* 



ChriJHonae apuä Sinsn/is, ' Y^f 

le, aliorfum minus cognitam. Et lefuitae 
^otio interfiierunt. Appendix, in librl cpi- 
inemorata pertinet ad cognitionem contro- 
, quae olim lefuitas inter et Dominicanos 
u Confucn et defunÄorum agitabatur. No- 
ikn , lefuitas neophytis fuis nonnullas cae^ 
IS cultus divini apud Sinenfes ufitatas con- 
i •ne Sinae a fide ChriAiana confitioque 
impledendi deterrerentur : Dominicanos 
et Francifcanos , operam quoque Cliriftia-^ 
in Sina dantes , eosdem ritus a lefuitis neo- 
permifTos, ceu fuperftitipfos et idoiolatiicos 
(Te. Auélor contendit, totam controver- 
> redire, ut intelligatur , quam tandem Si« 
de Confucio et hominibus defundis animo 
tam habeant opinionem , num eos ut deos 
ntur'^ nec ne? Dominicanos quidem hoc 
re, et ad iftud comprobandum vaiia tefti- 
ex libris Sinenfium producere. Sed hifce 
^onia in contrarium hon minore copia 
idem a lefuitis cde oppofita. lefuitis tamen 
ithis credendum e/Te, quam Dominicanis, 
putat, eo quody ob varias quasr affert ra- 
I fententiae et opiniones Sinenfium non. 
: noi^ illis magis perfpeélae.efTe, quam his;, 
e funt reliqua. 

i6tå, Ernd. a. 1699. p*49o- 501* a. lyca p. 169— 

[loria cultus Sinenfium, feu varia fcripta deH^it cuinis 
js Sinarum, oblata Innocentio XII Pontificl^^'"^* 
[1Ö5 adiun^ appendice fcriptorum Patrum ■ -* 
« lefu , dusdemque hiftoriae continuatione. 
Me 1700. S- — Ex hoc libr6, quae Domf^ 
DTum caeterorumque miilionariorum, a lefui- 
^tientium, liac de re fit fententia, qui- 
i ratio«vbus et argumdntis eam tueantur^ 

cogno*" 



l« ■ !■'« k • 



ji9S ''Scr^ftmr éiffi^r$fik 9^^nit 

eofffi&ae liccr. Pnp^^ue id a^ NUoUmt Char. 
iMrt. pirfus oocae in oUävatwoi^ • kfuicis in Mat^ 
datum Mi^roti^, Vicatii ApoOolid et Epifcopi Co- 
Bonenfis deäi, ftcne Congn^aiioni fantfli, quod 
VDcai^, officii exfaibiaicOonMiplae, primo loco 
con^urcDt, et praediwain libri pattem abfolvuDi 
Huic ^ur ii adhibenda fidei, kfuitae id unice 
Q[eninc, ut ^iMcffiwem ht8Å confunderenc cum 
^uadtioiw-hiriSj cun. taraea imido de iJla priis 
Eite oooftec, de hac noopoflit vUuia ^(jjf fi^ 
c& duljiuin. 
Cr. Afts EroA a. 1700^ p.^73 — igOL 

Haic ex fite ord funt.libelli fequentei: 

(NOitLi. & NatalteAlrBXANplE) jfy^ll^0 

Dommadmt JU^mumrat då la Ckimi-, nu Såptm/im 
lÅvu du P, dt Titlitr^ tutitmU: DeftuftJtt 1» 
vtm* Öritim/, t i FBkkireifmtMt du P.^U &#« 
yir iu komtturs epu Ut. Qimqu mdant i fEMbpK 
<t aax Mortt. äCologne 1699. 13. Ittdiu ibu.cod. 

Etusd. Couformti ätt ctrtmomts Chimoifis mt 
Pidolatm Grttqut et Romaipiy poar ftrvir dt tot' 
firmo'iim å tApahgit dit B/liffiongkrtt Domttiimu, 
par^ ut .Ilt^itttx DoBtwr etc. ä Cotogne 1700. iif 
Itttliee, ibid 1701. g. 

F9H. DAuiANi G<>BiANi DiJTeitatio apdo- 
getica de Sinennum ritibus politicis. Ltodii 1700.8. 

jMtrts dt Lottir Citi aux ^efiutti fur Ut Jdola- 
triit dt la Chiat. å Colpgne 1700. g. 

FKANC. FUKTADO (fefultae Lufitaoici f 1653} 
informatio antiquilTima de praxi niilHonarioniD 
Slnenfium Soc. lefu circa ritus Sinenfes. Ptr^. 
X700- 8- 

Apologis pro decreto Alexandri VH et ptffl 
lefiiitaruvi lårca ccnmooia^ quibtu Sloae.Caifar 



' pKHjlumM ir^^ Smmfit. Hft^ 

i M progenitöres mortuot colunr* lÅmanå 

Bfar Ltttrif fån DoEfmr; 00 Rttatkm du AJf^m» 
h Famlti dt Theologit de Parif^ imuer em 
Jur kt opmions des yejhitef touefumt la r#- 
éi^ bf tuHer et la mor a te des Chinois^ avee Im 
tt€ de eette Faeulti. å Cologne 170 1. 8. 
^fefa del giudizio formato della & Sede jlpoftth 
Irf di ao Ncv. 1704 intorno ai Ritt et Cerempnie 
K Torino 1709. 4. -*- Decreti ifbus fummå 
tedit, quod refponfa pontificalia ad quaefita 
iiflGi rituuin Sinenfium ab omnibus et fingulä 
pnariis cuiuscunque Ordinis, etiam lefuitid^ 
rvari debeant, fufpenfa tamen interea eorun- 
'Ifcfponfoitim publicatione. 
Weik vires pour Rome fur Vetat de ta religion 
IS^enu dans la Chine. 1709. 4. Suite de ces M^ 
i, 17 10. 8- 

KSi caufTae rituuin feu ceremoniarum Sinen* 
k Bamae (T710). 4. 

Obfervationes circa expofitionem rituum Si- . 
lum &élam S. Congregationi, primum Italice^ 
c Latine impreflfae. f.!. 17 10. g* 
Kfpojla det Signori delle Miffioni Jlranieri alla 
efia ed alle riflejjioni dei Padri Giefmii intorno 
erijkio Cineji. Roma 17 10. 4. 
jfyologia delle Rifpojle date del Procuratore del 
ånale di Tournon, alli cinque Memoriali del Padre 
tmna intorno il faerijlcio Gnefe, eontro te (^er* 
nm Jätte fopra di ejiy da un jiutore anonimo. 

9* 4* 

iOH. MAURITII Afgoden-Dienjt der ^^efuiten Uåutluut. 
Kffo, Amfterd/ 1711. 8* Cum figg. aen« -^ 
h)c libro auélor, qui quondam fueiat Fräter 
jUi 1>ominicanorunv poflea vero relj^ioneqi 
ttmatam asiplexus eft^ graviter admodum in 

focie- 



'T 



" 1 



Mioorelli. 



nis de propaganda iide de a. i6 
brevis relatio eorum, quae fpeéb 
nem imperatoris Kang-hi^ circa 
et avorum cultum a. 1700 datai 
quini fadU* Cui relationi fubiui 
ex relationibus Parifienfibus, qua< 
ne et itinere Cardinalis de Tour\ 
a praefeétis academiae midionari 
rihis eA, fuerunt editae. Sequunt 
adverfiones ip(ius Mauritii, quibi 
acriter perilringir. 

Cf. Afta Erud. a. 1711. p. agi fqq, 

Exanun des faujfitez fur tes c\ 
ciis par le P. JovencU tradtiit cTm 
fofe par le P. Mii^QRELLJ. åCoI 
Minorelli focius ordinis Dominic 

Relation de la nouvelle perfem 
jufqu* å la mört du Cardinal de To 

Effame e difefa del Decrelo dal C 
non fcpra le cofe delF luiperio dt 
17^8. 4- 



t'- 1- Adieäa quoque eft praefalionis loco 

ndni fecundo wtionis Theotifcae operis Du* 

laolfupra recenfid (Roft. 1746. 4). — Con- 

!. IbcdDébm et exaäam rdationem de tixis in> 

Itfiitas aliosque minionaiios in Sina obortU). 

&que a nobis commemoratis, hauAam quidem 

H- maximam partem e fcriptis a r.obis tn hac , : 

DOC allads. Contra hunc libellum poA Mos- 

ii inoilan prodiit fequens: 

Ilokiani BAHR, dti CoUtg» S. J. in dtt» BAc 

Ikthmm Cläntt KeBort, tdiernmtfit thiatffck$ 

%m9r£gttätin und zagltUk gränäliehi fyiderli- 

I mikr tnglticktr Btricht und Irrungin , wtlchi 

E-J^h. Lormz Motheim , Caazltr bty dtr kohm 

■Km GUttingtn^ in fåne Erzählang dtr aller^ 

■fm tktneffzhtn Kirchengifchkkten hat linfiiefsea 

m; ams Pi6n gtfthriebm. Augsburg und Infprug 

|j^ g. — ' Leviora quaedam au<f^or reifte qui- 

b hl narratione Moshemiana notavit atque cop- 

3t: at maiora momenta Icfuitis contraria, tan- 

i abdl, ut rationibus firmis confutaverit, ut 

9ui eadem maiorem vim ac Hdem inde lucren- 

k ^cet in primts enumeratio omntum miflio- 

01 lefujijcarum eo tempore inter gentes Chrt* 

irifino contrarias inAitutarum. 

% Gottting. Anzttg. a. 1758- p. 753—700. 

VE GUIGNES Ruhtrthtt far Ut Otrititns kabtit i*Q»^V^ 
D GUm dömt It VII ^(U (lues le 7 Dec. 1753); 
JUmmm dt FAtad. dtt InfcripU. T. XXX. p. 
B— 819. TTu^iftt ab I. C- Dathntrt, in ope- 

Deguignefiaiii fupra recenfiti verfione, tomo 
Hantertio, p. 35 — 57- — Maximein eoeft 
Qor, uC demonftret, Bonzios de Fo, quorum 

•MAdibus Sinicis faepe iit mentio, elTe Chriftia- 

■■j et quidem fe^Uc NeAorianae, atque mont- 

mentum 



. Vpl. L In Venezia 1761. 8.— 
fattonem, qua oontroverfU fiip^* ctcrii 
nanim rel^io^ deque CudinalJi Tuma 
exponitur, tribm putibus offeruntur epUi 
dem Cardinalif de peHeCutionibus^ qimi 
cum afiecerunt; porro itinerarium ib inl 
riffa verfus urban Pondicheri, 1 Tumc 
pofitum; relatk> de veneficio, quo fef 
dem e medio fuftulensi^ degue dui mor 
et quie iunt reliqua. 




rriplorrx éi rtbut laponidf Jhi tt^Midx. if f 

CAPVT XVIIL 
tIPTORES DE REBUS lAPONIClS 

SIVE lAPANICIS. 

Btof , capite fuperiore laudatos fcriptores de 
> Sina huc quoque efle trahendos, facile patet) 
RiUos etiam e capite decimo quarto de fcri« 
lus Indiae orientalis. 

iponeofibus aeque ac Sinenfibus elTe hiftori^ 
lomcfticoS) piures funt teilati v. c. Kampferur^ 
ex annalibus laponicis in opus irnmor* 
quo infira^ transtuiit, et Deguignejks ^ qui 
^ capite fuperiore recenfuO) annalium 
iinico, quod in biblioclieca regia Parilina 
9 T. L p. 145 ^Vb ^^^ ^^* Notemus 
iS fcriptores! 

Europaeos primus fcriptor de laponia tt^UitcoMo. 
If -cft MARcus PAULUS, f^imtuT^ de quo 

SVcI. I. P. II. p. 9 fqq- 

Bhrfo/ qui hf Paärer y Hermanot de h Com»- Ctms ttc 

I åt ^ejus^ que andan en tor Reynos de ^pon 

^mm a los de la ms/ma Compania derde el ano 

f iuffia il 1 57 1 9 en las qualesfe da notieia de lat 

s ioftumbret y idolatrias de aquetla Gentilidad: 

menitt et prineipio^ y fuccejffb^ y bandad de lat 

fiauof de aquellas partit. En Alcaia 1575. 4* 

loc libro rariflimo nii praeter tituium compe» 

ttcuit 

LMANUBLis ACOSTAB de laponlcIs rebus Aoobk 

olarum libri IV) in eiutd. rerum a Societate 

hl Oriente geftarum ad a. 1568 commentaria 

luo videatur BibU noftrae cap. XIV» feéi VL 

Ltiieri dit Giaporn de gli anni 1574, 75, 76 Lettereda 

U ebiUi Padri deUa eampagnia di Giefu, et di^^^^' 

f^^fi^ tradoUi ml volgare ItoHané. Roma 

m. ktj. yot. II. P. IL N Lituri 



S94 Seriptom dt fébiu lapomiU Jhn JapamA 1 

Littm ftrittt dtl Glapoat, delf anno 1 577 
11579- 8. 
Lettire dtlti cofi dtl Giepontt dtlt wnå 
^ htJMo al 158>- Homa 1584 8- 

Letttra atmait ätt Giapont dit 1583. 

I585. 8- 

Atxiji dti Giapont dt gli mni i$S3. 83 
G)ii altri dilia Cma dtlf 83 tt 84* i^^sH ^ 
ttrt dtlla CoMpagnfii di Gitfu. Roma i^^d. E 

Ltlltrt dtl GiaptMt^ it dtlla Ci><i, di gt 
1 589 It I 590 i fcrittt al R. P. Gtnirak äiUt C 
di Git/u. Roma i;9i* 8- Venetia 1^91. t 
Omnes ilbe lefuitarum rdationes tle Ispoai 
que de illorum conatibus ad ChrtItiaiu{niuD| 
movendum eiusrlem moduli ac prcttt funi, 1 
eorundem relationes de Sina, capite fi^a 
commemoratae. Auélorcs nobis funt ignoliil 
onuies (criplit Luäovitus Froei^ lefuita Luäa 
ab 8. 1565 In laponia \'ivens usque ad fti 
quo Xangafacki mortuiis elt. Certc PhiHfpv 
gambf ill Biblioilieca Icnptoriim Snciei..r' h 
[j. 311 comiiicmarat Hjjiftolas XXVI liuius H 
ae rebus (aponicis ab anno ChrilU 1565 usqud 
a. 159a fcriiitas, <]uas cxilare afHrmai apud vffl 
audores, qui epillolas Indicas in unum coili 
collegerunt. Ei^isJeni Fruijii litteras annuasi^ 
renfes aniii 1591 et 1593, editas Colcn- A^ 
1596. 8. lau'J:itas in\criinHis. Idem Alegairä 
excitat fcripta Fratjii huc pertinentia leijuenM: 

HiAorica relatio de leyatione regi^ Qnenfil 
ad Taicofamam rcc^em laponum anno 1596 i 
Ilimta, et fle horrificis prodigiis iegationempn 
me antegreffls. . . . 

Hillorica relatio de rebus per laponiara 
1596 a Patribus Societaiis lefu, duranlepe/fe* 
lione, gellis. . ..[. 



iftiptwés di rihut li^^UiiJh^e täpameU. 191 

HBftoriöa rclario de gloriofa taörte XXVI Cru- 
orum pro Chrifto in lapohia die V Februari! 
197 fub Taicofama rege. Mogtmt. 1599* 8^. 
^arratio mortis Qiiabacondoni feu Taicofama 
Hracoris laponiae. ... 

9UID0 GUALTiERt Relatiofii detta venuta dtGvLMtrL 
dmbafciatori Giappomfi å Roma. Roma 1585* 
r- Ineft non foium relatio rerum gcibrum a 
^ a quibusdam principibus laponicis Romarn 
Tapam Gregorium XIII miflis, fed etiam de^ 
l|io -laponiae. 

^«H. BAPT. PBRUSCHI {Itfuitue Romani '\ Ro-^^^tvXe^yxt 
J1598) hirtorica relatio de regis Mogor^ a^-^*'"^^** 
llO Tamerhne oriundi) vita, moribus et fum- 
■1 ChrilUanam religionem propeniione ; deinde 
iMnnium laponiae regnorum proxima ad 
Inm Chrifti converfione, colieAa ex Epifto^ 
i^X5C|d, 1594 et 1 595 9 inde datis. Mogunt. 

g. Archetypum Italum Romae 1597 in 8 
dicitun 

AN. HA Yl (Jefuitas ScotU Acadtmiae Mujipon» Hay. 
WCatuellnrii f 1607) de rebus laponicis, Indicis 
leruanis Epiftolae recentiores , in librum unum 
iKrvatae* Antverp. 1605. 8* Colon 1605. S* 
tEANCiSCl PASli (lefuitae Bononunfir^ Ki^» Pafiui; 
His mlffionum Sinicarum et Japonicarum f JUacai 
V|} Relatio hiflorica rerum in laponiae regno 
tnim ann. 1603, 1604, 1605, et parte 1606, 
éi annuis litteris comprehenfa^ edita primuia 
a 1608 Italice, nunc vero Latine reddita* 

iiae 1610. 8* 

lålwtatkmi delta folenne entrata^ fatta in /?oiiia Retfldont , 
JJ/L Firanc. Faxicura^ Ambaftiadori per Jdati^^ 
SHMnnfr Ré di f^oxu net Giapone^ åtta Santitå di 
tii^apa Paoto V. Roma 161 5. 4. Hifpanica 
MJuifajt libri verfio ed, quae in Catabgo hibL 

Na Ludc- 





196 Sariptorrt de rttmt laponlU Jiet Jipt 

Lurtewigianac P. I. p. 335 laudatur, ho 
jlSot dt Ui /taditnria pitblita, dada dt Patdo 
ti/itt moxitno , a lar Embajadorts dtl Rty / 
pan, Mexico 1636. g. Latiue ibid. eod. t 
Amtä. tfioria del Rigno di l^oxu del Gia^pom, 
tithUä, nobillå, t caUrt dil /no Rt Jdati A 
t dtW Ambafaata 'mviata alia StmlUa Papa 
t dtlU fttoi jKutffi; cea allre varit rtift di ti 
t gttfio fpirimoti dt' Uttori, ptr it Dottor s C 
AMATl, Romaaa, Intrrpntt dtW Amboji 
Roma 1615- 4. Throtifce. Rothweil 161 
Chartevobc, aliique lefuitae hand opiimc 
libro fentiuiit: alieni contra a partium d 
ftoris, iureconfulti Romani, candorem 
que (Uidium laudibus proféquiintur. 

Trigiuic. NicoL. TRioAUTii (fupra memot 
Chrinuinae apud laponios Commentarius 
tcm annuis Societatis lefu^ annonim 160 
1 6 1 1 . 1 6 1 3 cotledus. Atttf. f^nd. 1 6 1 5. 
Eiusd. de Clirilliar.is apud laponics fr 
five de graviliima ibidem, contra Chnl 
pcrfeciilioiie exona, anno 161 a iisque ad 
Libri \\ m atinos tolidem, ex anniiis S 
lelu litrcri?:, continua liiltori.ie lerie diliribL 
WAiTHAEi RADERI auctaiio et iconibus 
rianis. nionaehn 1621. 4. Franco^allift . . 

Pintyte. LUYS FIN t V it O, dr. la Compnn.a n 

(t 0iytii[)0rie 16:0) Rflacwn del fntiflh, ■ 
nwjlra faata fe, in los rtinot de ^hpon , 
anno 1613 ha/i a cl df 1615, Madrit 1617. fe 
dätur proprcr copioliorem reriim exjiolicio 

Mortjon. PEDRO MOREJON, dc la Cowpama dt 

Htf.ona 1/ rt.acion d.l jnfo», desdt ti anno 

haj}o ti dt 1615. Li^boa 1614. 4. rbid. 161; 

EiusdeiTi Hijhria :j reliUiou de loi fu:iiii 

tor r/i/uot de ^'opon y Clnna^ dtsdi faaso 



lOTfx d% rebtir laponiiir fiw. lapamM. 197 

m åt di 16 19. Lisboa 1621. 4. AuAor mifTio. 
ät celeberrimis eiusque fcripca praeftantioribus 
rfiiitis adaumerantur. Idem Italice fcripfit Re^ 
Koeffn marcyrii, quod in laponia per ignem 
» t6a6 confecuti funt IX de Sodetate leru et 
teUi adiuriAam annuis lefuiurum Litteris anni 

|i^ Jtamai 163a. 

3^ bri^ relation of. th» pnfeeuiion latety ma^Brief Rda- 

}mfi ihe Catholick Chrijlians in .ihi Kingdom of^'''^ 

iMi. Lond. 1 6 16. 4. Relatio haufla e litterig 

Ékarum annuis fupérioribus. 

iJ[fthtion$ dilli iofa piu notabili fcriitt ntgli anni Relations 

tj^ i6ao it. i6ai della Gna al MoHo Rov. P,^'''' 

IjId yUellefchi. In Milano 1625. 8« 

iä>ISaO DS SAN FRANCISCO (PndicadoT Jf åt S. VtUL* 

Imo di 3^apon) Relacion verdadira y breve de ^^ 
iemion y martyrioij que padecieron por la con» 
do nuiftra fania fe catholica en ^apon quinci 

ffu di la Proviiicia de S. Gregorio de ht defcal* 
I Orden de N. Seraphino P. S, Francifco de la 
Philipineu. Adonde tambienfe irata de otrot 
martyr et Religiofot de otros Religiones , y fe* 
di differentes. ejladof. Todos los quales pade* 
em ^^00) desdi el de anno 1613 häfta el de 
En Manila 1625. 8* Liber, ob locum im« 
rffioms, fummae raritatis. AdieAa ed narratio 
Aqg^tione laponica faepe memorata ad Papam 
UbmV. 

f liBcfasumr delle perfecuzioni moffe contro la Ftdi Palmiem. 
^ifto ml Giappone dal i6a8 — 1630. Milano 
45. 8* Pirancogaäiee Parif. 1635. 8* Latine a loan* 
Mmdo. Antverp. 1635. 8- AuAoreft andreas 
^MiBRO, lefuica. 

ftANqois soLiER (lefuitac f i6a8) Hiftmre SoUar. 
^hffiiqui des isles et royaumes du ^apon^ depuis fa 
^ion jufqeif in 1624. å Paris 1637. II VoU. in 4* 

N 3 Hijloria 




*■ ♦ - 



t98 am^åyi éå^^ém å^$Mi fim r^0iib\ 

m9lU( Or dm diiJMiiuiim^^iliåfim dt ä^ 
^ Par ^ Päik^^jxiiiiii TO €MJBilkHni 
^ ta Ordm^ äå r^iiiki fr-AuffftJDlltOO» do4x^ 

res, focios ordinis Dominictnt^MuUÉ «iB 
;Iduitis oontni*diMt«> ^Uiljtict^ YåBtOfåa» 
'* fticae haud %mi«is}: noUi W néft 

inteUigei. i:--*: t rj;.. si .j;. .vWmt J • . .m 

MOK^ hfiamii 'im vtrfihtj/dk yirafféf hmmimm* 
dn ^ar$ i6$6/ In^HiJGiåutidåigc^ 4^^0inu%^ 
Idem iibertHit vfdetor, - inc eplgn^ter f^^hcdi*: 

"k Gravenhage 466r. 4^ --^ u^l» f fSjj^r. JM|i 

Icriptione regmSiamici ^t^ii: /;<'JIU^A^ 
ptionc icincris ifi Indiam orientalem, növenqoe 
åliis libellis , res lapontcas et Siamicas expooenlf» 
bus, a Chrijlopli. Arnold^ Nprimix 1663. cum ij^ 
Hen. ibid. 1673. g. cum fi^. aen. Pollerior edi- 
tio habet etiam Htnrni HawuUi itinerariuin do 
Gorea. Francogaltia cum annotationibus Hmm 
Hagenaar .... et in Rmuil di VnifMgis di la(}mf* 
dås Jndis orient. T. V. p. ss^i fqq. JCum zvåsA 
notae iftae Hagenaari difplicerent , tradidit Médi 
Jédeia Thevemoi itinerarium novis culis elaboraHHD^ 
quod ille demum edidit T« I. P« Ii. colleéHonis ili* 
nerariorum (aepius a nobis Comraefnoratae (i 664)1 
Haec edkio ao audore cafbgata exftat etiam ia 
Recueil di Voya^is au Nord T. IV. p. 33-^4». -* 
Merito magni deftimata erat haec laponiae defcri- 
ptiO) antequam opus Kaempferiamim in hiccm 
publicam prodiret, AuAor enim pucr jam delatui 

ia 





SSrr^/or«/ d$ rebui lapomAs Jlv$ lapanieii. 199 

iponiam, cum eflet cafteriophylax navi et fae* 
praeter culpain a navarcho verberibus inul« 
etur, abdkiit fe, ubi iam cum navi erat abeun- 
u • Ddnde informatus procuratorum Belgico- 
t inibi d^entium benencio in legendo, fct1« 
io et fupputando^ haec feliciter apprehendit, 
cifuper laponicam linguam perdidicit ita, ut 
»te illa uteretur^ quod ante eum nuilus Belga 
lent. Hane ob caufam ad maiora mercimonii 
liera paullatim adhibitus, tandem faéhis ed Di* 
pr mercaturae in laponia nomine Belgarum, 
bchs Senatus Indid, qui nomine Belgarum 
leratorum in India inilitutus eft. Altiora poilea 
Irans, Belgis Bataviae id recufantibus, indigna- 
b accenfus, Lufitanis operam fuam dicavit : *) 
npam inde petens, mari merfus eft prope 
Inponem a. 1674. ^^ PhiKppo Luca^ cuius 

editio mentio facit ^ notitiae nihil ad . 
;que pervenit. 
foo de la deeouverte de la ierre de ^ejfo^ om Rekdta 
Nord du yiapon , par le vaiffeau Caftricom ^^ 
'643; in Reeuiil de l^oyages au Nord T. IV. 
— 17. 

HNTONIO FRA?^CISCO CARDIM (Icfultae Ctrdtillé 

lani, miflionarii Indici f 1609) Retatione delta 
ipirMi delGiapone. Roma 1643. 8* Francogalliee 
tpigraphe : A. F. Cardim et Franc. Baretto R§- 
il dis mijfions de ^efuiies au Japon^ au Malabar^ 
\sU ä$ Ceylan et en dautres lieux^ comprit fous 
^ diåk provlnees du 3^apon et du Malabar de la 
faffue di Jefut. Traduite du Portugair et d$ 
ifim par Jacquin Machault. å Paris 1646. 8* 
jAtNHARDi VARENii (Medtci j^mfielodomen/lr^ VixttixBh 
m Geognyhiam uniuerfalem elaboravit f • • • O 
J'^ N 4 .De- 

rkon popularibus fuis» Francogallis > ut fapra (VoL II« 
^•)- P^ 357 ^q) «b Aiiis induai tradidimus. 




defcriptionem numerum rerum puU 

canarum claudere, Varenius teftis 

rebus publicts huic libello praemiffa. 

t in primis ac Lufitani, idiomatibus f 

I ponia retulcrunt, diligenter Varenii 

I ordinem et certa capita diftribuit, ol 

vit, atque Latine publici iuris fecit 

! Cf. Hamburg. Bibk hifl. Cent IX. p. : 

Äfarini. Supra cap. XV de fcriptoribus n 
nenlium laudatus loii. phil. mari 
9 felaiiom dtlla mijjione d^l Giappont 

■ Montaaus. ARNOLD MONTANUS (ecclel 

Drnkwiirdigg Gefanrlfchafftiu dir Ofi-j 
fchaft iu dtu veninif^ten NiidirlandiU 
Rchi Kaiffir von Japan itc. aus din 
Jtiifi • Virzncimjfen gimildtir Gefai 
Amllerd. 1669. fol. Cum figg. aen. 
hac epigraphe : jimbajfadts memoral 
pagtåii etc. a Amllerd. 16g o. foL å 
11 Voll. in 13. a Paris 1687. II Voll. 

:> . ^**^'^- Somi obfervations concerning yapa\ 



' I 
I 



«, 



Tar^ftcm di rém laptmAs Jlé$ lapamtii. dol 

JExtraS (Nn journal authmiiqui du Voyagt^ixmSt ib%. 
Sr/ Aågtoif firgni au Japm in 1673 ; in Appen- 

ad verfionem Francogallicam operis Kaem* 
lani mox laudandi p. 73 fqq. 

diyimfi de PEgtift du ^^ajfan^ par Mr. rJtbicnfftt 
r. å Paris 1689. IIVoU. in 4. Editio altera^ 
ifixo.vero auétoris nomine, crasset, fefui* 
tParif. 17 1 5. Il Voll. in 4. Italia .... Lufta* 
ia Maria Antonia de S. Bonaventmra $ Jliinezer. 
ffip. 1750. I a. — Solierii opus fupra exci- 
m auAor non folum meliore ftilo expreffit» 
am etiam in re<fliorem ordinem redegit, nar- 
tkiem exaéliorem reddidir, continuavitque inde 
B. 16249 quo idem iinitur. Praemittitur de- 
päo regni laponici gcographica, phyfica et 
ttca^ in qua tamen nihil occurrere videtur, 
id non didhim fuerit prius. Hiftoria ipfa, libris 
1 dLvifä, quorum decem priora primum, pofte* 
il^aherum volumen occupant, incipit a prima 
ibficiniin infularum cognitione, quae Lufita- 
rcfaca a. 1541 contigifle fertur, ubi in primis 
indfci Xaverii mirHCula fic di(^a nimia ac mo* 
il cura enumerantur fummisque laudibus extol* 
Mur. Latiflime cxponitur Chriftianifmi propå** 
io in terris iftts, libro III, IV, V et VL Septimö 
iertur de legatione trium regum laponicorum 
iHus Romarn; oébvo de ulteriore Chriftianifml 
agrefTuj nono oftenditur mutatio rerum Chii- 
narum , offenfo imperatore a Lufitanis merca* 
sfais et navarchis, minus ei quam cupiebat ob* 
pientibus, eorumque malis moribus, ex quibuf 
nfionem naéli funt aemiili Chrilbanprum, uC 
* de hypocriii, et lefuitas fpeciatim de infidils 

fiihiiciendam peregrino imperio laponiam ca* 
■Uiiarentur. De belli, quod laponiae imperator 
Qtn Siiuurum regnum, aufu temerario et ut 

N 5 Chii^ 




éo9 Stfiplorir dt rtbnt lapoaitU fot lupviäl. \ 



I 



Chrillianos fubditos m illo confumcrrt, i 
cftv 'aeto principio, fcd funcllo ftnr, eij 
nua opera, qnaiii duces miUtiac Chriftiaur 
varunt, nieinoratu digna hoc Itbro reoo 
Libro X narramr auilla calamitas Chriflian^ 
ddatione Hifpani cuiusdam ex inlulis PH 
qul Lulitanos, a qulbus in csuHa iniuflapi 
non crat tradatus, apiid impcraiorcm cri 
cll: ncc parum nocuiiTe ab aiidorc noftroll 
dkitur imprudentia monaciiorum, qiii ex O 
Dotninicano et Francifcano \\\ lapoiUam vet 
fed apertius lacra procurabant, qMani ut ta 
Iioftcs relicionis poflet. Mira iiint, quachoel 
Icguntur de luxu et opibus inipLTstom, eiisM 
qxie tyramiide et facvitia. — Inde alSbroXlH 
voluminis fcciindi prlmo incipit narratio de |r 
iccutionc Chriftianorum imnunillinia, cjiusj* 
ludiuni niodo paullo ante mcmorata fuent, c 
niinirum a. is*)?. Conltnuamur libra XU,) 
et X[V rclationes de cru-leMllinis ChrilSiaiiow^ 
vcxationibus. L. XV martyriim pturium, in|B 
inis Caroli Spiiinlac, fata ac iMivMida anijileexpo 
luintur. UbhsXVI, XVII. X\lii,XIX inuknS 
incrcdil)ilia liicvitiac cxciiipla conduntLJr. In ^ 
hus oninibus tiadendis aiidor iiunntiaruni lluiii" 
laborat ad nanftain iisqiic. Rt-'!Vrt v. c. (ir.,:Ti!j 
res [troccs ad b. Maiiam via^inem ab iis. fiuifuf 
pliciuiii palli lum, coinpoiitas iiKe':r:is, Omniiiiv 
qnai." I... XX naiT3iHiir, luaxiinc paraHoM ecctt 
ditu dilUcillima funt, quac de Aiarctllo l-niiclfa 
Mallrilli, iefuita Xeopolitatio ac niiiiio;iurio bj» 
iiico, auiilor mcniitur. Oiutiis liillnri.i ah, lö;! 
|icrdiic^a obfcr\atiO!iibus nonntillis iii caiiucmi" 
iolvitur. 

Cl'. v\^-t.i Eniil. 3. iGiy.h p. t??— igJ. p. =;ij--li'. 

liAUM u \HTK.\ r 1 A.:.-/iJ-.L.'j{r« tJtt mei i-ni^ri "' 
chcni T. 111. j). i3:j- 147. 



'ar^tans di nbus laponiiifjoi Tapädeif. 903 

INGBLBERT XAEMPFBRS, tPetft. D. jlf. IlflilfKaempfer. 

\^äfl. Lippifchin Leibnudicus^ Gifchuhti unä Bt^ 
ibmåg von ^apan; aus d$n Originalltandfehrifim 
^^mrfajfiff herausgegeben von Chrillian Wilhelm 
m. Mrfier Band. Lemgo i???. Zweiier uné 
mr Band. ibid. 1779. 4. Cum tabulis geogra* 
b aliisque figg. aert. (XL V). Anglice ex ar* 
ypo Theotiico, tum temporis nondum typis 
gato, fuadente archetypi pofTefTore, Hans 
DC, a loL Cafp. Scheucfa^ero y Helveto, collega 
Matis regiae Londinenfis coilegiique medid 
lem urbis, lj>ndmi 1727. II Voll. in fol. Cum- 
(^.aen. Francogallice ex håc Angiica verHone a 
^ålaiziauXy *) Hag. Comit. 1739. T. I et II cum 
AcL I Vol. Cumiigg. aen. ibid. 173 1. III VolL 
%. (Cuius editionis mentionem invenimus fo- 
:apud Lengletum ; nec indicatur, figuraene fint 
lne> BelgitB^ Amfterd. 1733. fol. Theotifii e 
fiOM Angiica, et quidem negligentiflime ac 
lUde, omiflisque figuris aencis, fimul cum ver-^ 
le operis Duhaldiani de Sina, cuius voluminis 
titi partem alteram eamque maiorem conibtuit, 
lock. 1749. 4. Opus etiam varie in compen- 
Bl redaéhim, nimirum in coileétionis itinerar. 
votianae T. XI ; in colleélione itinerar. Berolin. 
VII} in BMioihek der muijlen Reifobefihriibun* 
{Frank/, und Leipz. f. potius Norimb.) T. V. 
Ha) 9 et a Frid. Cajim. Medicus^ Francof. et Lipf; 
33* 8- *— Operis huius, omnia praecedentia 
i|^ime fuperantis au(^or, Lemgo vio - Lippia* 
ty natus a 1651, littcris bonis, hiftoriae praéd- 
B naturali artique medicae, linguisque variis 

inde 

3 III Dobmm in Pracf p. XXXVllI: Cbarlevoix contra 
in operis mox reccnlcndi T. )I. p. ^99 inttfrprctcm 
Bnncogailicum nominac '^ a u o k » FraHpis rtfugié å 

Ijmdrtu 



/ 



- ,|| ctunque in regno Isfihanenii per fa 

h morarentur Lq^ti^ privatis iile exc 

V civit) donec tandem a dimjfla 1^ 

. , t direL Tum, fuo rehélus arbitrio, 

I i I ' - ' 



It 
*f ■ 



r : 



cc^itabat, vocabatur in Georgiam ar 
que conditionibus lacdlabatur : fed 






nuo amor vifendi regiones quam lön 
Quare locum dedit mvitationi^^archi 
rum, qui clafle fua Ormufienfem ^inl 
j atque chirurgus in i(ia éi conftitutus 

<|; In Arabiam, indeque in terras m 

j. r^na Malabarica, infulam Selan ^ 

t; finuf Gangetid conceflit. Deinde 

I tora Sumatrae in iavam deportatu 

;;. metropoli in ulteriores provincias 

I - progrefTus eii Bataviae inde a Sepi 

usque ad Maium aiini fequentis vei 
\l ftituit in regnum Siamicum , quo ipl 

>: Uc mentio fit, incipit. Menfe lulio 

" nenfe regnum petiit, ibique commoi 

V ad d 31 m. OÄ. a. 1692. Sub inil 

- Belgium pervenit, indeque patriam 



tio dus regni lapbnid omnes fuperiorci 
Jat. Quinque libris Ssdemque capicibus plu-* 
ea dl diväa. Primus inchoat ddcriptione 
y Batavia verfus Siarn fufcepti, brevemqut 
(iamid ddcrtptionem exhibet. In ipfo ma 
raditur ddcriptio lapaniae geographica, vel 
noribus lapanicis vel ex propriis difqumtio* 
)etita, eaque copiofa et accurata. Sequun-* 
liedurae de laponenfium origine eorumque 
dine vel diflimilitudine cum Sinenfibuf. 
libri priml imponit defcriptio lapaniae phy- 
laud minus diligenter ac copiofe elaborata* 
fecundus tradit hiAoriam regni dvilem 
]ue politicum; tertius, ftatum rdigiofum, 
in primis laponenfitim religiofas ac philofo* 

quarum doébinas varias tanta diligentia et 
ite expofuit atque expedivit, ut ipfe Kaem* 
iverfarius, lefuita Charlevoix^ hoc in nego* 
idem iili denegare iiaud potuerit. Liber 
I iiftit primo loco defcriptionem uberrimam 
ipaniae primae, Nangafacki diéhe. Poftea 
fenis tradit hiAoriam commerdorum Lufi* 
m, Belgarum ac Sinenfium cum urbe ifta; 
ebtionem de propagatione et exflirpatione 
inifini, de Lufitanorum eie(%one e regno 
Jber quintus comprehendit obfervationes 

a Kaempfero in duobus itimeribus ab urbe 
äcki usque ad urbem ledo inilitutas. Licet 
popularis noAer permulta hoc in opere 
erit, ouae ante eum nemo: tamen plura 
ibiss ne datum domefticum, militarem ac 
um, obfervationibus quidem fparfim im- 

leviter tantum audlor pertraélavit. Forte 
ils plura addidi/Tet, (i ipfe opus typis man* 
Humet Fateamur tamen necefTe eft^ Kaem- 
i iftod ad finem iUum paraviiTe. Nec véro 

ipfi, 



I 



flo6 &Tipiortf dl riitit lepomttr jict T^atidt. 

ipn, nec popuUribus Germaois tam fetidbuidh 
contigit, ut archctypum Theotifcum priraoi» 
ia publicum prodirct, fcd ut kl ipfum vcilmÉf 
antea notuni iieiet. Qiiinquaginta demum 
port Anglicae verlionis ediiionem Dohmä 
redeintorjs cura a/Tidua tad^um, ut arcti 
Theotifcum operis egregii [lobis cxhibitiiinl 
Dohmiar (|UK)ein civUati litterariae obtulita 
plagLilas lioc inlignitas (itulo: Nachriihi, dii 
fehri/t äir Kaemp/erifehca Btfckrnlnu:g von Jlfl 
btinfftud. Leingo 1774- SmaL Ct"'*"' ''b"* 
vit, le arthetypum Kaerapfcrianum fecundum bi 
apograj]ha, quorum alterum forte a KiOTp6 
ipfj fcriptuni, efle editurum, fi numerus crill 
Tum, []ui operi nomina dåre vellent, fu&i( 
confcriptus forct tuit fcliciter. Tum i^ta 
Bttfthmgii aurptciis et conliiiis, qui et anta^ 
meridibus luLs eruditis hominibus doiftit Ht 
moverat, opus agqreffus, inter fe contdH 
ifta apographa verfioncmquc Schen cl izeri Ar^ 
cain; nifliora veiioravc, qnae libi vila fuiit,iel«?l 
(lilum K:ieiiipft;ri oblblciuni comtioreni redsi 
ila tainen, ut Icfilui verborum rebusoue närt 
nullo nioilo otiicerec. Nec in hoc nt-gotio aiA 
fubllitir (liligcntta vjri incomparabilis: verum iiiil 
eruditiotie nuiliiplici atquc i[)genii ragaciurti 
ufus elt, ut aimontioiivs liaud paucas cmKrt 
fubiiccrct, atque in caljc tomi poiierioris idJ* 
dilTertationcs ex Kacmprcri Amocnitatibus exfl 
cis, qu;tc res tanyiint lapanicas. Qiiid? qU 
praetcr baec niulto [ilura praelhlifTet, n;li popu 
ritini anior Iiis in rebus languifTet. Edere nifl 
rum voluit, praefationc tcfte, alia Kaempftrt 
v. c. Perfiac defcriptinnem ampljiiimam, Jtinfl 
rium eiusdem intc^njiu, Lontliiii in Mufajl 
tannico Jatt;n[ia, cuius pratfecU, fenfu nobil^ 
fl*-] 



{ 



tans di rtbut lafofUHi pH lapamdii ao|f 

i, hos therauros Dohmio tradidi/Tent, ni 
lorum torpor tunc temporis obftitiffet. 
odie felicior talis editor eflet, vel fit An- 
si Germanus. Promtuarium infuper lapa-^ 
)arare voluit Dohmius, quo cHt^nia, quae 
o lapanenfi unquam Europaeis innotuere^ 
i ac condere voluit. Verum et haec fpes 
2 videtur. 

UMOARTSNii Nachr.vonimrkwUrd. BUAerw 

CHiNGii wÖckentL Nachr. a. ^^^l* p- aj^. 
fqq. a. 172^5. p. 113 fqq. a. 1776. p. 375 fq. «• 
r. p. 309 fq. a. 1779. p. 54 fq. 286 fq. 
^. Anziig. a. 1777. p. 689 — 695. a. 1779. p. 

)5— 799- 

iftniBibl. der neuejlen teutfchtn Litter. (Letngov.) 

Til. p. 500—519. 

. tiut. Bibi. T. XXXIV. p. 5 — 13. T. XL. p. 

.34. 

s K L I i) Fdrtgef. Betrackt Uber die mueften hijl. 

'. T. IV. p. 300— 3c6. 

Miflione Legatorum laponenfium ad Ro- De midioat 
curiam rebusque in Europa ac toto in iti- "^ 
imadverfis dialogus, ex ephcmerlde ipfo-* 
atorum colleélus, ac in Latinam linguam 
js ab Eduardo de Sander Societ lefu Sacer- 
r» Macaenfi portu Sinici regni in domo So- 
[efu. 1690. 4. Liber laponice ac Latiné 
preiTus fummaeque raritatis, laponenfibus 
a lefuitis, qui hac via iisdem opiniones 
ras de ftatu regnorum Europaeorum, au- 
imis Romanae , excitare fhiduerunt. De 
igitur nihil inde difcas. 

n de M. delis le å Mr. CaJjSni^ fur lä J>^lin^ 
que ton peut fairt^ fi le jfapon $fi une ifle; 
at des Sovanr du 31 Mai 1700. p.403'414; 
il di Voyages au NordT. IV. p. 17— 31. 

(PfiTRI 



vean mondi. Enrichie dt Figurts n 

Rouen 1715* 111 VoU. in la mai. 

auiftior feu fiovum opus^ cuius eti 
{ fcriplimus, å Paris 1736. II Voll. ii 

1 IX Voll. in ij mai. ibid. audlior et en 

I VI VolL in I a mai. — AuÄor 

, primam oblivioni tradidit En fec 

! miam! PoA fa/los ^ titulo memorai 

haud neceflarios, liber lic diétus / 

auitur, in quo capitibus XVI agitu 
ivifione regni, de eius flatu natur 
villis, hortis, de viis rationequc p< 
populi origine et antiquitate, ing 
I eruditioiiis artiumque cultura, de i 

Dairi f. im peratore haereditario, d< 
■ f. duce bellico fiipremo, de prifca I: 

ligione, qiiain Sinto vocant, de 
variis, de lingua facra, de ritibu! 
nuptialib'JS, de facerdotibus feu Bo 
cft (p. 139 — 176) feries chronolO; 
rum haereditariorum a monarchia la 
usque ad finem faeciili fuperioris. 



I 

1 1 



I ■ 



' ^t fi^änieif. iti 

t»to.^. Med. Upfal.ThuQbeta. 

itinece lapanico a. 

"-'habttantt of the 

vtannert and 

Prtjidtnt 

'XX. 



JJon 
multö 

-odie eos- 
.jtum annos 
vmenti dl: 

- 0£Ä fflW/ gAugbnre 

jkh. 1779. 8- Tkeoiifce 

' 1784- 8 ma). Cum %g. 

, ^um dodiflimum de mone- 

'^ ^ et accurate Europaeos in- 

^~ a. 1780. p. 753 iqq- 
^*iUt: et philojhphiquei Jar U ^a-obfcrv.ctit 
''oi>. å Amlterd. 1730. 8. Theo' 
' ■* ■ g. — Fruftra nova in hac 
''^nia eiusqiie incolis quaefiveris, 
^Od eriticen aut pkthfophiam re- 
Paradoxa auétoris de defpotifmo 
Laudatorem infuper laponen- 
t. 

prorfus praetermittenda funt, Kninia. 
:Q. KKUBKiTZ, ex optimis rela- 
nia congellil in Otkonom. Encf- 
780. 8) T. XXIX. p. 88—165. 



O > 



C AP VT 



ltn$ aojtr* M ta x^moaqu» ut aauaaag, 
et åPiris 1778- &• De archetypo Bsti 
t^lve typis expreffum fiiedt, nec ne, 
nobis conftat. Luidatåm etiam rqwrii 
nem Parif. l^Zt. 13. Edittonem a. 177 
feram vocant GtttL Aiaiig. a. 1779. p. 
J&'atåafa ^IJfarija o ^npoajhrn* Gk 
ia^ dofimpjtnf iick öafjtjij fobrtmmaja Q 
hiiloria imperii hporiciy e rdationibiis 
compofita). Mofke» 1773. 8> — Au^ 

GODOEX. REICHEL, PTOfcfTor TdAoT 

<,i(ienru, natiooe Germanui (f 1778) Ki 
a{|ogque fcriptores inter fe contulit, e 
certa Icituque d^oa fibi vUå lliot, fine : 
libus tradldit. RuHi aliam imperii lapi 

' rcripäonem idi(Wiate fuo acprd&m atqi 
Pé^opoU fecunda vice editam haJxnt : n 
^men ca aelbmanda didair. 

. , Recentiort noanulla anteaque Europ 
delaponJa tradit ioh. oottlibb obc 
cius acad. fcäentiar. Petropol. in Bm»rkm 
tintr Riifi im Rnffifdum Rntha im ^-1773. 



Ärqftörif de rebus lapameit J^e lapankit. it i 

CAROLI PETRI THUNBBRO (D. Mcd. UpfaI.Thuol>ers. 

dici navalis Batavorum in itinere lapanico a. 
f i) Curions Account of the Inhabitants of the 
r^ire of ^^opMj fheir Government^ mannerx and 
tHKff iu a Letter to ^ofeph Banks ^ Ef q. Preftdent 
J|V Riyal Society; in Philof TrausaSf. T. LXX. 
ft78o)« Theotifce in Goth, geL Zeit. a. 1780. p. 
^T-*78o; et in Gvtting. Tafchenbuch zum Nutzen 
\y9rgnugeu a. 178a* p. i— - 15; et in verfionc 
iboctfca fcripti Francx^gallici mox indicandi. Non 
%y fed devorata eft epiAola, licec haud multo 
^ inde difcamus, quam laponenfes hodie eos7 
l.efTe, quos Kaempferus ante centum annos 
Hat ac defcripferat. Maioris momenti dt: 

lem Tal om de Mynt -Sorter^ fom i äldre 

*å tider blifvit flc^ue och varit gångbart 

jfieredöpur ^apan. Stockh. 1779. 8* Theotifcf 

^rkåod.Pyl^ Stendal 1784- Sniai. Cum f^ 

~ Temo ante Suecum doéliilimum de mone- 

kicis tam clare et accurate Eurcpaeos inr 



ing. Anzeig. a. 1780. p. 753 fqq. 

firvationi critiquef et philofophiques fur U ^a^Oh^m.mu 
'Jiur let ^aponnois. å Amllerd. 17S0. 8« Theo» 
^■Vratlslav. 178a. 8- — Fruftra nova in hac 
Itfiincula de laponia eiusque incx)lis quaefiveris^ 
|uidquam, quod eriticea aut philofophiam re^ 
:^ nifi forte paradoxa auAoiis de defpotifmo 
Fenrc velis, Laudatorem infuper laponen- 
Sneptum agit 

klio haud prorfus praetermittenda funt^Ktanitz. 
tOH* OEORO. KRUBNiTZ, ex optimis fela* 
de laponia congeilic in Oekonom. Ency- 
(BeroL 1780. 8.) T. XXIX. p. 88—165. 



ji' 



CAPVT 



8j p, 4>-*7^' *-~ nuctor ipie I» anua 
quam condhifionOf quasi^^tddemex fe 
ne ec oollatid^ KcaimBfnoram auAon 
qui de rd}irt Sidcli, et hem aUomm, • 
tarids rebus fcri^ere, conleAurå efic 
Nilul tamen attuiit, nHi quod kkmdi 
confirmare pottierit. OAendere pbttflui 
I. prtfcos riios Tatam in cnnfinfii Sbn 
to»y nullo nec Ikr^iAiis néc Unguae '^ 
pidatos fiiifle cum iis, qui hodie au A 
Kd eRe pläne aUenigenass II. gentei 
Afiam Europamque ifparTai-,' quaa ca 
cabulo Tatarof appellare fotemut, c 
Turcicae; III. Mogolos priiboc ante 
Chanum Pfuriter fuiiTe origiitis Turdc 
tione iun«d9 cum iis, quos hodie Tai 
mus, eademque Ungua ufos fuifle; IV. 
qui (UDt hooKy ex colluvione variarui 
^ecipue Kalmakoruin, natos, eorum 
adoptafle. 

UittnbcTg. lOU. C|IKI9TOPH. HARBNBEBG 

deTatarorum örigine; in I. OtkiehJp 
Utteratae oDufcuIis (Brm. i?7a. ft.ST. I 



Brrqpf or«/ dt nbur TatarkU it MmgotitU. 2 1 j 

tiiices Romani legatos miferunt, ad inhibendas 
vn rapinas ac caedes. Innocentius IV nimi- 
k-a. 1345 ASCELiNUM, focium ordinis Domi- AfccUnuf. 
jitli, Simonem de St. Quintifw^ jHexandrum et 
wfurn^ eiusdem ordtnis, atque iohanncm db 
i^O-CARPiNi eiusque fratrem Benediäum, fo- 
Pordinis Francifcani , ad Tataros mifit. E qui- 

^▲SCELINUS et lOH. DE PLANO - CARPINI 

tieras retulerunt, quae memorabilia apud Ta- 
jpj fibi vifa efTenf. Quarum relationum epito- 
^tradita in vincentii bellovacensis 
3ido hiftoriali L. XXXI ; e quo omner reliqui 
hauferunt Latine exftat v. c. in Xeingri 
tii hid orient (i 5^5)9 ^nglia in Hakluyti et 
coileétionibus. Ex hac verfione enata 
}galliea in Bergirani collecft itinerar. et in 
e itiner. Prevotiana, cum tabula geo- 
et figg. aen. Haud quidem prorfus con- 
ofierunt monachi ifti: multa tamen 
et incredibilia4 Plurima, quae de Ta- 
fnoribus narrant, hodie quoque de iis- 
loh. de Piano -Carpini copiofior eft 

fete lentiendum de itinerario guilielmi Rubm^uis. 
Vftu<^uis, Frandfcani, mifli a Ludovico IX 
y C^Iiiarum rege, e Syna, ubi tum ex- 
cruciatae interfuit, ad Chanum five du- 
Tatarorum fupremum, anno quidem 1253} 
a. 1255. Rubruquis ipfe defcriptionem 
epiftolis Latinis, ad regem fuum datis^ 
iudlTu mandaverat Quarum partem cum 
le Anglica in lucem publicam edidit Haklmf^ 
Iq ooUedL itinerar. T. I. Purchafius autem pri- 
• e codioe manu fcripto, Cantabrigtae afler- 
ll^ vetiionem integri itinerarii mutatis epiftolis 
^G^pka^ exhibuit, in colleA. itinerar. T. III. 

O 3 Birgit 




r 

i '• 
■ 

» : 



bibliotheca Vol I. F. II. p. 9 Iqq. 

Hdihoaut. HAITHONUS, (iVCHAYTO, fi 

five A YTAN US, Armenus ex reg 
chus Ordinis Praemonflratenfis in 
de Tataris Francogallice Piélavii 
Clementis V, Pont. Rom. diélavit 
qui eum deinde, eodem Pontific 
, ; 1307 tranilulit Latinet fed faec 

! qiio tantopere barbaries r^naba 

\*ero hoc opere LX capitibus divil 
defcribit iter five, ut interpres 
fajfagium terrae fanébe. Relatior 
tur e hiftoricis Tatarids fide digni 
avunculi littcris confignata atque 
pcrientia, fiquidem ipfe magnam hj 
inter Tataros cum Turcis bella g 
Verlio ifta Latina primum prodii 
Mtnardnm Motihtr 1529. 4. Poft 
res de novo orbe, Bafil. 1555. fol 
miCiH Chronic. Hierofolym. P. II. ( 
I atque cum Marco Paulo, ex e 

I (i Muller i^ Coton. Braniiuburg. 167 1. 



I 
I 






oris d$ rebut Tatmds $t MongoUHi. 2 1 y 

Argote de Molina. Sevilla 1582. fol et 
nicQS dt los Reyes de Caftilla (Madrid l^%2^ 
[II. — Gonzalez de Clavijoy comes lega- 
a(liiianorum , a rege Henrico III ad Ti- 
nifTorum , copiofe defcripfit hiAoriam iti- 
-yn autem Timuri. Infunt tamen, quae 
)rcenduin huius ingenium et ad geogra- 
»rrarum Mongolicarum faciant. Urbs 
irimaria, Samarcand, haud negligenter 
Recehtior editor Hifpanus ad£dit me- 

Timuri obfervatu digna ex opere Gar^^ 
Iva Figueroa fupra Vol.^I. P. II, p. 55 fq. 
:x)mmemorato. Defunt lAa in verfione 
>rtii Francogallica, ab Hifpano anonymo 
:e typis mandata. 

'INI BRONIOyil DB BIBZDZFEDEA BroniovittS. 

Tartariae. Item Transfylvaniae ac Mol- 
iiarumque vidnarum regionum defcriptio 
[ A REicHERSDORFF. Praeterea GEOR-* 
;NERi de mirandis Hungariae aquis hy« 
ition; addita tabeUa lacus mirabilis ad 

CoUm. Jtgripp. 1595. fol. Hi tres fcri- 
loque adieéti funt Ant. Pojfevini Mofco^ 
• eod. Broniovii Tartaria etiam exilat 
fiu JUofcovia itemque Tartaria. Lugd. Bat. 
ir. 1630. 16. — Bronio vius, vir feiid 
ili ingenio, qui cum philofophiae atque 
le cognitione, naturalem etiam pruden- 
jmque publicarum ufum et intelligentiam 
rat, eximia Latinae didionis elegantia,^ 
)eret, comitante. Quarum quidem vir- 
^ritis Stephani, fortiflimi Poloniae regis, 
at aulicus vodtari, bellica virtute, fcrip{is 
;, et iegationibus ad diverfos principes 

obitis, clarus. Maxime illa ad Tjataros 
am CheHbnefum, quo, e Ruflia rédiens 

O 4 a hello 



{ 



ai6 StriptoTtt dt ribur Tataritif it 

a bello Lucenfi, fucrat a rege miffus, novo 
menfibus apud barbaros detentus^ ubi n 
ftimtu ingenti luflratis omnrbus oppidis, | 
portubus et munitionibus, confuetudines qi 
«t lef^es ipforum diligenti cura a labore al 
flmulque tabulis aeneis U]ullra\-it. 

r. GUiLiELMi BRUSSi (bruce) de T 
diarium. Francof. IS93- fol. — Auclor, S 
fautorcm nadus loaiinem Zamofdum, m 
cancellarium et fupremum militiae Polon» 
feiflutn, Antonio Sprnolae, Genuenfi, ibi in 
qui legationem ad Tataros obierat (circa a. 
a quo varia de hac gente audKIt, eaque 
breviter confignavit. Idem fcriplit Co»// 
btlh aivtrfui Tartarot gertndo. Cotoa. i 
IS9S- fol- 

Cf. Hamb. BiU hijt. Cent X. p. 3»X 

u PIERRE BERGBRON, Porifitn, Treåtl i 

tarti, dr leur origiae, pari, pnrplri, monri, r 
guirrfr, [oiiqvtlrr, ettipire, rt fon etenduk'; dt 
de hnrs Chans it Eiispmurs; Elais tt Ho. 
verfts jufijn' nhjoardVtni. Le toiif rtcurtlh di 
^litmrf, Alei.ioirei et Rdntiont antiquis il k 
Edita ell hacc Hergeroiii iiarratio de Tatai 
ciusdcni colleétione paiTim a nobis lauflata 
fere parteni fccundam confltluit. Primum 
Parif 1634. 8- (qiiae editio rara) Deinde in 
de divns l^oyn^ei Jails e$i Tartarie, fi / 
ailkurt etc. u Lcyde, chez Pierre r<ja 1 
1729. 4. Denique a la Haye 1735. 4. — 
ufus ell Francoijalkis dodus prioribus de 
fcfiptoribus in componerida hac defcriptior 
poflea ex Abulgallo aliisqiic iUtiin rect 
audtoribus meLora edodi limus. 



dt rtSut Tatariiu tt Mtmgétieir. aif 

rbu-l-ghasi mohhamed bahadur, (iveAbulgtS. 
■nilgo minus n&c audit, abulgasi baga- 
K f. BAYADUR, Chan (i. e. Princeps f. Rex) 
ipofuit hifloriam gentium Tatarico-Mongoll- 
■II valde memorabilem. Ipfe oriundus e regia 
IBa, utpote patemo ac materno genere a 
äiingis-Chano defcendens, atque ipfe rex aut 
ioeps urbå Urgens et vicintae in Chorafmia, 
iai quidem vices expertus, diuque inter Perf» 
l^lodia verfatus é\; quo fadlum, ut ingenium 
'-: modulo nationis admoduin perpoliret. Et ex 
Bcis quidem fcriptoribus potiflimum eam, quam 
ifeus ante obitum annis coepit, hiftoriam lingua 
fidca compoluit. Morte praeventus anno He- 
to 1074 f.anno poft Chr. nat. 1663, filio librum 
Bdendum edendumque reliquit. Qn\ duobtis 
lannjs feliciter exiit in publtcum, hac inllru- 
• cp^raphe: Hafain Kitap Schafak Turki i. e. 
Ilir Kcneaiogiae Turcarum , feu potius Chano- 
ifcÄkw^olicorum vel Mogoricorum. Qiiae igi- 
!^ priltinis temporibus traduntur, fumta funt 
IttfQ, quem Qioäfa Rafchidu iufTu Gafan Chant, 
c-ttdem Tfchingis-Chani familia Perfiae regis, 
ikBa documenta ac monimenta ad opus tam 
■om fubmiiiiftrantis, concinnaverat. Qiii qui- 
m Chodfa R^fchidt Abulgafio idem efle videtur 
Ék F^ätaiiah , faepius a Petito ta Croix in hiftoria 
Uiingii-Chani citato. Caetera dubium non eft, 
fee proxima temporibus Tfchingis-Chani refe- 
blur gefla, et fequentla, fide omnino digna eHc} 
Iqua ex ttaditionibus haulU non aeque certa 
Éentur. Dedudtur genealogia Tfchingis • Chani 
^idlqiiorum Tatariae principum ab ipfo Adamo 
Itfinnilas generationes , adiniHo faltem unico 
■ta CCCC annorum, quibiis Mongolorum in 
Poa Koa ioclufcHrum res incertiores fuilTe cre- 
O 5 dun- 



I 



i I g Siriptonr dt rebur Tataricit it As^ 

duntur. Ex Nui tamen f. Noachi nepoce, ( 
C hpheli filio natu maximo Turk profapia 
deducitur. A liirco enim per continu! 
ceflionem principatus pervenifle diciturad 
Clianum, cuius duo luere lilii. Tatar a 
vel Mogul, capita duarum familJarum. Ii 
rorum gente fucceflio regum continua u 
Siunz Chanum; in Mungli famitia pauDui 
rupta: fed regnavit tanien in ea temporibu 
111 Chanus. Qyo ab illo viclo, et gentel 
lorum ad inlernecionem fere caefa, qui 
erant, per aliquod tempus errabundi åé 
In regionem montibus undique claulam i 
ccflam, quam Irgana Kon vocaruni, in qi 
CCCC annos abfcondunt. Tum veto pi 
tes iterum mox omnes gentes vicinas in | 
tern redigunl. Ex hac adeo quoque gente t 
familia continuaia fucceflione ortus eft Tft 
Cbao, cuius res ladfTnne in Afia atquei 
geUae fule exponiintur. Frlii eiusdem mei 
tur quatuor: Zuzi, Zagatay, V^paday etl 
inter quos divifae provinciae rtgni vaflifiin 
tamen eorum Ugadayo priucipatus tribt. 
caettTos ex volumaie patris, accedente etia 
»Jlione proceruni ; unde Magni Chani nomi 
excellentius caeteris ortuni. Et fucceflbr c 
Magni Chani a proceribus leiftus plerunnju 
ex lamilia natu vel meritis maximus clTei 
Ugadayi adeo lamilia brevi cmiiientior haec 
tas in familiam Taulayi tranfiit, priore i 
opprelTa. Nec ipfa hiitoria Taulayanae h 
ulterius quam ad Cubl:iyi temioia, quibus 
me floruit hoc inipcriuni, Sina omni fub i 
coada, perducilur. Zagatayi pofteri m T 
oxiana regnarunt, und-j et regioni v.r'iT^t\ 
flliquod tempus, usque ad aeratcin Timuri, . 



"N 




Smpiani de nbm Tatamis tt MougoUHs. 319 

idpatu deiedi funt, fuccedente in eorum locuin 
3iuii familia et pofleris, qui et ip(i fedes et im- 
lum in Indiam tranflulerunt, unde Mogolicae 
nomen, ita tamen ut apud Perfas propter 
fedes huius Timuricae familiae Mogoles 
Indici Zagatayenfium appellationem etiamnum 
lerc memorentur. Taulayi Chani reliqua fa** 
it, qoae Magnum etiam, ut didum, Chana« 
obcinuit, in Per(ia quoque regna vit, pluribus 
r^ibus Chriflianis imperantibus } tandem 
et rebellionibus ad incitas redaéb et a 
is oppreffa. Sola fuperefl: Zuzii gens, in 
Res famUias divifa, quarum pottor in Kipfac 
dominatum fUbilivit^^Hufliamque per 
tempus tenuit A Zuzii quoque filio, To- 
.Tiinur« Chani Crimenfes defcendenint, ut 
abo nlio eiusdem Usbek ortus, qui a fuis 
.amatus, ut nomine eius, quod hodiemum 
in locis, quibus confederunt, fe appella^ 
Copiolius tandem recenfetur familia, ex 
defcendens , Scheybani Chani , qui quidem 
eif Germaniae urbes quasdam tenuiffe a 
narratur : quod vero ab eodem familiae 
principum regumque plurium orl- 
fuam repetant, inter commenta illius, ex 
e incerta hauila, procul dubio referendum' 
r Potiflimum vero Chorafmiam tenuit haec 
^bani &milia, ex qua Abutgofi Bahadur nofler 
Ifeidus. Hiiloria Chorafmiae huius, non nifi 
nita bella et tumultum alterum ex altero natum^ 
Sdiam confanguineorum, levitatem populorum» 
Ocinia in vicinos urbiumque direptiones nar- 
^y uberius recenferi vix meretun Caeterum 
ichria, haec finitur morte Abulgafidae Bahaduri 
^.aerae Chriii 1665. In notis, ab editore 
iQoagalfico adiedis, geographia^ Uiioria et 

natura 



130 Striptortt dt rtbus Talaridr rt Men 

niinira rcgionum Afiae fcptenirtonalis ii 
fttis fufe cxplicjiur, nuHo quidcm onl' 
quem mentio ipforiim locorum in conti 
gerebat. Sic de Calmuccis f. Catmyccis fli 
multa ibidem refeiuntur. Qi^iibus veroei 
hauHae lint notae ilhe, eduor hi praeäti 
lummodo his verbis vagis inruiit : Oa !*i a 
éTmnt ^atilitc di Mtmoirei jlaiktutiqutt. 

Haec igitur hilloria e codicc rmnu fcr^j 
tarico primum fumtibus ducum IiellicorumSl 
Corum, a Rufiis proelio l'ultavieii(i captorum! 
In Sibiria dctentorutn, rn quibus PhiL Ic*; 
Strahicnberg, in linguam Runicam, et cxhac 
ipfts varias in Ifttpuas, v. c. a StrahtcnbogiOi 
Theotifcam , translata ert. Prima typii 
\'errK> ftiit Fraiicogallrca, quam editor s 
ab interprete ipfo, cuius nomen vero haud 
aiSrmat: alii eandem e Theotifca omm 
Editor ifte quoque anonymus audit f^n 
Moiiiinjfc, copiarum Gallicirum o!im rradeA» 
Eii h'-iius verlioTiis infcriptiorit-ni : H ■' ■irf ^tif 
h^itjue dl! Tatarer, tr(\'!uite du Ålnunfcnpl TcrlM 
d'Abuli;,i(i-Kay?.HLir-C!ian, rt luricluc tTun s,'^ 
iiomhrr dr. Rrviarqmy nulhrnli'jurt (t tirt nT!i4 
fur le vti-Hahk Ffiat pnftnt äe l^Afir ftptnimå 
^vtc hc Cartrt gioi^raphiqwt Titfrjfatret. ParD'*' 
i Leyde 1726. lamai. Ex hac verfione anony- 
mus, annotationibMS contextLii, ubi apre fätif* 
fum fuerit, immixtis, condidic Z3^/frifrwfl i^* 
Tartarit, infertnin tomo X coilcdlionis, ]i0C liwll 
omatae: Rawil Hei voja^^ti au Nord. EpiiomslJi 
cxllat in colleiflioiiis iiiiierar. Prevor. T. ^* 
Aiiclicae quoque vctlioiiis, e Francogallica oro? 
(laOim nicntio fit. (j^mm autem verdo Fnn»' 
pallica, atletiqiie onima vx ilta haulb. error^ 
ac viiioiuni ylcua tit-, cgrcgie fåne actura, f-* 
Klia 



iripions d$ rtbut TatarUU it MomgatUif. aai 

Theotifca, ex archetypo Tatarico confedla, 
ucem pubiicam prodierit. £laboravit olim 

1 DaiUil GottUeb Mejfiffchmid ^ feu ut ipfe au« 
nialuit, Mechaeropoms ^ artis medicae dodor 
791. Cuius autographum cum ante decem 
ånnos in bibliothecam academicam Goettin-' 
m perveniret, ab eiusdem praefedo fupremoj 
r. Heynio , traditum I. C Gatterero , qui illud 

Theotifco hodierno accommodavit, tamen 
fcnrentiaruin feu rerum detrimento, typisquc 
um exlcribi iuflit in commentariis fuis criticiS| 
rifiåii Journat infcriptis, tomo quidem XII. 
— 96. T. XV. p. I — 96. T. XVI. p. I -—14g; 
qiddem titulo: Hafain Kitap Schafak TiirAr, 
j/f, GffiUichtbuch dir Mungälifch - Mogulifchen 
T.Mogmfchm Chanen^ mbft einigen^ von ihnen 
II9 ats von Tatarifchin Chanen abgeUiteten Stänh 
I von iinem^ aus dem Zngifchen Gefchlechte alh 
Jtgf^ dm ^ Charifmifchen Chan Abulgafi Bagadur 
■L /• der Charefmifchen Haupljlodt Chiwa: im 
C 1663. jius iimr Tiirkifchen Handfclirifi inf 
fih$ iibirfitzt von fet. D. MefTerlchmid. — 
k haud adiedt *) — Latinam huius operis 
1>recationefn ex archetypo Turcico adornaiTe 
phUmm &gifridum Sayeruntj difcimus ex Noyis 
I Eruditorum a. 1732. p. 356, ubi etiam fpe- 
n operae collocatae exhibitum (p, 337- 3 66}. 
itiam A6k. Erud. Supplem. T. IX. p. doo<— 
— H^^i e verfione Francogallica ab ano- 
o PitropoU fme anni mentione, verum 

circa 

Jk€»imwå% fcicntiarum itnpenalis Petropolicana aliam 
^olEilec VfirfioQcmt «x archetypo Tacarico coofcéhiin 9 
doigio laeoéo Kebr^ quam, quum incomrior effet, 7o« 
Xtnk^r^hiS Fifcbtr pcrpolivir» Quantum per iniperitiaaa 
TicaricaG fieri potuic 



-äaa Setiptoru dt rthut Tatariät tt Mmg^ia.'. 

drca s. 1770, duobus volrimmibus in a. 

H. L. C. Batmtifitr Ruffifcht Bibi. T. IV. p. 55SI 
kbnjni. u AKTI NI Relation de la Tartarit eriMå 

t. Stcntil dt Voyagtt aa Nord T. IV. p. 365-1 

■ Defcnbuntiir r<;giia Talarica Niutfche, ^fd 
P Tanyu , Samahania « Sifan , aliorumque ij' 

tariam non pertinentium, Laos, Ganoan 

Corea. 

AvriL P H I L. A V R I L Dtfiription de la grandi Tuti 

tt du dAfftrtnt peupUt qui fhabittnt; m öud 

f^ogagt tn divert ttatf eCEnrapt tt d'Afii, ftr 

eouDnr u» nouviau ektmin m la Chtnr. \ Parit |A 

4. ibid. 1693. 4. ibid. 1693. 12. Cumiigg.i 

Thtotifct a iMd. Frid. I^ifdur-^ cum eiusdon ans 

tationibus. Hamburg 1705.3. — Auiftor, Idd 

fuperiorum iuiTu, novam et commodam ml 

Sinam viam lerreftri pcregrinatione indagarti 

duic Qiio in negodo verfatus cA ab a. ri 

usque ad a. 1691. Varia, ab aliis anta ooa\ 

fervata, notavit. 

ya|*« Voijai^es de l'F.nip'rfur dt la Chine dast ia Tåå 

iarie eic. ä Paris i6sj- 13. — Infiint reisrroM 

itincruni duoruiii Siiienfis imperatoris in TaunaB 

a lefoita VERBiEST, Imperatoris comite, cot 

fcriptae. Alieriiis de itinere a. lög; fufccpro, Tupl 

Cap. XVII. Sed. V. meminimiis: altera ona ocä 

fione itineris a. i6ga peratili. Subiunth caie 

eJl operi Diilialdiano de imperio Sinenfi. Is 

qijoque tomo IV colledionis inner, verfus fcpiffl 

{foyagfs au Nord), atque tomo VII colledm 

itiiicr. Prcvotianae. Jnglke exiiat in narriirai 

fJifpani Soto de f-lorida, Lnod. 1687. Anhiei 

lationes pliires obrcr\ai:oncs de T.ntaria orienO 

« occideritali continciit fcitu mimme intiign" 

v. c. de urbe Uia, oJim i\.£;ia Tatarorum; (fc'" 

dole terraruiii iltaruni naiurali. Addita di nam» 

it 



SiT^toni di nbuf Tatarinf tt Mongdtuii. 22% 

KKfpanorum ex Mexico navigatione in Cali- 
■bm a. 1683 faéU} de qua alibL 

K A6U Erad. ju i 686. p. 359 fqq. 

^$bnilia itinera^ et quidem oAo ab a. i68SGerbiil0% 
^ ad a. 1698, in Tatariam occidentalem, cum 
atore Sinenfi Kanglu vel eius iuiTu peregit 
3. FKANCiscus GBRBiLLON, Icfuita Fran« 
adlicus. Muko plura vidit et coniignavit, quam 
ftleft, cuius vero relationes introduélioni quafi 
g^poffunC narrationibus Gerbilloniij quas qui« 
||;DuhaIdius fubiunxit operi faepius memorato. 
ampiam fcite compofitam exhibet col- 
itinerariorum Prevotiana T. VII. Occafio- 
multa videndi et obfervandi, aliis peregri*- 
plerumque abfcondita, egregie ufus eii 
y arte mathematica inflruAus, qua loco- 
et defcriptiones reétius exhibere potuit, 
vii^gus peregrinantium. Adiundla funt no- 
tempeftatis mutationibus , fuper varia 
AKura, fuper Tatarorum indole etc. Nec 
£gurae aeri incifae. 

ICOLAI WITSEN Noord- en Oq^* Tar/otf K^WItfcai 
Bamdigh Ontwerp van eenige dier Landm^ m 
so als voarmaiU belunt zyn gtwuft. T' Am* 
169a. fol. ibid 1705. fol. Cum figg. aen. 
b priodT quidem nec tam fplendida, nec tam 
k eft^ quam pofterior, quippe quae ornata 
i eft tabulis geographicis figurisque eleganti* 
habet iAa tamen loca, in Iiac non obvia. 
^ue vero usque ad dies noftros tantae eranC 
ut codicum manu fcriptorum inftar aefti« 
Et inter haec operis exempla paucifli- 
iaÉ uniun vel alterum exAitit, cui non deeflent 
tahnN*^ geographicae vel indices. Auäori 
k aocimtiffimo anxieque paene exa^ nec 

prior 



Rtiflb* L^ttos^ ,per CMnnem p«i:ne'tl 
Ih^ tonu fult, ut Tatariain, (epteni 
lus et fHlentem ftiMm ittam, Sitot&d 
que aliasque tetnt dominationi Rnffic 
parum tunc temporii hotas, fua Utåä 
cet Prodiit prtirtum tabula iltaniin t]^ 
snptAa a. ifigi.'^ 'Huic cbnudnit 
oebebat opus ipTum modo laudatum. ' 
DOS impedit, qoa-häii^s res ab auAo 
tw accurate indicare poflimus. G^' 
råntfuininis Idem éxtoDunt l9ud&&, 
fnuha oontineat,' hddienuni in Ridli 
fiitis nota, maxbnamque paitem In ce 
fil|vli oonngnata. 
Cf. G. F. MDlIai AmHimg Sagl/tkirGi 

'tHILIPF lOHAMM VON STtA 

Vat Nard-mid C^tht Tlml von Emi 
im fit-wttt folthu dar gauzi Xmjifcå 
Sbtrim umd Ar gnfim Tttarn/ htj 



friptoru i» nbut Tataridf it Mtmgofidi. aaj 

icr hifiorifth-gtographifchtn Sr/ekreibaag der aU 
md nmera Ztitin, und vialm andern umbrkanm' 
^fdvichttn vorgffttlltt, nibji einir noth nitmalr 
läckt grgtbtiun Tabula polyglotta von zwig 
4lrijf tiger Ity Arii» Tatarijcher Viiktr, ^ratht» 
NHW Kalmuekifcke» Vocabularin, Jimdtrlich abtf 
^ffvfre» richtigi» Land- Charit von dtn btkanit' 
itOtdtrn imd andtrn vtrfehird-nen KupftTfiichtn\ 
i /ifiati/ch • Scythi/chi Aniiquität bttrrfftn; bt^ 
'mahiit der Sthundifchm Kritgt- Gtfangtafchaft 
^rland^ aut tigtnr-r forgfäUigm Éikimdigungt 
m OerJitttUten wtitm Räfrn zufammengebracht 
tgtftrtigtt. Stockholm (f potius Lip/at) i* 
pHig ^t Jlutorit 1730. 4. Cum charia geo 
Ica maJore et tabulis aeneis XXf. Anglitt^ 
> >738' 4- (Notulas paucas aHrperfit interpret 
p;ius). Francogalliee a Godo/redo StUiur^ Åm* 
,if. potius Parif.) 1757. Ii Vnll. in la mai. -^ 
f-%ia6 auAor^ chiliarcha regis Succiae, pro 
Älito, confilium hoc opus edendi manife* 
t, uque bibliopblis ad redimendum obtu* 
Quum vero horum nemo conatum facera 
L, fijmtibui auéloris pretioque ab hiAoriaruin 
pbus repraefentato liber excufus atque redenip 
Eth vero niintme eruditum fe fateretuf 
f fadum tamen haud exjguo litterarun 
ut in trededm annorum captivitatem de- 
la Rufliain^ occalione oblata, remptiHimat 
llBclas, aXataris praedpue habitatas, fcrutari 
IM^Kila delineare, praeterea mores incogni» 
gentium et linguas ac monitnenta antiqua 
, eaque, quae ufum habere pnfTunt^ 
e potuerit. In primis vero tabulam 
multo labore dedit, maiorem qui* 
^ Ut cum llbro ipfo commode compingl 

[, éf qm co{Hore egit in praemifla libro in- 
i^,VoLlI.P.IL f trodu- 



t ■ . 

I ^ 



■I 

t 



I • 
I 



pitibus XIII de variis Ruiliae noi 
que origine, de finibus, (itu et 
hnperii, de veteri et nova Rui 

E ro vindas, de veteribus et novi^ 
US ac fede praedpua, de initio 
dpum e familia Romanovienfi, d< 
Imp. j de titulo Tzari et Magid D 
de reiigionibus Rufliae, de m 
ecclefiaftico , de proventu Rufli 
milltari regni Ruflid, de dus f 
de aliis memorabllibus, quae ad 
éhnt, de metallis, v^etabilibus^ 
tiquitatibus etc. , ordine quidem al 
in primis digna funt, quae fub c 
Uiroglyphica et fimilibus expon 
illuftrantun Hodie quidem de pli 
in libro expofitis certiores faéti 
tamen illi pretium quoddam. A 
bergio didiceranc eoque haud n 
iibri dus mentione; digiius cei 
culus relationes oum recentioribiu 
Interpres Francogallicus anonymi 



S!(r^plont di rdns TafåHdr il MomgoHdf. ^97 

idchatka et in mare pacificum, aibque do 
llfrikoffii itinere verTus littora Americae. Q^jae 
liones mutuatae ex epifiolis pnefecti xniiitaris 
pd anOnymL 

t Növa Afta Ernd. t. 1731. p. 46 fq. 
JMttv. AiZiig. a. 1759. P- 298 ^H- 

t B. DU HALDE Defcriptiou --^ di ta Chimi tfda HiLbi 
it Tartarii Cäinoife etc. (1735/, nuilca qaoque 
Pjdf-rHnentia continere, vd ticulus docec et ex 
me noftra fupra exhibita patet. 

fiom di ta grsmde Tartarit^ drejfk fur la R^atiott 
arigiuaax des Suedoir, prifoauieri en Siberii, ^^ 

la gturn di ta Snede avec la Roji'. a Am* 
I737- 8- et IQ Ruueil di J^tn/ages au Xord 
p. I fqq. 

å Mt. le lUarqUii di Torcy fur le ntmvel du Btd» 
\t de la mijiott des Peres ^fuiter danr h 
par DU B AN in Recueil de t^oyngfs au Nord 
P^ 379 ^Vir ^ ^^ Nouveaux Mtmoirts dit 
T. I. p. 1 — 94^ 
fi foiti ä quelquif queflhns au fnjet det Rcpottft 
Orkaffifi in Ree. de l^oy. au Nord T. X» ««• 
fqq» et in Nouv. Mém, des Miff. T. I. p. 95 -^ 

tftEAND Vo^age de Krinue eu GrcaJJle pair k temncL 
Tartanr Nogaif^faii eu 170a; in Rec. di 
Nord T. X. p. 458 Tqq. et in Nouv. MJuk 
J, T. I. p. loa — 135. 

tOH. LAUKBNTIt MOSHEMII Hiftoria TaP- Ifoshelou 

ccdefiaAica, cum mappa geographica* 

1741. 4. >— Ekponuntur potiflimuin 

ac Ifajdia Pontificum Romanorum facer» 

aÄ iis in r^ones a Tataris habitataa 

et propagiuidam ibi religionem Chri* 

„ itrifionuiu 

b * P d Cfit- 



cöll^, qulfiqifli de Tatarls Inde i 
mordiis us]ue id dut incurfiones 
, orientalem et aé proelium Ligiddl 
1741 ab iis conmiffuin, rqxarire p 
Tanrorum expeditinies per Cumim 
liam illuflntae: ndnus, quae de ecr 
afferuntur. 

d«G«ign«. DB GuiGMSS EBfiain gémiratt å 
Tartt, dtt Mtigob U itf Milnr TarUu 
etc.>( 1756 fqqO- Supn Cap. XVII 
hoc (^lere retulimut. 

DifTdana- jtnouym Diflicitatio de natimib 

tS."^ quae inter AAnchanum et fiunun < 
a 1738 habituuntj in Hifioirub tA 
Äir/wT.XII. (1758). 

Kim-bag. Elogt ät ta Ftlli ät Moukdtu tt dt 
Ponmi tompofi par sjen-lono, JE 
Chnu it tU la Tartaru aSutUtmmt ra^ 
fdgtié di notis tit. Traduit m Aan, 
iuiiot, Xiffownairt i Ptiiwg, tt jm 
D^iffnes. å Pagis 1770. Smal- — 
iinperator Sinenfium acUiuc pladii fia 



■ 1 • 

Suf^iorii di nbur Tataricit et Mmgoticif. s^f 




alia exhibentur et illuArantur, quae geogra« 

^n hiiloriamqué naturalem Tatariae orientalist 

•fe Sinarum mores ac confuetudines fpedant. 

dusdem imperatoris diflertatio de invento- 

lemporeque inventionis charaderum, qui- 

enfes in fcribendo utuntur; item eiusdem 

na in fhiticem ac potum , Thea didlum. 

-^Goeiiing. Anzeig. a. 1770. p. 881— 885- 

^iJGOLAUS BRNST KLBEMANNS Reifefl t;o» Kleemann. 

åbw Belgrad bis Kilianova^ durch die Bulfchiah' 
iy äber Kavfchan^ Bender^ durch die Nogeuh 
w die Crimm^ dann vofå Kaffa nach Kon* 
U wuh Smirna und durch den Archipelagum 
und IVien^ in den ^ahren 1768, 1769 
70. Nebjl einem Anhange von den bifonderm 
'en der Crimmifchen Tartarey, in Brie* 
Fnund. Wien 177 1. Smal. Editio 
y cum figg. aen. Lipf. 1773* 8* Vindob. 
8* *— Editione prima Vindobonae a cen- 
truncata, auélor aliam curavit, reieéU 
ej^flolari, diarium potius exhibens, novem» 
aeri incifas addens. Iter inftitutum 
aulae Auflriacae eo quidem fine, ut invelti* 
'y numne commercia utilia e terris Auftria* 
peninfuiam Crimenfem conflitui poflinL 
lua audlor potiflimum narrat, mores Tata« 
libri titulo commemoratorum paflim pingit, 
phia BefTarabiae, regionis circa Otfcha- 
r et inter Boryfthenem ac Tanaim, ut et penin« 
Crimenfis, nova nonnulla tradit. 
mi mårkumrdige und zttverläfsige Nachricht von Nachr. von 
'^erirmnmng der oberjien Priejerf der Katmiiken. ^^^g^i 
1773- 8. 

H, GOTTHXLF STRITTER Hiftorifche iVorÄ- Strittcr. 

mi é» Ktim; addita Calendario hiftorico 

P 3 Petro- 










' ofiv cS ooBBfiMifufaus G 
g TwitM ttt» Tini iMce dpfl 

C3*3- In oots örtum. mjod. fi 



Smptoref äe nbm TatarUit it Uongolicis. 931. 

fiorum divifione et hiAoria, in primis de hiflo 
Calmyccorum , de eorum principibus horum<* 
genealogia. Seélione fecunda de Calmycco- 
L indole, moribus ac confuetudinibus. Sectione 
wL de eorundem aliorumque Mongolorum, 
felorum pottflimum, re civili ac militari. Cid 

L prima arida vifa Rierit, lUi eo magis arri- 
( fecunda et tertia. Pars altera compre- 
det plura memoratu digna de reli^one La- 
i, de hierarchia Tybetana, de aera reUgiofa 
ilorum et Caimyccorum, de caerimoniis 
^1, et de variis eorum loquendi éc fcri- 
modis. 

doAam, ex fontibus opdmis hauflam Thanfnamu 

lem geographicam Cherfonefi Tauricae 

*atariae Crimeniis, inde ab a. 1783 imperio 

fubieébe, exlubuit ioh. thunmann^ 

olim hiftor. et eloq. Halenfis, in editio- 

geographiae Biifchingianae {Hamburg. 

8.) P. I. Vol. II. p. 1883 — 1974. 

lONlER Bifchreibung der BuraiUn^ öder iiarA Regnler. 
Mundart Bratsky^ emes unter Ruffifctur 
fsigini ftehenden Tatar ifehen Vdket^ dos ohn$ 
den Mungalen abftammetj und d%$ Sibi* 
Chgendem von Krasnajar^ Irhasky^ Hinuhf^ 
mtkg^ Sikmginsty und Kiathta bewohnet; in 
Meufelii Beyträgen zur Erweiterung der Ge* 
Itkmdi (Augsburg 1780. smai.) T. I. p. 119** 
.— AuSor, natione Helvetus, a. 1774* If« 
ki, ubl atiquot annis vixit, hane defcriptio- 
oompofiiit, dlgnam fåne, cui fides tribuatur, 
lie comparetur cum iis, quae Pallas in opere 
D memorato de Buraetis narrat Saepe uter- 
eadem refert, alterque altétri fidem Bidts 
n faittr {^ dtfcrepanr. Regderii defcriptio. 

P 4 copio* 



i 



Copfofior vkletur eoquftfide ålffAot\ époå 
Utter gentefn tftam éi iipiid jpradeäoin iiniiinÄf 
{trovinciae Irkutzk vérfirtus nf. y 

Uootieir. ' De tribus täbulb genealc^^ ptliM^touin Man} 
gölicorum ef. Ltomtikff dl^ ^roadme lequeiitKV t; 

v.Bn4mp (GBORO A.UOUST VOK BtBITgNlAUCl) 

«mk ^aatåUr gtfimmtim Tatanw im dm attm tmd wlkmm 
Ztiunf mu dm bewährtffim Jtéukricbim gmognk 
Reval und LeipaU 17^0. 8- -^ Epcoqié oioib 
contra^ et arida mendisque lypofpraphicit fiii* 
- tens, e fihris vel a noins iam. hudadf vd attf 
laudandis dedufta. 

|m{4;. - sujBF Nathriciåt» vo» Ar Krim; in VALUI^ 

« Miiw iifi^éHpik Ét^ågm ^iit%) r. IV. ^ ..,; 

d in A(^dn Pmijmk «. it8|- ^atdc. X pi 44^, 
^^.' iibl et taiibtäiiönét KueSae. . AuÄör ftuntf^ 
Ittis åcådfemUife ]^éth)politåhae dbförvatlGnMja feK 
ifittlehdatucii' caui& ib päilnfulam CUtnedftil 

Alia, curii récentiora tiim maioris ihomeod 
ét eadem , ttadit anonymus praefeéhis milicarii 
RuflicM, aeftateanni 1784 peninfulam relinqueii% 
itiHi/for. Pori^emlk a. 1785. Paitic. III et IV. 

Alii quoque retulerunt de popuiis Tåtåiidi in 
Kbiis in poflierum nominandis, v. c. capitibiis da 
ibr^toribus r^rtiitx Sibiricarum Ac RufTicaruro. 

*^ ♦ HB^ 

Scriptores de TJchwgif-Chano ii dt Tamertatufifi 
potius Tmuriy Mongolorum otim duäbus \ 

famofijfimu. \ 

df kiCNii«« JHiJioiri dn grand GengMzean^ prmiier Empmtt \ 
dit ancimt Mogols et Tårtans. Divipfe m quairi 
Uvrti. Qmtmant /« Fi$ de ee grand Om i fin dt 

vatmi 




Scrip föres de rebuf Taiaricis et Mongolicis. 335 

'. Jiazeno , licet alia quoque fubfidia mentiatur titu* 

Hiftoire du grand Tamerlan^ tirie d^un exeeU 

\t manufcrit et de quelques autres originaux tres 

""opres å former un grand Capitaine, par Siiur 

B-SAINCTYON. å PariS 1629. 12. ibid 1677. ia.de Sftinfti 

4^ Amfterd. 1678. 12. ^^ 

• AHMED BEN ARABSCHAH {Arabfiades) Ara- Ahacd. 

fcice fcripHt hiiloriam Timuris, cui coaevus fiiit 
(f 1450). Multis quidem ignominiis et vituperiis 
fiicinora , in genens humani intemecionem a dc^ 
1-. populatore patrata, exprobrat: verum enim vero 
^ Ingenii Timuris omamenta minime tacet : iuftis 
f ^ tootius laudibus profequitur eius virtutem bellicami 
oexceritatem et foUertiam in rebus civilibus tra« 
« dandis , tutelam , qua litteras bonas artes ve fovit 
Aliis certe fcriptoribus Timuris res geflas non 
fine partium iludio narrantibus praeferendus vide* 
tur Arabs ifle, cuius archetypum primum typis 
expreijum hac epigraphe: ahmedis arabsia- 
PAB vitae et rerum geftarum Timuris, qui vulgo 
Tamerlanes dicitur, hiiloria. Lugd. Bot. ex typogr. 
Slfeviriana 1636. a. lacobus Gotius editorem in 
prae&tione brevi fe profitetur. Textum folum 
Arabicum exiiibuit Operam dedit, ut fcriptorem 
Integnim, et quaiem ofTenderat, faélaque gemini 
codicis MS. collatione emendatum publicaret: fe- 
parato volumini deftinatis, quae ad interpretatio- 
iiem eius pertinent, et necefTarias notas. Golii 
verfionem Latinam in bibliotheca lacobi Mrieru 
D. et Prof. Bremenfis, mortui a. 1741, aflervatam 
fuiife, teflatur Dunkel in Nachrichten von verjlorbe* 
mn GeUhrten T. L P, I. p, 155* *) FraneogallieB 

a Petro 

♦) Bioemjläbl in Epiftolii irinerariis T. V. p. j8 fec, 
vcrf. Th^or. narrat 1 fe Bafileae in biblioth^» Freyiana 

vidiflo 



%i6 StHpMru de riSm fäåiritU it åUffOtif. 

k Pitro Vattiir^ ^ PariC i6s8« 4- . Now eAb 
irchetyid cum verfione Latina prodiic hac infcrt- 
pdone: ahmedis arabsiai^ab vitae et rerun 
gcftarumTimuris, qui vulgo Tamerlanes dldtuTi 
hiftoria. Latine verth:, et adnotationes adiedl^ 
.Samuel Hinricm JHftmgnr. Tomus I. Liovardim 
t . 1767. T. IL ibid. 177a. 4. ^Mangerua textum 
mendofum editionis Golianae, hodie raro obvia^ 
e duobus codidbus MSS. notisque critids, qiui 
jlibr. Sclmltim dcemplo fuo adfcripferat, frequeo» 
ter correxity verfionemque Latinam addidic; quie^ 
quantum in tali fcriptore tumido et oblcuro fied 
poterat, plana eft atque perPpicua. In aimotatb 
nibus mutaciohes contextus indicatae locaque ob- 
fcura illuilrata, proprietas didtionis Aradbicae eh» 
que ufus in interpretando iacro bödtee dodi* 
rau. 

Cf. GoitHng. Anzmgi 9u 176g. p. 1158 ^« 

1* A* KRNESTi TkioL Bibi. T. IL p. $53 (^q. 

Boeder. lOANNIS HENRICI 60ECLERI Timur, Vld- 

go Tamerlanes. Ar geni. 1657. 4; et in eiusd, Diff 
acadd. {Argent. 1653. 8) p. 383 — 417- Diflbli- 
tio haud male compofita e fcriptis Ahmedis Anb- 
tfiadae, Schildbergeri, annalibus Sultanorum Tinw 
cicorum a Leunclavio editis, Perondini, Cu^ 
niani, aliorumque. 

P. tf OR- 

▼idiiTe verfionem Latinam Ahmedii ex edirione CoIm- 
na t elaboratam usque ad finem capitis XLH ab Abbatc 
Parifino Ltmguerue^ reliqua vero usque ad cap. LXXXIX 
t Frcyio » qui et Carmina in mortem Timuris cooipofr 
ta ab Arabfchida (ap. Golium p* 317 fqq.) Latine red» 
didit. 

*) Idem» qui Macini hidoriam Saracenicam FrtncogtUict 
leddiditt Cf. fupra VoL lU P. L p, 1 6<^, 



K 



Striptom ä$ ribuf Taiaricu it MangoUHt, a 37 

P. D^OKLBANS Htftoin dit diux eanquinms å'Ot\m^ 
^arians Chuuchi et Camhi^ qtU tmt fubjugui la dum. 
Paris 1688. 8* C£ fupra cap. XVU. fed. IIL 

THOMAS HY DB Spedmen hiAoiiae Timuri, Hyde. 
Lrabice et Latine; in eiwd. Syntagmate diflerta- 
^num, edito a Qregorio Sharpi {Oxon. 1767. 4.) 
oL IL 

IBftoire de Ttmur Beg^ eonnu fius le mom duSch^nM- 
rrand Tamerlan^ Empereur du Mogols et des Tiur*^^^ ^^' 
wit^ eerite en Perfan par cherefeddin ali, 
mtif d^^zd^ auteur contemporain; iraduiie en Frafh 
w par fin Mr. petis db la croix, Profejjiur 
» langue Arabe au College Royal^ Secretaire Jnter* 
r£ti du R(n pour les langues orientaUs. Avec des 
otes hiftoriques et des eartes géographiques, å Delft 
733. IVVolI. in lama^. a Paris 1724. IV VoU.in 
2 mai* ~- Cherefeddin C pocius Scherefeddin 
aucos annos poft Timuris obitum hane hifloriam, 
'el potius panegyricum , elaboravit. Affirmat 
lem, fe eam cx)ncinnafTe ex commentariis ipfius 
[unuris, cui mpris fuerit, omnium fadorum 
iionim Ulloriain , ab ipfis ducibus, qui rebus ge- 
eodii interfuerant , exhibitam, in unum corpus 
oHigere, et foribis fuis diélare. Q^iicquid vero 
thid iit, Perla diario rerum a Tiniure geilarum 
uides nimias et impudentes lat^iter adiecit , adeo- 
|iie oarrationi fuae ipfe minus fidei condliavit^ 
Hiam Ahmedus nimium Timurem vituperando. 
\inbo tamen praecjpui hucusque manferunt fcri* 
itores de Timuris rebus geitis j ambo inter fe con- 
(BKndi veraque a faUis iudicio acri fecernenda 
iint Petii de la Cräx^ a Franciae r^e Ludovi^ 
x> XIV ad addifcendas linguas orientales mi/Tus in 
3rientem, Ifpahani copiam operis Scherefeddinl 
ladus^ itiffu Cpiberti eius veriionem orfus d|^ 

jprimo 




primo ad verbum magit opmnaido fiores 
gandas doquentiae Perficae» ddn, cinn caiA_ 
doquentiae afluetis aitfflnis eam inmiioran 
. picfaendtfCet, novam ooodnnavity . Mofini pi 
quam verba refiereoteoL 

C£ Afta Enid. Sopjd. T. DL p. go^flS* 

*^"^^ f"^^^ ^ ^^4^ ^ ^^'^ '739« H VolL in i a mal-^ 
Satiram potius in Ludovicum XV, r^on 
quam veram Timunii luilonam lumc lilmiin ooi^ 
tinere, affirmat Lmgla ämFnsuojfia åUth^iifrnt 
HmAiT thiftobri T. XIV. p. 1 16. ,]^ 

Ubmio- Recentiore, quo vivimus, aevo per Ajd^ 
^JS^I^^Xi orientali India dominantes Eufx>pads opus io" 
Timimad-notiflt, quod a llmure ipfo conditum efle bl 
ac Periae (ibi perfijadenc^^initituta nimirum aiquc 
t^ube, fecundum quas Timur non in I>eib fi)^ 
him, fed etiam. in pace, r^naverit; adieda bitvl 
rerum bellicarum a Timure gedarum hiftoria. 
Primo prodiit Oxonii a. 1780 fpecimen operii 
Anglice verfi hac epigraphe: A Spedmen of tii 
iivit and miUtary inftitutes of Tinumr^ or Tamerlamit 
u IVork UfritUn originally by the cekbrated eomjn^ 
ror in t/u Mogul tanguage^ andfmei tnmslatid hUo 
Pir/lan , now firfl rendend from th€ Per/an info 
XMglifh^ from a MS. in the pojpffiou of WillxM 
Hwntir-'^ with othiT pieeer. By joseph whit£) 
B. D. Fellow of Wadham College etc. Oxford 1780. 
4 mai. Theotifce a ChriJlL Frid. Preifs. Halae Magd 
1781- 8* Secutum eft opus ipuim hoc titulo: 
Jnflitutet politieat and milUary^ written origtnattj 
in the Jtognl langnage by the great Timour^ treåh 
leUed into EkglifTi by Major (wiLLIAM) DAvr, 
ånd pnblifhed by ]oszVH whitb. Oxford 1783* 

4mai. Quem libnim (i paulb cimofius infpidtf 

aqw 



i^tiru di ribm TatkrUis a Mimgotitif. djf 

D examines, facile apparet, eum minime a 
are Ipfo proficifci, fed ab alio fidum c^e, eo 
fioe^ auo Xenophon Cyropaediam finxerit 
US quidem interpres, Davy^ tribunal! Anglo- 
Bengalico ab epiftolis, authentiam operis plu- 

argumentis evincere nicitur : at probe illum 
itavit C. Meiutrr^ Profeflpr philofophiae 
tingenfis, cum in epheméridibus Croettin* 
bus eruditis a. 1780. p. 865 fqq. et a. i784« 

foq. tum praecipue in Goetting. ^Magazin a. 
lu P. IV. p. 66 — 84- Cf. etiam ephem. Goett. 
'8x- p* 451 fqq* Idem tamen opus aliis ex 
aXbm haud prorfua vilipendendum effe, con^ 



CAPVT 



I 



• 4 

f 



I 



une €S auitzo mii alten Städtiu : 
] bmui ift, mbft (UJfm Ströhmen^ ft 

I gen^ Grumden^ tVåld$rn^ Handel 

Ufohnerm^ SitUu^ Sprache^ Policeyw 
I fowohl bis an Kära Kathaya und 

i als auch ajf äie ganze gro/se Ti 

jtjiatifche Länder. U^orbey den 

Inan und Peter Alexewiz^ als Hi 

derer Sehwefter^ der Princeffin Sop 

tes Gouvfrnement ^ auch wie dun 

ibiUion der ältere^Zaar^ Iwan 

nkeU die Princeffin /ch in ein K 

allif in einen andern Stånd gefttzei 

jedoch grändlich denen curieufen 

Jlflht. lena 1690. la. — Aui 

libelli nomen Schteufing^ in fubl 

tionis Schleijing,^ ipfe cum merca 

ds Sibiriam peragravit Norvc 

s Finniam vifit. Caecerum narrati< 

laborat. 
witfct. NIC. wiTSEN pauUo antc ca] 

f Dobia. ALBRECHT DOBIN Bffchreil 



C: 



' f ^ o m m åjlat. rtgni^ t^Jfiio fubitSamm. 941 

Dir alkrntmjle Staat von Siberim^ einer groffenSmt voa 
Vtsåvor wittig bekannten Mofcowitifchen Provinz^^^^^' 
ttm, entdeckend nichi nur äie ehmaligt uud gfgeih 
ll|p Befehaffenheit des Landis^ nachfeintr Regie^ 
f ^ måth der Gegend F^ucht- und Unfruchtbarkeit^ 
^gfli, Thieren, Fliiffen^ Städten u. d. gi fondim 
\ äi§ Stien und Gebränche der Samojeden^ JVa» 
"én^Calmnkm^ Ofiiaken^ Tangufen^ Buratten^ 
' ^Uen und anderer Tartarifcken f^ölker. Nebft 
Uftorifchen Nathricht von den mtrkwiirdigem 
kiiUn direr in dhfem Lande gefangtnen Sc/iwe^ 
\ der Sehute zu Tobolsky^ und vom wun» 
Anfang zur Bekehrung der Unglaubigen. 
j 1730. 8* — Auélor anonymus in prae- 
he bonos maiosque libros^ e quibus fatis pro* 
Bbi, ut In aetate iih efle potuit, compilatio- 
r capitibus XXI dif linétam , confecit, enume- 

"OmT FRIEDRICH VON WREECH Wahrhoffte^* Wrceck 
m^ändliche Hijiofie von den Schwedifchen Ge* 
IMU in Rufsland und Siberien. Sorau 1725. 8» 
ifecunda auétior et emendatior. Ibid. 1728* 
i'- Dum au6tor fata captivitatis fuae exponic^ 
f;^^e Sibiriae eiusque incolarum natura ac in» 
IJItert. 

ÉI&IPB- lOH. DE STRAHLCNBERO modo^-^^Men* 

t praecedente laudatus. ^^^* 

BKARDI FKIDBRICl MULLERI, ^radfflff fl buller. 

poBiomi it Profejforis ordinarii^ regiae focieta» 
tmtiåtrmm Anglicanae Sodalis (f 1783) Com- 
■do de foiptis Tanguticis in Sibiria repertis^ 
dt loca, ubi illa fcripta reperta funt, accu- 
»/^ddcribuntur , et ipforum fcriptorum ratio 
liv, et uidus folii Tangutici interpretatio, ad 
Mtä NL immortalis gloriae imperatdrem, Pa« 
riiiflby fide carere probatur. PetropoU 1747-4* 
mil^. FqL IL P. II. Q. Cum 






oos et Moogolos ica^ ut apud C 
, Latma, pro iacra habetur, et 

' phis patria valet Ut aulem i 

^ tione Ruflis ad Tatarorum fac 

\ tjem aditus, tenendum, (i n 

: knpetatur, ficrificulos primos c 

corJkriant, qui adeo, cum 
; fecum autlene aut nolint, aut 

I deferunc (äcris Rbus et fcriptis I 

ut Rulli in Sibiria ad Iitin fli 

ffiora Caimucd quondam habi 

bello devaftatas aedes ofFenda 

ce prohibente, ingrederentur e 

i tum vellent, afportarent Vs 

[ aedes audor defcnbit; in prim 

j Abhkitanis, uzide plus quam 

' rum Tanguticorum et Mongol 

[ tuor imagines idolonim, in afle 

tabulas l^eas, litteris Mongoli< 
otim Kbris excudendis fnferviet 
cepit, et technophylacio Impen 
porro de facrariis ad Jenifeam 





^mjkmm afiid. ngno r^||lco fiiHiStamm: a4f 

>. lOANNIS GEORGII GMELINI, CÅIIffkl^ Gmtlia. 

1^. nat ProfeJoriT (poft reditum in patriam 

ris Chemiae ac Botanices Tiibingenfis 

l) Flora Siberica, five hifloria plantarum 

Tomus I , continens tabulas aeri incifas 

nta. Pitropoli 1747. 4. — Opus hocce, 

naturali facrum hoc loco commemora- 

pterea quod au<flor^ de rebus Sibiricis 

meritus, in praefatione ampliHima 

lum Sibiriae regnum defcribit, flumina, 

Iradus montium , campos et terrae potiili* 

vsrietatem, annotat, quo cognofcamus, 

e piantae ibidem crefcant. In primis 

notatu digna videtur defcriptio, oua 

Europae Hmites ex obfervationibus hmo^ 

lis pofuit, quamque poilea omnes geo- 

melioris notae tanquam veriflimåm fecuti 

ibus praemiilis, itineris fufcepti rationem 

y et oftendit, quasnam Sibiriae partes per 

4umos peragra verit, et paucas tantum ad- 

alii Itineris focii perluftraverunt. Iter 

opere fequenti, cum inilituto noftro 

re, defcribitur. 

B. GMELiN^s Reifen durch Sibirim mm 
1733 bit 1743. Goettingen 175 1-1753. , 
in t om. Cum figg. aen. Kt in colleélione 
^^ Goettincenfi T. IV. V. VI. VII. Epitome 
Lim in coUeéHone itiner. Prevotiana T. XIX, 
CQUedione itinen Berolin T. III. Beigia 
rfitt^ Harlemi 1753. . . Epitomen Franc(h 
cxhibirit anonymus in colleAione itiner.. 
jDOdo memorata, atque de Keralio^ arche^ 
mutilato et detruncato, Parif. 1767. 
i>i9iiial. — Petrus I, Rufliae imperator, 
Juflerat, quo experiri voluerat, numne 
t S8)Uain verfus laponiam ac Sinam 

Q.a ritt 




I rium Gmelinivarietatem renin 

r mam prae fe fett, cum ille i 

.1 pcricula fibi fociisque itinetis 

,i. Ced etiam quae ad terrae fcitili 

^«, locorum noticiam, incolarum i 

[ r dinas, animalia rara, commercu 

* A^H.ioque (ingtilari, candore ac 

rer\-avcrJt litteriique mandav^eri 



■ * 



\ 



adiec^as lideiniis tres tabulas ge 
f que unam, iter äucloris repnu 

i tas quidem ex Atiante Ruflico 

centilVinio, at valde emendatas 
mina fria pofteriora magis h 
quam doclis fcripta lidentur: n 
moratu digniilmia qup minus c 
tus Tuxt ab academia Petropolita 

Cr. Goftiing. get. Anztig. a. 175 1. 
p. 341 fqq. 525 fqq. 1037 fqq. 

MuUcr. GCRARDI FRIDBRICI MUI 

J birsiago — Kniga 7. Petrop, 1 7 5 

t 4. Sibiricae huius hifloriae toi 

? Ruflice fcriptum pollertor hand 



.1 

■ 



1 




n^atam ^/m. rtgnp ruffifo fubi§&arum. 945 

inip veritatis et uKfi/åelx^ ftudio opus quidem 
Isftufn 9b auélore iaborum patientiflimo fub* 
necefTarjis inÅruélidimo : at cum extra 
viventibus id Ipfum nimis fere diifufum 
r, ben^ adum, quod U\^ 10 an ni eber- 
p FiscHERO, fupira a nobis memorato, a. Fi(chcr. 
I oegotium epitomen elaborandi mandaverit; 
i ex parte lAa prima typis exprefla atque e 
ff Mulleri manu fcriptis, operi continuando 
H^, cojnpofita anno demum 1768, nomine 
pj^o fupprejTo, hoc titulo prodiit: Sibirifche 
khis von der Entdeckung Sibiriins bis au] dU 
nm dnfts Lands durch die Rnffifche Waffeii^ 
g '^PTr/ammlungen der ^kademie der Wijftnfthaf- 
ifgfiifin^ und mit Genehmhaltung der/elben ans 

ge/liiitVOn lOHANN EBERHARD FISCHER, 

ttä bifagttr Akademie^ P^ofejfor der AUerthii- 
jf^ dmr Gefchichtkunde etc. St. Petersburg 1763. 
$tM in 8 niai. Cum duabus mappis geogra- 
jMfibiriam veterem repraefentantibus. Quin- 
Pkv opus abfolvitur, comprehendens tan- 
lodo^ tempus annorum CLX ; hiiloria nimi* 
IncipiC ab initio faeculi decimi quinti, quo 
r.poiitior Sibiriae notitia fiebat , et usque ad 
p 1660 excurrit. Continuatio promifTa non- 
quäntum fcimus, in iucem edita. Res qui* 
tndifae praeilantia et utilitate minime carent : 
nus dic^di, quo exhibentur, horridum efl; 
putidum; orthographia plane fmgularis. 
io' minime praétereunda eil Fifcheri intro- 
r paginis 167 prioribus praemifTa; quippe 
iftuntur critica varia fuper gentium, Sibiriam 
entium, origine ac cognatione. Cum quibus 
1 ^onferenda funt, quae SeUoezerus ordlne 
im iudidoque fubacHiore tradidit in Proben 
Ameedm p. 100 — 124. Idem epitomen 

0^3 huius 



34^ Scr^t- i' rtb. SiBir. Kamtfduiiat, A 

huius introdufUonJs eximtam, adrperTa 
tionibus, propofuit hoc tttuto: j^lgmm 
dtf ^Jialifcken Nordtns , in Fort/tisang da 
mm muiiifiorit (HaL 1771. 4.) T. XXXI 
436, Anglus, GUiL. coxE, operi, ^ 
fcndo, (le novis Ruflbruni repcrtis inter 
Americam (1780) quoque q)itomen info 
lecit Fifcherus introduélioni genealogi* 
rum, qutbus populi Slbirici utuntur, pi 
dem diverfas ab iis, quas Strahlenbcrg [ 
pius commemorato fubiunxit. Veriio ope 
prodiit Pitropali 1774. 4. 

Cr. (MEfSKLii) Betrackt. Sbtr du M 
Sthfiftra T. I. p. 4O3 — 472- 

nUKscitiNGs Biyträgt xu dtr Libn 
drnkvliniigtr Perjontn T. III- p. 143. 
GERARDI FRID. MUELLEK Nockl 
ctr Haadiung ta Sibirit»; in eiusd Stuml 
fifur Gifikichtt T. III. P. V et VI (176*: 
foliio I). c. egrc^ie aiidor pertracU^it r 
catoriaiii incohrum Sibiriae cum populis 
l'iacn|)!ic dipiia Icdu elt defcripiio merc 
bus licj^oti.irores niutiio utuntur. 

JOHN BEI.l's n"ANTEKMONr Tra 
St. Pittrsboiiri^ in Kujia to diverfis part. 
Glasgow 17A5. II \'oll. in 4. fraiico:ic, 
tituli, e quo finiul argumcntiim opcris cc 
C^oyagn diptiir St. Pftirtbonrg en Rujjit åt 

fa cmitrta de VAfu^ ä Ptkin å la fuitt de f^ 
invoif'e far le Czar Pifrrc /, ä Kanihs, . 
de lo Oiiiif, II Hifpalian tn Perfe avic l'A» 
da ti::':iie Princr. a Stiiack HiiJJeia , Sop'ii 1 
(1 Dcyl fnl (Ii 1'crft avec lariute de Rujjii a 

par k (Siar tn prrfounc; ä Conjlcnlinoplt f 
äu Co:iiie Oflnmann, Cr.ancclicr dt Riijpf, 

Jiondtau, Alimjln d'jinglttcrrt ä la Cour' 



f^htuim a fat. ngno ruffUo fibiiäarnm. 24 f 

y a joint um difcription di ta ^birii et une CarU 
dtux routes de tauteur entré Mofeow et Pekm. 
lieeiif d^Angloit par M*** (Eidous) } avee det 
wquet hijloriquesj geographiquet ete. å Paris 
6. 111 VoU. in I a m